II SA/Bk 428/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 września 2014 r. sprawy ze skargi U. M. na decyzję P. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia opłatą za kontrolę 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokat A. K.-Ł. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej U. M. wykonane na zasadzie prawa pomocy. P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [...].02.2014 r. , nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, w sprawie obciążania opłatą za kontrolę Z. F. U. M. w kwocie 62 złotych. U podstaw rozstrzygnięcia organu legły następujące ustalenia. Dnia [...].10.2013r. pracownicy Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w A. przeprowadzili kontrolę w zakresie oceny stanu sanitarnego Z. F. w A., ul. [...] należącego do Pani U. M. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono uchybienia, które szczegółowo opisano w protokole kontroli nr [...] z dnia [...].10.2013r. W związku z powyższym dnia [...].11.2013r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w A. wydał decyzję nr [...] nakazującą stronie usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Skutkiem powyższego było wydanie przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w A. decyzji nr [...] z dnia [...].11.2013r. obciążającej opłatą za kontrolę w kwocie 62,00 zł. Strona wniosła odwołanie od decyzji PPIS w A. nr [...] z dnia [...].11.2013r. Po rozpatrzeniu dokumentacji w spawie organ II instancji zwrócił się z pismem o znaku: [...] do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w A. o przekazanie kserokopii za zgodność z oryginałem zarządzenia(-ń) wewnętrznego(-ych) na podstawie, którego (-ych) dokonano wyliczenia wysokości opłaty obciążającej stronę kwotą 62,00 zł., co było istotne do rozpatrzenia sprawy. Pismem z dnia [...].12.2013r. znak: [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w A. przekazał organowi II instancji Zarządzenie Nr [...] Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w A. z dnia [...].12.2006r. w sprawie ustalenia czasu pracy niezbędnego do wykonania badania laboratoryjnego oraz innej czynności, stanowiącego podstawę ustalenia wysokości opłat za ww. czynności oraz cennik opłat z dnia [...].10.2012 r. Jak ustalono na podstawie akt sprawy w dniu wydania decyzji nr [...] tj. w dniu [...].11.2013r. obowiązywało rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2010r., Nr 36. poz. 203). Natomiast zarządzenie nr [...] Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno- Epidemiologicznej w A. z dnia [...].12.2006r. cytowane w przedmiotowej decyzji wydane zostało w oparciu o - nieaktualne w dniu wydania decyzji - rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 4 lutego 2004 r. w sprawie opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 20, poz. 193). W związku z powyższym P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. decyzją nr [...] z dnia [...].12.2013r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w A. dnia [...].12.2013r. wydał Zarządzenie nr [...] w sprawie ustalenia czasu pracy niezbędnego do wykonania badania laboratoryjnego oraz innej czynności, stanowiącego podstawę ustalenia wysokości opłat za w/w czynności. Natomiast dnia [...].01.2014r. wydał decyzję nr [...] obciążającą opłatą za kontrolę Z. F., ul. [...] w A. - w kwocie 62,00 zł. Pismem z dnia [...].01.2014r. Pani U. M. odwołała się od powyższej decyzji. Organ II instancji po zapoznaniu się z aktami sprawy ponownie wystosował pismo do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w A. o przekazanie kserokopii za zgodność z oryginałem zarządzenia wewnętrznego na podstawie, którego dokonano wyliczenia wysokości opłaty obciążającej stronę kwotą 62,00 zł., co było istotne do rozpatrzenia sprawy. Pismem z dnia [...].02.2014r., znak: [...] organ I instancji przekazał Zarządzenie Nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Au. z dnia [...] grudnia 2013r. w sprawie ustalenia czasu pracy niezbędnego do wykonania badania laboratoryjnego oraz innej czynności, stanowiącego podstawę ustalenia wysokości opłat za w/w czynności. Jak ustalono na podstawie akt sprawy w dniu wydania decyzji nr [...] tj. w dniu [...].01.2014r. obowiązywało rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2010r., Nr 36, poz. 203) oraz nowe Zarządzenie Nr 14/2013 Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w A. z dnia [...] grudnia 2013r. w sprawie ustalenia czasu pracy niezbędnego do wykonania badania laboratoryjnego oraz innej czynności, stanowiącego podstawę ustalenia wysokości opłat za w/w czynności. Zdaniem organu odwoławczego nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony, że wydana ponowna decyzja powiela te same błędy co wcześniejsza, ponieważ wydana jest na podstawie aktualnych przepisów prawnych. P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. wyjaśnił że zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 z późn. zm.) za badania oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Za badania i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego nie pobiera się opłat, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia wymagań sanitarno-higienicznych. W niniejszej sprawie czynności ww. organu kwalifikują się do czynności z zakresu bieżącego nadzoru sanitarnego. Redakcja cyt. wyżej przepisu (art. 36 ww. ustawy) przesądza o tym, kto jest zobowiązany do poniesienia opłaty związanej z czynnościami z zakresu bieżącego nadzoru sanitarnego w niniejszej sprawie. Ww. strona jest zobowiązana do przestrzegania wymogów higienicznych i zdrowotnych zatem ponosi opłatę. Strona w swoim odwołaniu (pismo z dnia [...].01.2014r.) argumentowała swoje stanowisko brakiem wykonania badań podczas kontroli przez pracowników organu I instancji. P. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. wyjaśnił, że w niniejszej sprawie czynności ww. organu kwalifikują się do innych czynności z zakresu bieżącego nadzoru sanitarnego. Zatem podstawą do obciążenia strony opłatą było stwierdzenie podczas kontroli -tylko i wyłącznie - naruszeń opisanych w protokole kontroli nr [...] z dnia [...].10.2013r., których strona w żaden sposób nie kwestionowała na każdym etapie postępowania. Podkreślono, że w kontroli uczestniczyło 2 pracowników, którzy stwierdzili uchybienia. Zatem przy naliczaniu kosztów decyzji nr [...] brano pod uwagę tych pracowników. Koszty zostały ustalone w oparciu o zarządzenie Nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w A. z dnia [...] grudnia 2013r. w sprawie ustalenia czasu pracy niezbędnego do wykonania badania laboratoryjnego oraz innej czynności, stanowiącego podstawę ustalenia wysokości opłat za w/w czynności. Przy naliczaniu kosztów brano pod uwagę cennik opłat z dnia [...].10.2012r. Składowe kosztów zostały szczegółowo przedstawione w treści uzasadnienia przedmiotowej decyzji jak również w tabeli (strona 2 decyzji nr [...] z dnia [...].01.2014r.). Skargę na decyzję organu odwoławczego wywiodła Pani U. M. podtrzymując argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji – prawa nie naruszają. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), zgodnie z którym za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Cytowany przepis w ust. 2 stanowi, że za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań. Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej powołane są do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności m.in. poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami higieny środowiska oraz higieny pracy w zakładach pracy w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych (art. 1 ustawy). Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących: utrzymania należytego stanu higienicznego nieruchomości, zakładów pracy, warunków zdrowotnych środowiska pracy, a zwłaszcza zapobiegania powstawaniu chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami pracy (art. 4 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy). Kontrola w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego, którą właściwy organ wykonuje do celów sprawdzenia przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, ma bardzo szeroki zakres pojęciowy. Zawarte w art. 36 ust. 1 cyt. ustawy sformułowanie "badania laboratoryjne oraz inne czynności" należy traktować rozdzielnie, gdyż "inne czynności" nie muszą być wykonywane tylko w związku z badaniami laboratoryjnymi. Czynności te dotyczą szeroko rozumianego postępowania kontrolnego, obejmującego czynności pozostające w "merytorycznym związku", czyli stanowiące przejaw nadzoru sanitarnego - jak wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyroki z dnia 16 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1374/08, z dnia 27 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 449/08, z dnia 1 lipca 2009 r. sygn. akt II OSK 1077/08). Ustawodawca, określając w art. 36 ust. 1 ww. ustawy czynności, za jakie pobierane są opłaty, posłużył się pojęciem "inne czynności" nie jest bowiem możliwe sprecyzowanie wszystkich czynności, wykonywanych przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem nadzoru sanitarnego, zarówno zapobiegawczego, jak i bieżącego. Zdaniem Sądu przyjąć należy, że w oparciu o art. 36 ust. 1 ww. ustawy można pobierać opłaty za "inne czynności", które nie są badaniami laboratoryjnymi. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 366/07 Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że opłaty pobierane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej za "inne czynności", wykonywane w związku ze sprawowaniem zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, mogą obejmować również koszty postępowania administarcyjnego, rozumiane jako wydatki poniesione przez organy, związane z wydaniem postanowienia, czy też decyzji administracyjnej. Analogicznie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1645/07 przyjmując, że w zakres "innych czynności", wchodzi również miedzy innymi ocena prawidłowości i skuteczności prowadzonych procesów czyszczenia oraz stosowanych środków myjących i dezynfekujących, a więc czynności niekoniecznie związane z wymogiem przeprowadzenia specjalistycznych badań laboratoryjnych. Z zawartego w aktach postępowania administracyjnego protokołu kontroli przeprowadzonej wynika, że w zakładzie Skarżącej stwierdzono naruszenie postanowień Prawa budowlanego oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 169, poz. 1650 ze zm.) (karta 3 verte akt administracyjnych). Ponadto decyzją z dnia [...].11.2013 r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w A., mając na uwadze wyniki kontroli, zobowiązał Skarżącą do zapewnienia i doprowadzenia bieżącej wody do umywalki na zapleczu zakładu (karta 8 akt administracyjnych). Decyzja ta jest ostateczna w toku instancji. Powyższe ustalenia prowadzą do konkluzji, że czynności dokonane przez pracowników Inspekcji Sanitarnej w zakładzie strony skarżącej pozostawały w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego, istniała zatem podstawa do zastosowania art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej i ustalenia opłaty za przeprowadzone czynności w wysokości 62 zł i zobowiązania do jej uiszczenia. Kwestionowana decyzja zawiera szczegółowy wykaz kosztów jakie składają się na naliczoną opłatę 62 zł: są to koszty, które obejmują średnie wynagrodzenie pracowników wykonujących badania lub inne czynności wraz z pochodnymi od wynagrodzeń obliczonej jako iloczyn stawki godzinowej i czasu pracy pracownika przeprowadzającego kontrolę; koszty pośrednie i koszty materiałowe. Zaskarżona decyzja zawiera również wszystkie elementy określone w art. 107 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) orzekł jak w sentencji, oddalając skargę jako bezzasadną. O przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego ustanowionemu na zasadzie prawa pomocy orzeczono w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490).