II SA/Bk 62/11

WyrokWSA w Białymstoku2011-06-30

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Grażyna Gryglaszewska, Mirosław Wincenciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, wynikających z decyzji stwierdzającej nieważność wcześniejszej decyzji wywłaszczeniowej, może zostać wydane z powodu toczącego się postępowania nadzwyczajnego dotyczącego tej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że toczące się postępowanie nadzwyczajne (nieważnościowe) nie może być traktowane jako zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów. Istniejąca ostateczna decyzja administracyjna stanowi podstawę do dokonania zmian w ewidencji, a ustalenie spadkobierców nie musi wynikać z postępowania nadzwyczajnego. W związku z tym, postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało wydane z naruszeniem przepisów, gdyż niezasadnie uznało zależność rozstrzygnięcia od wyniku postępowania nieważnościowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. B. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, które utrzymało w mocy postanowienie Starosty o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów. Zmiany te miały wynikać z decyzji Wojewody stwierdzającej nieważność wcześniejszej decyzji wywłaszczeniowej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz k.p.a., twierdząc, że organ nie może zwolnić się z obowiązku wprowadzania zmian w ewidencji, a istnienie takiego obowiązku nie może być przedmiotem orzekania w postępowaniu administracyjnym. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Starosty S. z dnia [...] października 2010 roku. Stwierdził, że zaskarżone postanowienia nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Starosty S. z dnia [...] października 2010 roku, Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienia nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. na rzecz skarżącego J. B. kwotę 175,44 zł (słownie: sto siedemdziesiąt pięć złotych czterdzieści cztery gorsze) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.- Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...]P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. utrzymał w mocy postanowienie Starosty S. z dnia [...] października 2010 r. nr [...]orzekające o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego, odnośnie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta Sokółka, wynikłych z ostatecznej decyzji Wojewody P. z dnia [...] października 2007 r. stwierdzającej nieważność ostatecznej decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia [...] lipca 1983 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w S. przy ul. G. i K., dotyczącej działek nr [...] i [...] o łącznej pow. 0,0315 ha, stanowiącej przed wywłaszczeniem własność W.B. Z postanowienia organu drugiej instancji wynika, że w dniu [...] kwietnia 2010 r. J. B. złożył w Starostwie Powiatowym w S. pismo, w sprawie wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 38/09 uchylającego postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...]oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Starosty S. z dnia [...] września 2008 r. nr [...]. W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego Starosta S. wydał postanowienie z dnia [...] października 2010 r. orzekające o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego odnośnie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta S., wynikłych z ostatecznej decyzji Wojewody P. z dnia [...] października 2007 r. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził, że w celu wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta Sokółka wynikłych z ostatecznej decyzji Wojewody P. z dnia [...] października 2007 r. niezbędne jest ustalenie pełnego kręgu spadkobierców W.B., które będzie możliwe dopiero po rozpatrzeniu sprawy i wydaniu decyzji przez Ministra Infrastruktury. Na powyższe rozstrzygnięcie J. B. złożył zażalenie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zastosowanie art. 102 k.p.a przez zaktualizowanie w operacie ewidencji gruntów stanu prawnego, dla dawnych działek nr [...] i [...] położonych w obrębie S. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że skoro w obrocie prawnym pozostaje nadał decyzja Wojewody P. z dnia [...] października 2007 r., to stan prawny w niej określony, powinien być odnotowany w operacie ewidencji gruntów i budynków. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie organ odwoławczy zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie występuje skomplikowany stan prawny i dlatego należy wyjaśnić kto w rzeczywistości decyzją Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...]lipca 1983 r. nr [...] został wywłaszczony z praw do gruntu, gdyż nie była to tylko osoba wymieniona w decyzji wywłaszczeniowej. Organ drugiej instancji wyjaśnił, że Wojewoda P. ostateczną decyzją z dnia [...] października 2007 r. stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...] lipca 1983 r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości, stanowiącej przed wywłaszczeniem własność W.B. W ramach wznowienia postępowania Wojewoda P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] października 2007 r. Nr [...]argumentując, iż wniosek J. B. o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej (inaczej niż w postępowaniu o zwrot nieruchomości) podlegał rozpatrzeniu niezależnie od zgłoszenia roszczeń przez wszystkie osoby prawne. Następnie Minister Infrastruktury rozpatrując odwołanie od ww. decyzji, wydał dwie decyzje tj. z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...]i z dnia i [...]czerwca 2009 r. Nr [...]W dalszej kolejności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu skargi na decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...], wyrokiem z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1440/09 uchylił obie decyzje Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...]i z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...]i orzekł, że Minister Infrastruktury, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, jako organ nadzorczy musi ocenić legalność decyzji Wojewody P. z dnia [...] października 2007 r., w której uznał J. B. za stronę postępowania oraz przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia wszystkich stron postępowania. Mając powyższe na względzie organ odwoławczy stwierdził, że zawieszenie postępowania w przedmiotowej sprawie jest właściwe, bowiem od uprzedniego rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez Ministra Infrastruktury będzie zależało dalsze postępowanie organu pierwszej i drugiej instancji. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił obrazę art. 22 ust. 2 i art. 23 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z art. 227 k.p.a. przez niezasadne uznanie, że wynikły z pierwszego z naruszonych przepisów obowiązek odnotowania z urzędu decyzji administracyjnych może być przedmiotem ustalania w postępowaniu administracyjnym wszczynanym na wniosek strony. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz wszystkich pozostających w obrocie prawnym decyzji oraz czynności organów geodezyjnych z uwagi na wydanie ich z rażącym naruszeniem przepisów prawa wskazanych w zarzucie. W uzasadnieniu Skarżący powołując się na art. 22 ust. 2 oraz art. 23 cyt. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stwierdził, że starosta nie może zwolnić się z ustawowego obowiązku wprowadzania zmian w ewidencji gruntów i budynków, ani też przez decyzję pozytywną potwierdzić obowiązku wprowadzenia zmian wynikłych z ostatecznej decyzji administracyjnej. Zdaniem strony skarżącej istnienie takiego obowiązku nie może być przedmiotem orzekania w postępowaniu administracyjnym, a wszelkie rozstrzygnięcia w tej mierze są dotknięte nieważnością, jako nieznajdujące oparcia w ww. przepisach. Skarżący stwierdził również, że zaskarżone postanowienie narusza art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z wstrzymaniem się Starosty S. od ustawowego obowiązku odnotowania ostatecznej decyzji Wojewody P. z dnia [...] października 2007 r. W związku z powyższym Skarżący stwierdził, że jego podanie o odnotowanie w ewidencji gruntów i budynków wskazanej decyzji należało potraktować jako skargę na nienależyte wykonywanie obowiązku przez Starostę S. (art. 227 k.p.a.) i udzielić stosownej odpowiedzi. Skarżący powołując się na art. 51 cyt. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podniósł również, że nie ma podstaw faktycznych od oczekiwania na stwierdzenia nabycia spadku po W. B. w celu odnotowania zmian wynikłych z decyzji Wojewody P. z dnia [...] października 2007 r. Poza tym strona skarżąca podniosła, że zaskarżone postanowienie narusza art. 31 ust. 2 zdanie drugie Konstytucji RP w ten sposób, że przez fałszywe odwołanie się do art. 22 ust. 3 cyt. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne uzależnia realizację ustawowego obowiązku wprowadzenia zmian wynikłych z ostatecznej decyzji administracyjnej od dostarczenia dokumentów. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Podczas rozprawy w dniu 30 czerwca 2011 r. Skarżący zeznał do protokołu, że zawieszenie postępowania jest niezasadne i służy przedłużaniu postępowania. Wskazał, że został naruszony art. 100 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a. stanowi o tym, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z art. 22 ustawy z dnia 17.05.1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010r. nr 193, poz. 1287) wynika, że organ geodezyjny ma obowiązek, z urzędu, wprowadzić zmiany objęte ewidencją gruntów i budynków, jeśli wynikają z decyzji właściwych organów. Z kolei, z § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29.09.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38 poz. 454) wynika, iż zmian w ewidencji gruntów dokonuje się m.in. na podstawie decyzji ostatecznych. Organ właściwy w sprawach ewidencji gruntów, ma więc obowiązek rejestracji stanów podmiotowych i przedmiotowych zmieniających się w czasie w oparciu o stosowne, kolejno powstające dokumenty prawne. Jego zadaniem jest odzwierciedlenie w rejestrze gruntów aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, a więc potwierdzenie stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości zaistniałego wcześniej (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 30.03.2010r. – sygn. akt IV SA/Wa 1463/09). W sprawie niniejszej, nie jest sporna okoliczność, że na dzień wydawania zaskarżonego postanowienia, istniała w obrocie prawnym ostateczna decyzja Wojewody P. z dnia [...].10.2007r. stwierdzająca nieważność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia [...].07.1983r. nr [...]w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w S. przy ul. G. i K., dotyczącej działek o nr [...]i [...] o powierzchni łącznej 0,0315 ha stanowiącej przed wywłaszczeniem własność W. B. Postępowanie zakończone w/w decyzją zostało poddane kontroli nieważnościowej i do chwili obecnej postępowanie pozostaje w toku, ostatnio toczy się przed Ministrem Infrastruktury, który ma ocenić legalność decyzji Wojewody P. z dnia [...].10.2007r. oraz przeprowadzić wyjaśnienia w kierunku ustalenia wszystkich stron postępowania. Wobec tego, na datę wydania zaskarżonego postanowienia istniała w obrocie prawnym ostateczna decyzja Wojewody P. z dnia [...].10.2007r., zmieniająca uprzedni stan prawny nieruchomości w ten sposób, że nieruchomości tam wymienione, nie stanowią już własności Skarbu Państwa, lecz W. B. – obecnie nieżyjącego. W ocenie Sądu, toczące się postępowanie nadzwyczajne (nieważnościowe) nie może być traktowane jako zagadnienie wstępne dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej. Istniejąca decyzja ostateczna stanowi podstawę dokonania zmian w ewidencji gruntów na podstawie art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 29.09.2001r. Należy przypuszczać, że organ ewidencyjny napotyka problem prawny, przejawiający się w określeniu osoby właściciela, którego ewentualnie należałoby umieścić w ewidencji, skoro pierwotny właściciel – W. B. - nie żyje. Ustalenie spadkobierców W. B. wcale nie musi wynikać z postępowania nadzwyczajnego toczącego się przed Ministrem Infrastruktury, który ma ustalić krąg stron postępowania, a ten niekoniecznie będzie tożsamy z ustaleniem spadkobierców W. B. Organu nie uzasadniły, w jakim aspekcie wynik postępowania toczącego się przed Ministrem Infrastruktury będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy niniejszej. Jeśli, w istocie, chodzi o ustalenie spadkobierców to organ ewidencyjny winien skorzystać we własnym zakresie, z przepisu art. 100 k.p.a., który daje organowi możliwość wystąpienia do sądu spadku, bądź zobowiązania strony do dokonania tego typu czynności. W ocenie Sądu, postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało wydane z istotnym naruszeniem przepisu art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a. poprzez niezasadne uznanie, że wynik tego postępowania jest uzależniony od wyniku postępowania nieważnościowego toczącego się wobec decyzji Wojewody P. z dnia [...].10.2007r. Dlatego też, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1r 153, poz. waniu przed sądami administracyjnymi e art.270 ze zm.) zwanej "p.p.s.a.". O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., w kwocie 175,44 złote. Zwrot kosztów na rzecz Skarżącego obejmuje następujące składniki: 100zł. – wpis sądowy 16zł. – koszty przejazdu PKS na trasie Sokółka-Białystok i z powrotem 8,80zł. – przejazd środkami komunikacji miejskiej 50,64zł. – zwrot utraconego zarobku. Koszty przejazdu do Sądu zostały wskazane w piśmie Skarżącego (k.43) i Sąd uznaje za uzasadnione. Ustalając kwotę utraconego zarobku, Sąd nie podzielił stanowiska Skarżącego wyrażonego w piśmie z [...].06.2011r. (k. 43). Przy ustalaniu kwoty utraconego zarobku rolnika (jakim jest Skarżący) należy brać pod uwagę przeciętny dochód z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym z 1ha przeliczeniowego. Coroczne dane w tym zakresie są publikowane przez Prezesa GUS na podstawie upoważnienia wynikającego z art. 18 ustawy z dnia 15.11.1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006r. nr 136, poz. 969 ze zm.). Z obwieszczenia Prezesa GUS z dnia 22.09.2010r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym z 1ha przeliczeniowego w 2009r. (M.P. z 2010r. nr 68 poz. 858) wynika, że dochód ten wyniósł w 2009r. – 1908zł. Po przemnożeniu tej kwoty przez ilość hektarów przeliczeniowych w gospodarstwie Skarżącego – 9,6883ha (k.44) a otrzymany wynik dzieląc następnie przez 365 dni w roku, otrzymano wysokość przeciętnego dziennego dochodu z pracy w gospodarstwie rolnym tj. 50,64zł. Stanowisko Sądu, w kwestii wyliczenia wysokości utraconego zarobku J. B. nie jest odosobnione. Taki sam pogląd, wyraziły Sądy w innych sprawach tego samego Skarżącego m.in. WSA w Białymstoku w sprawie II SA/Bk 778/05, IISA/Bk 28/08, II SA/Bk 477/08 (NSA II OZ 704/09), II SA/Bk 109/09 (NSA II OZ 556/09), I SA/Bk 443/09 (IIFZ 190/09); także WSA w Warszawie w sprawie I SA/Wa 1440/09 (I OZ 863/10). Koszty wyliczone w inny sposób przez Skarżącego nie zasługują na uwzględnienie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło