II SA/Bk 6/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia WSA Wojciech Stachurski, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 marca 2013 r. wniosku J. W. o wyłączenie sędziego NSA Anny Sobolewskiej - Nazarczyk od orzekania w sprawie z wniosku J. W. o wznowienie postępowania w sprawie II SA/Bk 32/12 ze skargi J. W. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego NSA Anny Sobolewskiej - Nazarczyk od orzekania w sprawie niniejszej. Pismem z [...] lutego 2013 r. J. W. złożyła w sprawie niniejszej, wszczętej z jej wniosku o wznowienie postępowania sądowego w sprawie II SA/Bk 32/12, w którym tut. Sąd oddalił skargę na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. (dalej jako PWINB) w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego nakazania rozbiórki obiektu budowlanego, wniosek o wyłączenie od orzekania sędziego NSA Anny Sobolewskiej - Nazarczyk. Wskazała, że sędzia orzekała w roli sprawozdawcy w sprawie II SAB/Bk 48/08, której przedmiotem była bezczynność PWINB w kwestii przekazania jej wniosku z [...] marca 2008r. o rozbiórkę zbiornika na gnojowicę, działając na jej szkodę. Ponadto sędzia orzekała w sprawie II SA/Bk 407/08 odrzucając wniosek o wznowienie postępowania, w sprawie II SA/Bk 51/05 błędnie traktując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji jako skargę do sądu. Sędzia uczestniczyła też w orzekaniu w sprawie II SAB/Bk 76/11, gdzie bezpodstawnie oddalono skargę na bezczynność Wójta Gminy N.; w sprawie II SAB/Bk 10/10 – gdzie bezpodstawnie umorzono postępowanie na bezczynność Wojewody Podlaskiego a NSA uchylił postanowienie WSA w Białymstoku, w sprawie II SAB/Bk 6/10 - gdzie bezpodstawnie oddalono skargę na bezczynność Wojewody P. a NSA uchylił wyrok WSA w Białymstoku. Ponadto sędzia uczestnicząc w orzekaniu w sprawie II SO/Bk 3/10 o wymierzenie grzywny Wojewodzie P. nie oponowała oddaleniu wniosku Skarżącej. Skarżąca podała, że w sprawie o sygn. II SAB/Bk 54/12 sędzia została wyłączona postanowieniem WSA w Białymstoku z 27 listopada 2012r., zaś w sprawie II SA/Bk 340/12 Przewodniczący Wydziału stwierdził, że sędzia Sobolewska – Nazarczyk jest wyłączona od orzekania z mocy ustawy, na podstawie art. 18 §1 pkt 6a p.p.s.a. Wnioskowana do wyłączenia sędzia złożyła oświadczenie, z którego wynika, że nie istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w sprawie niniejszej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlegał oddaleniu, bowiem nie zachodzą przesłanki uzasadniające wyłączenie sędziego Anny Sobolewskiej - Nazarczyk od orzekania w niniejszej sprawie. Przede wszystkim nie może być mowy o zaistnieniu przesłanek do wyłączenia z mocy ustawy wymienionych w art. 18 § 1 pkt 1 – 7 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Z uwagi na zarzuty skargi rozważeniu podlegały jedynie okoliczności z pkt 6 "a" wymienionego przepisu, bowiem Skarżąca nie wskazuje jakichkolwiek okoliczności mogących choćby wskazywać na przesłanki wyłączenia zawarte w innych punktach art. 18 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z pkt 6 "a" wymienionego przepisu wyłączeniu podlega sędzia w sprawie dotyczącej skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. W tym kontekście zauważyć należy, że przedmiotowa sprawa dotyczy wznowienia postępowania w sprawie II SA/Bk 32/12, której przedmiotem było umorzenie przez PWINB postępowania w sprawie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego. Do chwili orzekania w niniejszym postępowaniu wnioskowana do wyłączenia sędzia nie wydała żadnego wyroku dotyczącego bezpośrednio aktu wskazanego wyżej organu, odnoszącego się do spornej zabudowy. Zdaniem Sądu, podstawą do wyłączenia w sprawie niniejszej – na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 "a" p.p.s.a. – nie może być okoliczność orzekania sędziego Anny Sobolewskiej – Nazarczyk w sprawie II SAB/Bk 48/08 ze skargi J. W. na bezczynność PWINB w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2008r. dotyczącego rozbiórki zbiornika na gnojowicę. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 kwietnia 2011r. wskazał, że wymóg orzekania w sprawie dotyczącej skargi na decyzję albo postanowienie, należy odnieść do orzekania w sprawie konkretnie oznaczonego i wydanego już aktu administracyjnego. Oznacza to, że kluczowe znaczenie dla zastosowania art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. ma przedmiot zaskarżenia. Jeżeli zatem sprawa dotyczy bezczynności organu lub niewykonania wyroku, to wyklucza to możliwość uznania, że sprawa ta dotyczy konkretnie oznaczonego i wydanego aktu administracyjnego (I OSK 1996/10). Należy zauważyć, że wprawdzie postępowanie, w którym zapadło orzeczenie w sprawie II SA/Bk 32/12 zostało zainicjowane tym samym wnioskiem z [...] marca 2008r., a ponadto skarżono w nich działanie tego samego organu – PWINB. Przedmiotem sprawy o sygn. II SAB/Bk 48/08 była jednak bezczynność organu, a zatem sytuacja ta nie mieści się w granicach przesłanki z art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. Odnośnie podstawy wyłączenia z art. 19 p.p.s.a., w orzecznictwie wypracowano stanowisko, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama wątpliwość strony w tym zakresie, bądź wyłącznie utrata zaufania co do bezstronności sędziego. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania sprawy (postanowienie NSA z 15.09.2008 r., II FZ 397/08, CBOSA). Uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego nie uzasadnia również prowadzenie przez niego rozprawy z naruszeniem przepisów postępowania, czy też niewłaściwa postawa sędziego oraz wadliwe prowadzenie rozprawy w innej sprawie (postanowienie NSA z 22 grudnia 2004 r., OZ 863/04, CBOSA). Nie jest też dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż wnioskodawca kwestionuje zasadność i prawidłowość rozstrzygnięć podejmowanych z udziałem sędziego objętego wnioskiem (postanowienie NSA z 21 grudnia 2011r., I OZ 1068/11). Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że orzeczenia wydane przez wnioskowanego do wyłączenia sędziego lub z jego udziałem, które wskazała Skarżąca, nie uprawniają do wniosku o wystąpieniu obiektywnych wątpliwości co do jego bezstronności w niniejszej sprawie. Pokazują natomiast, że strona subiektywnie odbiera sędziego jako "nieprzychylnie do niej nastawionego", czego jednak nie uzasadnia odwołaniem się do przesłanek obiektywnych, a jedynie do zarzutów dotyczących sposobu zastosowania przepisów procesowych i materialnych. Te natomiast mogą być przedmiotem stosownych środków zaskarżenia, ale same w sobie nie uzasadniają jeszcze wyłączenia. W stosunku do poszczególnych spraw wskazać trzeba, że: - w sprawie II SA/Bk 407/08 skarżąca dopatruje się błędu w tym, że nie zasądzono na jej rzecz wpisu. Zauważyć jednak należy, że Strona miała możliwość skarżenia takiego postanowienia, z którego to uprawnienia skorzystała, jednak NSA postanowieniem z 2 czerwca 2009 r. oddalił zażalenie na to postanowienie (II OZ 487/09); - w sprawie II SA/Bk 51/05 oddalono skargę na decyzję Wojewody P. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę budynku. Fakt, że sprawa została w sposób odmienny potraktowana przez NSA a wyrok WSA w Białymstoku uchylony nie przesądza jednak o braku bezstronności sędziego w sprawie wówczas orzekanej, jak i w niniejszej. Ta sama argumentacja odnosi się do sprawy II SAB/Bk 10/10, w której umorzono postępowanie sądowe w sprawie na bezczynność Wojewody P. i sprawy II SAB/Bk 6/10, w której WSA w Białymstoku oddalił skargę na bezczynność Wojewody P.; - Skarżąca podnosi też, że sędzia uczestniczyła w orzekaniu w sprawie II SAB/Bk 76/11, gdzie – zdaniem Skarżącej - bezpodstawnie oddalono skargę na bezczynność Wójta Gminy N. Zarzuty Skarżącej dotyczące nieprawidłowości działań podejmowanych w toku postępowania (m.in. braku zapoznania się przez Sędziego z aktami sprawy) wynikają z subiektywnych przekonań Skarżącej i nie mogą uzasadniać wyłączenia sędziego w niniejszej sprawie. Jak już wskazano, prawidłowość rozstrzygnięcia Strona może podważać w postępowaniu instancyjnym, jednak jej własne przekonania co do tego nie są okolicznością, która uzasadnia wątpliwości co do bezstronności sędziego; - nie można podzielić zapatrywania Skarżącej, która braku bezstronności sędziego upatruje w tym, że nie oponował on oddaleniu jej wniosku o wymierzenie grzywny organowi w sprawie II SO/Bk 3/10; - sąd wyłączył sędziego od udziału w sprawie II SAB/Bk 54/12, ale nie może to przesądzać o automatycznym wyłączeniu również w sprawie niniejszej, zwłaszcza że dotyczy ona działania innego organu i inny jest przedmiot tych spraw (w tamtej sprawie była to przewlekłość postępowania Wójta Gminy N.). Sąd jest uprawniony do oceny przesłanek wyłączenia indywidualnie w konkretnym postępowaniu i nie powinien działać automatycznie, a skład obecnie orzekający nie dopatrzył się innych okoliczności wykluczających bezstronność sędziego; Z kolei w sprawie II SA/Bk 340/12 Przewodniczący Wydziału stwierdził, że sędzia jest wyłączona od orzekania z mocy ustawy, na podstawie art. 18 §1 pkt 6a p.p.s.a. Jednak w sprawie tej skarżone było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w przedmiocie wyjaśnienia oraz odmowy sprostowania treści postanowienia w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie uzgodnienia przedsięwzięcia. Fakt, że w tejże sprawie zachodziła podstawa do wyłączenia sędziego w żaden sposób nie uzasadnia tego wyłączenia w sprawie niniejszej. Podsumowując należy stwierdzić, że obowiązek wyłączenia sędziego istnieje zawsze wówczas, gdy powstają wątpliwości co do jego bezstronności, a charakter wątpliwości musi być obiektywny. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w sprawie niniejszej, bowiem okoliczności przemawiające, zdaniem strony, za wyłączeniem sędziego, mają walor subiektywny, opierający się na braku zaufania strony do sędziego, przy czym – w ocenie sądu – nieznajdującego potwierdzenia w sprawach przez nią wskazanych. Jeszcze raz podkreślić należy, że sam fakt, że strona podnosi zarzuty dotyczące nieprawidłowości w wykonywaniu przez sędziego swych obowiązków, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej w myśl art. 19 p.p.s.a. wyłączenie sędziego. Skarżąca nie uprawdopodobniła, że zachodzą między nią a sędzią takie stosunki, które powodują wyłączenie od orzekania. Oceny tej nie może zmienić subiektywne przekonanie skarżącej co do wadliwego, niewłaściwego sposobu orzekania we wcześniejszych sprawach z udziałem skarżącej. Poza tym istotne znaczenie ma fakt wyraźnego oświadczenia przez sędziego o nieistnieniu przesłanek wykluczających go od udziału w składzie orzekającym sprawy, które to oświadczenie nie zostało obalone przekonującym kontrdowodem. Ze wskazanych powyżej względów na podstawie art. 18 § 1 i art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.