II SA/Bk 698/12

WyrokWSA w Białymstoku2013-01-15

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządca infrastruktury kolejowej jest zobowiązany do wykonania i utrzymania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych, oddzielających je od terenów leśnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarządca infrastruktury kolejowej jest zobowiązany do wykonania i utrzymania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych. Obowiązek ten wynika z przepisów ustawy o transporcie kolejowym, w szczególności z art. 17 ust. 1 w związku z art. 55, które nakładają na zarządcę infrastruktury kolejowej obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa, w tym ochrony przeciwpożarowej, oraz przyznają mu prawo do urządzenia i utrzymania pasów przeciwpożarowych na gruntach sąsiadujących z linią kolejową. Zaskarżona decyzja organów obu instancji, nakładająca ten obowiązek na zarządcę infrastruktury kolejowej, jest zgodna z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej, a następnie utrzymującej ją w mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, nakładających na P. S.A. obowiązek wykonania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych. Strona skarżąca zarzucała błędne zastosowanie przepisów prawa, w tym rozporządzenia o ochronie przeciwpożarowej oraz ustawy o transporcie kolejowym, a także podnosiła, że obowiązek ten powinien spoczywać na zarządcy lasów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. [...] na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w B. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych oddala skargę. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w S. decyzją z dnia 1 czerwca 2012 roku, nr [...], na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. z 2009 roku, Nr 12, poz. 68 z późniejszymi zmianami), art. 104 kpa, art. 107 § 1 i 3 kpa, § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 20110 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2010 roku, Nr 1009, poz. 719), art. 17 ust. 1 i art. 55 ustawy z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 roku, Nr 16, poz. 94 z późniejszymi zmianami) oraz § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 roku w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony, akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowych, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz. U. z 2008 roku, Nr 153, poz. 955) – nałożył na P. S.A. [...] obowiązek wykonania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych: - nr [...] – na odcinku od km 23,257 do km 42,980; - nr [...] – na odcinku od km 74,789 do km 98,843; - nr [...] – na odcinku od km 0,000 do km 25,188. Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, ze organ I instancji wydał ją z uwagi na stwierdzenie nieprawidłowości rzutującej na stan ochrony przeciwpożarowej, poprzez brak pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych, którą to okoliczność stwierdzono w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu 9 maja 2012 roku. Odwołanie od wyżej wymienionej decyzji wnosiły P. S.A. [...], zarzucając błędne zastosowanie § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym i art. 55 tejże ustawy. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży pożarnej w B. decyzją z dnia [...] lipca 2012 roku, nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy podkreślił, że treść § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, ma charakter informacyjny. Dopiero analiza zapisów art. 17 ust 1 oraz art. 55 ustawy z dnia 23 marca 2003 roku o transporcie kolejowym, do której wyżej wymieniony przepis rozporządzenia odsyła, prowadzi do wniosku, że podmiotem zobowiązanym do wykonania pasów przeciwpożarowych jest zarządca infrastruktury kolejowej, a jest nim w niniejszej sprawie P. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiodły P., zarzucając analogiczne naruszenia prawa, jak w odwołaniu. Ponadto strona skarżąca podniosła, ze jako zarządca infrastruktury kolejowej nie stwarza żadnego zagrożenia pożarowego dla lasów wzdłuż linii kolejowych, a obowiązek przygotowania i utrzymania powyższych pasów winien spoczywać na zarządcy lasów zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w B., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Z mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 z późniejszymi zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest jedynie pod względem legalności czyli kontroli zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kwestionowana decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu l instancji nie naruszają prawa. Organy orzekające prawidłowo zastosowały powołane przepisy prawa materialnego i dokonały prawidłowej ich wykładni, zasadnie zobowiązując zarządcę infrastruktury kolejowej do wykonania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych na terenach leśnych, biegnących wzdłuż wskazanej linii kolejowej. Podkreślenia wymaga fakt, ze kwestia ta nie budzi wątpliwości w utrwalonym już orzecznictwie sadów administracyjnych, w którym jednolicie wyrażany jest pogląd, iż to zarządca infrastruktury kolejowej zobowiązany jest do wykonania pasów przeciwpożarowych oddzielających las od linii kolejowej (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 29 grudnia 2011 roku - sygn. akt II SA/Op 540/11, wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 stycznia 2012 roku - sygn. akt II SA/Łd 1263/11, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2011 roku - sygn. akt IV SA/Po 1053/11 oraz z dnia 14 grudnia 2011 roku - sygn. akt 1054/11, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 15 grudnia 2011 roku - sygn. akt II SA/Rz 1010/11, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 1 grudnia 2011 roku - sygn. akt II SA/Bd 1140/11, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 października 2011 roku - sygn. akt II SA/Go 647/11, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 19.01.2012 roku – II SA/Ol 938/11, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 27.03.2012 roku – II SA/Ol 184/12, Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7.03.2012 roku – sygn. akt IV SA/Po 1190//, wyrok WSA w Poznaniu z 7 marca 2012 roku – sygn. IV SA/Pa 1052/11, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 7 marca 2012 roku – II SA/Bd 1374/11, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 11 kwietnia 2012 roku – II SA/Rz 954/11 – dostępne w internetowej w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Adminsitracyjnych. Stanowiska zawarte w wyżej wymienionych wyrokach skład orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela. Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, póz. 68) Komendant powiatowy Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do: nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. W związku z tym należy wyjaśnić, czy brak wykonania pasów przeciwpożarowych stanowi uchybienie skutkujące wydaniem decyzji na podstawie ww. przepisu. Zważyć należy przy tym, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu przez organ l instancji w związku z zagrożeniem pożarowym jakie stwarza dla obszaru leśnego ruch kolejowy, a nie odwrotnie. Ochrona przeciwpożarowa realizowana m.in. poprzez zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru uregulowana została ustawą z dnia 24 sierpnia 1991 roku o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 roku Nr 178, póz. 1380 z późn. zm.). Zgodnie z art. 2 pkt 1 tej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o zapobieżeniu powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia - rozumie się przez to: a) zapewnienie koniecznych warunków ochrony technicznej nieruchomościom i ruchomościom, b) tworzenie warunków organizacyjnych i formalnoprawnych zapewniających ochronę ludzi i mienia, a także przeciwdziałających powstawaniu lub minimalizujących skutki pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia. Przepis art. 3 ust. 1 tej ustawy nakłada na osoby fizyczne, osoby prawne, organizacje lub instytucje korzystające ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu - obowiązek zabezpieczania ich przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem, w art. 3 ust. 2 ustawa ta wskazuje natomiast, że odpowiadają oni w trybie i na zasadach określonych w innych przepisach. Właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych oraz wyposażyć budynek, obiekt budowlany lub teren w wymagane urządzenia przeciwpożarowe (art. 4 ust. 1 pkt 1-2 ustawy). Odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem (art. 4 ust. 1a ustawy). W art. 13 ust. 1 i ust. 2 pkt 9 ustawy o ochronie przeciwpożarowej zawarta została delegacja ustawowa dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia, w drodze rozporządzenia, sposobów i warunków ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, z uwzględnieniem sposobów zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów. Wydane na podstawie tego przepisu rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 roku (Dz. U. z 2010 roku Nr 109, póz. 719) dotyczące ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów zawiera rozdział 9 zatytułowany "Zabezpieczenie przeciwpożarowe lasów". Paragraf 38 ust. 1 stanowi, że lasy położone przy obiektach mogących stanowić zagrożenie pożarowe dla lasu oddziela się od tych obiektów pasami przeciwpożarowymi, utrzymywanymi w stanie zapewniającym ich użyteczność przez cały rok. Natomiast w § 38 ust. 2 tego rozporządzenia przyjęto, że rodzaje oraz sposoby wykonywania pasów przeciwpożarowych przez podmioty określone jako właściwe do ich wykonania i utrzymywania w: ustawie z dnia 28 września 1991 roku o lasach (Dz. U. z 2005 roku Nr 45, póz. 435 z późn. zm.), ustawie z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 roku Nr 16, póz. 94 z późn. zm.) oraz ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej określają: rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006 roku w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów (Dz. U. Nr 58, póz. 405 i Nr 82, póz. 573); rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 roku w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz. U. Nr 153, póz. 955). W ustępie 3 tego przepisu dokonano natomiast wyłączenia tej treści, że przepis ust. 2 nie dotyczy: lasów zaliczonych do III kategorii zagrożenia pożarowego; drzewostanów starszych niż 30 lat położonych przy drogach publicznych i parkingach oraz drzewostanów położonych przy drogach o nawierzchni nieutwardzonej, z wyjątkiem dróg poligonowych i międzypoligonowych; 3) lasów o szerokości mniejszej niż 200 m. Należy podkreślić, że rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej z dnia 7 czerwca 2010 roku nie wprowadziło zmian w zakresie dotychczasowej odpowiedzialności za pasy przeciwpożarowe oraz nie zmieniło poprzez nową konstrukcję przepisu podmiotu zobowiązanego do ich wykonania. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej we wspomnianym wyżej art. 13 ust 1 i ust. 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej obowiązywało poprzednio rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 roku w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2006 roku Nr 80, póz. 563), które również w Rozdziale 9 normowało zabezpieczenie przeciwpożarowe lasów. Rozporządzenie to w § 34 ust. 1 i 2 stanowiło, iż lasy położone przy obiektach mogących stanowić zagrożenie pożarowe dla lasu oddziela się od tych obiektów pasami przeciwpożarowymi, utrzymywanymi w stanie zapewniającym ich użyteczność przez cały rok; rodzaje oraz sposoby wykonywania pasów przeciwpożarowych określa rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006 roku w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów (Dz. U. Nr 58, póz. 405). Zgodnie natomiast z § 34 ust. 3 pkt 2 ww. rozporządzenia obowiązek urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych ciążył w przypadku linii kolejowych na właścicielach tych linii kolejowych. Obowiązujące rozporządzenie prawidłowo nie określa w sposób jednoznaczny sposobu wykonywania pasów przeciwpożarowych oraz podmiotów właściwych i zobowiązanych do ich urządzania i utrzymywania. Kwestie te bowiem rozstrzygają odrębne przepisy, do których unormowanie to wyraźnie odsyła. W tym aspekcie § 38 ust. 2 rozporządzenia MSWiA ma jedynie charakter informacyjny. Przepis ten wprowadza natomiast konieczność wykonania pasów przeciwpożarowych w przypadku położenie lasu przy obiektach mogących stanowić zagrożenie pożarowe dla lasu. Wystąpienie powyższej przesłanki powoduje z mocy prawa konieczność oddzielenia lasu od takich obiektów pasami przeciwpożarowymi, utrzymywanymi w stanie zapewniającym ich użyteczność przez cały rok. W przepisie powyższym wprost wskazano, że wykonanie pasów przeciwpożarowych przez podmioty określone jako właściwe do ich wykonania i utrzymywania wynika z ustaw: o lasach, o transporcie kolejowym oraz o ochronie przeciwpożarowej. Wszystkie te trzy ustawy zawierają przepisy nakładające na podmioty obowiązki w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Obowiązki te jednak ściśle wiążą się z konkretnym przedmiotem ochrony. W ustawie o lasach w art. 9 ust. 1 pkt 1 wskazano, iż w celu zapewnienia powszechnej ochrony lasów właściciele lasów są obowiązani do kształtowania równowagi w ekosystemach leśnych, podnoszenia naturalnej odporności drzewostanów, a w szczególności do wykonywania zabiegów profilaktycznych i ochronnych zapobiegających powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożarów. Obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej nałożone na właściciela lasu na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o lasach (pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej) dotyczą podmiotów mieszczących się w definicji właściciela lasu zawartej w art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o lasach. Na podstawie art. 9 ust 3 ustawy o lasach Minister Środowiska wydał rozporządzenie z dnia 22 marca 2006 roku w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów (Dz. U. z 2006 roku Nr 58, póz. 405 z późn. zm.) W § 10 ust. 1 tego rozporządzenia wyróżniono cztery podstawowe rodzaje pasów przeciwpożarowych - typu A, B, C i D, a także określono sposób ich wykonania. Pasami tymi oddziela się lasy od dróg, zakładów przemysłowych, parkingów, od obiektów na terenach poligonów wojskowych oraz rozdziela się duże zwarte obszary leśne. W katalogu tym nie występują pasy przeciwpożarowe oddzielające linie kolejowe. Kwestią tego rodzaju pasów zajmuje się natomiast ustawa z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym (dalej u.t.k.) oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 roku w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz. U. z 2008 roku Nr 153, póz. 955). W akcie tym, wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 54 u.t.k., ustalono wymagania w zakresie urządzania i utrzymania pasów przeciwpożarowych właśnie w sąsiedztwie linii kolejowej. Rozporządzenie to reguluje jedynie techniczną kwestię prowadzenia robót i odległości dotyczących pasów przeciwpożarowych w sąsiedztwie linii kolejowych. W świetle powyższego podmiotu zobowiązanego do wykonania i utrzymania pasów przeciwpożarowych oddzielających las od linii kolejowych należy doszukiwać się w ustawie o transporcie kolejowym. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.t.k, zarządcy i przewoźnicy kolejowi oraz użytkownicy bocznic kolejowych są zobowiązani spełniać warunki techniczne i organizacyjne zapewniające: 1) bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego; 2) bezpieczną eksploatację pojazdów kolejowych; 3) ochronę przeciwpożarową i ochronę środowiska. Przepis powyższy, nakłada na zarządców i przewoźników kolejowych obowiązek bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego oraz spełnienia warunków technicznych i organizacyjnych na szlakach kolejowych i bocznicach w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Jest to przepis ogólny. Przepis art. 55 ust. 1 pkt 1 - 3 u.t.k określa natomiast sposoby realizacji obowiązków, o których mowa w art. 17 ust. 1 u.t.k, stanowiąc, że zarządca infrastruktury kolejowej ma prawo na sąsiadujących z linią kolejową gruntach, za odszkodowaniem: ustawiać zasłony odśnieżne, zakładać żywopłoty, urządzać i utrzymywać pasy przeciwpożarowe. Ustalenie odszkodowania za urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych następuje w drodze umowy stron (art. 55 ust. 2 u.t.k.) lub w braku takiej umowy przez starostę według zasad przewidzianych przy wywłaszczaniu nieruchomości (art. 56 ust. 3). Przepisy te wskazują, że urządzony pas przeciwpożarowy oddzielający las od linii kolejowej wchodzić będzie w skład infrastruktury kolejowej, a ściślej linii kolejowej, wyczerpując pojęcie przyległego pasa gruntu. Infrastrukturę kolejową stanowią linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym (art. 4 pkt 7 i 1 u.t.k.). Pod pojęciem linii kolejowej należy rozumieć natomiast drogę kolejową mającą początek i koniec wraz z przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami, a przyległy pas gruntu to grunt wzdłuż linii kolejowych, usytuowany po obu ich stronach, przeznaczony do zapewnienia bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego (art. 4 pkt 2 i 3 u.t.k.). Zarządcą infrastruktury kolejowej jest natomiast podmiot wykonujący działalność polegającą na zarządzaniu infrastrukturą kolejową, na zasadach określonych w ustawie. Podkreślić należy, że z mocy art. 55 ust. 1 u.t.k. właścicielowi gruntów sąsiadujących z linią kolejową przysługuje co do zasady odszkodowanie za teren wykorzystany pod pas przeciwpożarowy. Koszt urządzenia i utrzymania takiego pasa obciąża podmiot zobowiązany do jego wykonania. Wyjątek opisany w tym zakresie w art. 55 ust. 3 u.t.k, dotyczący wskazania, kto ponosi faktyczne koszty wykonywania pasów przeciwpożarowych w związku z posadzeniem drzew lub krzewów po wybudowaniu linii kolejowej, świadczy również o tym, że podmiotem zobowiązanym do wykonywania pasów jest zarządca linii kolejowej, który na podstawie umowy cywilnoprawnej może domagać się ich poniesienia przez właściciela gruntów. Dlatego podniesiona kwestia wieku drzewostanu nie miała znaczenia dla ustalenia nałożonego obowiązku i niezasadnie strona skarżąca zarzuca organom w tym względzie uchybienia procesowe. Na gruncie niniejszej sprawy w pełni podzielić należy pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 stycznia 2012 roku – sygn. akt II SA/Ol 938/11 stanowiący, że przepis art. 17 ust. 1 ustawy określa podmiot oraz zakres jego odpowiedzialności za zapewnienie bezpieczeństwa, w tym także pożarowego terenu, w obrębie którego usytuowana jest infrastruktura kolejowa. Regulacja w tym brzmieniu nie może budzić żadnych wątpliwości, że ustawodawca nałożył na zarządców i przewoźników kolejowych obowiązek bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego oraz spełnienia warunków technicznych i organizacyjnych na szlakach kolejowych i bocznicach w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Wymienione w tym przepisie czynności mają ścisły związek z obowiązkiem prowadzenia ruchu kolejowego w sposób bezpieczny. Właściwe ustalenie w zaskarżonej decyzji podmiotu odpowiedzialnego za wykonanie pasów przeciwpożarowych znajduje przy tym swoje potwierdzenie także w dalszych regulacjach ustawy o transporcie kolejowym. Zgodnie z art. 56 ustawy, w razie potrzeby usunięcia drzew lub krzewów utrudniających widoczność sygnałów i pociągów lub eksploatację urządzeń kolejowych albo powodujących zaspy śnieżne, starosta, na wniosek zarządcy, wydaje decyzję o usunięciu drzew lub krzewów, którą wykonuje zarządca. Z przywołanych wyżej przepisów wynika wyraźnie, że to zarządca infrastruktury kolejowej wykonuje decyzję innego organu (starosty) o usunięciu drzewa stanowiącego przeszkodę w ruchu pociągu, a rosnącego na gruncie, nie należącym do zarządcy. Jednocześnie zarządca infrastruktury płaci odszkodowanie za wycinane drzewa, chyba że są spełnione przesłanki, opisane w art. 56 ust. 4. W świetle poczynionych wyżej rozważań prawnych, nie można uznać za zasadne twierdzenie skarżącego, w myśl którego, to na właścicielach lasu powinien spoczywać obowiązek wykonania pasów przeciwpożarowych. Trzeba także zwrócić uwagę na istotne znaczenie ustalenia źródła zagrożenia pożarowego, na które wskazano w zaskarżonej decyzji. Źródłem tym dla obszarów leśnych, wzdłuż których położone są szlaki kolejowe, jest ruch kolejowy, a w szczególności proces hamowania pociągu. Reasumując przedstawione rozważania w kwestii właściwości podmiotu, raz jeszcze podkreślić należy, że z art. 17 ust. 1 w zw. z art. 55 ustawy wynika, iż obowiązek wykonania pasów przeciwpożarowych w sąsiedztwie linii kolejowych spoczywa na zarządcy tych linii. W świetle powyższych rozważań Sad uznał, za zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami z 2002 roku)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło