II SA/Bk 710/21

WyrokWSA w Białymstoku2021-11-16

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Grażyna Gryglaszewska, Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu administracyjnym dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości, koszty postępowania mogą być rozłożone po połowie między właścicieli sąsiadujących nieruchomości, nawet jeśli postępowanie zostało zainicjowane na wniosek tylko jednego z nich?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że koszty postępowania rozgraniczeniowego mogą być rozłożone po połowie między właścicieli sąsiadujących nieruchomości, niezależnie od tego, kto zainicjował postępowanie. Podstawą jest art. 152 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie właściciele gruntów sąsiadujących, ponieważ ustalenie granic leży w interesie prawnym obu stron. Sąd oparł się na uchwale NSA z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06, która potwierdza, że organ administracji publicznej może obciążyć kosztami rozgraniczenia strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy W. o ustaleniu kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Postępowanie to zostało zainicjowane na wniosek K. T. w celu ustalenia granic między jego działką a działką M. W. Wójt obciążył obie strony kosztami w równych częściach (po 1.900 zł). M. W. wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym twierdząc, że postępowanie nie zostało wszczęte na jej żądanie i że dowody wskazują na nieprawdziwość twierdzeń wnioskodawcy. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Wójt Gminy W. (dalej: "Wójt") zatwierdził granice między działkami o nr [...] i [...], położonymi w miejscowości W. w gminie W. Decyzja ta zakończyła postępowanie wszczęte na wniosek K. T., będącego właścicielem działki nr [...]. Postępowanie to toczyło się z udziałem M. W., będącej właścicielką działki nr [...] (dalej: "skarżąca"). Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Wójt ustalił, na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 i art. 263§ 1 k.p.a., koszty postępowania zakończonego ww. decyzją na kwotę 3.800 zł, które to koszty zostały poniesione z budżetu Gminy W. w związku z przeprowadzonymi pracami rozgraniczeniowymi przez upoważnionego przez Wójta geodetę A. Ł., polegającymi na ustaleniu granic między ww. działkami (pkt 1). Do poniesienia kosztów Wójt zobowiązał uczestników postępowania rozgraniczeniowego – K. T. i M. W., w częściach równych (po ½), wynoszących po 1.900 zł (pkt 2), wskazując, że powinny one zostać uiszczone w terminie 14 dni od chwili kiedy postanowienie stanie się ostateczne. W uzasadnieniu Wójt wskazał, że postępowanie toczyło się na wniosek K. T., zaś do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych został upoważniony (po przeprowadzeniu procedury zapytań ofertowych) geodeta A. Ł., prowadzący działalność gospodarczą w zakresie usług geodezyjnych w Ł. Za wykonanie czynności rozgraniczeniowych zaproponował on kwotę 3.800 zł, którą potwierdza rachunek. Wójt wskazał, że rozgraniczenie zostało wykonane w oparciu o materiały archiwalne państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, znajdującego się w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. Na gruncie między rozgraniczanymi działkami nie odnaleziono zaś punktów granicznych. Sporządzono szkic graniczny, w którym oznaczono przebieg granicy za pomocą punktów granicznych, które zaznaczono na gruncie betonowymi słupkami z podcentrem w postaci butelek. Spisano również protokół graniczny, który został podpisany przez wnioskodawcę. M. W. odmówiła jego podpisania. Dokumentację z rozgraniczenia zapisano w ewidencji zasobu powiatowego w dniu [...] stycznia 2021 r. Organ stwierdził, że strony zostają obciążone kosztami z tego względu, że na gruncie nie było znaków granicznych - stosownie do art. 152 k.c. Postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. (dalej: "SKO") utrzymało w mocy ww. postanowienie, od którego zażalenie wniosła M. W.. Odnosząc się do podniesionych przez żalącą się zarzutów, że nie żądała ona wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, SKO wskazało, powołując się na uchwałę NSA z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06, że organ orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, może na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania, która to zasada znajduje zastosowanie w sprawie. W związku zaś z tym, że w uzasadnieniu ww. uchwały, NSA stwierdził, że w postępowaniu administracyjnym ma zastosowanie norma z art. 152 k.c., stanowiąca, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, bowiem rozgraniczenie jest prowadzone w interesie obu rozgraniczanych nieruchomości. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy stwierdzono, że granica pomiędzy nieruchomością stanowiącą własność inicjującego postępowanie a nieruchomością stanowiącą własność skarżącej była sporna, co wynika wprost z wniosku inicjującego postępowanie, jak i akt sprawy. Podejmując zatem decyzję o rozgraniczeniu tych nieruchomości, Wójt zatwierdził jako prawnie obowiązujące granice pomiędzy nimi, kończąc tym samym spór graniczny pomiędzy tymi stronami. Organ administracyjny poniósł koszty tego postepowania rozgraniczającego, które nie są kosztami wynikającymi z ustawowego obowiązku gminy, dlatego też zobowiązany był obciążyć nimi strony postepowania. W skardze na ww. postanowienie SKO, M. W. zarzuciła naruszenie: – art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 § 1 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący jej zaufania do organów administracji publicznej, polegający na wydaniu stronniczego orzeczenia organu oraz braku odniesienia się do zarzutów podniesionych w zażaleniu; – art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 262 § 1 pkt 1 k.p.a. przez brak zbadania, czy koszty postępowania nie wynikły z winy wnioskodawcy, podczas gdy, wskazywała ona, że nie jest to pierwsze postępowanie rozgraniczeniowe wszczynane na wniosek K. T., w wyniku którego została ona obciążona jego kosztami oraz, że podejmowane przez niego działania mają charakter celowy, aby generować po jej stronie koszty , które co do zasady obciążają wszystkie strony postępowania rozgraniczeniowego; – art. 7 § 1 k.p.a. w zw. z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i obciążenie skarżącą kosztami postępowania rozgraniczeniowego w połowie, podczas gdy postępowanie nie zostało wszczęte na jej żądanie, a jego inicjatorem, mającym interes w jego przeprowadzeniu był wnioskodawca; skarżąca nie dała zaś żadnych podstaw do jego wszczęcia; – art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. przez dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, będącego podstawą do wydania zaskarżonego postanowienia, polegającą na pominięciu przedłożonego do akt prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] października 2019 r. sygn. akt [...] oraz wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] lutego 2020 r. sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem, z których to wynika, że twierdzenia wnioskodawcy, podane jako podstawa wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, są nieprawdziwe i wynikają ze złośliwości oraz pieniactwa. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz uchylenie postanowienia je poprzedzającego w części obciążającej ją kosztami postępowania rozgraniczeniowego, a także o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów – wyroków sądowych opisanych w tiret czwartym zarzutów skargi, na okoliczności wykazania, że powoływane przez wnioskodawcę powody wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego są nieprawdziwe oraz, że nie dała ona podstaw do wszczęcia tego postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz wskazując, że załączone przez skarżącą wyroki sądowe wskazują, że między uczestnikami postępowania rozgraniczeniowego istniał spór graniczny, co oznacza, że rozgraniczenie leżało w interesie obu stron. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie poważają legalności zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności jest postanowienie o ustaleniu wysokości i sposobu rozliczenia kosztów przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego, zakończonego decyzją o rozgraniczeniu. Wysokość tych kosztów nie była kwestionowana i zamknęła się kwotą 3.800 zł, sporne było zaś określenie kręgu podmiotów zobowiązanych do ich poniesienia. Skarżąca zakwestionowała bowiem obciążenie jej połową wyżej wskazanych kosztów postępowania, wskazując że koszty te powinny być poniesione w całości przez inicjującego to postępowanie. W uzasadnieniu swojego stanowiska podkreśliła, że nie podważała przebiegu granicy i nie dała też żadnych powodów do wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego. Na wstępie wyjaśnić należy, ze rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym normują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 2052 ze zm., dalej jako: "u.p.g.k"), a także przepisy rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. Nr 45, poz. 453). Rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic (art. 29 ust. 1 u.p.g.k). Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony - stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 tej ustawy - jest wójt (burmistrz, prezydent miasta), zaś czynności ustalania przebiegu granic - zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy - wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy. Rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości określają przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 14 kwietnia 1999 r. Z powołanych wyżej przepisów wynika zasada udziału geodety w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia nieruchomości. Zatem koniecznymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego są koszty związane z czynnościami geodety w tym postępowaniu. Nie budzi też wątpliwości, że koszty czynności związanych z rozgraniczeniem należą do kosztów postępowania administracyjnego. Przepisy u.p.g.k oraz przepisy rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 1999 r. nie zawierają norm dotyczących kosztów administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego i sposobu ich rozliczenia. W tej kwestii znajdują zastosowanie przepisy działu IX kodeksu postępowania administracyjnego. Według art. 263 § 1 k.p.a. do kosztów postępowania zalicza się między innymi koszty biegłych. Natomiast przepis art. 262 § 1 kpa stanowi, że stronę obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z winy strony, 2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Na mocy art. 262 § 2 k.p.a. w uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy art. 264 § 1 w związku z art. 262 § 1 pkt 2 i art. 263 § 1 k.p.a., które określają zasady rozdziału kosztów postępowania administracyjnego pomiędzy strony. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 262 § 1 k.p.a., stronę obciążają te koszty, które wynikły z jej winy (pkt 1), a także zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (pkt 2). Z kolei z unormowania art. 152 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r., poz. 1740, dalej w skrócie: "k.c.") wynika, że właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie. W orzecznictwie istniały co prawda rozbieżności, co do stosowania przepisów art. 152 i 153 k.c. w postępowaniu administracyjnym o rozgraniczenie, a co za tym idzie, dopuszczalności obciążania stron kosztami postępowania rozgraniczeniowego po połowie, w oparciu o przepis art. 152 k.c. Zostały one jednak wyjaśnione przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., I OPS 5/06 (uchwała dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako CBOSA), w której stwierdzono, że: "organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania". W uzasadnieniu powyższej uchwały przedstawiono uregulowania prawne dotyczące instytucji rozgraniczenia nieruchomości. Podkreślono, że okoliczności, że postępowanie rozgraniczeniowe może przebiegać w dwóch stadiach: administracyjnym i sądowym, nie zmienia fakt, że sama instytucja prawna "rozgraniczenia nieruchomości", choć została uregulowana kompleksowo w dwóch aktach prawnych, to jest w ustawie – Prawo geodezyjne i kartograficzne i w Kodeksie cywilnym, stanowi jedną całość. Uznano też, że nie do obrony jest teza, że w postępowaniu administracyjnym nie stosuje się przepisów Kodeksu cywilnego, a w postępowaniu cywilnym – unormowań zawartych w Prawie geodezyjnym i kartograficznym. Przeciwnie, zarówno w jednym, jak i w drugim postępowaniu, tak organ administracji publicznej, jak i sąd powszechny są obowiązane stosować te same zasady, co znajduje potwierdzenie w analizie porównawczej art. 152 i art. 153 Kodeksu cywilnego i art. 31 ust. 2-4 i art. 34 ust. 1 i 2 u.p.g.k. Ponadto w uzasadnieniu powołanej uchwały wskazano, że konsekwentnie należy przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym ma również zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z art. 152 k.c. Natomiast interes prawny jest kategorią obiektywną, uznając, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, że rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiedniej. Naczelny Sąd Administracyjny w konkluzji stwierdził, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.), a w przypadku postępowania o rozgraniczenie obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości według zasady określonej w art. 152 k.c. Wyrażony w powołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd jest obecnie jednolicie przyjmowany w orzecznictwie sądów administracyjnych i jest aktualnie dominujący w judykaturze sądów administracyjnych. Stanowisko to podziela również Sąd orzekający w niniejszej sprawie, a przez to wskazana uchwała ma charakter prawnie wiążący (art. 269 § 1 p.p.s.a.). Obciążenie kosztami postępowania rozgraniczeniowego może zatem dotyczyć zarówno jednego właściciela rozgraniczanych nieruchomości, jak i wszystkich właścicieli sąsiadujących ze sobą i objętych rozgraniczeniem nieruchomości. Kogo to obciążenie dotknie i w jakim zakresie zależy od wyważenia interesów poszczególnych stron, a w szczególności od tego, w czyim interesie rozgraniczenie jest dokonywane. Zauważyć jednak należy, że ustalenie interesu prawnego poszczególnych właścicieli nieruchomości objętych procedurą rozgraniczeniową odbywa się nie na podstawie ich indywidualnego, subiektywnego podejścia do kwestii konieczności rozgraniczenia, ale jest oparte na okolicznościach obiektywnych, towarzyszących rozgraniczeniu. Ustalając interes poszczególnych stron postępowania rozgraniczeniowego należy mieć też na uwadze, że właściciele nieruchomości sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczaniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych; koszty rozgraniczenia oraz koszty utrzymania stałych znaków granicznych ponoszą po połowie (art. 152 k.c.). Dlatego właśnie można obciążyć kosztami właścicieli sąsiadujących nieruchomości objętych rozgraniczeniem, a nie tylko stronę wnioskującą o rozgraniczenie. Mając na względzie przytoczone powyżej poglądy orzecznictwa stwierdzić należy, że organy obu instancji rozstrzygając w niniejszej sprawie, prawidłowo przyjęły, że w konkretnym przypadku obie strony postępowania rozgraniczeniowego miały interes prawy w rozgraniczeniu nieruchomości. Jak już to wyżej wskazano, zasadniczą przesłanką wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego na wniosek jednego z właścicieli nieruchomości sąsiadujących jest stan sporności lub niepewności co do przebiegu granic tych nieruchomości. (art. 29 ust. 1 u.p.g.k). Powyższy stan sporności lub niepewności nie może być rozumiany subiektywnie, jako wyraz jednostkowej oceny jednego z właścicieli, lecz musi znaleźć następcze potwierdzenie w wynikach postępowania rozgraniczeniowego. Na podstawie zaś załączonych akt możliwe było ustalenie sposobu zachowania stron postępowania, powody dla których złożono wniosek o rozgraniczenie oraz przebieg postępowania, a tym samym interesu prawnego stron postępowania. Podkreślić bowiem należy, że w sprawie niniejszej postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek K. T., jako właściciela działki nr [...]. Udział w tym postępowaniu wzięła również skarżąca, jako uczestnika postępowania i właścicielka nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. Inicjujący powyższe postępowanie kwestionował rzeczywisty przebieg granicy pomiędzy jego nieruchomością a nieruchomością sąsiednią nr [...]. Potwierdzeniem zaś sporu granicznego pomiędzy stronami była w jego ocenie, sprawa z powództwa skarżącej tocząca się przeciwko niemu przed Sądem Rejonowym w W. o naruszenie posiadania. W trakcie zaś toczącego się postępowania skarżąca podnosiła, że to wnioskodawca utrudnia jej korzystanie z jej nieruchomości i naraża ją na koszty geodezyjne. Podkreśliła przy tym, że postępowanie o naruszenie posiadania zakończyło się wyrokiem SR w W. z dnia [...]. października 2019 r. sygn. akt [...] nakazującym wnioskodawcy zaniechania naruszania posiadania przez nią nieruchomości. Biegły geodeta powołany w tej sprawie dokonał pomiarów jej działki, a zatem obecnie inicjowane postępowanie rozgraniczeniowe ma na celu jedynie jej dokuczenia. Postępowanie rozgraniczeniowe wszczęte w przedstawionych powyżej warunkach, zakończyło się wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2021 r., którą Wójt Gminy W. zatwierdził granice pomiędzy nieruchomościami [...] i [...]. Jak wynika z akt sprawy, na gruncie pomiędzy rozgraniczanymi działkami nie znaleziono punktów granicznych. Obecne zaś podczas dokonywania czynności rozgraniczenia strony zgodnie oświadczyły, aby rozgraniczenia ich działek dokonać w oparciu o dane geodezyjnego rozgraniczenia z 1977 r. W tym stanie rzeczy biegły geodeta sporządził szkic graniczny, w którym oznaczono przebieg granicy na podstawie wznowionych znaków granicznych. Punkty graniczne w obecności stron zostały zastabilizowane słupkami betonowymi z podcentem w postaci butelek. Z czynności ustalenia przebiegu granic sporządzono protokół graniczny, który został podpisany przez K. T., skarżąca odmówiła jego podpisania. Powyższy protokół graniczny oraz dokumentacja z rozgraniczenia przyjęto odpowiednio do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz zasobu powiatowego. Zdaniem Sądu powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują, że motywacja wnioskodawcy rozgraniczenia spornych nieruchomości nie wynikała z zamiaru dokuczenia właścicielowi sąsiedniej nieruchomości, a wynikała z jego wątpliwości co do faktycznego przebiegu granicy. Wątpliwości tych wbrew twierdzeniom skarżącej nie usuwał wyżej wskazany wyrok Sądu Rejonowego w W., nakazujący K. T. zaniechania naruszania nieruchomości skarżącej, w szczególności wkraczania na tę nieruchomość w celu przechodu i przejazdu, ewentualnie wykonywania prac i zabiegów agroturystycznych. Co więcej powołany w tym postępowaniu biegły geodeta dokonując czynności pomiarowych czynił to na potrzeby postępowania o naruszenie posiadania, a zatem pomiary dokonane w tym postępowaniu nie mogły dowodzić o braku sporu co do przebiegu granicy, a pośrednio o nadużywaniu przez wnioskodawcę drogi administracyjnej. Okolicznością dowiedzioną w postępowaniu rozgraniczeniowym jest natomiast fakt, że na gruncie pomiędzy rozgraniczanymi działkami nie znaleziono punktów granicznych. Zgodnie zaś z art. 153 k.c., rozgraniczenie przeprowadza się, jeżeli granice gruntów stały się sporne. Spór graniczny był zatem rzeczywisty, co skutkowało przeprowadzeniem rozgraniczenia i zawarciem ustaleń w protokole granicznym z dnia 12 sierpnia 2021 r. (k. 26 akt administracyjnych organu I instancji). Powołana wyżej uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. wskazuje na typową regułę, która w pełni odnosi się do tej sprawy, że koszty rozgraniczenia ponoszą właściciele nieruchomości po połowie, bez względu na towarzyszące im – co do zasady – zamiary w zainicjowaniu sporu granicznego i bez względu na sposób jego zakończenia (decyzją rozgraniczeniową rozstrzygającą sprawę co do istoty, aktem ugody, czy też decyzją o jego umorzeniu wydaną w trybie art. 34 p.g.i.k.). Umacnia tę zasadę to, że w postępowaniu administracyjnym ma również zastosowanie wynikająca z art. 152 k.c. norma materialnoprawna stanowiąca, że właściciele nieruchomości koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie, która wynika z tego, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczaniu gruntów oraz utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Interes prawny stron biorących udział w postępowaniu administracyjnym o rozgraniczenie jest kategorią obiektywną, co oznacza, że postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Tym samym stwierdzić należy, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy organy obu instancji były uprawnione, aby koszty postępowania rozgraniczeniowego rozdzielić równomiernie, tj. w przypadku dwóch właścicieli - po połowie. Branie udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczne ze stwierdzeniem, że postępowanie to toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Interes prawny jest bowiem kategorią obiektywną. Twierdzenie, że posiada go jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, bo postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostałoby zdaniem Sądu w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym (uchwała NSA z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06, wyrok WSA w Lublinie z dnia 06 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 462/16, wyroki NSA z dnia 13 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 1122/18, z dnia z dnia 13 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 1021/18, z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 1230/16, z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt l OSK 2564/17, z dnia 25 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1744/17, z dnia 08 listopada 2017 r., sygn. akt l OSK 48/16, CBOSA). Sądowi znane są również najnowsze orzeczenia wskazujące, że skoro w sprawie dochodzi do wydania decyzji rozgraniczeniowej, to w istocie dochodzi do ustalenia granicy na wszystkich nieruchomościach (wyrok NSA z 23.02.2021, sygn. akt I OSK 2341/20, wyrok NSA z 15 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1563/20, CBOSA). Tylko takie podejście można ocenić jako zgodne z rozważanymi regulacjami prawnymi oraz zasadami sprawiedliwego rozdziału obowiązków między strony postępowania administracyjnego. Nie podważa to w niczym trafności poglądu, że pewne i bezsporne ustalenie granic nieruchomości co do zasady leży w interesie wszystkich właścicieli tych nieruchomości, którzy zasadniczo ponoszą równomiernie koszty tego postępowania. Z wyżej wskazanych względów zaskarżonemu postanowieniu nie można zarzuć naruszenia prawa materialnego. Z przyczyn powyżej podanych nie zasadne okazały się również zarzuty skargi dotyczące naruszenia wskazanych w niej przepisów proceduralnych, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy odniosły się do zebranych w sprawie dowodów, w tym do decyzji Wójta Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2021 r., a także do przepisów k.p.a. oraz treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego mających zastosowanie w tej sprawie. Akta sprawy są kompletne, zawierają bowiem dokumenty, na które powołuje się Wójt w zaskarżonym postanowieniu, w tym protokół spisania granic. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym uzasadnione było treścią art. 119 pkt 3 p.p.s.a. i art. 120 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło