II SA/Bk 784/24
WyrokWSA w Białymstoku2025-11-20
Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Anna Bartłomiejczuk, Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID) wydana na podstawie specustawy drogowej może zostać zakwestionowana ze względu na alternatywny przebieg inwestycji lub kwestie ekonomiczne, nawet jeśli projekt spełnia wymogi formalnoprawne?Ratio decidendi
Sąd administracyjny ocenia legalność decyzji ZRID wyłącznie pod kątem zgodności z prawem i kompletności wniosku, nie posiadając kompetencji do badania racjonalności, słuszności koncepcji inwestora, czy rozstrzygania kwestii ekonomicznych lub alternatywnych przebiegów inwestycji. Decyzja ZRID jest decyzją związaną, wydawaną, jeśli spełnione są wymogi formalne, a ingerencja w prawo własności jest ograniczona do niezbędnego zakresu.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę A. R. i R. R. na decyzję Wojewody Podlaskiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty Hajnowskiego o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID) polegającej na rozbudowie drogi gminnej. Skarżący zarzucali m.in. naruszenie statutu gminy, niezawiadomienie o terminie rozpoznania petycji, nieuzasadnienie przejęcia nieruchomości, zaprojektowanie drogi w niewłaściwej odległości od budynku, sporządzenie projektu na podstawie nieaktualnej dokumentacji, naruszenie zasad konstytucyjnych i Konwencji o prawach człowieka, a także zbędność inwestycji w proponowanej lokalizacji. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. R. i R. R. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia 4 października 2024 r. nr AB-II.7821.10.2024.KG w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 4 października 2024r. nr AB-II.7821.10.2024.KG Wojewoda Podlaski utrzymał w mocy decyzję Starosty Hajnowskiego z dnia 11 kwietnia 2024r. Nr 8/24 udzielającą Wójtowi Gminy C. zezwolenia na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi gminnej nr 109228B ul. Wiśniowej, od ul. Długiej do działki o nr ewid. 1420/2 w miejscowości Czeremcha, gmina Czeremcha, powiat hajnowski, woj. podlaskie.
Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Postępowanie w niniejszej sprawie zainicjowane zostało wnioskiem Wójta Gminy Czeremcha (dalej: "inwestor", "wnioskodawca") z dnia 30 listopada 2023 r. o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej ("decyzja zrid") polegającej na rozbudowie drogi gminnej nr 109228B ul. Wiśniowej od ul. Długiej do działki o nr ewid. 1420/2 w m. Czeremcha, gm. Czeremcha, powiat hajnowski, woj. podlaskie, klasa drogi L, w zakresie: wykonania robót przygotowawczych z ewentualną wycinką drzew kolidujących z projektowaną drogą, usunięcia krzewów i karczy, rozbudowy drogi gminnej nr 109228B polegającej na korekcie przebiegu korpusu drogowego, budowie jezdni o nawierzchni bitumicznej o szerokości 5,0 m, przebudowy skrzyżowania projektowanej drogi gminnej nr 109228B z drogą gminną nr 109227B (ul. Długa), budowy i przebudowy sieci kablowej nN-0,4kV, budowy i przebudowy sieci wodociągowej wraz z hydrantami, przebudowy zjazdów zwykłych na sąsiadujące z projektowaną drogą działki, wycinki drzew i krzewów w niezbędnym zakresie, wykonania poboczy umocnionych kruszywem.
Do wniosku inwestor dołączył: (1) mapę przedstawiającą proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu, sporządzoną na kopii mapy zasadniczej do celów projektowych w skali 1:500, z pozytywną weryfikacją Starosty Hajnowskiego z dnia 20.10.2023r.; (2) analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi; (3) mapy zawierające projekty podziału nieruchomości, sporządzone zgodnie z odrębnymi przepisami; (4) określenie nieruchomości lub ich części, które są planowane do przejęcia; (5) określenie zmian w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu; (6) trzy egzemplarze projektu zagospodarowania terenu oraz trzy egzemplarze projektu architektonicznobudowlanego wraz z zaświadczeniami, o których mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, aktualnymi na dzień opracowania projektów; (7) opinie: (-) Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Lublinie wyrażoną w postanowieniu z dnia 26.10.2023r.; (-) PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zakład Linii Kolejowych w Białymstoku Dział Dróg Kolejowych i Ochrony Środowiska z dnia 11.10.2023r., (-) Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku z dnia 11.10.2023r.; (8) ostateczną decyzję Wójta Gminy Czeremcha o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 16.08.2023 r. Wniosek zawierał również szczegółowe zestawienie nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
O wszczęciu postępowania obwieszczono w prasie lokalnej i na tablicach ogłoszeń, w Biuletynie Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w Hajnówce oraz Urzędu Gminy Czeremcha, natomiast wnioskodawcy, właścicielom oraz użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem o wydanie decyzji wysłano zawiadomienia o wszczęciu postępowania na adresy widniejące w katastrze nieruchomości.
W wyznaczonym terminie uwagi będące sprzeciwem na realizację w/w inwestycji złożył A. R. (dalej też: "skarżący") właściciel działek nr [...] i [...] objętych podziałem pod projektowaną drogę, do których Wójt Gminy Czeremcha ustosunkował się w piśmie z dnia 15 stycznia 2024 r.
W dniu 17 stycznia 2024 r. wpłynął też wniosek mieszkańców ul. [...] w Czeremsze o odstąpienie od przeprowadzenia podziału działek nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] obrębu ewidencyjnego C. i działek nr [...],[...],[...],[...] obrębu ewidencyjnego K. Na powyższe uwagi Wójt odpowiedział w piśmie z 30 stycznia 2024r.
Ostatecznie, po uzupełnieniu przez inwestora braków w przedłożonym projekcie zagospodarowania terenu oraz projekcie architektoniczno-budowlanym, Starosta Hajnowski decyzją z dnia 11 kwietnia 2024 r. znak: AB.673.19.2023:
I. udzielił Wójtowi Gminy Czeremcha zezwolenia na realizację inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie drogi gminnej nr 109228B ul. Wiśniowej, od ul. Długiej do działki o nr ewid. 1420/2 w m. Czeremcha, gm. Czeremcha, powiat hajnowski, woj. podlaskie;
II. określił linie rozgraniczające teren, wskazując, że nieruchomości w całości objęte liniami rozgraniczającymi, położone w granicach istniejącego pasa drogowego projektowanej inwestycji, stanowią już własność Gminy Czeremcha i oznaczone są nr działki 1434;
III. wskazał warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz potrzeb obronności państwa;
IV. określił wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich;
V. zatwierdził podział nieruchomości, w tym działek należących do A. R. o nr [...] i [...] oraz działki o nr [...] należącej do R. R. (w tym punkcie wskazał m.in. działki objęte inwestycją, w tym przewidziane do podziału i wywłaszczenia);
VI. oznaczył nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Gminy Czeremcha;
VII. zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany rozbudowy drogi gminnej nr 109228B ul. Wiśniowej od ul. Długiej do działki o nr ewid. 1420/2 w m. Czeremcha, gm. Czeremcha, powiat hajnowski, województwo podlaskie (dla obiektów kategorii IV, XXV);
VIII. określił szczególne warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych;
IX. określił zakres budowy lub przebudowy sieci uzbrojenia terenu;
X. określił termin wydania nieruchomości jako 120 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna;
W podstawie prawnej decyzji Starosta wskazał art. 11a ust. 1, art. 11f ust. 1, art. 11i ust. 1, art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2023 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 311 z późn. zm., dalej: "specustawa drogowa"). O wydaniu decyzji obwieszczono na tablicach ogłoszeń urzędów oraz w prasie lokalnej, a także zawiadomiono właścicieli działek, przez które ma przebiegać inwestycja.
W uzasadnieniu Starosta wskazał, że przedłożony projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno- budowlany spełniają wymagania określone w opiniach instytucji i organów opiniujących ww. inwestycję; wymagania określone w art. 34 ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz w rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1679).
Odwołanie od tego rozstrzygnięcia złożył R. R. (właściciel wywłaszczanej w części działki o nr [...], dalej powoływany też jako "skarżący") zarzucając mu naruszenie m.in.: (-) statutu Gminy Czeremcha poprzez jego niezastosowanie i uznanie opinii Zebrania Wiejskiego Sołectwa Czeremcha za pełnoprawne konsultacje społeczne i za twór, którego opinia ma mieć znaczenie prawne dla oceny zasadności inwestycji drogowej; (-) niezawiadomienie go na piśmie o terminie rozpoznania złożonej przez niego petycji w sprawie zastrzeżeń do przeprowadzanej inwestycji; (-) art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez nie wskazanie niezbędności przejęcia jego nieruchomości pod inwestycję oraz nie uzasadnienie właściwie danej lokalizacji inwestycji; (-) art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych poprzez zaprojektowanie drogi w odległości 4 m od budynku mieszkalnego, podczas gdy przepis ten ustala minimalną odległość drogi od budynku w terenie zabudowanym na 6 m; (-) pomijanie zgłaszanych przez mieszkańców ul. Wiśniowej zastrzeżeń milczeniem, uniemożliwienie zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji i sfotografowania ich, wprowadzenie mieszkańców w błąd poprzez oświadczenie, że PKP nie jest i nie było zainteresowane odsprzedażą części swojej nieruchomości; (-) art. 10 k.p.a. poprzez wydanie decyzji mimo braku pouczenia stron o możliwości zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia i nie wstrzymanie się z wydaniem decyzji do czasu złożenia powyższego oświadczenia; (-) art. 42 k.p.a. poprzez wysyłanie R. R. korespondencji w sprawie na niewłaściwy adres, co uniemożliwiło mu odwołanie się od decyzji.
Powołując się na te zarzuty skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji. Załączył szereg dodatkowych pism, zdjęć i załączników w tym m. in. wniosek z dnia 2 maja 2024 r. skierowany do Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie części działki o nr ewid. [...], obręb K., gmina Czeremcha, powiat hajnowski.
Analogiczne w zarzutach odwołanie złożył A. R. (właściciel wywłaszczanych w części nieruchomości o nr [...] i [...]), załączając również wniosek z dnia 2 maja 2024 r. skierowany do Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie części działki nr [...], obręb K., gmina Czeremcha, powiat hajnowski.
W toku postępowania odwoławczego Wojewoda Podlaski, powołują się art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, postanowieniem z dnia 21 czerwca 2024 r. zobowiązał inwestora do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez: pisemne uzasadnienie zastosowania przepisu dotyczącego trudnych warunków w odniesieniu do szerokości pasa ruchu projektowanej drogi gminnej o zaprojektowanej szerokości wynoszącej 2,5 m, prawidłowe określenie na rysunku projektu zagospodarowania terenu linii rozgraniczającej teren, załączenie mapy przedstawiającej proponowany przebieg drogi, usunięcie błędnie podanego numeru projektowanej drogi gminnej na str. 6 projektu zagospodarowania terenu oraz szczegółowe odniesienie się do uwag wniesionych przez skarżących. Pismem z 19 lipca 2024 r. Inwestor przedłożył uzupełnione trzy egzemplarze projektu budowanego oraz złożył stosowne wyjaśnienia.
W toku prowadzonego postępowania Wojewoda pozyskał też wyjaśnienia geodety W. Ł. z dnia 13 września 2024 r., że mapa do celów projektowych, na której wykonano projekt zagospodarowania terenu planowanej inwestycji, została zgłoszona zgodnie z obowiązującymi przepisami zgłoszona w Starostwie Powiatowym w Hajnówce oraz uzyskała pozytywny protokół weryfikacji.
W dniu 27 września 2024 r. do Wojewody Podlaskiego wpłynęło również pismo mieszkańców i właścicieli gruntów położonych przy projektowanej części ul. Wiśniowej zatytułowane "Petycja w sprawie budowy drogi", z wnioskiem o jak najszybsze podjęcie decyzji umożliwiającej Gminie Czeremcha przebudowę drogi gminnej w części ul. [...], dzięki której mieszkańcy uzyskają dojazd do swoich posesji utwardzoną drogą asfaltową, oświetlenie uliczne i sieć światłowodową.
Zaskarżoną decyzją z dnia 4 października 20204r. Wojewoda Podlaski utrzymał w mocy decyzję Starosty Hajnowskiego.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności wskazał, że wniosek złożony przez zarządcę drogi na podstawie przepisów specustawy drogowej podlega ocenie tylko pod kątem jego kompletności i zgodności z obowiązującym prawem, natomiast poza zakresem oceny organów wydających decyzję zrid pozostaje planowany przebieg drogi czy zawarte w projekcie rozwiązania techniczne. W dalszej kolejności Wojewoda wyjaśnił, że co prawda na etapie postępowania odwoławczego zauważył nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji, tym niemniej zakres stwierdzonych uchybień nie był na tyle istotny, aby skierować sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Dlatego też Wojewoda zobowiązał inwestora do uzupełnienia materiału dowodowego, a inwestor dokonał stosownych poprawek w projekcie zagospodarowania terenu oraz w projekcie architektoniczno-budowlanym oraz odniósł się do złożonych przez skarżących zastrzeżeń. Na tej podstawie Wojewoda stwierdził, że inwestor przedłożył kompletny projekt budowlany, decyzja zrid jest zgodna z wymaganiami specustawy drogowej i brak było podstaw do jej zakwestionowania.
Oceniając merytorycznie złożony wniosek Wojewoda stwierdził po pierwsze, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zostało wszczęte na wniosek złożony przez właściwego zarządcę drogi. Po drugie, wniosek zawiera wymagane przepisami załączniki (art. 11d specustawy drogowej). Inwestycja jest zgodna z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1518, dalej w skrócie: "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych dróg publicznych") w zakresie szerokości pasów ruchu i poboczy. W tym zakresie podkreślił, że szerokość projektowanej jezdni drogi o klasie L wynosi 5,0 m - zaprojektowany pas ruchu ma szerokość 2,5 m ale zastosowano przepis dotyczący trudnych warunków (§ 2 ust 5 ww. rozporządzenia). Uzasadnienie dla jego zastosowania pozyskano od inwestora, który stwierdził aby zminimalizować zakres wywłaszczeń, a co za tym idzie zmniejszyć koszty inwestycji zastosowano szerokość pasa ruchu 2,5 m, co ma tez uzasadnienie wobec spodziewanego niewielkiego natężenia ruchu jest szerokością optymalną i nie powoduje utrudnień i zagrożeń w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Zdaniem Wojewody, prawidłowo w decyzji zrid ujęto też elementy wymagane przez art. 11f ust. 1 specustawy drogowej, a decyzja zawiera wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, z określeniem ich kategorii, określa linię rozgraniczającą teren, wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Decyzją zatwierdzono projekt budowlany oraz projekty podziału nieruchomości, wskazano na skutek wywłaszczeniowy z momentem, w którym decyzja stanie się ostateczna i określono prawidłowo termin wydania nieruchomości. Wojewoda zgodził się też z oceną Starosty, że inwestycja zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i dlatego zasadne było złożenie w niniejszej sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Doszło również do prawidłowego poinformowania stron o toku postępowania i wydaniu decyzji, w tym przez obwieszczenia i w drodze indywidualnych zawiadomień.
W części odnoszącej się do uwag skarżących w zakresie przebiegu projektowanej drogi organ II instancji podkreślił, że to inwestor we wniosku o decyduje o przebiegu drogi oraz wielkości terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, załączając mapy przedstawiające proponowany przebieg drogi oraz mapy zawierające projekty podziałów nieruchomości. Organy mogą zaś działać tylko w granicach tego wniosku, nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji, a więc i w przebieg linii podziału nieruchomości, zaproponowany przez wnioskodawcę oraz zaprojektowane rozwiązania techniczne.
Organy badają tylko, czy konkretnie wskazana nieruchomość jest niezbędna do realizacji inwestycji oraz że nie dojdzie do nieuzasadnionego przejęcia działki. I tak nieruchomość A. R. o nr [...] podzielona została na działki: nr [...] o powierzchni 0,0088 ha - przeznaczoną pod cel drogowy oraz działkę nr [...] o powierzchni 0,1053 ha - pozostającą w dotychczasowym władaniu, natomiast nieruchomość o nr [...] dzielona jest na działki: nr [...] o powierzchni 0,0055 ha -przeznaczoną pod cel drogowy oraz działkę nr [...] o powierzchni 0,2214 ha - pozostającą w dotychczasowym władaniu. Z kolei nieruchomość R. R. o nr [...] podzielona została na działki: nr [...] o powierzchni 0,0049 ha - przeznaczona pod cel drogowy oraz działkę nr [...] o powierzchni 0,2252 ha - pozostająca w dotychczasowym władaniu. Na wywłaszczanych częściach działek skarżących zaprojektowane zostały, jak podkreślił Wojewoda, niezbędne elementy drogi - pobocza oraz zjazdy, które są niezbędne do realizacji przedmiotowej inwestycji drogowej. Ponadto jak wyjaśnił Inwestor w piśmie z 19 lipca 2024r. w granicach przejmowanych nieruchomości zlokalizowana jest infrastruktura gminnego wodociągu i kanalizacji sanitarnej. Skoro na wywłaszczanych od Skarżących częściach działek zostały zaprojektowane niezbędne elementy drogi - pobocza oraz zjazdy, które są niezbędne do realizacji przedmiotowej inwestycji drogowej, to nie może być mowy że doszło do nieuzasadnionego przejęcia.
W ocenie Wojewody Podlaskiego projekt budowlany nie przewiduje rozwiązań, które wprowadzałyby nadmierną czy nieuzasadnioną ingerencję w prawo własności Skarżących. Ingerencja we własność związana z realizacją inwestycji odpowiada tylko jej koniecznemu zakresowi. Zaprojektowane na działkach skarżących elementy drogi są niezbędne do jej realizacji i prawidłowego funkcjonowania. Przebudowa ul. Wiśniowej została zaprojektowana z zastosowaniem przepisów rozporządzenia w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych wykorzystujących minimalne szerokości pasów ruchu wynoszące 2,5 m - zastosowano więc przepis dotyczący trudnych warunków, by zminimalizować przejęcia nieruchomości prywatnych.
W zakresie zarzutów dotyczących nieprawidłowości przebiegu zebrania wiejskiego, organ podkreślił, że wykraczają poza przedmiot sprawy i nie mogą być rozpatrywane w postępowaniu administracyjnym w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Odnośnie zaś zarzutu nieprzeanalizowania lokalizacji inwestycji na terenie należącym do PKP Wojewoda podkreślił, że wydając decyzję dotyczącą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie jest kompetentny do oceny przesłanek ekonomicznych oraz społecznych powstającej inwestycji, w jej kształcie określonym przez Inwestora. Do organu administracji należy jedynie ocena wniosku Inwestora pod względem jego zgodności z prawem powszechnie obowiązującym.
Ustosunkowując się zaś do podniesionej w odwołaniu kwestii zaprojektowania drogi w odległości 4 m od budynku mieszkalnego wyjaśnił, że rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie nie zawiera przepisów regulujących powyższą kwestię. Natomiast art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych nie dotyczy sytuowania drogi względem istniejącego obiektu budowlanego, z czym mamy do czynienia w sprawie niniejszej, ale sytuowania obiektu budowlanego względem istniejącej drogi.
W kwestii sporządzenia projektu na podstawie nieaktualnej dokumentacji podkreślono, że organy administracji architektoniczno - budowlanej nie mogą - co do zasady - kwestionować mocy prawnej mapy pochodzącej od właściwego organu administracji geodezyjnej i kartograficznej. Organy nie są uprawnione do dokonywania jakiejkolwiek oceny ewentualnych niezgodności treści istniejących urzędowych dokumentów geodezyjnych ze stanem rzeczywistym.
Odnośnie zaś wniosków złożonych przez skarżących do Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim o stwierdzenie nabycia własności (działki nr [...] będącej własnością Gminy Czeremcha) przez zasiedzenie, Wojewoda zaznaczył, że kwestia postępowań toczących się przed sądem powszechnym nie ma wpływu na możliwość wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W rozpoznawanej sprawie mapa do celów projektowych, na której wykonano projekt zagospodarowania terenu zawierający istniejący przebieg granic nieruchomości, została sporządzona przez uprawnionego geodetę i przyjęta do zasobu geodezyjno- kartograficznego, co potwierdza stosowna adnotacja na tej mapie. Na jej podstawie organy administracji architektoniczno-budowlanej są obowiązane wydać stosowną decyzję w sprawie udzielania zezwolenia na realizacje inwestycji drogowej.
Skargę na powyższą decyzję do tut. Sądu złożyli skarżący zarzucając jej, m.in.:
1) naruszenie statutu Gminy Czeremcha poprzez jego niezastosowanie i uznanie opinii Zebrania Wiejskiego Sołectwa Czeremcha za pełnoprawne konsultacje społeczne i za twór, którego opinia ma mieć znaczenie prawne dla oceny zasadności inwestycji drogowej;
2) naruszenie art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 518, dalej w skrócie: "u.g.n.) poprzez jego niezastosowanie, tj. nie wskazanie niezbędności w konieczności przejęcia nieruchomości pod inwestycję oraz nie uzasadnienie właściwie danej lokalizacji inwestycji, w sytuacji gdy kilka łat wcześniej inwestor chciał realizować tożsamą inwestycję w innym miejscu, dogodnym dla mieszkańców, nie pozbawiając ich części ich nieruchomości, a PKP S.A. nie sprzeciwiało się temu;
3) naruszenie art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (t.j. z 2024r., poz. 320, dalej w skrócie: "u.d.p.") poprzez zaprojektowanie drogi w odległości 4 m od budynku mieszkalnego, podczas gdy przepis ten ustala minimalną odległość drogi od budynku w terenie zabudowanym na 6 m;
4) naruszenie § 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków w zw. z art. 23 ust. 3 pkt 1 i pkt 7 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne z w związku z § 30 ust. 2 pkt 2 i 4 rozporządzeniem Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego poprzez sporządzenie projektu na podstawie nieaktualnej dokumentacji technicznej oraz z pominięciem stanu faktycznego na gruncie (nieuwidocznione na projekcie duże drzewa w pasie drogowym, ogrodzenia, hydrant i skrzynki elektryczne R. R. i A. R.) - zamiast tego w projekcie znajduje się nieprawdziwy zapis, że pas drogowy jest niezagospodarowany;
5) naruszenie art. 5 ust 1 pkt.9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023r. poz. 682 ze zm., dalej w skrócie: "p.b.") poprzez wydanie zezwolenia na inwestycję, która naraża skarżących i innych mieszkańców ul. Wiśniowej na uciążliwe hałasy, zmniejszy bezpieczeństwo ludzi poprzez przesunięcie istniejącej drogi [...] z dużej odległości w bezpośrednie sąsiedztwo domostw i usunięcie naturalnej osłony z drzew, która chroniła przed kurzem i hałasem, ponadto jezdnia będzie bardzo wąska, droga nie zapewnia możliwości wybudowania chodników, widoczność na drodze nie będzie wystarczająca dla zapewnienia bezpieczeństwa, zjazdy na posesję nie spełniają warunku przejezdności dla pojazdu miarodajnego, prędkość pojazdów to 50 km/h co stwarza zagrożenie dla dzieci wybiegających z posesji prosto na drogę, przyjęto bardzo wąską nawierzchnię w poboczu 1 m, przez co ludzie będą chodzić po jezdni, nie zostaną odtworzone wszystkie sieci, zlikwidowane zostaną słupy z linią telekomunikacyjną, nie da się ich odtworzyć w tak wąskim pasie;
6) naruszenie zasady niezbędności i proporcjonalności wywłaszczenia i inwestycji ustanowionych w obowiązującym porządku prawnym i w konsekwencji rozpoczęcie inwestycji, która nie jest niezbędna, zwiększy nawet stan zagrożenia uczestników ruchu drogowego poprzez zaprojektowanie wyjazdów z posesji z widocznością zagrażającą bezpieczeństwu uczestników ruchu drogowego, stworzenie bardzo wąskiego pasa drogowego, który uniemożliwi nawet wykonanie manewru zawracania przez pojazd ciężarowy, mimo braku warunków szczególnych, poprzez wydatkowanie ogromnych środków publicznych na budowę drogi bez przejazdu D-4A, podczas gdy znacznie mniejszym nakładem środków inwestor mógł wykupić dotychczas użytkowaną przez wielu użytkowników drogę stworzoną na nasypie kolejowym, bardzo dobrze utwardzoną, odizolowaną od domów mieszkalnych pasem zieleni, nie zagrażającej zalewaniem posesji prywatnych, będącą drogą przelotową między K., a C. nie pociągającą za sobą konieczności przebudowy linii kanalizacji, wodociągowej, elektrycznej i bez konieczności likwidacji światłowodu i linii telekomunikacyjnej, wywłaszczeń odwołującego się i innych mieszkańców;
7) nieprawdziwe dane w projekcie poprzez zapis, że działka o nr 1434 oraz ulica Wiśniowa stanowi drogę gminną, ponieważ nie została podjęta uchwała Rady Gminy nadająca jej status drogi gminnej, nie została także zatwierdzona przez Starostę Hajnowskiego oraz nie spełnia ona parametrów drogi gminnej, nigdy nie została urządzona, nie jest budowlą, nie była nigdy użytkowana jako droga;
8) błędną wykładnię przepisu art. 3 p.b. poprzez uznanie za rozbudowę drogi Wiśniowej we wsi Czeremcha, mimo iż projekt zakłada budowę drogi nie mającej połączenia z drogą Wiśniową we wsi Czeremcha, ponieważ istniejąca droga Wiśniowa kończy się stykając się z drogą o nazwie Długa i nie ma żadnego połączenia z działką 1434, ani z terenem kolejowym stanowiącym część projektu drogi, zatem nie można realizować budowy nowej drogi na terenach prywatnych, nie powiązanej z drogą gminną na podstawie specustawy drogowej;
9) § 53 ust. 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie poprzez błędne zastosowanie § 17 ust. 1 pkt. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno - budowlanych dotyczących dróg publicznych w zakresie pasów ruchu i poboczy- poprzez zastosowanie przepisów dotyczących trudnych warunków podczas gdy nie zachodzą przesłanki do jego zastosowania;
10) art. 1 specustawy drogowej poprzez zastosowanie przepisów tej ustawy do realizacji zadania polegającego na budowie drogi wewnętrznej, nie będącej drogą gminną i nie mającej połączenia z drogą o nazwie Wiśniowa, wiec nie mogącej być jej rozbudową, nawet jeżeli ul. Wiśniowa byłaby drogą gminną;
11) naruszenie zasad konstytucyjnych gwarantujących ochronę własności prywatnej (art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP), jak też wskazujących na zakres i przesłanki wprowadzenia ograniczeń prawa własności (art. 21 ust. 2 oraz art. 64 ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) - poprzez dokonanie wywłaszczenia , w sytuacji gdy było ono zbędne i nie zaszła sytuacja wyjątkowa je uzasadniająca;
12) poprzez niezastosowanie art. 1 Protokołu nr 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez dokonanie ingerencji w prawo własności , które narusza równowagę pomiędzy wymogami ogólnego interesu wspólnoty a wymogami ochrony praw podstawowych jednostki i nie ma rozsądnego stosunku proporcjonalności między zastosowanymi środkami a zamierzonym celem;
13) nie zastosowano art. 11d ust. 1 specustawy drogowej podczas gdy wniosek o zrid jest niekompletny ponieważ nie przeprowadzono analizy powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, projekt zawiera nieprawdziwe dane, że inwestycja bezpośrednio łączy się z ul. Wiśniową, podczas gdy ul. Wiśniowa kończy się na skrzyżowaniu z ul. Długą;
14) naruszenie: art. 7, 8, 9, 10, 73, 74 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez pomijanie zgłaszanych przez mieszkańców zastrzeżeń milczeniem, uniemożliwieniem zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji i sfotografowania ich, wprowadzenie mieszkańców w błąd poprzez oświadczenie, że PKP nie jest i nie było zainteresowane odsprzedażą swojej części nieruchomości, podczas gdy Wójt nie ponawiał swojej wcześniejszej propozycji z 2018 i 2019 r.;
15) naruszenie art. 77 i 78 k.p.a. poprzez nie wystosowanie w latach 2020-2024 do PKP zapytania o wyrażenie zgody na przeniesienie inwestycji na teren PKP;
16) art 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nie zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie podczas gdy rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postępowaniach przed Sądem Rejonowym w Bielsku Podlaskim I Wydziałem Cywilnym zainicjowanych wnioskami skarżących o zasiedzenie toczących się pod sygn. akt [...] oraz [...] ma istotny wpływ na niniejsze postępowanie;
17) art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezbadanie zachowania zasady proporcjonalności w ograniczeniu prawa własności skarżącej co do projektowanego i alternatywnego przebiegu spornej drogi dojazdowej oraz poprzez bezrefleksyjne przyjęcie oświadczeń inwestora dotyczących powyższych okoliczności bez przeprowadzania postępowania dowodowego;
18) art. 7, art. 8 ust. 1 i art. 11 i 77 k.p.a. poprzez naruszenie uzasadnionego interesu prawnego skarżących jako właścicieli nieruchomości, na których wytyczono drogę publiczną w występującej w sprawie szczególnej sytuacji możliwości wytyczenia drogi publicznej w całości na sąsiednim, niezabudowanym gruncie stanowiącym drogę nazwaną na mapach Wiśniową, teren kolejowy dotychczas wykorzystywany przez bardzo wielu uczestników drogi jako droga dojazdowa i przelotowa, na terenie dawnego nasypu kolejowego, w sposób liniowy (równoległy do drogi wytyczonej zaskarżoną decyzją), dogodniejszy komunikacyjnie, tańszy i nienaruszający przepisów szczególnych, co czyni lokalizację drogi publicznej na nieruchomości skarżących zbędną dla realizacji celu publicznego, nie zażądanie kosztorysu inwestycji, który umożliwiłby ocenę zasadności i celowości inwestycji zwłaszcza w porównaniu z kosztem przebudowy drogi Wiśniowej na nasypie kolejowym;
19) art. 8 i 9 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie występowania racjonalnych przesłanek nieuchronności wytyczenia drogi publicznej na nieruchomości skarżących w sytuacji możliwości wytyczenia drogi publicznej na gruncie stanowiącym drogę nazwaną na mapach Wiśniową, terenie kolejowym dotychczas wykorzystywanym przez bardzo wielu uczestników drogi jako droga dojazdowa i przelotowa, na terenie dawnego nasypu kolejowego.
Powołując się na powyższe zarzuty oraz ich obszerne uzasadnienie pełnomocnik skarżących wniosła o:
(-) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu Hajnowskiego;
(-) w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji;
(-) zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w Bielsku Podlaskim I Wydział Cywilny pod sygn. akt [...] z wniosku A. R. z udziałem Gminy Czeremcha o zasiedzenie nieruchomości oraz pod sygn. akt [...] oraz z wniosku K. R. i R. R. z udziałem Gminy Czeremcha o zasiedzenie nieruchomości;
(-) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z: opinii technicznej analizy rozwiązania sporządzonej przez rzeczoznawcę w celu wykazania wad projektu inwestycji oraz ekspertyz dendrologicznych na okoliczność wartości szkody spowodowanej wskutek inwestycji poprzez wycięcie drzew i krzewów rosnących na działkach przy ul. [...] oraz przy ul. [...] w Czeremsze;
(-) zażądanie z SR w Bielsku Podlaskim I Wydziału Cywilnego akt sprawy o sygn. [...], a następnie dopuszczenie i przeprowadzenie z nich dowodu w celu wykazania tytułu prawnego K. R. i R. R. do części działki oznaczonej nr [...] na okoliczność, że K. R. nie uczestniczy w niniejszym postępowaniu, a zdaniem skarżących z datą 10.10.2007 r. nabyła własność nieruchomości gruntowej składającej się z części działki nr [...] i powinna być stroną postępowania;
(-) zażądanie z SR w Bielsku Podlaskim I Wydziału Cywilnego akt sprawy o sygn. [...], a następnie dopuszczenie i przeprowadzenie z nich dowodu w celu wykazania tytułu prawnego A. R. do części działki nr [...].
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podlaski wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoją argumentację i podkreślając, że przedmiotowa decyzja została wydana po wnikliwej i rzeczowej analizie akt sprawy, a zgromadzony materiał dowodowy nie wykazał istnienia okoliczności stanowiących podstawę do jej uchylenia.
W piśmie procesowym z dnia 3 grudnia 2024r. pełnomocnik skarżących przedłożyła opinię techniczną analizy rozwiązania i okoliczności związanych z projektem "rozbudowa drogi gminnej nr 109228B ul. Wiśniowej" sporządzoną przez rzeczoznawcę w celu wykazania wad projektu inwestycji.
W piśmie z 10 kwietnia 2025 r. pełnomocnik skarżących wniosła dodatkowo o przeprowadzenie dowodu z dokumentów (nagrania DVD) i zawiadomienia o wszczęciu śledztwa.
Na rozprawie w dniu 25 września 2025r. sąd dopuścił dowód z dokumentów zawnioskowanych w skardze i pismach procesowych z dnia 3 grudnia 2024r. i z dnia 10 kwietnia 2025r.
Na rozprawie pełnomocnik skarżących poparła wniosek o zawieszenie postępowania wskazując, że przed Sądem Rejonowym w Bielsku Podlaskim zapadło nieprawomocne postanowienie w sprawie o sygn. akt [...] w przedmiocie zasiedzenia części działki nr [...] stanowiącej sporny pas drogowy na rzecz K. i R. R. Z kolei postępowanie z wniosku A. R. nadal pozostaje w toku.
W dniu 25 września 2025r. Sąd zwrócił się do Sądu Rejonowego I Wydziału Cywilnego w Bielsku Podlaskim o nadesłanie postanowienia z 5 czerwca 2025r. wydanego w sprawie o sygn. akt [...] oraz informacji o stanie sprawy o sygn. akt [...].
W dniu 1 października 2025r. Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim nadesłał informację, że sprawa o sygn. [...] nie została zakończona natomiast w sprawie [...] wydane zostało nieprawomocne postanowienie z 5 czerwca 2025r. o nabyciu przez R. i K. R. w drodze zasiedzenia prawa własności części zabudowanej nieruchomości o nr [...] (obecnie oznaczonej nr [...]) o pow. 0,0122 ha z dniem 31 grudnia 2009r. Od tego postanowienia została wniesiona apelacja i akta zostały przesłane do Sądu Okręgowego w Białymstoku.
Postanowieniem z dnia 6 października 2025r. Sąd oddalił wniosek pełnomocnika skarżących o zawieszenie postępowania sądowego..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja nie jest bowiem dotknięta wadami podniesionymi w skardze, jak również innymi, które sąd administracyjny jest zobowiązany uwzględniać z urzędu jako niezwiązany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 935 ze zm., "p.p.s.a.), a które to wady przemawiałyby za wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Przy czym dodatkowego podkreślenia wymaga, uwzględniając regulację art. 31 ust. 2 specustawy drogowej, że skoro projektowana inwestycja została już wykonana (co sąd ustalił z urzędu i co potwierdził pełnomocnik skarżących na rozprawie) to nawet w przypadku uwzględnienia skargi w tej sprawie sąd administracyjny mógłby stwierdzić jedynie, że decyzja narusza prawo z przyczyn wskazanych w art. 145 § 1 lub art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Takich naruszeń sąd w niniejszej sprawie jednak się nie dopatrzył się.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja została wydana na podstawie przepisów tzw. specustawy drogowej, czyli ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Oceny legalności zaskarżonej decyzji sąd dokonuje według stanu faktycznego i prawnego z daty jej wydania, a zatem zmiany stanu faktycznego czy prawnego mające miejsce po tej dacie nie mają wpływu na ocenę legalności badanej decyzji. Oznacza to, że fakt wystąpienia przez skarżących w dniu 2 maja 2024 r. (a zatem po wydaniu przez Starostę Hajnowskiego decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej) z wnioskami o stwierdzenie nabycia prawa własności przez zasiedzenie części działki o nr ewid. [...], pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Z informacji udzielonej przez Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaski I Wydział Cywilny z dnia 29 września 2025r. wynika, że sprawa o sygn. akt [...] nie została jeszcze zakończona, natomiast w sprawie [...] zostało wprawdzie wydane postanowienie z 5 czerwca 2025r. o nabyciu przez R. i K. R. w drodze zasiedzenia prawa własności części zabudowanej nieruchomości o nr [...] (obecnie oznaczonej nr [...]) o pow. 0,0122 ha z dniem 31 grudnia 2009r., tym niemniej postanowienie to jest nieprawomocne albowiem Gmina Czeremcha wniosła od tego orzeczenia - apelację.
W miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z art. 365 §1 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) tylko prawomocne orzeczenie wiąże sądy i inne organy. Zatem, wbrew oczekiwaniu skarżących, nieprawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu zasiedzenia nie może być podstawą do ustalenia, że własność pasa drogowego, którego dotyczy wydana w niniejszej sprawie decyzja zrid, uległa zmianie. Dopóki się nie uprawomocni, własność nie przechodzi na podstawie zasiedzenia, choćby orzeczenie przewidywało moc wsteczną nabycia prawa. Na dzień wydania decyzji zrid właścicielem działki nr 1434 była Gmina Czeremcha i ta okoliczność pozostaje istotna i aktualna z punktu widzenia kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Dla powyższej oceny nie ma też wpływu, że Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim stwierdził zasiedzenie 122 m2 działki nr 1434 (obecnie 1434/2) z mocą wsteczną, tj. z dniem 31 grudnia 2009r. Tak, jak zostało to już wyżej zaakcentowane, orzeczenie to nie jest prawomocne, a sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonej decyzji według stanu z chwili jej wydania, a nie według zdarzeń następczych nawet takich, które w sferze prawa cywilnego wywołują skutki ex tunc.
Z tego też powodu Sąd odmówił zawieszenia postępowania, nie zachodziła bowiem okoliczność, o jakiej mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. rozstrzygnięcie sprawy nie zależało od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego.
Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji należy przypomnieć, że w przepisach specustawy drogowej, przewidziano szczególny tryb udzielania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, w ramach którego decyzja (nazywana decyzją zrid) ma charakter kompleksowy, a procedura w której jest wydawana ma charakter uproszczony. Kompleksowość decyzji polega na tym, że w jednej decyzji zrid zawarto wszystkie niezbędne aspekty procesu inwestycyjnego i w efekcie umożliwiono inwestorowi przystąpienie do robót budowlanych w oparciu o taką decyzję. Decyzja zrid przesądza bowiem nie tylko o lokalizacji inwestycji drogowej, tj. przebiegu drogi, ale też zatwierdza podział nieruchomości (linie rozgraniczające pasów drogowych, ustalone decyzją, stanowią linie podziału nieruchomości) oraz zatwierdza projekt budowlany przewidujący konkretne rozwiązania techniczne zaplanowanej drogi (art. 11f ust. 1 pkt 1 – 8 specustawy drogowej). Nieruchomości lub ich części, które wskutek zatwierdzonego podziału znalazły się w granicach pasa drogowego, stają się z mocy prawa, z dniem w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna, własnością Skarbu Państwa (w odniesieniu do dróg krajowych) lub własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego (w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych) - art. 12 ust. 1 i 4. Z kolei uproszczony charakter procedury prowadzącej do wydania decyzji zrid polega na tym, że specustawa drogowa w sposób szczegółowy wskazuje, jakim wymogom powinien odpowiadać wniosek o wydanie decyzji (art. 11d ust. 1), jak powinna przebiegać procedura wydania decyzji (art. 11d ust. 2-10), jakie elementy powinna zawierać decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji (art. 11 f). W przypadku spełnienia przewidzianych prawem przesłanek właściwy organ, co trafnie zaakcentował Wojewoda Podlaski, ma bezwzględny obowiązek wydania pozytywnego rozstrzygnięcia, tj. udzielenia zezwolenia. Skoro więc ustawodawca precyzyjnie określił zakres wniosku składanego przez inwestora drogi publicznej, to porównując jego zawartość (wraz z załącznikami) z ustawowo wyznaczoną treścią orzeczniczą decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej określoną w przywołanym wyżej art. 11f ust. 1 specustawy drogowej, organy orzekające nie mogą modyfikować ustaleń i parametrów zawartych we wniosku o wydanie ww. decyzji, jeżeli nie wynika to z wiążących organ przepisów prawa, niezależnie od ustaleń zawartych we wniosku. Inaczej mówiąc w ramach postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy specustawy drogowej organy orzekające badają jedynie kwestie formalnoprawne i kompletność wniosku o wydanie decyzji zrid. Tylko stwierdzenie, że kształt inwestycji w wersji zgłoszonej we wniosku narusza normę wynikającą z określonych przepisów prawa zobowiązuje organ do odmowy wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w wersji wnioskowanej przez zarządcę drogi publicznej (tak: WSA w Białymstoku w wyroku II SA/Bk 415/22 i orzeczenia w nim powołane, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej jako: "CBOSA"). Powyższe cechy procedury prowadzącej do wydania decyzji zrid oraz charakter samej decyzji zrid powodują, że mamy w istocie do czynienia z decyzją związaną, która powinna zostać wydana jeśli spełnione są wszystkie warunki formalne przewidziane prawem.
Zaskarżona decyzja w pełni odpowiada wymogom określonym w specustawie i została wydana po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, tj. na wniosek właściwego zarządcy drogi mając na uwadze, że jest to droga gminna oraz po przeprowadzeniu procedury opiniowania wniosku przy braku opinii negatywnych tych podmiotów (przez: Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Lublinie; PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zakład Linii Kolejowych w Białymstoku Dział Dróg Kolejowych i Ochrony Środowiska, Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych w Białymstoku). Do wniosku dołączone zostały dokumenty wskazane w art. 11d ust. 1 specustawy drogowej, co szczegółowo Wojewoda wymienił i ocenił na s. 7 swojej decyzji, a co sąd akceptuje jako zgodne z prawem i świadczące o rzetelnej analizie wniosku inwestora.
O wnikliwym charakterze analizy Wojewody świadczy też zakres postępowania uzupełniającego przeprowadzonego na etapie odwoławczym na zasadzie art. 136 § 1 k.p.a. Zgodnie z tą regulacją organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Wojewoda, chcąc rozwiać wątpliwości odwołujących się od decyzji organu I instancji, zobowiązał inwestora w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia do uzupełnienia projektu budowalnego. W tym kontekście zauważyć, że zakres uzupełnienia materiału dowodowego wskazany w postanowieniu Wojewody z 21 czerwca 2024 r. nie wymagał przeprowadzenia postępowania, co do istoty, a dotyczył jedynie uzupełnienia projektu budowalnego o elementy niedopracowane, natomiast nie wpłynął na rozstrzygnięcie o istocie sprawy.
Na skutek powyższego inwestor przy piśmie z 19 lipca 2024 r., przedłożył trzy egzemplarze projektu budowlanego uzupełnione o brakujące dane oraz złożył stosowne wyjaśnienia. Dodatkowo w piśmie z dnia 26 września 2024r. uzupełniając wskazał, że mapa do celów projektowych, na której wykonano projekt zagospodarowania terenu planowanej inwestycji, została zgodnie z obowiązującymi przepisami zgłoszona w Starostwie Powiatowym w Hajnówce oraz uzyskała pozytywny protokół weryfikacji w dniu 28 sierpnia 2023 r. Sąd zwraca uwagę, że decyzja zrid jest decyzją złożoną, zawierającą nie tylko szereg różnorodnych rozstrzygnięć (z zakresu lokalizacji obiektu, pozwolenia na budowę, podziału nieruchomości, wywłaszczenia), ale też muszącą pogodzić wiele kwestii. Zatem doprecyzowanie na etapie odwoławczym niektórych z nich nie ingeruje w istotę rozstrzygnięcia, która pozostaje niezmienna w swym głównym nurcie – czyli zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, zatwierdzenia projektu budowlanego, zatwierdzenia podziału nieruchomości, wywołania skutku wywłaszczeniowego. Dodać więc należy, że Wojewoda rozpoznając odwołanie spełnił swój ustawowy obowiązek rozpatrzenia sprawy administracyjnej w jej całokształcie w II instancji (art. 78 Konstytucji RP, art. 15 k.p.a. formułujących zasadę dwuinstancyjności, zgodnie z którą jest to dwukrotne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy przez organy obu instancji). Zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy. Wojewoda powyższe zrealizował, w tym odniósł się szczegółowo do wszystkich zarzutów odwołania, przeprowadził uzupełniające postępowanie, dostrzegł i poprawił niedoskonałości decyzji pierwszoinstancyjnej – nie zmieniając przy tym rodzaju inwestycji i jej zakresu.
Sąd podkreśla także, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca spełniają wymogi z art. 11 f ust. 1 specustawy drogowej, zawierają bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie, to jest: wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, z określeniem ich kategorii, określa linię rozgraniczającą teren, wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Wskazano także, jakie nieruchomości stają się własnością właściwej jednostki samorządu terytorialnego - Gminy Czeremcha i prawidłowo określono termin ich wydania (art. 16 specustawy drogowej).
Przechodząc z kolei do analizy zarzutów skargi, Sąd uznał je za niezasadne. Przede wszystkim Wojewoda prawidłowo wskazał, że parametry przedmiotowej inwestycji są zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1518) w zakresie szerokości pasów ruchu i poboczy. W myśl § 17 ust. 1 pkt 6 tego rozporządzenia szerokość pasa ruchu na jezdni z co najmniej dwoma pasami ruchu, w przypadku klasy drogi L, wynosi standardowo 2,75 m, dopuszcza się 3,00, 3,25 lub 3,50 m, w trudnych warunkach 2,50 m. W przedmiotowej sprawie szerokość projektowanej jezdni drogi o klasie L wynosi 5,0 m, a zatem zaprojektowany pas ruchu ma szerokość 2,5 m. W przedmiotowej sprawie zastosowano więc przepis dotyczący trudnych warunków - co zgodnie z § 2 ust 5 ww. rozporządzenia – pisemnie uzasadnił projektant. Ze złożonych przez niego wyjaśnień, załączonych do pisma inwestora z 19 lipca 2024r., wynika zaś jednoznacznie, że aby zminimalizować zakres wywłaszczeń, a co za tym idzie zmniejszyć koszty inwestycji zastosowano szerokość pasa ruchu 2,5 m. Ponadto według Inwestora zaprojektowana szerokość pasa ruchu wobec spodziewanego niewielkiego natężenia ruchu jest szerokością optymalną i nie powoduje utrudnień i zagrożeń w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Jak wynika zaś z § 23 ust 10 pkt 5 ww. rozporządzenia szerokość pobocza lub części pobocza o nawierzchni gruntowej w przypadku pobocza przy jezdni drogi klasy L powinna być nie mniejsza niż standardowo 0,75 m, a w trudnych warunkach dopuszcza się nie mniej niż 0,50 m. W niniejszym przypadku zaprojektowano szerokość pobocza gruntowego wynoszącą 1,0 m, co spełnia wymagania ww. przepisu. Konkludując powyższe okoliczności zarzut skarżących w zakresie zaprojektowania bardzo wąskiego pasa drogowego oraz zjazdów należy uznać za niezasadny. Tym bardziej, że przedmiotowy projekt budowlany został wykonany przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności, które ponoszą odpowiedzialność za przyjęte rozwiązania. Skoro więc w aktach sprawy znajduje się oświadczenie projektantów o zgodności wykonania inwestycji z przepisami prawa oraz zasadami wiedzy technicznej nie ma podstaw by je podważać.
Kolejne zarzuty skargi koncentrują się w głównej mierze na możliwości innego, alternatywnego ukształtowania przebiegu inwestycji, która w sposób nadmierny ingeruje w prawo własności skarżących, tworzy linię przebiegu drogi dla nich niekorzystną, odbiera prawo do gruntu w nieakceptowanym przez nich zakresie, naraża mieszkańców na uciążliwe hałasy, zmniejsza bezpieczeństwo ludzi poprzez przesunięcie istniejącej drogi w bezpośrednie sąsiedztwo domostw i usunięcie naturalnej osłony z drzew, chroniącej przed kurzem i hałasem. Ponadto, zdaniem skarżących, projektowana droga nie jest niezbędna, w rzeczywistości zwiększy stan zagrożenia uczestników ruchu drogowego poprzez zaprojektowanie wyjazdów z posesji z widocznością zagrażającą bezpieczeństwu użytkowników. Skarżący wskazali dodatkowo na wydatkowanie ogromnych środków publicznych na budowę drogi bez przejazdu, podczas gdy znacznie mniejszym nakładem środków mógł wykupić dotychczas użytkowaną drogę stworzoną na nasypie kolejowym.
Dokonując szczegółowej analizy podniesionych w tym zakresie zarzutów sąd doszedł do wniosku, że nie stanowią one podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim należy ponownie podkreślić, że względu na szczególny charakter inwestycji drogowych i decyzje ZRID, organ orzekający o lokalizacji drogi w trybie specustawy nie posiada kompetencji ani do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ani do zmiany proponowanych rozwiązań co do jej przebiegu. Spod kognicji tego organu wyłączona jest ponadto również ocena racjonalności czy słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora, bowiem miałaby ona charakter pozaprawny. Co więcej, ustawodawca nie nałożył na inwestora obowiązku przedstawienia rozwiązań wariantowych, alternatywnych. Organ rozpatrujący wniosek nie może więc dokonywać jakichkolwiek zmian np. w zakresie lokalizacji, przebiegu oraz planowanych parametrów technicznych konkretnej inwestycji. Rolą orzekającego w sprawie organu jest, co zostało już wyżej wyeksponowane, sprawdzenie kompletności wniosku w świetle wymogów ustawowych oraz czy koncepcja składającego wniosek mieści się w granicach wyznaczonych przez prawo (zob. wyroki NSA z 3 września 2014 r., sygn. akt II OSK 1730/14; z 17 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OSK 1242/21; z 11 stycznia 2023r., sygn. akt II OSK 2348/22, CBOSA). Pozytywna ocena w tym zakresie nakłada obowiązek wydania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej. Decyzja ZRID jest zatem decyzją związaną oraz nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości przy jej wydawaniu, zaś samo jej wydanie nie jej poprzedzone ustaleniami przebiegu drogi (zob. wyrok NSA z 13 września 2017 r., sygn. akt II OSK 1705/17, CBOSA).
Mając na uwadze ww. uwagi natury ogólnej należy stwierdzić, że orzekające w sprawie organy nie mogły ingerować - tak jak chcieliby tego skarżący - w przebieg trasy projektowanej inwestycji i w konieczne przy tym przebiegu wywłaszczenia oraz podziały nieruchomości. W szczególności, że jak wyjaśnił inwestor w piśmie z 19 lipca 2024 r., przebieg odcinka ul. Wiśniowej został dostosowany do dostępnych zasobów nieruchomości, w tym uwzględniono teren, którym gmina dotychczas dysponowała (działka nr 1434 obręb Kuzawa, stanowiąca drogę). Fakt zaś, że inwestor kilka lat wcześniej chciał realizować tożsamą inwestycję na terenie będącym własnością PKP nie może mieć wpływu na wydanie zezwolenia na realizację przedmiotowej inwestycji drogowej, gdyż stosownie do przepisu art. 11e specustawy drogowej nie można uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami. Niemniej jednak w piśmie z 19 lipca 2024 r., dołączonym do akt sprawy, inwestor wyjaśnił, że korespondencja z PKP S.A. dotycząca podziału nieruchomości stanowiących użytkowanie wieczyste PKP, oznaczonych w ewidencji gruntów nr 1635/5 obręb Czeremcha i 1465/12 obręb Kuzawa, z przeznaczeniem pod drogę gminną - ul. Wiśniową w Czeremsze była prowadzona w okresie od 26.03.2018 r. do 10.04.2019 r., jednak wobec braku informacji o podjęciu przez PKP S.A. dalszych działań zmierzających do realizacji ww. podziałów, a tym samym braku pewności co do ewentualnego przeznaczenia terenu pod drogę, zamierzenia inwestycyjne Gminy musiały ulec zmianie. W szczególności, że w czerwcu 2022 r. Gmina Czeremcha otrzymała wstępną promesę na wsparcie finansowe ze środków Rządowego Funduszu Polski Ład: Programu Inwestycji Strategicznych, co związane było z koniecznością przeprowadzenia postępowania zakupowego mającego na celu wyłonienie wykonawcy. Wobec powyższego, przebieg modernizowanych odcinków dróg, w tym odcinka ul. Wiśniowej został dostosowany do dostępnych zasobów nieruchomości, w tym uwzględniono teren, którym Gmina na ten moment dysponowała, tj. działka nr 1434 - stanowiąca drogę. Podsumowując skoro organ wydający decyzję zrid nie jest uprawniony do oceny racjonalności i słuszności koncepcji przedstawionej przez inwestora, a tym bardziej badania przesłanek ekonomicznych i społecznych powstającej inwestycji, to zarzuty podniesione w tym zakresie nie mają bezpośredniego przełożenia na prawidłowość wydanej decyzji.
W kwestii natomiast narażenia skarżących i innych mieszkańców projektowanej ulicy Wiśniowej na uciążliwe hałasy i zmniejszenia bezpieczeństwa ludzi poprzez przesunięcie drogi w bezpośrednie sąsiedztwo domostw wskazać należy, że z samej istoty inwestycji drogowej wynika ingerencja w prawa przysługujące innym podmiotom w stosunku do nieruchomości objętych projektowaną inwestycją. Z omawianej ingerencji wynikać mogą z kolei inne utrudnienia dla podmiotów dotychczas wykorzystujących daną nieruchomość w określony sposób. Nie oznacza to jednak, jak słusznie wskazał Wojewoda, że taka decyzja o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej jest wadliwa. Ponadto, na co zwrócił uwagę inwestor w piśmie z dnia 19 lipca 2024r., przed wydaniem decyzji zrid została opracowana Karta Informacyjna Przedsięwzięcia, na podstawie której została wydana pozytywna decyzja Wójta Gminy Czeremcha o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia obejmującego ul. Wiśniową.
Odnosząc się zaś do zarzutu zaprojektowania drogi w odległości 4 m od budynku mieszkalnego skarżących należy wyjaśnić, że w myśl art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. organ sprawdza zgodność przedłożonego projektu zagospodarowania terenu z przepisami techniczno - budowlanymi. Jak słusznie stwierdził Wojewoda, rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie nie zawiera przepisów regulujących powyższą kwestię. Wskazywany przez skarżących przepis art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych przewiduje wprawdzie, że obiekty budowlane przy drogach oraz niebędące obiektami budowlanymi reklamy umieszczone przy drogach poza obszarami zabudowanymi, powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni w określonych odległościach. W przypadku drogi gminnej w terenie zabudowanym odległość ta wynosi 6 m (pkt 3 lit. c). Tym niemniej norma zawarta w przytoczonym przepisie reguluje wymóg obowiązujący w procesie sytuowania obiektu budowlanego przy istniejącej drodze publicznej. Nie dotyczy natomiast zjawiska odwrotnego, tj. sytuowania drogi publicznej przy istniejącym obiekcie budowlanym Powołany przepis wyraźnie zatem nawiązuje do sytuowania nowych obiektów budowlanych, a nie do ustalania odległości dróg od istniejących już obiektów, do czego nawiązuje wyprowadzony na tym tle zarzut skargi. Nie ma on więc zastosowania do postępowania o lokalizację dróg w trybie specustawy drogowej (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 29 października 2019r., II OSK 2090/19, Lex nr 2750459 i przywołane tam szerokie orzecznictwo). Sądowi znany jest też pogląd odmienny wyrażony w tym zakresie przez WSA w Lublinie w sprawie II SA/Lu 634/24, który stwierdził, że zakładając racjonalność ustawodawcy, nie sposób uznać, że dla bezpieczeństwa komunikacyjnego istotna jest jedynie odległość budynku od drogi, zaś odległość drogi od budynku nie ma znaczenia. Tym nie mniej wyrok ten jest nieprawomocny, a zawarte w nim stanowisko jednostkowe dlatego też sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stanowiska tego nie podziela.
Przechodząc z kolei do zarzutu sporządzenia projektu na podstawie nieaktualnej dokumentacji należy wskazać, że Inwestor w pismach z dnia 19 lipca 2024r. oraz z 26 września 2024 r. wprost wyjaśnił, że mapa do celów projektowych została opracowana przez uprawnionego geodetę i pozytywnie zweryfikowana przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Hajnówce protokołem z dnia 20 października 2023r. Następnie mapa ta została przyjęta do zasobów PODGiK w Hajnówce, a zatem nie ulega wątpliwości, że projekt został sporządzony na aktualnej mapie. W tym miejscu dodatkowego podkreślenia wymaga, że organy administracji architektoniczno - budowlanej nie mogą - co do zasady – kwestionować przedłożonej mapy, która pochodzi od właściwego organu administracji geodezyjnej i kartograficznej. Organy nie są też uprawnione do dokonywania jakiejkolwiek oceny ewentualnych niezgodności treści istniejących urzędowych dokumentów geodezyjnych ze stanem rzeczywistym, czego de facto domagają się w swoich zarzutach skarżący. Potwierdza to orzecznictwo sądów administracyjnych przyjmując, że postępowanie toczące się w trybie specustawy drogowej nie jest trybem, w którym można kwestionować dane wynikające z ewidencji gruntów, zasobów geodezyjnych czy też ksiąg wieczystych. Dokumentacja geodezyjno-kartograficzna przyjęta do opracowania materiałów graficznych, w tym projektów podziałów nieruchomości, opatrzona stosownymi klauzulami ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, które stanowią potwierdzenie dokonania ich oceny przez wyspecjalizowane do tego rodzaju czynności służby geodezyjno-kartograficzne, nie może być w takiej sytuacji kwestionowana przez organ orzekający w sprawie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Klauzula przyjęcia map podziałowych do zasobów właściwego ośrodka geodezji i kartografii stanowi wystarczający dowód, że ww. mapy podziału zostały sporządzone z zachowaniem przepisów odrębnych (podobnie: NSA w wyroku z 2 września 2025r. sygn. akt II OSK 1134/25, WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 13 października 2021 r. sygn. akt II SA/Gd 54/21 oraz WSA w Warszawie w wyroku z dnia 20 lipca 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 727/17, CBOSA).
W ocenie sądu na uwzględnienie nie zasługuje też zarzut skarżących, że wniosek o zrid jest niekompletny, albowiem nie zawiera analizy powiązania drogi z innymi drogami publicznymi. Taka analiza bezsprzecznie znajduje się bowiem w aktach organu I instancji (str. 13). Z dokumentacji projektowej wynika ponadto, że przedmiotowa ulica Wiśniowa będzie łączyć się skrzyżowaniem z ul. Długą. Natomiast koniec rozbudowy projektowanej trasy zaplanowano na wysokości działki nr 1420/2. W zakresie natomiast zarzutu, że ulica Wiśniowa nie jest drogą gminną ale droga wewnętrzną wyjaśnić należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie zwracano uwagę że w art. 1 ust. 1 specustawy drogowej ustawodawca posługuje się szerokim pojęciem: "inwestycji w zakresie dróg publicznych", a więc zamierzenia budowlanego obejmującego oprócz przygotowania budowy samej drogi również realizację towarzyszącej infrastruktury drogowej, tak związanej, jak i niezwiązanej z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (por. wyroki NSA z dnia 19 listopada 2018 r., II OSK 2675/18, z dnia 20 lipca 2021 r., II OSK 852/21, z dnia 13 marca 2018 r., II OSK 3337/17; CBOSA). Specustawę stosuje się zatem do każdego procesu inwestycyjnego dotyczącego obiektów docelowo mających uzyskać status (kwalifikację) dróg publicznych (wyrok NSA z 1 października 2013 r., II OSK 1032/12; CBOSA). Przy czym żaden przepis obowiązującego prawa nie nakłada obowiązku uprzedniego zaliczenia planowanych dróg do kategorii dróg publicznych, w szczególności nie można wymagać, aby była to uchwała dotycząca takiego zaliczenia wyprzedzająca budowę drogi. Specustawa drogowa może mieć zatem zastosowanie do inwestycji obejmującej drogę wewnętrzną, która jeszcze nie jest drogą publiczną, ale zmierza do zrealizowania drogi publicznej o określonych parametrach technicznych i zaszeregowaniu. W przypadku projektowanej inwestycji nie mamy jednak do czynienia z powyższym zagadnieniem albowiem z dokumentacji projektowej wynika wprost, że ulica Wiśniowa jest drogą gminną o nadanym numerze 109228B.
Nie mający uzasadnienia jest również zarzut, że uwagi mieszkańców, w tym skarżących, zostały pominięte milczeniem. Nie ulega wątpliwości, że skarżący mieli możliwość wypowiadania się w toku postępowania odwoławczego. Jak wynika z akt sprawy uwagi złożone w odwołaniu zostały przez Wojewodę Podlaskiego przekazane inwestorowi w celu ustosunkowania się. W piśmie z 19 lipca 2024 r. inwestor szczegółowo odniósł się do zarzutów skarżących, również tych podniesionych w piśmie z dnia 28 sierpnia 2024 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że zgłaszane w toku postępowania zarzuty, uwagi i wnioski skarżących podlegały analizie i były przedmiotem postępowania wyjaśniającego. Nie ma też oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie twierdzenie, że przed wydaniem decyzji uniemożliwiono skarżącym zapoznanie się z aktami sprawy i sfotografowanie ich. Zawiadomieniem z dnia 5 sierpnia 2024 r. organ odwoławczy poinformował strony postępowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań i z możliwości tej skorzystała w dniu 9 sierpnia 2024 r. pełnomocnik skarżących.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nadmiernej ingerencji w prawo własności skarżących (art. 1 Protokołu dodatkowego do konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 20 marca 1952 r. oraz art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1, 2 3 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r.) sąd podkreśla, że projekt budowlany nie przewiduje rozwiązań, które wprowadzałyby nadmierną, czy nieuzasadnioną ingerencję w prawo własności skarżących. Ingerencja w prawo własności, związana z realizacją inwestycji, ograniczona została wyłącznie do zakresu niezbędnego dla jej przeprowadzenia. Zaprojektowane na działkach skarżących elementy drogi (pobocza oraz zjazdy) są konieczne zarówno dla realizacji inwestycji, jak i jej prawidłowego funkcjonowania. Ponadto w granicach przejmowanych nieruchomości zlokalizowana jest infrastruktura gminnego wodociągu i kanalizacji sanitarnej. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że ingerencja w prawo własności skarżących ma charakter nadmierny, nieusprawiedliwiony bądź narusza zasadę proporcjonalności, o której mowa w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Nie można zatem uznać, że przyjęty cel publiczny nie uzasadnia ingerencji w prawo własności w zakresie zaakceptowanym przez organy administracji. W niniejszym postępowaniu spełnione zostały również przesłanki wywłaszczenia, albowiem przejście prawa własności części nieruchomości skarżących na rzecz jednostki samorządu terytorialnego następuje z mocy prawa, na podstawie przepisów specustawy drogowej, przy jednoczesnym zapewnieniu prawa do odszkodowania za przejętą część nieruchomości.
Skarżący wskazali także, że w ich opinii należało rozważyć alternatywny wariant wytyczenia drogi na sąsiednim, niezabudowanym gruncie stanowiącym drogę nazwaną na mapach Wiśniową, na terenie kolejowym dotychczas wykorzystywanym przez bardzo wielu uczestników drogi jako droga dojazdowa i przelotowa, na terenie dawnego nasypu kolejowego. W tym zakresie ponownie wskazania wymaga, że organy administracji architektoniczno-budowlanej oceniają wyłącznie zgodność przedłożonego projektu inwestora z obowiązującymi przepisami prawa. Decyzja wydawana jest dla rozwiązania przedstawionego we wniosku, a zgodnie z art. 11e specustawy drogowej nie można uzależniać wydania decyzji ZRID od spełnienia warunków lub świadczeń niewynikających z przepisów prawa.
Podsumowując należy wskazać, że przy realizacji tego rodzaju złożonych inwestycji drogowych o charakterze liniowym nie da się uniknąć pewnych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości położonych w zasięgu ich oddziaływania. Wprowadzając przepisy szczególne zawarte w specustawie drogowej, ustawodawca świadomie zdecydował o ograniczeniu praw jednostek w celu umożliwienia sprawnej realizacji inwestycji drogowych, jednocześnie przewidując mechanizmy kompensacyjne w postaci odszkodowań za przejęte nieruchomości. Skutkiem tego jest zawężenie zakresu kontroli, jakiej podlega wniosek o wydanie decyzji ZRID oraz jego załączniki. Organy, działając w granicach tego ograniczonego zakresu kontroli oraz realizując obowiązek wszechstronnego rozpoznania sprawy i odpowiedniego uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia, w niniejszej sprawie prawidłowo wypełniły swoje zadania, nie naruszając przepisów prawa.
W ocenie sądu zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, prawidłowo ustalono jej stan faktyczny, a tym samym nie doszło do naruszenia przepisów o postępowaniu wyjaśniającym (art. 7, 77 § 1, 80, 84 § 1 k.p.a.). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wyczerpujące, przedstawia stan ustalony przez organ, dokonuje wykładni zastosowanych przepisów, wyjaśnia w jaki sposób je zastosowano i dlaczego, jak też ustosunkowuje się do zarzutów odwołania, czym wypełnia wymagania wynikające z art. 107 § 3 k.p.a., a także obowiązki informacyjne z art. 8, 9 i 11 k.p.a. W sprawie została także zachowana procedura powiadamiania stron postępowania o podejmowanych w sprawie czynnościach (obwieszczenia, zawiadomienia kierowane do właścicieli nieruchomości objętych inwestycją), a strony miało możliwość wypowiadania się w toku postępowania administracyjnego.
Z tych też względów, sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło