II SA/Bk 728/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 lutego 2014 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie sprawności w zakresie kierowania pojazdami oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...], w wyniku rozpoznania odwołania R. W. od decyzji Starosty B. z dnia [...] czerwca 2013 r., w sprawie skierowania na badania psychologiczne, utrzymało zaskarżona decyzję organ I instancji w mocy. U postaw rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia organu. Wnioskiem z dnia 17 maja 2013r. [...] Komendant Wojewódzki Policji wystąpił do Starosty o skierowanie Pana R. W. na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu w związku z przekroczeniem przez niego liczby 24 punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od dnia 22 lipca 2012r. do dnia 15 maja 2013r. W związku z wyżej wymienionym wnioskiem, Starosta B. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie skierowania R. W. na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2013r. skierowano Pana W. na badanie psychologiczne uzasadniając, iż osoba przekraczająca limit 24 punktów karnych podlega obligatoryjnie tego rodzaju badaniu. Od powyższej decyzji odwołanie złożył Pan W., powołując się na uzyskanie w dniu 15 maja 2013r. od kontrolującego policjanta, błędnej informacji o ilości posiadanych punktów karnych. Podnosi, iż po ustaleniu ilości punktów informował się również o możliwości ich zredukowania. W tym celu następnego dnia udał się do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w B. i dnia [...] maja br. odbył szkolenie celem zredukowania ilości punktów karnych, za które wniósł opłatę w wysokości 400,00 zł. Wskazał na błędy w treści uzasadnienia, bowiem nigdy nie miał uprawnień i nie kierował tramwajem. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy są przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Stosownie do treści art. 82 ust.1 pkt 4 lit b ustawy badaniu psychologicznemu przeprowadzonemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega między innymi kierujący pojazdem silnikowym jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Skierowanie takie przybiera formę decyzji administracyjnej wydawanej przez starostę na wniosek organu kontroli ruchu drogowego. Kategoryczne sformułowanie przepisu art. 82 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, że "badaniu psychologicznemu podlega" - uprawnia do wniosku, że organ kierujący nie ma wyboru co do wydania skierowania na badania, jeśli zostaną spełnione odpowiednie warunki (wyrok II SA/Bk 192/12 z 14.06.2012r.). W okolicznościach rozpatrywanej sprawy, nie ulega wątpliwości, że skarżący przekroczył liczbę 24 punktów karnych w okresie od 22 lipca 2012r. do 15 maja.2013r. (co wynika z treści wniosku Komendanta), a więc w tym zakresie zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Ponadto, zgodnie z przepisem § 2 ust. w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruch drogowego, do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (..), prowadzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, wpisuje się kierowcę, który kierując pojazdem silnikowym lub motorowerem dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego. Kolegium stwierdziło, że nie ma możliwości ani uprawnienia badania prawidłowości przypisania punktów karnych, a przy podejmowaniu rozstrzygnięcia związane jest treścią odpowiedniego wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji. Stanowisko takie zaprezentował między innymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 231 czerwca 2012r. sygn.. akt III SA/Gd 253/12. Jedynie Komendant Wojewódzki Policji, jako organ prowadzący ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, władny jest zakwalifikować dane naruszenie jako podlegające lub też nie podlegające wpisowi do ewidencji, zaś negowanie przypisanych wykroczeń należy wyłącznie do kompetencji sądów powszechnych. Zdaniem organu odwoławczego wniosek Komendanta Policji, jako dokument urzędowy korzysta z domniemania legalności w rozumieniu art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Odnosząc się do zarzutu strony, iż uzasadnienie zawiera błędy, bowiem wskazano, iż skierowanie dotyczy uprawnień na kierowanie tramwajem, Kolegium wyjaśniło, iż organ l instancji w treści uzasadnienia przytaczał dosłowną treść przepisu prawa, a nie stwierdził, że Pan W. takiego rodzaju uprawnienie posiada. Natomiast odnośnie wprowadzenia w błąd, co do ilości punktów karnych, ewentualne wnioski i pisma kierować należy do [...] Wojewódzkiego Komendanta Policji. Kolegium wyjaśniło, że decyzja w przedmiocie skierowania na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu ma charakter decyzji związanej, co oznacza, iż o treści rozstrzygnięcia przesądza jedynie spełnienie przesłanek ustawowych, organ nie ma możliwości skorzystania z instytucji uznania administracyjnego. W skardze do tut. Sądu Skarżący podniósł, że podczas kontroli drogowej w dniu 15.05.2013 r. został wprowadzony w błąd przez policjanta, który błędnie poinformował Skarżącego o nieprzekroczeniu limitu 24 punktów karnych. Następnego dnia Skarżący udał się do WORD celem odbycia szkolenia i zmniejszenia liczby punktów karnych. Teraz ta okoliczność nie jest brana pod uwagę a Skarżący stracił czas i uiścił opłatę za w/w szkolenie w kwocie 400 pln. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważyło następuje: Skarga nie jest zasadna. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego, bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Należy przede wszystkim wskazać, iż z dniem 19 stycznia 2013r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz.U. Nr 30 poz. 151 ze zm.). Jednakże z mocy art. 136 ust. 1 powołanej ustawy w stosunku do osób, które dopuściły się naruszeń przepisów ruchu drogowego przed dniem 4 stycznia 2016 r. i naruszenia te skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy - liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. Zatem podstawą do skierowania skarżącego na badania psychologiczne winien być art. 124 ust.1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r., nr 108, poz. 908 ze zm.) zgodnie z którym badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany w drodze decyzji przez organ jeżeli przekroczył liczbę punktów 24 otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 niniejszej ustawy. Organ odwoławczy jako podstawę swojej decyzji wskazał art. 82 ust.1 pkt 4 lit b i art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz.U. Nr 30 poz. 151 ze zm.). Według art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wskazać należy, że przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym jak i ustawy o kierujących pojazdami, w odniesieniu do osób dopuszczających się przekroczenia limitu punktów karnych w związku z naruszeniem przepisów ruchu drogowego – zawierają takie same regulacje jeśli chodzi o procedurę i konsekwencje prawne przekroczenia limitu 24 punktów. Zatem przywołanie niewłaściwej podstawy prawnej nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki do skierowania Skarżącego na badania psychologiczne w formie decyzji administracyjnej w oparciu o podstawę prawną wynikająca z obowiązujących przepisów prawa, tyle że wadliwie przywołaną przez organy. Na poprawność rozstrzygnięcia nie ma wpływu okoliczność błędnego poinformowania Skarżącego przez policjanta. Jak wskazało Kolegium okoliczność ta może być jednie przedmiotem monitu do władz zwierzchnich policjanta. Przypisana Skarżącemu ilość punktów nie mogła ulec zmniejszeniu z uwagi na odbyte szkolenie w trybie art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. Z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że Skarżący odbył szkolenie w WORD w B. w dniu [...] maja 2013 r., a 15 maja 2013 r. popełnił wykroczenie drogowe za które przypisane punktu karne skutkowały przekroczeniem limitu 24 punktów (pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] czerwca 2013 r. do Starostwa Powiatowego w B.). Wskazać należy, że w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego – dostępnych w Internecie - z dnia 16 grudnia 2010r. (sygn. akt I OSK 275/10), z dnia 31 marca 2011r. (sygn. akt I OSK 1013/10), z dnia 15 marca 2012r. (sygn. akt I OSK 413/11), z dnia 22 marca 2011r. (sygn. akt 723/10), z dnia 22 marca 2011r. (Sygn. akt I OSK 723/10) wyrażony jest pogląd, że w przypadku, gdy kierowca odbywa szkolenie w trybie art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym już po przekroczeniu 24 punktów nie może skorzystać z dobrodziejstwa tego przepisu i liczba przypisanych mu punktów nie może być pomniejszona z uwagi na odbyte szkolenie. Użyte w treści powołanego przepisu art. 124 ust.1 pkt 2 lit. b sformułowanie "podlega" oznacza, iż decyzje podejmowane na podstawie tego przepisu nie są pozostawione uznaniu organu orzekającego, lecz mają charakter rozstrzygnięcia związanego. Zatem zmniejszenie liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia może nastąpić tylko wówczas, gdy przypisana kierowcy liczba punktów nie przekroczyła 24. W przypadku przekroczenia tej liczby kierowca jest bowiem poddawany obowiązkowemu sprawdzeniu kwalifikacji, skierowaniu na badania psychologiczne i innym konsekwencjom wynikającymi z przepisów. Podkreślić też należy, iż podmiotem prowadzącym ewidencję kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym jest Policja. Tylko organ Policji jest uprawniony zarówno do dokonywania wpisu przypisanych kierowcy punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jak i do ich usuwania. Przy czym czynności ewidencyjne mają charakter czynności materialno-technicznych, które mogą być przedmiotem odrębnej skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 13 lipca 2006 roku (Sygn. akt I OSK 1087/05, LEX nr 275433) strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może zwrócić się do organu o podjęcie określonego aktu i czynności, a w razie milczenia organu skorzystać ze skargi w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast organ prowadzący postępowanie w niniejszej sprawie nie jest uprawniony do korygowania wpisów dokonanych przez organ prowadzący ewidencję (Policję) i podejmuje rozstrzygnięcie w oparciu o dane z ewidencji kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.