II SA/Bk 70/18
WyrokWSA w Białymstoku2018-05-17
Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Elżbieta Lemańska, Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny wszczął skuteczne postępowanie egzekucyjne wobec spółki, jeśli spółka w dacie wystawienia tytułu wykonawczego nie posiadała zarządu zdolnego do jej reprezentacji, a w konsekwencji czy można stwierdzić bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, co jest warunkiem orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego spółce, która w dacie jego wystawienia nie posiadała zarządu zdolnego do reprezentacji, oznacza, że postępowanie egzekucyjne nie zostało wszczęte. W konsekwencji nie można stwierdzić bezskuteczności egzekucji, co jest niezbędną przesłanką do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Z tego powodu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności W. S., byłego członka zarządu spółki, za zaległości z tytułu opłaty podwyższonej za składowanie odpadów. Organ egzekucyjny odmówił wszczęcia egzekucji z majątku spółki z powodu uprawdopodobnienia, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Następnie Marszałek Województwa wydał decyzję orzekającą o odpowiedzialności W. S. jako byłego członka zarządu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie przepisów dotyczących doręczenia decyzji wymiarowej, brak skutecznego wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz brak organu reprezentującego spółkę w kluczowych momentach.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa P. z dnia [...] kwietnia 2017 roku. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego kwotę 717 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 maja 2018 r. sprawy ze skargi W. P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności, jako byłego członka zarządu Spółki, za zaległości określone decyzją dotyczącą wymierzenia Spółce opłaty podwyższonej z tytułu składowania odpadów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Marszałka Województwa P. z dnia [...] kwietnia 2017 roku znak [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego W. P.S. kwotę 717 (siedemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa P. z dnia [...] kwietnia 2017r. nr: [...] w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności – W. S. - byłego członka zarządu Zakładu Z. spółka z o.o. w B., solidarnie z pozostałym członkiem zarządu G. B. za zaległości określone decyzją Marszałka Województwa P. z dnia [...] marca 2016r. nr [...] z tytułu składowania odpadów na terenie działek leśnych o numerach [...] położonych w obrębie składowiska odpadów w miejscowości K., w I półroczu 2012 r., w wysokości 4.730.288,00 zł wraz z odsetkami od dnia [...] sierpnia 2012r.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.
Marszałek Województwa P. ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] wymierzył Zakładowi Z. spółka z o.o. w B. (dalej: "Spółka") opłatę podwyższoną z tytułu składowania odpadów na terenie działek leśnych o nr [...] położonych w obrębie składowiska odpadów w miejscowości K. w I półroczu 2012 r. w kwocie 4.730.288,00 zł wraz z odsetkami od dnia [...] sierpnia 2012 r. Powyższa decyzja została doręczona Spółce w dniu [...] marca 2016 r., a w dniu [...] kwietnia 2016 r. organ wystosował do Spółki upomnienie wzywając do uregulowania powyższej zaległości.
W dniu [...] października 2016 r. Marszałek Województwa P. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...] obejmujący powyższą zaległość, kierując go do organu egzekucyjnego – Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.
Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia [...] października 2016 r., na podstawie art. 29 § 2 w zw. z art. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zawiadomił wierzyciela o nieprzystąpieniu do egzekucji na podstawie przedłożonego tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2016 r. uprawdopodobniając, że nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne – art. 29 § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny wyjaśnił, że wszystkie dotychczasowe postępowania egzekucyjne prowadzone wobec Spółki zostały umorzone, nie udało się bowiem ustalić żadnych wierzytelności, ruchomości ani innych praw majątkowych z których możliwe byłoby zaspokojenie dochodzonych wierzytelności. Ponadto według stanu na dzień [...] października 2016 r. w informacji KRS brak jest danych osób wchodzących w skład zarządu przedmiotowej Spółki.
W dniu [...] kwietnia 2017 r. Marszałek Województwa P. wydał, na podstawie art. 116 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 281 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2016r., poz. 672 z późn.zm.), decyzję orzekającą o odpowiedzialności W. S. (powoływanego dalej "Skarżącym") byłego członka zarządu Zakładu Z. spółka z o.o. w B., solidarnie z pozostałym członkiem zarządu G. B. za zaległości określone decyzją Marszałka Województwa P. z dnia [...] marca 2016r. nr [...] z tytułu składowania odpadów na terenie działek leśnych o numerach [...] położonych w obrębie składowiska odpadów w miejscowości K. w I półroczu 2012r. w wysokości 4.730.288,00 zł wraz z odsetkami od dnia [...] sierpnia 2012r.
Odwołanie od powyższej decyzji (uzupełnione pismami z [...] maja 2017 r., [...] lipca 2017r., [...] lipca 2017r., [...] sierpnia 2017r. oraz [...] września 2017r.) złożył W. S. wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skarżonej decyzji pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie:
1. art 116 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201, ze zm. dalej w skrócie "o.p.") poprzez wydanie jej pomimo braku ostatecznej decyzji wymierzającej Spółce opłatę podwyższoną z tytułu składowania odpadów oraz z uwagi na to, że decyzja została wydana w czasie, gdy Skarżący nie pełnił już funkcji członka zarządu Spółki, a Skarżący nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenia upadłości lub otwarcie postępowania układowego wobec Spółki;
2. art. 38 Kodeksu cywilnego, art. 201 Kodeksu spółek handlowych, art. 16, art. 40 § 1-4, art. 45, art. 109 § 1, art. 130 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja Marszałka Województwa P. z dnia [...] marca 2016r. w sprawie wymierzenia podwyższonej opłaty z tytułu składowania odpadów została Spółce skutecznie doręczona i weszła do obrotu prawnego, podczas gdy z uwagi na brak Zarządu w Spółce już od dnia [...] listopada 2015r. (najpóźniej od dnia [...] listopada 2016r.) Spółka nie mogła działać i podejmować jakichkolwiek czynności, a zatem nie można jej było również doręczyć skutecznie ww. decyzji;
3. art. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz. 599 ze zm., dalej powoływanej w skrócie: "u.p.e.a.") poprzez przyjęcie, że w stosunku do Spółki został wydany tytuł egzekucyjny, podczas gdy brak jest skutecznego doręczenia Spółce decyzji z dnia 8 marca 2016 r. wobec braku zarządu, tj. jedynego organu uprawnionego do działania i reprezentacji spółki;
4. art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez przyjęcie, że doszło do skutecznego doręczenia upomnienia;
5. art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, że skutecznie wszczęto postępowanie egzekucyjne, podczas gdy doręczenie tytułu wykonawczego nie było skuteczne z uwagi na brak zarządu w Spółce, która to informacja była ujawniona w KRS od lipca 2016 r.;
6. art. 7, art. 75 k.p.a. poprzez zaniechanie pełnego i wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego i dokumentów świadczących o tym, że Sąd Rejonowy w B. uznał, że najpóźniej z dniem [...] listopada 2015r. Spółka E. nie miała organów uprawnionych do reprezentacji Spółki, choć przedstawiciel organu zapoznał się z aktami rejestrowymi i włączył do akt jedynie niektóre dokumenty.
Pełnomocnik Skarżącego wniósł dodatkowo o dopuszczenie dowodów znajdujących się w aktach sprawy zakończonej decyzją Marszałka Województwa P. z dnia [...] marca 2016r. na okoliczność wykazania, że zobowiązanie w kwocie 4.730.288,00zł było sporne, a Spółka kwestionowała zasadność tego obciążenia. Skarżący wniósł także o rozważenie, czy nie zachodzą przesłanki do wszczęcia z urzędu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Marszałka Województwa P. z [...] marca 2014r. z uwagi na to, że Spółka nie miała zarządu i nie była zdolna do podejmowania jakichkolwiek czynności prawnych i faktycznych, czyli decyzja nie została stronie skutecznie doręczona. W ocenie autora odwołania w sprawie zachodzi także potrzeba powołania biegłego z zakresu księgowości i rachunkowości na okoliczność ustalenia, czy i ewentualnie od kiedy Spółka E. miała obowiązek wykazywania w swoich księgach rachunkowych w pozycji zobowiązań, zobowiązania na kwotę 4 730 287 zł z tytułu opłaty podwyższonej za składowanie odpadów, skoro dokumenty Spółki nie potwierdzały składowania odpadów na wskazywanych działkach.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Marszalka Województwa P..
W uzasadnieniu powyższej decyzji Kolegium w pierwszej kolejności przywołało art. 281 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska wyjaśniając, że do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa albo wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska. Następnie SKO omówiło regulację art. 116 § 1 i 2 o.p. dochodząc do wniosku, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób niebudzący wątpliwości potwierdza, że spełnione zostały wszystkie określone w nim przesłanki pozytywne warunkujące odpowiedzialność Skarżącego za zaległość stanowiącą w przedmiotowej sprawie opłatę podwyższoną z tytułu składowania odpadów w I półroczu 2012r. w wysokości 4.730.288,00 zł wraz z odsetkami od dnia [...] sierpnia 2012r. Dalej organ wskazał, że bezsporną w sprawie okolicznością jest to, że w terminie płatności ww. zobowiązania, tj. [...] lipca 2012 r. Skarżący pełnił funkcję Prezesa Zarządu Zakładu Z. w B. Spółka z o.o. Ustalając powyższą okoliczność organ powołał się na: (-) uchwałę Rady Nadzorczej ZZ. sp. z o.o. nr [...] z dnia [...] czerwca 2012r. o powołaniu Skarżącego do Zarządu Spółki, (-) postanowienie Sądu Rejonowego w B., XII Wydz. Gospodarczy KRS z dnia [...] lipca 2012r. o wpisaniu w KRS danych osób wchodzących w skład organu, (-) protokół z posiedzenia Rady Nadzorczej w dniu .. czerwca 2012r., (-) wniosek o zmianę danych podmiotu w rejestrze przedsiębiorców złożony na biuro podawcze XII Wydz. Gospodarczego KRS Sądu Rejonowego w B. w dniu [...] czerwca 2012r., (-) pismo z dnia [...] listopada 2015r. skierowane do Sądu Rejonowego w B. XII Wydz. Gospodarczy KRS informujące o złożeniu przez Skarżącego rezygnacji z funkcji Prezesa Zarządu.
Oceniając przesłankę bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki, Kolegium wskazało, że na wniosek wierzyciela Marszałka Województwa P. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. pismem [...] października 2016r. zawiadomił o nieprzystąpieniu do egzekucji na podstawie przedstawionego tytułu wykonawczego z [...] października 2016 r. z powodu uprawdopodobnienia, że nie jest możliwe uzyskanie z egzekucji kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło jednocześnie, że wierzyciel podejmował sam szereg czynności zmierzających do ustalenia składników majątkowych, z których możliwa byłaby egzekucja zobowiązań. W toku tych działań pozyskano informacje, że postępowania egzekucyjne prowadzone były w stosunku do Spółki przez ZUS w S., II Urząd Skarbowy w B., Urząd Skarbowy w S., Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. Ustalono też, że Spółka jest właścicielem nieruchomości gruntowej, na której ustanowiona została hipoteka przymusowa. Wartość tej nieruchomości zgodnie z bilansem Spółki przedłożonym do KRS na dzień 31.12.2013r. określono na kwotę 22.086,00 zł, co jest niewystarczające na pokrycie zaległości. Dodatkowo wskazano, że wierzyciel wystąpił także w dniu [...] lipca 2016r. do Sądu Rejonowego w B. o wyjawienie majątku Spółki, lecz Sąd z uwagi na brak organu uprawnionego do reprezentacji- zawiesił postępowanie w sprawie wyjawienia majątku. W oparciu o powyższe okoliczności Kolegium doszło do wniosku, ze sprawie wykazana została też druga pozytywna przesłanka warunkująca odpowiedzialność Skarżącego za zaległość stanowiącą w przedmiotowej sprawie opłatę podwyższoną, tj. bezskuteczność egzekucji z majątku Spółki.
Dalej organ przeszedł do oceny, czy w sprawie zaistniały przesłanki egzoneracyjne wskazane w art. 116 § 1 pkt 1 i 2 o.p. powołując w tym zakresie dodatkowo przepisy art. 10 i 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1112 ze zm., dalej: p.u.n.), w brzmieniu obowiązującym w czasie, kiedy wystąpił właściwy termin do zgłoszenia wniosku o upadłość. Kolegium podzieliło w tym zakresie ustalenia organu I instancji, że w 2011 i 2012 roku sytuacja finansowa Spółki była bardzo zła. W obu latach zanotowano stratę (wynik netto) w kolejności: (-) 1.453.136,22zł i (-) 1.789.626,01 zł. Zgodnie zaś ze sprawozdaniem finansowym za 2012 rok Skarżący rozpoczął pełnienie swojej funkcji [...] czerwca 2012r.) Spółka wykazała ujemny stan kapitału własnego (-) 1.221.660,85 zł. W bilansie na dzień [...] grudnia 2012r. ujawniono zobowiązania i rezerwy na kwotę 7.254.228,34 zł zaś wszystkie aktywa na kwotę 6.032.567,59 zł, czyli zobowiązania Spółki przekraczały wartość jej majątku. W protokole z posiedzenia Rady Nadzorczej z [...] lipca 2014r. dot. m.in. zaopiniowania Sprawozdania Finansowego za 2013r. zawarto stwierdzenie "zadłużenie Spółki jest tak ogromne, iż w takiej sytuacji całkiem prawdopodobny jest złożenie wniosku o upadłość Spółki przez któregoś z wierzycieli (...), wskutek braku przychodów dalsze funkcjonowanie Spółki jest zagrożone (...)". W oparciu o powyższe dane SKO stwierdziło, że w toku postępowania nie wykazano wystąpienia przesłanki negatywnej do orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki - brak wniosku o ogłoszenie upadłości lub niezłożenie wniosku z powodu braku winy, brak wniosku o wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe). Ponadto Skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości Spółki w znacznej części.
Odnosząc się z kolei do argumentacji powoływanej w odwołaniu organ stwierdził, że kwestia, skuteczności doręczenia decyzji wymiarowej nie podlega ocenie na etapie orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej, albowiem prowadzone postępowanie dotyczy wyłącznie zbadania zaistnienia przesłanek z art. 116 o.p. Z akt sprawy wynika zaś bezspornie, że zaległość powstała i nie jest przedawniona, decyzja wymiarowa została wydana i odebrana w miejscu siedziby Spółki w dniu 11 marca 2016r. Z dołączonego zaś do odwołania Zarządzenia XII Wydziału Gospodarczego KRS wynika, że dopiero po doręczeniu decyzji tj. [...] czerwca 2016r. Sąd zdecydował się o dokonaniu zmiany wpisu w KRS o wykreśleniu z rejestru danych dotyczących członków zarządu i członków rady nadzorczej. W zaistniałych okolicznościach Kolegium doszło do wniosku, że ewentualne wady materialne decyzji lub wady procesowe decyzji o wymierzeniu powyższej opłaty mogą być bada wyłącznie w odrębnych postępowaniach nadzwyczajnych - stwierdzenie nieważności decyzji lub wznowienie postępowania w sprawie. Za niezasadny SKO uznało też zarzut naruszenia art. 116 o.p. z tego powodu, że Skarżący nie pełnił już funkcji członka zarządu w momencie doręczenia decyzji o opłacie podwyższonej. Wyjaśniono, że decyzja wymiarowa została wydana w trybie art. 21 § 3 o.p., co oznacza, że ma charakter deklaratoryjny. Zobowiązanie podatkowe nie powstało zatem w dacie jej wydania, lecz z treści tej decyzji wynika, w jakiej wysokości określono prawidłową kwotę zobowiązania za okres związany z I półroczem 2012r. Dlatego odpowiedzialność obciąża tego członka zarządu, który pełnił funkcję w czasie, kiedy upływał ustawowy termin płatności zobowiązania, a w niniejszej sprawie terminem płatności był [...] lipca 2012r.
Za niezasadne organ uznał również zarzuty naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazując, że nie zostały one zastosowane w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności osoby trzeciej i nie były podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Ponadto, jak podkreśliło SKO, w tej konkretnej sprawie egzekucja nawet się nie rozpoczęła, albowiem Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z [...] października 2016r. poinformował, że wszystkie dotychczas prowadzone postępowania egzekucyjne wobec Spółki zostały umorzone na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożył pełnomocnik Skarżącego zarzucając jej naruszenie:
1) art. 108 § 2 pkt 2 lit a) o.p., art. 40 § 1 i art. 30 § 3 k.p.a. w zw. z art. 38 ustawy kodeks cywilny i 201 § 2 ustawy Kodeks spółek handlowych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że fakt wydania decyzji wymiarowej przez Marszałka Województwa P. z dnia [...] marca 2016r. znak [...] w stosunku do Spółki oraz włączenie do akt sprawy zwrotki potwierdzającej wysłanie tej decyzji na adres siedziby Spółki zwalnia organ prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia odpowiedzialności byłych członków zarządu za zobowiązania Spółki z obowiązku zbadania skuteczności doręczenia Spółce decyzji wymiarowej, nawet gdy z innych dokumentów włączonych do akt sprawy (dokumenty z akt rejestrowych Spółki) wynika, że Spółka ta nie miała organu reprezentacji w dacie wysłania do niej decyzji wymiarowej oraz w dacie przyjętej za datę doręczenia, a zatem decyzja ta nie mogła być Spółce skutecznie doręczona;
2) art. 7 i 75 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ I instancji zebrał pełny materiał dowodowy, a następnie dokonał jego wszechstronnego rozpatrzenia, podczas gdy organ I instancji zaniechał włączenia do akt postępowania istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dokumentów znajdujących się w aktach rejestrowych Spółki świadczących o tym, że Sąd Rejonowy w B. XII Wydział Rejestrowy KRS uznał, że najpóźniej z dniem [...] listopada 2015 r. Spółka nie miała organów uprawnionych do reprezentacji Spółki. Naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ już na etapie postępowania przed organem I instancji organ ten dysponował dowodami świadczącymi o tym, że decyzja wymiarowa nie została Spółce doręczona i nie weszła do obrotu prawnego, a zatem nie jest spełniona przesłanka z art. 108 § 2 o.p. Ponadto zarzucam naruszenie tych przepisów poprzez zaniechanie przez organ II instancji wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie przy rozstrzyganiu sprawy dokumentów świadczących o braku organu reprezentacji w Spółce w dacie wydania i dacie przyjętej za datę doręczenia Spółce decyzji wymiarowej, jak również pominięcie opinii biegłego z zakresu rachunkowości;
3) art. 84 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości na okoliczność ustalenia, czy i ewentualnie od kiedy, Spółka miała obowiązek wykazywania w swoich księgach rachunkowych w pozycji zobowiązań, zobowiązania na kwotę 4 730 287 zł z tytułu opłaty podwyższonej za składowanie odpadów na terenie działek leśnych o numerach [...], skoro dokumenty Spółki nie potwierdzały składowania odpadów przez Spółkę na ww. działkach leśnych, Spółka nie uznała istnienia tego zobowiązania i była z organem I instancji (Marszałek Województwa P.) w sporze co do zasadności wymierzenia Spółce opłaty podwyższonej, decyzja dotycząca wymiaru Spółce opłaty podwyższonej za 2011 r. (oparta na tym samym stanie faktycznym) została na skutek odwołania Spółki uchylona w całości, a kwota zobowiązania została ustalona dopiero w decyzji Marszałka Województwa P. z dnia z dnia 8 marca 2016 r. w sprawie wymiaru opłaty podwyższonej z tytułu składowania odpadów przez Spółkę na działkach leśnych o nr [...] w I półroczu 2012r.;
4) art. 8 k.p.a. poprzez przyjęcie, że dowody potwierdzające brak zarządu w Spółce w dacie wydania, wysłania i przyjęcia skutecznego doręczenia do Spółki decyzji wymiarowej nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż decyzja wymiarowa została odebrana w dniu [...] marca 2016 r., podczas gdy okoliczność ta jest kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy, a organ odmawiając oceny przedstawionych przez skarżącego dowodów podważających tezę organu o skutecznym doręczeniu decyzji wymiarowej w sposób rażący narusza jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;
5) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie zawieszania postępowania w sprawie, podczas gdy w dniu [...] października 2017 r. do organu II instancji wpłynął wniosek G. B. o stwierdzenie nieważności decyzji wymiarowej tj. decyzji Marszałka Województwa P. z dnia [...] marca 2016 r. znak [...], a od rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji wymiarowej zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy;
6) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę jego zastosowania i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas, gdy decyzja ta powinna być uchylona w całości, a postępowanie wobec skarżącego umorzone wobec braku doręczenia decyzji wymiarowej Spółce tj. wobec niespełnienia przesłanek do wszczęcia postępowania wobec Skarżącego;
7) art. 116 § 1 i 2 o.p. poprzez orzeczenie o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości określone decyzją z dnia [...] marca 2016 r. znak [...] podczas, gdy brak jest ostatecznej - decyzji określającej zaległość Spółki z tytułu opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska w I półroczu 2012 r., gdyż w/w decyzja wymiarowa nie weszła nawet do obrotu prawnego wobec jej niedoręczenia Spółce i nie jest decyzją ostateczną, a ponadto Skarżący nie ponosi winy za niezgłoszenie wniosku o upadłość Spółki.
W oparciu o powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Marszałka Województwa P. i umorzenie postępowania w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie. Uzupełniająco Kolegium wskazało, że fakt, że decyzja określająca opłatę podwyższoną została wydana w czasie, w którym członek zarządu nie pełnił już swojej funkcji, nie powoduje, że członek zarządu nie odpowiada za okres, którego dotyczy zobowiązanie (opłata). Brak zaś zapisu w księgach rachunkowych Spółki nie ma znaczenia na określenie zobowiązania/opłaty w prawidłowej wysokości. Odnośnie zaś zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Kolegium wyjaśniło, że złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu wyżej cytowanego przepisu. Ponadto samo złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej wobec Spółki, nie przesądza, że zachodzi podstawa do zawieszenia postępowania prowadzonego wobec osoby trzeciej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i odniosła zamierzony skutek, aczkolwiek z innych powodów niż zostały w niej przywołane. Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm. – dalej "p.p.s.a.") wynika, że sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa oraz przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.
Kluczowym zagadnieniem w kontrolowanej sprawie była ocena zasadności orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego jako pełniącego funkcję członka zarządu Zakładu Z. Sp. z o.o. w B. za jej zaległości określone w ostatecznej decyzji Marszałka Województwa P. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] z tytułu opłaty podwyższonej za składowanie odpadów na terenie działek leśnych, położonych obrębie składowiska odpadów K. w I półroczu 2012 roku. Analizę przesłanek regulujących szczegółowe zasady odpowiedzialności członków zarządu spółki kapitałowej za zaległości podatkowe tej spółki, należy poprzedzić ogólnym wyjaśnieniem, że do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska (w tym opłat podwyższonych) stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa albo wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska (art. 281 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska). Przy czym podkreślenia wymaga, że zobowiązanie z tytułu opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska powstaje z mocy prawa, a decyzja o jej wymierzeniu ma charakter deklaratoryjny. Wprawdzie w następstwie uchybienia takiemu obowiązkowi organ ochrony środowiska może wydać decyzję określającą, ale w sposób następczy (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 grudnia 2011 r. o sygn. akt II OSK 1730/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA).
Zasady dotyczące odpowiedzialności podatkowej osób trzecich regulują przepisy Działu III rozdziału 15 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 107 § 1 tejże ustawy tylko w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. O odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w formie decyzji - art. 108 § 1 o.p. Podstawę orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej wobec członków zarządu spółek kapitałowych stanowi z kolei art. 116 § 1 i 2 o.p., zgodnie z którym za zaległości podatkowe między innymi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: (1) nie wykazał, że: (a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo (b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; (2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. W myśl art. 116 § 2 o.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Powyższe zasady stosuje się również do byłego członka zarządu (art. 116 § 4 o.p.). W tym miejscu podkreślić należy, że z dniem 1 stycznia 2016r., na podstawie ustawy z dnia 10 września 2015r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r., poz. 1649), zmianie uległa treść zarówno art. 116 § 1 i 2, jak też art. 108 o.p. Zgodnie jednak z art. 22 ustawy nowelizującej, do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. 1 stycznia 2016r.) stosuje się przepisy ustawy zmienianej, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Orzekające w sprawie organy prawidłowo zatem uwzględniły brzmienie powyższych przepisów sprzed wspomnianej nowelizacji.
Odpowiedzialność osób trzecich za zobowiązanie podatkowe ma charakter akcesoryjny i następczy - występuje jedynie w sytuacji niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania podatkowego przez podatnika i jest uzależniona od istnienia jego odpowiedzialności. Jest to także odpowiedzialność subsydiarna. Orzekając o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wykazać jedynie przesłanki pozytywne z art. 116 o.p., natomiast wykazanie zaistnienia którejkolwiek z przesłanek egzoneracyjnych spoczywa na członku zarządu. W tej kwestii poglądy orzecznictwa są już utrwalone (por. wyroki NSA: z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt II FSK 249/13; z dnia 6 maja 2016 r. sygn. akt II FSK 1771/14, z dnia 17 maja 2017 r. sygn. akt II FSK 1052/15, dostępne w CBOSA). Dodatkowo podkreśla się, że odpowiedzialność członków zarządu spółek kapitałowych, jako niezwiązana z obowiązkiem podatkowym i podatkowoprawnym stanem faktycznym, ma charakter odpowiedzialności wyjątkowej. Dlatego ustawodawca, w przypadku orzekania o odpowiedzialności tych osób w art. 116 o.p. zaostrzył wymogi i przesłanki wydania decyzji przez konieczność przesądzenia w postępowaniu bezskuteczności egzekucji w stosunku do spółki (tak m.in. NSA w wyrokach: z dnia 14 maja 2015 r. sygn. akt II FSK 1190/13, z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt II FSK 3835/14, CBOSA).
W świetle omówionej wyżej regulacji art. 116 § 1 o.p. organy prowadzące postępowanie w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości spółki E. Sp. z o.o., zobligowane były zatem wykazać dwie przesłanki pozytywne, tj. fakt pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu ww. Spółki w czasie powstania zobowiązania z tytułu opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska, które przerodziło się w zaległość podatkową, oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko tejże Spółce. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy prawidłowo co prawda przyjęły, iż w dacie powstania zobowiązania z tytułu opłaty podwyższonej za składowanie odpadów na terenie działek leśnych w I półroczu 2012 r., tj. w dniu [...] lipca 2012 r. Skarżący był członkiem zarządu spółki "E." sp. z o.o. (funkcję Prezesa pełnił od dnia [...] czerwca 2012r. do dnia [...] listopada 2015 r.), tym niemniej organy nie wykazały drugiej przesłanki warunkującej odpowiedzialność byłego członka zarządu za zaległości spółki kapitałowej, a mianowicie bezskuteczności postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko Spółce.
Pojęcie bezskutecznej egzekucji nie zostało co prawda zdefiniowane w przepisach prawa podatkowego, ani w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym (administracyjnym czy kodeksie postępowania cywilnego). Bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 o.p. oznacza, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku spółki nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela. Wykładnia językowa terminów "egzekucja" i "bezskuteczna" kojarzy się bowiem jednoznacznie z podjęciem przez uprawniony podmiot przewidzianego prawem formalnego postępowania przymuszającego, którego skutek w postaci zaspokojenia wierzytelności nie nastąpił. W kwestii pojęcia bezskuteczności egzekucji wypowiedział się też Naczelny Sąd Administracyjny w abstrakcyjnej uchwale z dnia 8 grudnia 2008 r. sygn. akt II FPS 6/08 wyrażając pogląd, że stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, przy czym stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. Zgodnie z poglądem wyrażonym w ww. uchwale, ustawodawca w przypadku orzekania o odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych w art. 116 § 1 – 3 o.p. zaostrzył wymogi i przesłanki wydania decyzji przez konieczność przesądzenia w postępowaniu bezskuteczności egzekucji w stosunku do spółki, a w przepisie art. 108 § 2 pkt 3 o.p. zaś wprost sformułował wymóg wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Tym samym NSA w składzie podejmującym powyższą uchwałę uznał, że dla stwierdzenia zaistnienia przesłanki bezskuteczności egzekucji na gruncie odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych konieczne jest wszczęcie egzekucji. Nie można bowiem bezskuteczności egzekucji stwierdzić poza postępowaniem egzekucyjnym. Za powyższym poglądem, zdaniem NSA, przemawia także i to, że ustawodawca w art. 116 § 1 o. p. użył określenia "jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna". Częściowa bezskuteczność egzekucji może być stwierdzona tylko w postępowaniu egzekucyjnym. W przeciwnym razie sytuacja prawna członków zarządu spółek kapitałowych odpowiadających za zaległości podatkowe spółki oparte i wynikające z prawidłowo sporządzonych deklaracji podatkowych, o których mowa w art. 108 § 3 w zw. z art. 108 § 2 pkt 3 o. p. i art. 3a § 1 i 2 pkt 1 u.p.e.a. byłaby zróżnicowana w stosunku do odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych, których przesłanką odpowiedzialności byłyby decyzje, o których mowa w art. 108 § 2 pkt 1 i 2 lit. a- d o.p.
W tym miejscu należy podkreślić, że o ile organy administracji co do zasady nie były związane oceną prawną sformułowaną w powyższej uchwale, a jedynie mogły podzielić stanowisko w niej zawarte, o tyle skład orzekający w przedmiotowej sprawie takiemu związaniu podlegał, co wynika wprost z art. 269 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny w analizowanej uchwale przesądził zaś jednoznacznie, że stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 o.p., powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Skoro bezskuteczność egzekucji można stwierdzić tylko po przeprowadzeniu stosownego postępowania egzekucyjnego zakończonego formalnym aktem organu egzekucyjnego, który daje pewność, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej należności, to orzeczona zaskarżoną decyzją odpowiedzialność Skarżącego za zobowiązania Spółki uzależniona była od uprzedniego wszczęcia (skutecznego) postępowania egzekucyjnego wobec tejże Spółki. W ocenie Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie nie pozostawia wątpliwości, że w stosunku do Spółki takie postępowanie egzekucyjne nie zostało skuteczne wszczęte.
Dokonując oceny powyższej okoliczności, trzeba mieć na uwadze, że momentem wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest doręczenie tytułu wykonawczego. Doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego ma istotne znaczenie proceduralne, ponieważ zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. dopiero z chwilą skutecznego dokonania powyższej czynności procesowej dochodzi do wszczęcia egzekucji administracyjnej. Z faktem doręczenia tytułu wykonawczego ustawa wiąże szereg istotnych skutków prawnych, dlatego też w doktrynie przyjmuje się, że "bez skutecznego prawnie doręczenia tytułu wykonawczego żadne czynności egzekucyjne egzekutora nie mogą być uznane za zgodne z prawem i wywołujące skutki określone ustawą" (por. Kijowski Dariusz Ryszard (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II Opublikowano: Lex 2015). Stąd też przykłada się dużą wagę do prawidłowości doręczeń, podkreślając m.in. zakaz zastępowania dowodu doręczenia domniemaniami (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2004 r., sygn. akt III SA 3318/02, wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 683/17, CBOSA). Kwestia prawidłowości doręczenia tytułu wykonawczego podlega badaniu na każdym etapie postępowania i powinna być brana pod uwagę z urzędu (tak też: NSA w wyroku z dnia 26 czerwca 2012 r. sygn. akt I FSK 2545/10, CBOSA).
Powyższe rozważania, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, prowadzą do jednoznacznej konkluzji, że brak doręczenia tytułu wykonawczego spółce oznacza, że egzekucja nie została wszczęta, czego logicznym następstwem będzie z kolei brak podstaw prawnych do stwierdzenia bezskuteczności egzekucji wobec spółki, o której mowa w art. 116 § 1 o.p., a tym samym przypisania członkowi zarządu spółki odpowiedzialności majątkowej za jej zaległości podatkowe. Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie regulują wprawdzie trybu doręczeń w tym postępowaniu. Jednak, stosownie do postanowień zawartych w art. 18 u.p.e.a., w myśl których w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a., jeżeli tylko przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, prawidłowość dokonywanych doręczeń należy oceniać przez pryzmat przepisów k.p.a. W myśl zaś ogólnej reguły zawartej w art. 40 § k.p.a., pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi. Zgodnie natomiast z art. 45 k.p.a. jednostkom organizacyjnym, a w tej grupie mieszczą się także osoby prawne, do których należą spółki z o. o., pisma doręcza się w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Zatem pismo skierowane do spółki z o.o. powinno być doręczone na adres siedziby spółki. Pamiętać jednakże należy, że strony niebędące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. (art. 30 § 3 k.p.a.) W przypadku spółki z o.o. uprawnionym do jej reprezentacji jest zarząd - art. 201 § 1 k.s.h. Pojęcie reprezentacji jest najszerszym z pojęć występujących przy występowaniu w stosunkach zewnętrznych i dotyczy występowania we wszelkich stosunkach prawnych z zakresu prawa cywilnego, administracyjnego, pracy oraz innych gałęzi prawa.
W orzecznictwie oraz w doktrynie zgodnie wyrażany jest pogląd, że braki w składzie organu zarządczego spółki kapitałowej powodują, że nie posiada ona możliwości do występowania w obrocie prawnym. Spółka nie ma organu upoważnionego do jej reprezentowania, jeżeli organ taki nie został w ogóle powołany albo gdy w jego składzie zachodzą braki uniemożliwiające jego działanie. W grę mogą wchodzić również przeszkody faktyczne lub prawne wyłączające skuteczne działanie organu. Nie ulega zatem wątpliwości, że w przypadku gdy w skład organu uprawnionego do reprezentowania spółki z o. o. nie został powołany żaden członek, albo wszyscy dotychczasowi członkowie zostali odwołani (lub złożyli oświadczenia o rezygnacji z pełnionej funkcji), to wówczas brak jest organu uprawnionego do reprezentowania spółki. W konsekwencji wszelkie oświadczenia skierowane do takiej spółki, nie mogą zostać uznane za skuteczne. Brak organu spółki z o.o. oznacza też brak możliwości skutecznego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, czy też skutecznego doręczania korespondencji kierowanej do spółki. Jeżeli bowiem spółka nie posiadała organu powołanego do jego reprezentowania, to nie mogła ona ujawnić swojej woli i podejmować czynności prawnych (analogicznie NSA w wyroku z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2223/10 oraz WSA w Warszawie w wyroku z dnia 9 lipca 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 3885/14, CBOSA).
W kontrolowanej sprawie, nie ulega wątpliwości, że organ egzekucyjny, po otrzymaniu tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] października 2016 r. wystawionego na rzecz wierzyciela: Marszałka Województwa P., w stosunku do zobowiązanego: Zakładu Zagospodarowania Odpadów "E." Sp. z o.o. w B. zaniechał doręczenia tego tytułu Spółce. W ocenie Sądu specyfika zaistniałych w przedmiotowej sprawie okoliczności prowadzi do wniosku, że nawet, gdyby organ egzekucyjny podjął próbę doręczenia ww. tytułu wykonawczego, to byłaby ona nieskuteczna z uwagi na braki w składzie organu uprawnionego do reprezentacji. Z dokumentów dołączonych do akt kontrolowanego postępowania wynika bezspornie, w dacie wystawienia ww. tytułu wykonawczego, Spółka nie posiadała członków zarządu. Kwestia ta rzutuje z kolei na ocenę, czy w takiej sytuacji w ogóle istniały podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie solidarnej odpowiedzialności członków zarządu spółki. Jak wspomniano bowiem już wyżej, wszczęcie tego postępowania jest możliwe wyłącznie o ile wcześniej wszczęto postępowanie egzekucyjne. Tylko bowiem w ramach wszczętego postępowania egzekucyjnego można ustalić, czy egzekucja wobec Spółki była bezskuteczna, a to z kolei determinuje możliwość wszczęcia postępowania w przedmiocie przypisania odpowiedzialności członkom jej zarządu.
W aktach rozpoznawanej sprawy znajduje się odpis zarządzenia referendarza sądowego Sądu Rejonowego w B. XII Wydziału Gospodarczego KRS z dnia [...] czerwca 2016 r. (k. 144 akt administracyjnych), z którego wynika, że wszyscy członkowie zarządu spółki Zakład Z. Sp. z o.o. oraz członkowie rady nadzorczej złożyli skuteczne rezygnacje. Postanowieniem Sądu Rejonowego w B. XII Wydział Gospodarczy KRS z dnia [...] lipca 2016 r. z rejestru przedsiębiorców został wykreślony Skarżący jako Prezes zarządu Spółki. Analogiczna informacja o braku w ww. Spółce organu uprawnionego do reprezentacji została przekazana wierzycielowi w piśmie z dnia [...] września 2016 r. (k. 116). Taką też informacją dysponował sam organ egzekucyjny, który w zawiadomieniu w sprawie nieprzystąpienia do egzekucji z dnia [...] października 2016 r. (k. 123) wskazał, iż w Dziale II Centralnej Informacji KRS (stan na dzień [...] października 2016 r.) brak jest danych osób wchodzących w skład organu zarządzającego przedmiotową Spółką. Jak wynika z chronologii powyższych zdarzeń Spółka w dniu wystawienia tytułu wykonawczego, tj. [...] października 2016r. nie posiadała zarządu, zdolnego do jej reprezentacji. Taką też informacją dysponował zarówno wierzyciel, jak i organ egzekucyjny wystosowując zawiadomienie o nieprzystąpieniu do egzekucji. Na okoliczność, że "(...) egzekucja w tej konkretnej sprawie nawet się nie rozpoczęła..." wskazało też samo SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i pomimo tego uznało, że przesłanka bezskuteczności egzekucji wobec Spółki warunkująca odpowiedzialność Skarżącego w przedmiotowym postępowaniu – ziściła się. Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu wskazują jednoznacznie, że wydanie zaskarżonej decyzji nie zostało poprzedzone dokonaniem prawidłowych i pełnych ustaleń faktycznych, co doprowadziło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi koncentrujących się wokół prawidłowości wydania i doręczenia decyzji z dnia [...] marca 2016 r. wymierzającej Spółce opłatę podwyższoną, Sąd uznał je za niezasadne. W sytuacji bowiem, gdy nie zostały wzruszone decyzje wymiarowe wydane wobec Spółki, to prawidłowości tego wymiaru nie można kwestionować na etapie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jej członka zarządu. W tym postępowaniu Sąd nie jest zatem władny, wbrew oczekiwaniom pełnomocnika Skarżącego, do badania zarzutów i dowodów prowadzących do zakwestionowania ostatecznej decyzji wymiarowej wydanej wobec Spółki.
W ocenie Sądu również podnoszony w skardze fakt rezygnacji Skarżącego z funkcji prezesa zarządu przed doręczeniem decyzji wymiarowej określającej zobowiązanie z tytułu opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska nie ma znaczenia dla uwolnienia się od odpowiedzialności za zaległości powstałe w okresie pełnienia tej funkcji. Zobowiązanie z tytułu przedmiotowej opłaty, jak wskazano już wyżej, powstaje z mocy prawa, a zatem decyzja organu w tym przedmiocie jest jedynie deklaratoryjnym stwierdzeniem okoliczności znajdujących unormowanie w przepisach prawa.
W tym stanie rzeczy Sąd, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono w pkt 1 wyroku. W punkcie drugim wyroku Sąd orzekł o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz Skarżącego poniesionych przez niego kosztów postepowania sądowego stosownie do treści art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Do kosztów zaliczono wpis sądowy (200 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł), koszty opłat kancelaryjnych (6 zł + 14 zł), oraz koszty ustanowienia pełnomocnika z wyboru w kwocie 480 zł - § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło