II SA/Bk 48/16

WyrokWSA w Białymstoku2016-03-22

Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Marek Leszczyński, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbiórkę i budowę, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy (Wojewoda) nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, choć stanowi przesłankę do uchylenia decyzji, nie jest wystarczające do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Konieczne jest również stwierdzenie, że istnieje potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, a zakres tego postępowania ma istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie organ odwoławczy miał jedynie odmienne zdanie co do oceny zebranego materiału dowodowego, nie wskazując jednocześnie, w jaki sposób i w jakim zakresie należy dalej wyjaśniać sprawę.
Stan faktyczny
Wojewoda uchylił decyzję Starosty zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbiórkę pawilonu handlowego oraz budowę budynku usługowo-mieszkalnego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewoda uznał, że Starosta naruszył ustalenia planu miejscowego, nie odniósł się do sposobu utrzymania obiektu i charakterystyki sąsiednich budynków. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów k.p.a., w tym niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, błędną interpretację przepisów planu miejscowego i warunków technicznych, a także naruszenie prawa materialnego i Konstytucji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2015 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. sprawy ze skargi J. C. i A. C. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbiórkę i budowę i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia uchyla zaskarżoną decyzję Wojewoda P. decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], uchylił decyzję Starosty A. z dnia [...] października 2015 r. nr [...], znak [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą A. C. i J. C. pozwolenia na rozbiórkę pawilonu handlowego oraz budowę budynku usługowo – mieszkalnego wraz z infrastrukturą techniczną obejmującą przyłącze wodociągowe, kanalizacji deszczowej, energetyczne, przebudowę kanalizacji deszczowej, sieci energetycznej i teleinformatycznej na działkach nr ewid. [...], [...] i [...], położonych przy ul. [...] i [...] w A. i sprawę przekazał temu organowi do ponownego rozpoznania. Decyzja Wojewody P. wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy. A. C. i J. C. wystąpili w dniu [...] sierpnia 2015 r. do Starosty A. z wnioskiem o wydanie pozwolenia na rozbiórkę pawilonu handlowego oraz budowę budynku usługowo-mieszkalnego wraz z infrastrukturą techniczną obejmującą przyłącze wodociągowe, kanalizacji deszczowej, energetyczne, przebudowę kanalizacji deszczowej, sieci energetycznej i teleinformatycznej na działkach nr ewid. [...], [...], [...] położonych przy ul [...] i [...] w A. Po przeprowadzeniu postępowania, Starosta A. decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...], znak [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbiórkę pawilonu handlowego i budowę budynku usługowo mieszkalnego wraz z infrastrukturą techniczną na działkach nr [...], [...], [...] położonych przy ul. [...] i [...] w A. Od decyzji powyższej odwołanie złożył E. P., w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda P. decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał przebieg postępowania przed organem I instancji oraz wskazał i przeanalizował przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w sprawie. Ponadto wyjaśnił, że projektowany budynek usługowo - mieszkalny został zlokalizowany na działkach nr [...] i [...], po granicy z działkami [...] i [...], zaś na działce o nr [...] znajduje się budynek posadowiony w odległości około 40 cm od jej granicy. Obowiązujący zapis planu na terenie objętym opracowaniem przewiduje zabudowę pierzejową i wyznacza ścisłe linie zabudowy i określa dopuszczalną wysokość budynku. W stosunku do zabudowy obowiązuje nakaz takiego kształtowania budynków by stykały się ścianami bocznymi w celu wytworzenia zwartej pierzei, co wyklucza możliwość sytuowania zabudowy wolnostojącej. Przyjęte rozwiązanie lokalizacji budynku po granicy działki inwestorów nie spełnia wymogów zapisu obowiązującego planu i nie stworzy zabudowy pierzejowej, ponieważ na sąsiedniej działce istniejący budynek jest odsunięty ścianą od granicy około 40 cm. Starosta A. naruszył zatem ustalenia obowiązującego planu, który określa wprost jaki winien być sposób zabudowy. Dalej organ wyjaśnił, że Starosta A. nie odniósł się do sposobu należytego utrzymywania obiektu, w tym ściany szczytowej, w zakresie remontów i napraw przy szczelinie około 40 cm, a taki obowiązek ciąży na właścicielu każdego obiektu. Nie odniósł się także do ogólnej charakterystyki sąsiednich budynków przedstawionej w projekcie budowlanym, gdzie autor projektu stwierdził pęknięcia i zarysowania ścian na istniejących tam budynkach. W ocenie organu, to inwestor winien uzgodnić z właścicielami sąsiednich budynków warunki i sposób zabezpieczenia tych budynków przy realizacji nowego budynku w styku z istniejącymi. Kierując wytyczne i zalecenia dla organu I instancji, organ odwoławczy wskazał, że Starosta A. winien mieć w szczególności na uwadze zasadę ogólną wyrażoną w art. 7 k.p.a. wymagającą uwzględnienia słusznego interesu stron. Pozytywnie powinien rozstrzygać wniosek tej strony, która wykaże w toku postępowania, iż budowa po granicy z nieruchomością sąsiednią nie narusza zasad współżycia społecznego i nie zakłóci korzystania z niej ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem A. C. i J. C. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzji tej zarzucili: 1. Naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym: 1) niewłaściwe ustalenie, że inwestycja skarżących polegająca na rozbiórce pawilonu handlowego oraz budowie budynku usługowo-mieszkalnego wraz z infrastrukturą techniczną obejmującą przyłącze wodociągowe, kanalizacji deszczowej, energetyczne, przebudowę kanalizacji deszczowej, sieci energetycznej i teleinformatycznej na działkach nr ewid. [...], [...], [...] położonych przy ul. [...] i [...] w A. została zaprojektowana wbrew przepisom Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz wbrew postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w centrum A., ograniczonych ulicami: [...], [...], [...], [...] i [...], zatwierdzonym Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w A. z dnia [...] listopada 2011 r. albowiem projektowany budynek, zdaniem organu, nie stworzy zabudowy pierzejowej oraz doprowadzi do uniemożliwienia przyszłej, projektowanej inwestycji E. P.; 2) zaniechanie rozważenia wszystkich argumentów i nieuwzględnienie okoliczności sprawy, w tym dotychczasowej interpretacji przepisów prawa w odniesieniu do terenu, na którym planowana jest inwestycja, gdzie to sąsiadujący inwestor wzniósł budynek wbrew postanowieniom Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i obowiązującego w terenie planu zagospodarowania przestrzennego, czym usiłuje ograniczyć prawo zabudowy własnej działki przez inwestora mimo zaprojektowania jej zgodnie z przepisami prawa; 3) nieuwzględnienie faktu, iż zabudowa działki Inwestora, tj. [...] po granicy z działką [...] nie narusza interesu publicznego oraz interesu osób trzecich, w tym właściciela działki nr [...] albowiem nakaz realizacji zabudowy po granicy działki inwestora wynika z nakazu przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w centrum A., ograniczonych ulicami: [...], [...], [...], [...] i [...], zatwierdzonym Uchwałą nr [...].. Rady Miejskiej w A. z dnia [...] listopada 2011 r., a tym samym podmiot prawa działając w granicach prawa nie może tym samym tego prawa naruszać: 4) nieustalenie, że zabudowa terenu, na którym planuje prowadzić inwestycję inwestor i wyłącznie w granicach jego działki jest warunkowana określonymi w załączniku graficznym do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w centrum A., ograniczonych ulicami: [...], [...], [...], [...] i [...], zatwierdzonym Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w A. z dnia [...] listopada 2011 r., liniami zabudowy pierzejowej, a więc uzależnianie inwestycji Skarżących od sposobu zagospodarowania działki sąsiedniej, tj. 862 stanowiącej własność E. P.: 5) nieustalenie, że projektowana inwestycja znajduje się na obszarze tzw. zabudowy śródmiejskiej pierzejowej, co uzasadnia sytuowanie budynku w sposób zgodny z wnioskiem inwestora; 6) zaniechanie poczynienia ustaleń na okoliczność tego, że przy uwzględnieniu interpretacji organu w odniesieniu do przepisów prawa, w tym prawa miejscowego, inwestor utraci prawo zabudowania swojej działki w sposób racjonalnie uzasadniony, podczas gdy to E. P. zrealizował inwestycję wbrew postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w centrum A., ograniczonych ulicami: [...], [...], [...], [...] i [...], zatwierdzonym Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w A. z dnia [...] listopada 2011 r.; 7) pominięcie faktu, iż hipotezą normy prawnej nakazującej realizowanie zabudowy pierzejowej jest objęty wyłącznie adresat - właściciel własnej działki, tj. skarżący i kwestia spełniania tego obowiązku może być analizowana wyłącznie przez pryzmat prawa własności skarżących, zamykającego się w granicach jego działki, a w obszarze własnej działki skarżący ten oblig spełniają. 2. Naruszenie art. 7 k.p.a. w zakresie w jakim przepis ten stanowi o konieczności wyważenia interesu społecznego oraz interesu społecznego w zw. z art. 6 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez: 1) ograniczenie prawa inwestora do zabudowy własnej działki, zgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w centrum A., ograniczonych ulicami: [...]. [...], [...], [...] i [...], zatwierdzonym Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w A. z dnia [...] listopada 2011 r., w tym w granicach wyznaczonych liniami zabudowy, z uwagi na przyszłe, możliwe wykorzystanie działki nr [...] jako tylko potencjalnego; 2) naruszenie interesu inwestora poprzez odmowę przyznania prawa zabudowy własnej działki zgodnie z poszanowaniem przepisów prawa w tym możliwie najbardziej korzystnym i uzasadnionym ekonomicznie wykorzystaniem przestrzeni. 3. Naruszenie art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, poprzez nieskonkretyzowane i uogólnione stwierdzenie, że projektując budynek po granicy z działką nr [...] oraz nie uwzględniając usytuowanego na działce nr [...] budynku, zlokalizowanego około 40 cm od granicy, inwestor naruszył postanowienia Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bez jednoczesnego wskazania których i z jakich powodów organ przedkłada prawo realizowania inwestycji na własnej działce E. P. z ograniczeniem prawa inwestora, który projektuje zabudowę z poszanowaniem przepisów prawa; 4. Naruszenie art. 107 § 2 i § 3 k.p.a. poprzez dowolność w wydaniu decyzji poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, z którego nie wynika dlaczego ten sam stan faktyczny i prawny uzasadnia różne decyzje w analogicznych sytuacjach. 5. Naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w zw. z § 12 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz § 6 pkt 8 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów położonych w centrum A., ograniczonych ulicami: [...], [...], [...], [...] i [...], zatwierdzonym Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w A. z dnia [...] listopada 2011 r. poprzez nietrafne przyjęcie, że w ustalonym stanie faktycznym przepisy te nie zezwalają na usytuowanie projektowanego budynku inwestora w granicy działki nr [...] i [...]; 6. Naruszenie art. 32 ust. 1 i art. 21 ust. 1 Konstytucji RP poprzez ograniczenie prawa własności inwestora z uwagi na treść przepisów wykonawczych, tj. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz naruszenie zasady hierarchiczności aktów normatywnych i wynikającej stąd dyrektywy wykładni przepisów prawa niższego rzędu w świetle przepisów prawa wyższego rzędu, w tym wykładni w zgodzie z Konstytucją. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca rozwinęła wskazane powyżej zarzuty. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 22 lutego 2016 r. uczestnik postępowania E. P. odniósł się do wszystkich zarzutów skargi i wniósł o jej oddalenie. W jego ocenie budynek wzniesiono na działce o nr [...] w czasach, gdy nie obowiązywał przedmiotowy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ani też rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Projektowana zabudowa nie jest zabudową pierzejową z tego względu, że brak będzie stykających się ze sobą ścian i powstanie przerwa między nimi wynosząca ok. 40 cm. Realizacja zaś inwestycji uniemożliwi mu wykonywanie obowiązków związanych z utrzymaniem nieruchomości w wymaganym stanie technicznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega uwzględnieniu, ale z innych przyczyn niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżona decyzja Wojewody P. z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], która uchyliła decyzję Starosty A. z dnia [...] października 2015 r. nr [...], znak [...] i sprawę przekazała temu organowi do ponownego rozpoznania. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, gdyż organ II instancji naruszył art. 138 § 2 k.p.a., które to naruszenie, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Spór w niniejszej sprawie strony sprowadziły do kwestii, czy w przedmiotowym postępowaniu organ II instancji prawidłowo zbadał zgodność zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym i warunkami technicznymi oraz, czy prawidłowo zastosował regulacje wynikające z art. 35 § 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290, dalej: "P.b.") oraz przepisów pozostałych aktów prawnych szczegółowo wskazanych w skardze. Sąd pragnie jednak zauważyć, że przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu jest decyzja kasacyjna Wojewody P. Na samym początku wyjaśnienia więc wymaga, że zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z kolei z art. 136 k.p.a. wynika, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. O tym więc, czy organ odwoławczy winien przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe, czy przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji decyduje zatem głównie zakres postępowania wyjaśniającego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia danej sprawy. Jeżeli konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy jest na tyle szeroki, że ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, a decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, należy przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 30 maja 2012 r., sygn. II SA/Bk 134/12). Podkreślenia więc wymaga, że orzekając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy nie rozstrzyga o meritum sprawy, nie przeprowadza też merytorycznej kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, gdyż wydając decyzję kasacyjną wskazuje wyłącznie na konieczność przeprowadzenia w określonym zakresie lub w całości postępowania wyjaśniającego, celem poczynienia ustaleń niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 906/13). Decyzja kasacyjna nie rozstrzyga zatem sprawy co do istoty, a jedynie wskazuje, jakie okoliczności sprawy wynikłe w toku postępowania administracyjnego powinny zostać wyjaśnione zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 2569/12). W oparciu o kwestie przedstawione powyżej stwierdzić należy, że dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. również sąd nie jest władny odnosić się do meritum sprawy, gdyż wskutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do jej merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się natomiast do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a., a w przypadku uznania, iż uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, sąd jest władny uwzględnić skargę (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1332/13 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 18/13). W stanie faktycznym niniejszej sprawy organ odwoławczy zarzucił organowi I instancji, że zatwierdzając projekt budowlany i udzielając pozwolenia na budowę naruszył ustalenia obowiązującego planu, nie odniósł się do sposobu należytego utrzymywania obiektu, w tym ściany szczytowej, w zakresie remontów i napraw przy szczelinie, oraz nie odniósł się do ogólnej charakterystyki sąsiednich budynków, na ścianach których stwierdzono pęknięcia i zarysowania. Jako okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ odwoławczy wskazał: uwzględnienie słusznego interesu stron oraz zbadanie, czy budowa po granicy z nieruchomością sąsiednią nie narusza zasad współżycia społecznego i nie zakłóci korzystania z niej ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno – gospodarczego przeznaczenia nieruchomości. Zdaniem Sądu, powyższe stanowisko Wojewody P. jest nieprawidłowe. Jak trafnie wskazano w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 10 września 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 387/14, samo naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. Zakończenie postępowania odwoławczego w sposób kasacyjny wymaga bowiem dodatkowo stwierdzenia, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. Chodzi więc o sytuacje, gdy zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie kwestii mogących mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji. Zdaniem Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia z sytuacją, w której organ odwoławczy w sposób nieprawidłowy zarzuca organowi I instancji naruszenie art. 7 k.p.a. i nakazuje mu analizowanie kwestii, które nie wymagają prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego, mającego na dodatek istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie. A przecież podstawą do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. jest to, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zalecenia kierowane do organu I instancji sprowadzają się do obowiązku oceny już zebranego materiału dowodowego, której to oceny organ ten już dokonał. Przy czym nakreślony ich kierunek budzi zastrzeżenia Sądu. Organ nie wskazuje bowiem podstawy prawnej, która nakazywałaby w niniejszym postępowaniu, dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę, określania sposobu wykonywania remontów ściany szczytowej planowanego budynku, ani tym bardziej remontu ścian budynków znajdujących się na działkach sąsiednich. Nie do przyjęcia jest też pogląd organu, że wydanie pozwolenia na budowę uzależnione jest od wcześniejszego uzgodnienia inwestorów z właścicielami sąsiednich budynków warunków i sposobu zabezpieczenia ich budynków przy realizacji nowego budynku w styku z istniejącymi. W szczególności ani art. 35 ust. 1 P.b., ani też art. 5 ust. 1 P.b. takich obowiązków na inwestora nie wprowadza. Art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. nakłada nie na inwestora tylko na organy obowiązek badania, czy zapewniono poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Organ I instancji w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia odniósł się szczegółowo i precyzyjnie do wszystkich zarzutów strony odwołującej się a dotyczących naruszenia jej interesów. Organ II instancji kwestii tych zaś nie analizował, tylko w sposób nieuprawniony wskazał, że to inwestorzy mają zadbać o stan techniczny ścian budynków sąsiadów, a organ I instancji ma wyjaśnić, jak to nastąpi. Powyższe stanowi naruszenie art. 15 k.p.a., czyli zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy nie może bowiem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, ale jest zobowiązany ponownie merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, a więc rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Konieczne jest więc, aby rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone Podobnie wątpliwości Sądu budzi nakaz badania zasad współżycia społecznego przy stawianiu budynku po granicy działki w sytuacji, gdy plan miejscowy dopuszcza i nakazuje wyłącznie tylko taką zabudowę. Organ odwoławczy w niniejszej sprawie nie analizuje przy tym w ogóle kwestii, czy przy dokonanej przez siebie ocenie zebranego materiału dowodowego w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., czy też ewentualnie art. 136 k.p.a. Powyższe jest o tyle istotne gdy się zważy, że abstrahując od trafności przyjętego przez organ stanowiska, stwierdził on, że planowana inwestycja jest niezgodna z planem miejscowym. Jakie zatem znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie ma dalsze analizowanie i ocena zebranego materiału dowodowego, skoro w ocenie tego organu, inwestycja jest niezgodna z planem. Tego organ odwoławczy już nie wyjaśnia. Zdaniem więc Sądu, nie oceniając, który z organów ma rację, wskazać należy, że okoliczności powyższe nie dawały organowi II instancji podstawy do uchylania decyzji na mocy art. 138 § 2 k.p.a. Przywołany bowiem przepis, co już wyżej wskazano, ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy organ I instancji naruszył przepisy postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W sprawie niniejszej obie przesłanki w ogóle nie występują. Organ odwoławczy ma jedynie odmienne zdanie odnośnie oceny zebranego materiału dowodowego, ale w żadnej mierze nie próbuje nawet wykazać, w jaki sposób i w jakim – wymaganym przez prawo zakresie - należy w dalszym ciągu wyjaśniać sprawę. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewoda P. weźmie pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku, a przy wydawaniu rozstrzygnięcia zobowiązany będzie uwzględnić dokonaną wykładnię omawianych przepisów. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pk1 lit. c) p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. Stronie skarżącej, pomimo uwzględnienia skargi, nie przyznano kosztów postępowania zgodnie z art. 200 p.p.s.a., gdyż będąc prawidłowo pouczoną, nie złożyła w tym zakresie wniosku, o którym mowa w art. 210 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło