II SA/Bk 47/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska – Bytys (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym zażaleń Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji na postanowienie z dnia 4 kwietnia 2015 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji oraz na postanowienie z dnia 4 kwietnia 2016 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji w sprawie ze skargi Stowarzyszenia zwykłego F. Z. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia zwykłego Z. B. w B., Fundacji T. U. w B. oraz Stowarzyszenia E. B. w B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a: odrzucić zażalenia Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji Postanowieniami z dnia 4 kwietnia 2016 r. tutejszy sąd: - odrzucił zażalenie Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji z powodu niesporządzenia tego zażalenia przez profesjonalnego pełnomocnika (k. 667) oraz - pozostawił bez rozpoznania wniosek tego Stowarzyszenia o prawo pomocy (k. 678). Odpis postanowienia o odrzuceniu zażalenia doręczono likwidowanemu Stowarzyszeniu w dniu 22 kwietnia 2016 r. (k. 766), zaś odpis postanowienia o pozostawieniu wniosku o prawo pomocy bez rozpoznania doręczono mu w dniu 27 kwietnia 2016 r. (k. 782). Wymienione likwidowane Stowarzyszenie wniosło w dniu 2 maja 2016 r. zażalenie na obydwa powyższe postanowienia (k. 725), przy czym zażalenie dotyczące rozstrzygnięcia o wniosku o prawo pomocy zostało złożone po terminie (upływał on w piątek 29 kwietnia 2016 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia z dnia 2 maja 2016 r. złożone przez Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji podlegają odrzuceniu jako wniesione przez podmiot nieposiadający zdolności sądowej. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej tj. zdolności występowania przed sądem administracyjnym jako strona (art. 25 § 1 p.p.s.a.). Sądowi znany jest z urzędu fakt, że skarżące Stowarzyszenie F. Z. w B. (obecnie w likwidacji) zostało rozwiązane postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2012 r., sygn. [...] i jednocześnie zarządzono jego likwidację. Powyższe postanowienie jest prawomocne wobec oddalenia przez Sąd Okręgowy w B. wywiedzionej od niego apelacji (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2012 r., sygn. akt [...]). Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w literaturze przedmiotu, rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza zakończenie wszelkiej jego działalności. W okresie likwidacji stowarzyszenie już nie istnieje, choć jego wykreślenie z rejestru stowarzyszeń jeszcze nie nastąpiło (art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy - Prawo o stowarzyszeniach). Pozostać może jedynie majątek stowarzyszenia, w tym i wierzytelności, a także roszczenia wobec niego. W konsekwencji likwidator, który przeprowadza likwidację stowarzyszenia, nie działa w jego imieniu, ale w imieniu własnym, wypełniając funkcję publiczną jako osoba zaufania publicznego. Jego działalność rozciąga się jedynie na sprawy majątkowe, a nie na statutową działalność rozwiązanego stowarzyszenia (vide P. Sarnecki, Prawo o stowarzyszeniach. Komentarz, Kraków 2000, s. 7 oraz postanowienia NSA z dnia 10 lipca 2012 r., II OZ 263/12, z dnia 12 lipca 2012 r., II OZ 600/12 i z dnia 12 grudnia 2012 r., II OZ 1086/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Oznacza to, że rozwiązane stowarzyszenie nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 25 § 1 i 3 p.p.s.a.), a brak ten jest nieusuwalny (vide postanowienia NSA z dnia 14 kwietnia 2015 r., II OZ 272/15 i II OZ 275/15, z dnia 3 marca 2015 r., I OZ 167/15, z dnia 29 maja 2014 r., II OZ 497/14, CBOSA). Skład orzekający powyższe stanowisko w całości podziela, co w konsekwencji prowadzi do odmowy przyznania Stowarzyszeniu F. Z. w B. w likwidacji zdolności sądowej w sprawie niniejszej i tym samym odmowy przyznania mu statusu strony w tej sprawie. Zażalenie wniesione przez wymienione Stowarzyszenie nie mogło zatem wywołać zamierzonego skutku w postaci jego merytorycznego rozpoznania, bowiem nie ma możliwości prawnych usunięcia braku polegającego na nieposiadaniu przez skarżący podmiot zdolności sądowej. Ze wskazanych powodów sąd był zobowiązany do odrzucenia zażalenia Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono jak w sentencji. Na marginesie wskazać należy, że zażalenie likwidowanego Stowarzyszenia na postanowienie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o prawo pomocy jest spóźnione, co stanowi dodatkowy powód odrzucenia tego środka zaskarżenia.