II SA/Bk 62/11
WyrokWSA w Białymstoku2011-06-30
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Grażyna Gryglaszewska, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, wynikających z decyzji stwierdzającej nieważność wcześniejszej decyzji wywłaszczeniowej, może zostać wydane z powodu toczącego się postępowania nadzwyczajnego dotyczącego tej decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że toczące się postępowanie nadzwyczajne (nieważnościowe) nie może być traktowane jako zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów. Istniejąca ostateczna decyzja administracyjna stanowi podstawę do dokonania zmian w ewidencji, a ustalenie spadkobierców nie musi wynikać z postępowania nadzwyczajnego. W związku z tym, postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało wydane z naruszeniem przepisów, gdyż niezasadnie uznało zależność rozstrzygnięcia od wyniku postępowania nieważnościowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. B. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, które utrzymało w mocy postanowienie Starosty o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów. Zmiany te miały wynikać z decyzji Wojewody stwierdzającej nieważność wcześniejszej decyzji wywłaszczeniowej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz k.p.a., twierdząc, że organ nie może zwolnić się z obowiązku wprowadzania zmian w ewidencji, a istnienie takiego obowiązku nie może być przedmiotem orzekania w postępowaniu administracyjnym. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Starosty S. z dnia [...] października 2010 roku. Stwierdził, że zaskarżone postanowienia nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Starosty S. z dnia [...] października 2010 roku, Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienia nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. na rzecz skarżącego J. B. kwotę 175,44 zł (słownie: sto siedemdziesiąt pięć złotych czterdzieści cztery gorsze) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.-
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r.
nr [...]P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego
i Kartograficznego w B. utrzymał w mocy postanowienie Starosty S. z dnia [...] października 2010 r. nr [...]orzekające o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego, odnośnie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta Sokółka, wynikłych z ostatecznej decyzji Wojewody P. z dnia [...] października 2007 r. stwierdzającej nieważność ostatecznej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia [...] lipca 1983 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w S. przy ul. G. i K., dotyczącej działek nr [...] i [...] o łącznej pow. 0,0315 ha, stanowiącej przed wywłaszczeniem własność W.B.
Z postanowienia organu drugiej instancji wynika, że w dniu [...] kwietnia 2010 r. J. B. złożył w Starostwie Powiatowym w S. pismo, w sprawie wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku z dnia 2 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 38/09 uchylającego postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego
i Kartograficznego w B. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...]oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Starosty S. z dnia [...] września 2008 r. nr [...].
W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego Starosta
S. wydał postanowienie z dnia [...] października 2010 r. orzekające
o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego odnośnie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta S., wynikłych
z ostatecznej decyzji Wojewody P. z dnia [...] października 2007 r.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził, że w celu wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta Sokółka wynikłych z ostatecznej decyzji Wojewody P. z dnia [...] października 2007 r. niezbędne jest ustalenie pełnego kręgu spadkobierców W.B., które będzie możliwe dopiero po rozpatrzeniu sprawy i wydaniu decyzji przez Ministra Infrastruktury.
Na powyższe rozstrzygnięcie J. B. złożył zażalenie wnosząc
o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zastosowanie art. 102 k.p.a przez zaktualizowanie w operacie ewidencji gruntów stanu prawnego, dla dawnych działek nr [...] i [...] położonych w obrębie S. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że skoro w obrocie prawnym pozostaje nadał decyzja Wojewody P. z dnia [...] października 2007 r., to stan prawny w niej określony, powinien być odnotowany w operacie ewidencji gruntów i budynków.
Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie organ odwoławczy zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie występuje skomplikowany stan prawny
i dlatego należy wyjaśnić kto w rzeczywistości decyzją Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...]lipca 1983 r. nr [...] został wywłaszczony z praw do gruntu, gdyż nie była to tylko osoba wymieniona w decyzji wywłaszczeniowej. Organ drugiej instancji wyjaśnił, że Wojewoda P. ostateczną decyzją z dnia [...] października 2007 r. stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...] lipca 1983 r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości, stanowiącej przed wywłaszczeniem własność W.B. W ramach wznowienia postępowania Wojewoda P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] października 2007 r. Nr [...]argumentując, iż wniosek J. B. o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej (inaczej niż w postępowaniu o zwrot nieruchomości) podlegał rozpatrzeniu niezależnie od zgłoszenia roszczeń przez wszystkie osoby prawne. Następnie Minister Infrastruktury rozpatrując odwołanie od ww. decyzji, wydał dwie decyzje tj. z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...]i z dnia i [...]czerwca 2009 r. Nr [...]W dalszej kolejności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu skargi na decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...], wyrokiem z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1440/09 uchylił obie decyzje Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...]i z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...]i orzekł, że Minister Infrastruktury, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, jako organ nadzorczy musi ocenić legalność decyzji Wojewody P. z dnia [...] października 2007 r., w której uznał J. B. za stronę postępowania oraz przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia wszystkich stron postępowania. Mając powyższe na względzie organ odwoławczy stwierdził, że zawieszenie postępowania w przedmiotowej sprawie jest właściwe, bowiem od uprzedniego rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez Ministra Infrastruktury będzie zależało dalsze postępowanie organu pierwszej i drugiej instancji.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił obrazę art. 22 ust. 2 i art. 23 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z art. 227 k.p.a. przez niezasadne uznanie, że wynikły z pierwszego z naruszonych przepisów obowiązek odnotowania z urzędu decyzji administracyjnych może być przedmiotem ustalania w postępowaniu administracyjnym wszczynanym na wniosek strony. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz wszystkich pozostających w obrocie prawnym decyzji oraz czynności organów geodezyjnych z uwagi na wydanie ich z rażącym naruszeniem przepisów prawa wskazanych w zarzucie.
W uzasadnieniu Skarżący powołując się na art. 22 ust. 2 oraz art. 23 cyt. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stwierdził, że starosta nie może zwolnić się z ustawowego obowiązku wprowadzania zmian w ewidencji gruntów i budynków, ani też przez decyzję pozytywną potwierdzić obowiązku wprowadzenia zmian wynikłych z ostatecznej decyzji administracyjnej. Zdaniem strony skarżącej istnienie takiego obowiązku nie może być przedmiotem orzekania w postępowaniu administracyjnym, a wszelkie rozstrzygnięcia w tej mierze są dotknięte nieważnością, jako nieznajdujące oparcia w ww. przepisach. Skarżący stwierdził również, że zaskarżone postanowienie narusza art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku
z wstrzymaniem się Starosty S. od ustawowego obowiązku odnotowania ostatecznej decyzji Wojewody P. z dnia [...] października 2007 r. W związku z powyższym Skarżący stwierdził, że jego podanie o odnotowanie w ewidencji gruntów i budynków wskazanej decyzji należało potraktować jako skargę na nienależyte wykonywanie obowiązku przez Starostę S. (art. 227 k.p.a.) i udzielić stosownej odpowiedzi.
Skarżący powołując się na art. 51 cyt. ustawy Prawo geodezyjne
i kartograficzne podniósł również, że nie ma podstaw faktycznych od oczekiwania na stwierdzenia nabycia spadku po W. B. w celu odnotowania zmian wynikłych z decyzji Wojewody P. z dnia [...] października 2007 r.
Poza tym strona skarżąca podniosła, że zaskarżone postanowienie narusza art. 31 ust. 2 zdanie drugie Konstytucji RP w ten sposób, że przez fałszywe odwołanie się do art. 22 ust. 3 cyt. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne uzależnia realizację ustawowego obowiązku wprowadzenia zmian wynikłych
z ostatecznej decyzji administracyjnej od dostarczenia dokumentów.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko
w sprawie i wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
Podczas rozprawy w dniu 30 czerwca 2011 r. Skarżący zeznał do protokołu, że zawieszenie postępowania jest niezasadne i służy przedłużaniu postępowania. Wskazał, że został naruszony art. 100 § 1 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a. stanowi o tym, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Z art. 22 ustawy z dnia 17.05.1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010r. nr 193, poz. 1287) wynika, że organ geodezyjny ma obowiązek, z urzędu, wprowadzić zmiany objęte ewidencją gruntów i budynków, jeśli wynikają z decyzji właściwych organów.
Z kolei, z § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29.09.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38 poz. 454) wynika, iż zmian w ewidencji gruntów dokonuje się m.in. na podstawie decyzji ostatecznych.
Organ właściwy w sprawach ewidencji gruntów, ma więc obowiązek rejestracji stanów podmiotowych i przedmiotowych zmieniających się w czasie w oparciu o stosowne, kolejno powstające dokumenty prawne. Jego zadaniem jest odzwierciedlenie w rejestrze gruntów aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, a więc potwierdzenie stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości zaistniałego wcześniej (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 30.03.2010r. – sygn. akt IV SA/Wa 1463/09).
W sprawie niniejszej, nie jest sporna okoliczność, że na dzień wydawania zaskarżonego postanowienia, istniała w obrocie prawnym ostateczna decyzja Wojewody P. z dnia [...].10.2007r. stwierdzająca nieważność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia [...].07.1983r. nr [...]w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w S. przy ul. G. i K., dotyczącej działek o nr [...]i [...] o powierzchni łącznej 0,0315 ha stanowiącej przed wywłaszczeniem własność W. B.
Postępowanie zakończone w/w decyzją zostało poddane kontroli nieważnościowej i do chwili obecnej postępowanie pozostaje w toku, ostatnio toczy się przed Ministrem Infrastruktury, który ma ocenić legalność decyzji Wojewody P. z dnia [...].10.2007r. oraz przeprowadzić wyjaśnienia w kierunku ustalenia wszystkich stron postępowania.
Wobec tego, na datę wydania zaskarżonego postanowienia istniała w obrocie prawnym ostateczna decyzja Wojewody P. z dnia [...].10.2007r., zmieniająca uprzedni stan prawny nieruchomości w ten sposób, że nieruchomości tam wymienione, nie stanowią już własności Skarbu Państwa, lecz W. B. – obecnie nieżyjącego.
W ocenie Sądu, toczące się postępowanie nadzwyczajne (nieważnościowe) nie może być traktowane jako zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej.
Istniejąca decyzja ostateczna stanowi podstawę dokonania zmian w ewidencji gruntów na podstawie art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29.09.2001r.
Należy przypuszczać, że organ ewidencyjny napotyka problem prawny, przejawiający się w określeniu osoby właściciela, którego ewentualnie należałoby umieścić w ewidencji, skoro pierwotny właściciel – W. B. - nie żyje.
Ustalenie spadkobierców W. B. wcale nie musi wynikać z postępowania nadzwyczajnego toczącego się przed Ministrem Infrastruktury, który ma ustalić krąg stron postępowania, a ten niekoniecznie będzie tożsamy z ustaleniem spadkobierców W. B.
Organu nie uzasadniły, w jakim aspekcie wynik postępowania toczącego się przed Ministrem Infrastruktury będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy niniejszej.
Jeśli, w istocie, chodzi o ustalenie spadkobierców to organ ewidencyjny winien skorzystać we własnym zakresie, z przepisu art. 100 k.p.a., który daje organowi możliwość wystąpienia do sądu spadku, bądź zobowiązania strony do dokonania tego typu czynności.
W ocenie Sądu, postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało wydane z istotnym naruszeniem przepisu art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a. poprzez niezasadne uznanie, że wynik tego postępowania jest uzależniony od wyniku postępowania nieważnościowego toczącego się wobec decyzji Wojewody P. z dnia [...].10.2007r. Dlatego też, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1r 153, poz. waniu przed sądami administracyjnymi e art.270 ze zm.) zwanej "p.p.s.a.".
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., w kwocie 175,44 złote. Zwrot kosztów na rzecz Skarżącego obejmuje następujące składniki:
100zł. – wpis sądowy
16zł. – koszty przejazdu PKS na trasie Sokółka-Białystok i z powrotem
8,80zł. – przejazd środkami komunikacji miejskiej
50,64zł. – zwrot utraconego zarobku.
Koszty przejazdu do Sądu zostały wskazane w piśmie Skarżącego (k.43) i Sąd uznaje za uzasadnione. Ustalając kwotę utraconego zarobku, Sąd nie podzielił stanowiska Skarżącego wyrażonego w piśmie z [...].06.2011r. (k. 43).
Przy ustalaniu kwoty utraconego zarobku rolnika (jakim jest Skarżący) należy brać pod uwagę przeciętny dochód z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym z 1ha przeliczeniowego. Coroczne dane w tym zakresie są publikowane przez Prezesa GUS na podstawie upoważnienia wynikającego z art. 18 ustawy z dnia 15.11.1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006r. nr 136, poz. 969 ze zm.). Z obwieszczenia Prezesa GUS z dnia 22.09.2010r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym z 1ha przeliczeniowego w 2009r. (M.P. z 2010r. nr 68 poz. 858) wynika, że dochód ten wyniósł w 2009r. – 1908zł. Po przemnożeniu tej kwoty przez ilość hektarów przeliczeniowych w gospodarstwie Skarżącego – 9,6883ha (k.44) a otrzymany wynik dzieląc następnie przez 365 dni w roku, otrzymano wysokość przeciętnego dziennego dochodu z pracy w gospodarstwie rolnym tj. 50,64zł.
Stanowisko Sądu, w kwestii wyliczenia wysokości utraconego zarobku J. B. nie jest odosobnione. Taki sam pogląd, wyraziły Sądy w innych sprawach tego samego Skarżącego m.in. WSA w Białymstoku w sprawie II SA/Bk 778/05, IISA/Bk 28/08, II SA/Bk 477/08 (NSA II OZ 704/09), II SA/Bk 109/09 (NSA II OZ 556/09), I SA/Bk 443/09 (IIFZ 190/09); także WSA w Warszawie w sprawie I SA/Wa 1440/09 (I OZ 863/10). Koszty wyliczone w inny sposób przez Skarżącego nie zasługują na uwzględnienie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło