II SA/Bk 656/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 sierpnia 2012r., sygn. akt II SA/Bk 556/12 odrzucającym skargę Stowarzyszenia F. Z. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2012r., nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia p o s t a n a w i a: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego; Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2012r. sygn. akt II SA/Bk 556/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Białymstoku odrzucił skargę Stowarzyszenia F. Z. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2012r., nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Sąd podkreślił, że Stowarzyszenie nie uczestniczyło w postępowaniu administracyjnym zakończonym skarżoną decyzję, tym samym nie mogło uzyskać statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ponadto, na mocy postanowienia z dnia [...] stycznia 2012r. Sąd Rejonowy w B. zarządził likwidację skarżonego Stowarzyszenia, a to, zdaniem Sądu, pozbawia skarżące Stowarzyszenie możliwości prowadzenia działalności statutowej. W dniu 20 sierpnia 2012r. do tutejszego Sądu wpłynęła skarga Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji o wznowienie postępowania zakończonego opisanym wyżej postanowieniem z uwagi na rażące naruszenie prawa polegające na braku wyłączenia sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku od orzekania w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu, albowiem skarżące Stowarzyszenie nie posiada zdolności sądowej. Stosownie do treści art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Zgodnie natomiast z art. 276 tej ustawy do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem I instancji, a zatem m.in. art. 25, art. 50 i art. 58 § 1 ustawy. Jak stanowi zaś powoływany art. 25 § 1 ustawy osoba fizyczna i osoba prawna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (art. 25 § 4 ustawy). Przepis art. 50 § 1 powoływanej ustawy przewiduje z kolei, że uprawnionym do wniesienia skargi (skarżącym), jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 5 sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. W przedmiotowej sprawie skargę o wznowienie postępowania wywiodło Stowarzyszenie F. Z., które na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w B. XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] stycznia 2012r. sygn. akt [...], zostało rozwiązane oraz zarządzono jego likwidację z jednoczesnym wyznaczeniem likwidatora w osobie R. M. K.. Orzeczenie to jest prawomocne wobec oddalenia wywiedzionej od niego apelacji przez Sąd Okręgowy w B. - postanowienie z dnia 20 kwietnia 2012r. [...] (k.83 i 83v akt sądowych w sprawie II SA/Bk 655/11). Rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza w istocie zakończenie wszelkiej jego działalności statutowej. Pozostać może jedynie majątek stowarzyszenia, w tym i wierzytelności, a także roszczenia wobec niego. Podkreślenia jednak wymaga, że działalność likwidatora rozciąga się wyłącznie na sprawy majątkowe, a nie na statutową działalność rozwiązanego stowarzyszenia, albowiem stowarzyszenie w likwidacji nie może prowadzić działalności określonej w statucie (art. 37 ust.2 pkt 3 ustawy o stowarzyszeniach Dz.U. z 2001 Nr 79, poz. 855 ze zm. oraz P. Suski, "Stowarzyszenia i fundacje" wydanie 4, Biblioteka Prawnika, wydawnictwo LexsisNexis, Warszawa 2011 r., s. 302). W konsekwencji likwidator, który przeprowadza likwidację nie działa w imieniu stowarzyszenia, ale w imieniu własnym, wypełniając pewną funkcję publiczną jako osoba zaufania publicznego, a jego działalność rozciąga się jedynie na sprawy majątkowe, a nie na statutową działalność rozwiązanego stowarzyszenia. Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga Stowarzyszenia F.Z. w B. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 2 sierpnia 2012r., sygn. akt II SA/Bk 556/12 odrzucającym skargę Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Sprawa ta nie dotyczy zatem majątku likwidowanego Stowarzyszenia i nie jest związana z procesem jego likwidacji. W konsekwencji przyjąć należy, że Stowarzyszenie nie posiada zdolności sądowej i nie może być stroną postępowania w niniejszej sprawie. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie (postanowienie z dnia 5 lipca 2013r. II OZ 542/13) i Sąd rozpoznający przedmiotową skargę w pełni się z nim zgadza. Brak zdolności sądowej Stowarzyszenia F. Z. z siedzibą w B. w likwidacji został uznany również w innych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. postanowienia z dnia 4 grudnia 2012r., sygn. akt II OZ 1067/12, z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1086/12, z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt II OZ 367/13, z dnia 5 lipca 2013r. II OZ 541/13 oraz II OZ 542/13 (wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W powołanych wyżej orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że rozwiązanie Stowarzyszenia F. Z. w B. sprawiło, że Stowarzyszenie to utraciło zdolność do występowania przed sądem administracyjnym (zdolność sądowa) jako organizacja społeczna występująca w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Stowarzyszenie będące w likwidacji nie może bowiem prowadzić działalności dla której zostało utworzone, czyli działalności statutowej. Zgodnie zaś z art. 25 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zdolność sądową organizacji społecznej występującej w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób wyznacza zakres jej statutowej działalności. Jeżeli zatem organizacja społeczna wskutek jej rozwiązania przez sąd straciła możliwość działalności przewidzianej w statucie, to tym samym oznacza to, że nie przysługuje jej zdolność sądowa przewidziana przez art. 25 § 4 w/w ustawy dla organizacji społecznych. Wprawdzie w postanowieniu z dnia 9 lipca 2013r. II GZ 334/13 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził odmienny pogląd wskazując, że fakt rozwiązania stowarzyszenia w drodze orzeczenia sądu nie powoduje jeszcze automatycznej utraty bytu prawnego takiego stowarzyszenia, a tym samym utraty zdolności sądowej. Tym nie mniej, zdaniem Sądu, brak możliwości prowadzenia działalności statutowej, pozbawia skarżące Stowarzyszenie interesu prawnego w niniejszej sprawie, a w konsekwencji również przymiotu bycia stroną skarżącą w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 3 w zw. z art. 276 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę o wznowienie postępowania, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia.