II SA/Bk 752/16

WyrokWSA w Białymstoku2017-01-12

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Mieczysław Markowski, Danuta Tryniszewska-Bytys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przywróceniu stanu poprzedniego w zakresie naruszenia stosunków wodnych na gruncie, polegająca na wykonaniu brodu zamiast przepustu, jest zgodna z prawem i czy organ prawidłowo odmówił przeprowadzenia dowodu z opinii kolejnego biegłego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organ prawidłowo ocenił materiał dowodowy, w tym opinię biegłego, który uznał bród za skuteczne i ekonomiczne rozwiązanie przywracające stosunki wodne. Odmowa powołania kolejnego biegłego była uzasadniona, gdyż nie zachodziły przesłanki do kwestionowania dotychczasowych ustaleń, a opinia biegłego była wyczerpująca i logiczna. Celem przepisów prawa wodnego jest przywrócenie stosunków wodnych, a nie zapewnienie optymalnych warunków dojazdu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wójta Gminy R. nakazującej Gminie R. przywrócenie stanu poprzedniego na działce drogowej poprzez wykonanie prac mających na celu zmianę stosunków wodnych, w tym wykonanie brodu. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po wcześniejszym uchyleniu przez WSA w Białymstoku decyzji SKO o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Strona skarżąca kwestionowała wykonanie brodu zamiast przepustu, zarzucając naruszenie przepisów technicznych, błąd w ustaleniach faktycznych oraz niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych na gruncie oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2015 r. znak [...] Wójt Gminy R. na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012r. poz. 145 ze zm.), dalej jako prawo wodne: - uznał, że na skutek podniesienia terenu działki nr [...], obręb P. W., gmina R. stanowiącej drogę gruntową został zmieniony stan wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich; - nakazał Gminie R. jako właścicielowi działki nr [...] przywrócenie stanu poprzedniego na tej działce poprzez: likwidację grobelki ziemnej - rozplantowanie w koleiny i wyżłobienie pasa jezdnego; wykonanie na skraju pasa drogowego - ziemnego rowu otwartego od przepustu pod drogą gminną (działka nr [...]) ze spadkiem i ujściem do cieku naturalnego - dł. L=392mb, przekrój trójkątny; wykonanie poprzecznie skośnego drenażu żwirowego z perforowaną rurką dren PVC 5 lub 10 cm od działki nr [...] do wykonanego rowu, L=8mb; w pasie jezdnym, na poziomie dna cieku - ułożenie ażurowych płyt typu JOMB w formie brodu przejazdowego z zasypką otworów grubym żwirem np. 16-32 mm. Wskazał, że wyżej wymienione prace należy wykonać zgodnie z opinią biegłego, która stanowi załącznik do decyzji. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w postępowaniu wszczętym na wniosek T. M., w którym organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny w dniu 12 listopada 2014 r. oraz dopuścił dowód z opinii biegłego W. Ż., zaś po analizie wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym pisemnych oświadczeń stron postępowania (w pismach z dnia 23 i 24 kwietnia 2015 r., 13 maja 2015 r., 13 lipca 2015 r., 23 lipca 2015 r.) wskazał, że: - działka nr [...] należąca do małżonków M. to ponad siedmiohektarowy obszar ciągnący się wzdłuż drogi nr [...], a kolejna ich działka - nr [...] położona jest również wzdłuż tej drogi. Wnioskodawca ma dostęp do swoich gruntów bez konieczności korzystania z drogi gruntowej. Ustalono, że na objętym postępowaniem terenie nie istniał przepust; - z przedłożonej opinii biegłego wynika, że stosunki wodne zostały zakłócone na skutek działań na działce nr [...] stanowiącej drogę gruntową (podwyższenie w rejonie zjazdu bez przepustu, brak rowu odpływowego na całej długości skrajni drogowej, usypanie grobelki blokującej, zawyżenie dna brodu przejazdowego przez ciek wodny). Został zmieniony a w części zatamowany naturalny kierunek odpływu wód powierzchniowych. Celem naprawy sytuacji należy wykonać prace naprawcze wskazane w rozstrzygnięciu decyzji. Umożliwią one swobodny odpływ wód powierzchniowych i gruntowych ze wszystkich działek przyległych, a zakłócone stosunki wodne zostaną przywrócone do stanu pierwotnego. Zaproponowane rozwiązanie będzie skutkowało korzyścią dla spornych działek z najmniejszym uszczerbkiem techniczno-ekonomicznym dla stron postępowania. Budowa kosztownych przepustów – czego domagała się strona - w żaden sposób nie jest uzasadniona. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła W. M. Wniosła o zmianę decyzji w części poprzez nakazanie Gminie R. jako właścicielowi działki nr [...] (droga) przywrócenie stanu poprzedniego i wykonanie stosownego przepustu, ewentualne uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniosła też o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej i melioracji wodnych – na okoliczność stwierdzenia czy korzystniejszym rozwiązaniem jest wykonanie brodu czy przepustu, jak też wniosła o przeprowadzenie dowodu z dołączonej do odwołania opinii specjalisty z zakresu melioracji wodnych R. P. W jej ocenie, doszło do naruszenia przepisów § 11, § 6 i § 7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty inżynierskie i ich usytuowanie przez ich niezastosowanie oraz błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że wykonanie brodu będzie rozwiązaniem wystarczającym dla zatamowania zalewania działki nr [...]. Podkreśliła, że skarży decyzję w części dotyczącej wykonania brodu, ponieważ w tej części sprawa nie została należycie wyjaśniona. Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną i przekazało sprawę w całości do ponownego rozpoznania Wójtowi. Powyższa decyzja odwoławcza została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 maja 2016 r. w sprawie II SA/Bk 122/16. Sąd wskazał, że organ drugiej instancji naruszył art. 138 § 2 K.p.a., bowiem błędnie ocenił, jakoby organ pierwszej instancji nie dokonał ustaleń istotnych do zastosowania art. 29 prawa wodnego. Tymczasem Wójt poczynił ustalenia w oparciu o opinię biegłego z zakresu budownictwa wodnego i melioracji W. Ż. Wynika z niej jednoznacznie jakie działania poczynione na działce nr [...] doprowadziły do zmiany stosunków wodnych powodujących niekorzystny wpływ dla gruntów sąsiednich i jednocześnie wynika sposób usunięcia tych działań. Sąd wskazał, że właścicielem działki nr [...] jest Gmina R. i jako właściciel odpowiada także za działania osób trzecich jeśli powodują szkody dla gruntów sąsiednich. Zbędne zatem było zobowiązywania Wójta do ustalenia sprawcy robót, skoro nikt tego nie kwestionował i wynikało to wprost z opinii biegłego do którego to dowodu organ odwoławczy w ogóle się nie odniósł mimo, iż był on podstawą rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji. Jak wskazał sąd, odwołanie dotyczyło jedynie części decyzji i w tym zakresie winno być rozpoznane - należy ocenić, czy wystarczające jest wykonanie brodu, czy też konieczne jest wykonanie przepustu jak domagała się skarżąca. Brak było zatem podstaw do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 K.p.a., dlatego sąd skargę uznał za uzasadnioną. Ponownie rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] września 2016 r. znak [...] utrzymało decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. Organ odwoławczy wyjaśnił przesłanki orzekania na podstawie art. 29 prawa wodnego oraz wskazał, że pozostaje związany oceną prawną sądu, iż przedmiotem sporu jest wyłącznie ostatni punkt zaskarżonej decyzji (kwestia budowy brodu w pasie jezdnym drogi na poziomie dna cieku w sposób wskazany w opinii biegłego). Ustosunkowując się do tej okoliczności Kolegium wskazało, że nie stwierdziło w przedłożonej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym opinii biegłego W. Ż. nieścisłości, jak też opinia nie budzi wątpliwości co do bezstronności i kompetencji opiniującego, nadto jest logiczna, spójna i wyczerpująca, zaś biegły odnosił się kilka razy na piśmie do uwag zgłaszanych przez strony. Wyjaśnił, że jako optymalne rozwiązanie zaproponował bród przez ciek wodny, który to bród zapewni właściwy swobodny przepływ wód przez podwyższony korpus drogi gruntowej, tj. zostaną przywrócone zakłócone stosunki wodne. Odnośnie propozycji stron wykonania przepustu wskazał, że jest on możliwy do wykonania, ale w jego ocenie bród jest rozwiązaniem skuteczniejszym i tańszym, bowiem przepust wymaga opracowania dokumentacyjnego oraz spełnienia procedur prawa budowlanego, nadto może dochodzić do jego zamulenia lub zatkania, co nie wystąpi przy brodzie. Jak wskazało Kolegium, biegły zaznaczył, że warunkiem skuteczności przepływu wody przez działkę drogową (przez bród lub ewentualny przepust) jest utrzymanie we właściwym stanie technicznym rowu, szczególnie na odcinku dolnym, tj. od drogi (działka nr [...]) do rzeki K.. Konserwacja rowu należy do właścicieli działek, przez które rów przebiega. Nadto biegły, w odpowiedzi na uwagi i zarzuty oraz wnioski W. M., wyjaśnił w pismach z dnia 2 lipca i 20 lipca 2015 r. warunki wiążące się z budową przepustu (przebudowa drogi gruntowej poprzez podwyższenie jej korpusu na długości około 300mb), przedstawił szkic poglądowy wariantu z przepustem, wskazał że parametry przepustu mogą być określone jedynie w pozwoleniu wodnoprawnym. Podkreślił, że rozwiązanie w postaci brodu nie obciąża w sposób zbędny właścicieli nieruchomości, na których dokonano zmiany stanu wody na gruncie. Zdaniem Kolegium, ocena opinii biegłego dokonana przez organ pierwszej instancji zasługuje na akceptację, zaś budowa przepustu jest nieuzasadniona, zwłaszcza że - jak ustalono - przepustu nigdy nie było w miejscu w którym miałby ewentualnie powstać. Nadto wskazano, że wnioskodawcy mają dostęp do swoich rozległych (kilkuhektarowych) gruntów położonych przy drodze nawet bez konieczności korzystania z drogi gruntowej. Kolegium podkreśliło, że biegły W. Ż. podtrzymywał konsekwentnie swoje stanowisko, ustosunkował się też do wątpliwości sformułowanych w opinii R. P. sugerującego wykonanie brodu. W ocenie Kolegium, wykonanie przepustu nie jest konieczne. Podkreślono, że wyboru sposobu usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody dokonuje organ. W tej sprawie Wójt wybrał wykonanie brodu oraz rzeczowo i logicznie uzasadnił ten wybór, zaś ocenę tę i jej uzasadnienie Kolegium uznało za nienaruszającą prawa. Nie uznało również za zasadne uwzględnienie wniosku "o przeprowadzenie dowodu z opinii nowego biegłego", biegłego z zakresu drogownictwa oraz nie zgodziło się z zarzucanymi naruszeniami przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty inżynierskie i ich usytuowanie oraz ustawy o drogach publicznych. Wskazało, że budowa brodu w drodze gruntowej nie pozostaje w sprzeczności z tymi przepisami. Kolegium podkreśliło, że celem postępowania o przywrócenie stosunków wodnych nie jest poprawa warunków korzystania z drogi, co jest zadaniem własnym gminy realizowanym w innym trybie. Skargę na powyższą decyzję złożyła do sądu administracyjnego W. M. Zarzuciła naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego tj. § 1, § 6 i § 7 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie poprzez ich niestosowanie – wskazała, że przepisy rozporządzenia wskazują zasady usytuowania obiektu inżynierskiego w terenie, podczas gdy w zaskarżonej decyzji wprowadzono rozwiązanie techniczne nie przewidziane w tych przepisach;. 2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 78 § 1 w związku art. 84 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie przez organ pierwszej instancji wniosku o przeprowadzenie dowodu z nowej opinii biegłego z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej i melioracji wodnych w celu rozstrzygnięcia i usunięcia sprzeczności pomiędzy opiniami inż. W. Ż. oraz R. P.; 3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji a polegający na nieprawidłowym przyjęciu, iż rozwiązaniem problemu zalewania działki nr [...] będzie wykonanie brodu na działce nr [...] (stanowiącej drogę gminną) podczas gdy: a. rozwiązanie to będzie z definicji prowadziło do spiętrzenia wody w cieku wodnym płynącym przez te działki i będzie powodowało zalewanie działki nr [...]; b. utrudnione będzie korzystanie z działek położonych za ciekiem wodnym, bowiem ułożenie brodu uniemożliwi pokonywanie go w okresach wysokiego stanu wód przez ciężki sprzęt rolniczy — wykorzystywany przez W. i T. M.; 4. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji a polegający na przyjęciu, że droga gminna nr [...] nie jest drogą publiczną podczas gdy decydujące o tym, czy dana droga jest wewnętrzną, czy publiczna - jest jej zaliczenie do jednej z kategorii dróg publicznych, a istotą jest krąg podmiotów mogących z niej korzystać. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Uzasadniając zarzuty skarżąca wskazała, że: - organ drugiej instancji wybrał rozwiązanie nieprzewidziane w przepisach rozporządzenia, zaś biegły i organ nie odnieśli się do zarzutów, iż wykonanie brodu nie rozwiąże problemu a jedynie go prolonguje (wskazali, że na całej długości cieku wodnego wykonane są przepusty i nigdzie nie funkcjonuje bród); - konieczne jest przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego z zakresu hydrologii i melioracji, celem wypowiedzenia się czy korzystniejszym rozwiązaniem przy stwierdzonym naruszeniu stosunków wodnych jest wykonanie brodu czy przepustu pod drogą gminną, bowiem - w ocenie skarżącej – dotychczasowe postępowanie nie pozwoliło na wyjaśnienie tej kwestii, zaś wybrane przez organy rozwiązanie (bród) uniemożliwiłoby korzystanie z ciężkiego rolniczego sprzętu rolniczego; - drogę publiczną stanowi droga zaliczona jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Droga gminna położona na działce nr [...] spełnia kryteria drogi publicznej (oznaczona jest jako droga o szerokości 9 metrów, połączona z siecią innych dróg gminnych). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa wskazanych w skardze, jak też nie zawiera takich naruszeń stwierdzonych przez sąd z urzędu (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. Zważywszy na zarzuty skargi odnoszące się zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego – w pierwszej kolejności należy ustosunkować się do tych ostatnich. Nie ma racji skarżąca, iżby organy administracyjne naruszyły przepisy postępowania w postaci art. 78 § 1 i art. 84 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako K.p.a.) poprzez nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii kolejnego biegłego. Zgodnie z ogólnymi zasadami procedury administracyjnej zawartymi w treści art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. organ prowadzący postępowanie ma obowiązek podejmowania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Według wskazywanego w skardze art. 78 § 1 K.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Dowód z opinii biegłego może być przeprowadzony, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne (art. 84 § 1 K.p.a.). Te zasady i przepisy regulujące postępowanie administracyjne zostały w sprawie niniejszej zrealizowane. Ponieważ przedmiotem sporu było naruszenie stosunków wodnych na gruncie, prawidłowo w postępowaniu przed organem pierwszej instancji dopuszczono dowód z opinii biegłego z zakresu budownictwa wodnego, melioracji i gospodarki wodno - ściekowej. Biegły ocenił, że okresowe podtapiania i zalewania części działki nr [...] (małżonków M.) są skutkiem wykonanych prac ziemnych w 8-metrowym pasie drogowym stanowiącym działkę nr [...] będącą własnością gminy. Wskazał i opisał te prace wykazując, że na ich skutek został zmieniony naturalny kierunek odpływu wód powierzchniowych oraz w części zatamowany. Celem naprawy zaistniałej sytuacji, zmierzając do przywrócenia stanu poprzedniego biegły wskazał cztery prace naprawcze tj. likwidację grobelki ziemnej - rozplantowanie w koleiny i wyżłobienia pasa jezdnego; wykonanie na skraju pasa drogowego - ziemnego rowu otwartego od przepustu pod drogą gminną (działka nr [...]) ze spadkiem i ujściem do cieku naturalnego - dł. L=392mb, przekrój trójkątny; wykonanie poprzecznie skośnego drenażu żwirowego z perforowaną rurką dren PVC 5 lub 10 cm od działki nr [...] do wykonanego rowu, L=8mb; w pasie jezdnym, na poziomie dna cieku - ułożenie ażurowych płyt typu JOMB w formie brodu przejazdowego z zasypką otworów grubym żwirem np. 16-32 mm. Uzasadnił przyjęte rozwiązanie wskazując, że zapewni ono oczekiwany skutek tj. umożliwi swobodny odpływ wód powierzchniowych i gruntowych ze wszystkich działek przyległych i przywróci zakłócone stosunki do stanu pierwotnego. Przyjął rozwiązanie wiążące się z najmniejszym uszczerbkiem techniczno – ekonomicznym. Trzy spośród wskazanych sposobów usunięcia stanu pogorszenia stosunków wodnych na gruncie zostało przez stronę zaaprobowanych, natomiast spór dotyczył wykonania brodu – skarżąca wnioskowała wykonanie przepustu. W tym miejscu należy zauważyć, że wskazywane przez stronę wątpliwości i zarzuty zostały w pełni i w należyty sposób wyjaśnione i usunięte pismami biegłego (opinie uzupełniające) z dnia 4 maja 2015 r. (k. 76 akt adm.), z dnia 2 lipca 2015 r. (k. 95 akt adm.) oraz z dnia 20 lipca 2015 r. (k. 105 akt adm.), a w stosunku do przedłożonej przez stronę w postępowaniu odwoławczym kontropinii R. P. posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności melioracje wodne (k. 145), biegły Sądu Okręgowego w B. W. Ż. przedłożył opinię z dnia 29 sierpnia 2016 r. (k. 192 oraz k. 52 akt adm. II instancji). W niej wyczerpująco ustosunkował się do opinii przedłożonej przez stronę podtrzymując swoje stanowisko, w tym wyjaśnił, że bród (budowla wodno – melioracyjna zaliczona do melioracji podstawowych dla celów rolniczych) jest formą dopuszczalną i stosowaną w budownictwie melioracyjnym i w sprawie niniejszej w pełni skuteczną w naprawie stosunków wodnych na gruncie, przy czym wiąże się z minimalnymi nakładami finansowymi dla stron postępowania. Nadto, co jest istotne, biegły wyjaśnił, że wykonanie przepustu (postulowanego przez stronę oraz w opinii R. P.) może powodować zwiększenie spływu z podwyższonego korpusu drogi bezpośrednio wjazdem na zabudowaną posesję małżonków M., co ponownie spowoduje naruszenie stosunków wodnych. Prawidłowo w zaskarżonej decyzji oceniono kompleksowo materiał dowodowy nie znajdując podstaw do powoływania kolejnego biegłego, jak oczekiwała skarżąca i co bezzasadnie obecnie zarzuca w skardze. W tym miejscu należy powtórzyć za wyrokiem z dnia 19 lutego 2015 r. w sprawie II SA/Kr 1504/13 (dostępnym w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA), że nie zawsze można zarzucić organowi uchybienia w postaci niepowołania innego biegłego – "nie jest bowiem tak, że każdy wniosek dowodowy, w tym wniosek o sporządzenie kolejnej opinii biegłego, musi być przez organ administracyjny uwzględniony tylko z tego względu, że konkluzja opinii nie zadowala wnioskodawców". Żądanie strony przeprowadzenia dowodu należy ocenić zgodnie z treścią art. 78 § 1 i 2 K.p.a. Jednolita jest linia orzecznicza sądów administracyjnych, że skuteczność prawna zgłoszenia wniosku o przeprowadzenie dowodu winna być uzależniona jedynie od spełnienia przesłanek wyżej wskazanego przepisu. Żądanie przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli jego przedmiotem są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem i nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń (vide wyroki w sprawach II OSK 314/14 z dnia 6 października 2015 r.; II OSK 2191/12 z dnia 11 lutego 2014 r.; II SA/Sz 167/16 z dnia 9 czerwca 2016 r., CBOSA). Taka sytuacja wystąpiła w sprawie niniejszej i organy administracyjne po dokonaniu oceny opinii biegłego W. Ż. wykazały brak dostatecznych potrzeb dla powołania kolejnego biegłego. Ocena ta nie budzi wątpliwości sądu. Biegły Ż. kilkakrotnie wyjaśniał powody przyjęcia kwestionowanego rozwiązania, nadto w opinii z dnia 29 sierpnia 2016 r. przedstawił argumenty przeciwko ocenie zawartej w kontropinii złożonej przez stronę. Zgodzić się należy z konkluzją biegłego W. Ż. w zakresie zaliczania brodów do dopuszczalnych budowli wodnomelioracyjnych. Rodzaje urządzeń melioracji wodnych podstawowych zawiera art. 71 ust. 1 ustawy – Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. (tj. Dz. U. 2015 r., poz. 469 ze zm.) i jak wynika z komentarza do tego przepisu M. Kałużnego (System Informacji Prawnej LEX) omawiającego każdy rodzaj kategorii tych urządzeń, do piątej kategorii w skład której wchodzą budowle regulacyjne oraz przeciwpowodziowe zaliczane są m.in. brogi (teza 6 komentarza do art. 71). Są to zatem formy dopuszczalne, na co nie ma żadnego wpływu (jak uzasadniono w kontropinii) brak wymienienia tego typu budowli w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 stycznia 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie. Brody (brogi) nie są obiektami drogowymi a urządzeniami melioracji wodnych podstawowych. Dodać należy, że, jak wynika z protokołu oględzin które przeprowadził biegły W. Ż., na gruncie istniał w dniu oględzin przejazd przez koryto cieku w formie brodu przejazdowego z dnem zawyżonym około 0, 25 m nad dno cieku, który powodował podpiętrzenie. Biegły nie stwierdził istnienia przepustu. Proponowany w opinii bród został tak zaprojektowany, aby – łącznie z pozostałymi propozycjami – usunąć stan nieprawidłowości. Z wyżej przytoczonych względów zarzut skargi naruszenia art. 78 i art. 84 K.p.a. nie mógł zostać uwzględniony a także zarzut nr 1 skargi, bowiem przepisy wskazanego w nim rozporządzenia nie miały w sprawie zastosowania. Także zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy polegającego na nieprawidłowym przyjęciu, iż rozwiązaniem zaistniałego problemu zmiany stosunków wodnych na gruncie jest wykonanie brodu – był bezskuteczny. Jak wyżej wskazano, organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i prawidłowo go oceniły a wyprowadzone wnioski nie budzą wątpliwości sądu. W tym miejscu podkreślić należy, że istotą regulacji art. 29 ustawy – Prawo wodne jest przywrócenie stosunków wodnych na gruncie poprzez przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Nie jest celem ustawy – Prawo wodne i wskazanego jej przepisu doprowadzenie do zapewnienia właścicielom nieruchomości optymalnych warunków dojazdu do ich działki. Jak wynika z akt sprawy, co podkreślił organ pierwszej instancji, nieruchomość nr [...] należąca do T. i W. M. ma ponad 7 ha powierzchni ciągnącej się wzdłuż drogi gruntowej nr [...], także kolejna ich nieruchomość nr [...] położona jest wzdłuż tej drogi. Zrozumiałe jest dążenie właścicieli do zapewnienia jak najlepszego dojazdu (i taki cel można wyprowadzić z podnoszonych przez stronę argumentów), jednak celem orzeczenia na podstawie art. 29 Prawa wodnego jest przywrócenie stosunków wodnych na gruncie, nie zaś zapewnienie optymalnych warunków dojazdu. Niezasadny pozostaje pozostały zarzut skargi (nr 4) odnoszący się do charakteru drogi – działki nr [...] – jako drogi publicznej. Przede wszystkim dla regulacji art. 29 Prawa wodnego charakter działki nr [...] pozostaje obojętny. Natomiast odnośnie tego zarzutu podnieść należy, że stosownie do treści art. 1 ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 1449 ze zm.), dalej jako u.d.p., drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Jak stanowi art. 2 ust. 1 drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na następujące kategorie: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe, drogi gminne. Natomiast zgodnie z regulacją art. 7 u.d.p. do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych (ust. 1); zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu (ust. 2); ustalenie przebiegu istniejących dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy (ust. 3). O tym, czy i z jaką drogą publiczną mamy do czynienia decyduje wyłącznie zaliczenie danej drogi do określonej kategorii dróg publicznych w trybie u.d.p. (vide wyroki w sprawach: II SA/Bd 531/16 z dnia 21 czerwca 2016 r.; II SA/Op 357/12 z dnia 17 grudnia 2012 r., CBOSA). Zatem w przypadku dróg gminnych musi to być uchwała rady gminy podjęta po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu. Z akt sprawy nie wynika i skarżąca tego nie wykazała, by w stosunku do spornej drogi (działka nr [...] stanowiąca własność gminy) taka uchwała została podjęta. Prawidłowo organy obydwu instancji oraz biegły przedstawili charakter tej drogi jako drogi dojazdowej. Analiza zdjęć z oględzin biegłego na gruncie w pełni uzasadnia przyjęte ustalenia. Ponownie podkreślić należy, że dla potrzeb niniejszego postępowania istotne było czy droga nr [...] jest nieruchomością na której wykonane roboty doprowadziły do zmiany stosunków wodnych na gruncie. Takie ustalenia poczyniono i nie nastąpił w sprawie błąd w ustaleniach faktycznych bezzasadnie zarzucony w skardze. Dodać należy, że zgodnie z art. 7 ust. 1 in fine u.d.p. drogi wewnętrzne podlegają wyłączeniu z kategorii dróg publicznych gminnych a nie może być uznana za drogę gminną droga w stosunku do której nie była podjęta uchwała w trybie art. 7 ust. 2 u.d.p. Z wyżej wskazanych względów skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu o czym sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło