II SA/Bk 824/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2014 r. sprawy ze skargi B. W. na zarządzenie zastępcze Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie wygaśnięcia mandatu wójta oddala skargę. Zarządzeniem zastępczym z dnia [...] czerwca 2014 r. w sprawie wygaśnięcia mandatu Wójta Gminy K. K.– Pani B. W., Wojewoda P. na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.) stwierdził wygaśnięcie tego mandatu z powodu utraty prawa wybieralności wobec skazania prawomocnym wyrokiem sądu. W uzasadnieniu organ wskazał, że B. W. (dalej jako Skarżąca) została skazana prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] lipca 2012 r., sygn.. akt [...], co spowodowało utratę prawa wybieralności zgodnie z przepisem art. 26 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz.U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1191 – dalej jako u.o.b.w.). Z zarządzeniem zastępczym nie zgodziła się Skarżąca wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W skardze zarzuca naruszenie art. 26 ust. 2 u.o.b.w. przez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie że Wojewoda P. nie miał obowiązku umożliwienia wójtowi złożenia stosownych wyjaśnień w sprawie. W uzasadnieniu naruszenia tego przepisu Skarżąca wskazała, że w dniu 15 stycznia 2014 r. zostały złożone wnioski o kasację do Prokuratora Generalnego i Rzecznika Praw Obywatelskich. Sprawy te są nadal w toku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sądf Adninistracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) oraz art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2013r., poz. 594 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli rozstrzygnięcia organu nadzorczego pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle zaś art. 98a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, do złożenia skargi na zarządzenie zastępcze stwierdzające wygaśnięcie mandatu wójta uprawniony jest między innymi wójt, będący osobą, której interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy to zarządzenie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest zarządzenie zastępcze, w którym stwierdzono wygaśnięcie mandatu wójta. Zarządzenie to zostało wydane w związku ze skazaniem wójta prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] lipca 2012 r., sygn.. akt [...] na karę pozbawienia wolności na okres 1 roku i dwóch miesięcy za składanie fałszywych zeznań i poświadczenie nieprawdy, z warunkowym zawieszeniem na okres dwóch lat tytułem próby, a zatem za przestępstwo należące do przestępstw ściganych z urzędu, popełnionych z winy umyślnej. Przed wydaniem tego zarządzenia, organ nadzoru wezwał Radę Gminy K. K. do podjęcia w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego wskutek utraty przez niego prawa wybieralności oraz zawiadomił Ministra Administracji i Cyfryzacji o zamiarze wydania tego zarządzenia w dniu [...] czerwca 2014 r., nr [...]. Okoliczności te pozwalają na stwierdzenie, że kontrolowane zarządzenie zostało podjęte z zachowaniem procedury określonej w art. 98a ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. Kontrolowane zarządzenie zastępcze jest zgodne także z przepisami prawa materialnego, które znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie. Podkreślenia wymaga bowiem, że wybory zostały przeprowadzone zgodnie z obowiązującą wówczas ustawą z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (t.j. Dz. U. z 2010r., nr 176, poz. 1190 ze zm.); ustawą z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (j.t. Dz.U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1191 ze zm.). Z dniem 1 sierpnia 2011r. weszły w życie: ustawa z dnia 5 stycznia 2011r. Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011r., nr 21, poz. 113 ze zm.) oraz ustawa z dnia 5 stycznia 2011r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011r., nr 21, poz. 112 ze zm.). Tym samym moc obowiązującą utraciła ustawa z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, przy czym ustawodawca wprowadził jednocześnie regulacje przejściowe. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. Przepisy wprowadzające ustawę Kodeks wyborczy, do kadencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz kadencji wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w czasie której ustawa Kodeks wyborczy weszła w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli ustawę z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Stosownie zaś do art. 7 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy w zw. Z art. 2 ust. 2 u.o.b.w. – nie mają prawa wybieralności osoby karane za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie. W świetle wskazanej regulacji prawnej nie może budzić wątpliwości, że do wygaśnięcia mandatu wójta zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (zob. wyrok NSA z 3 grudnia 2013r., sygn. akt II OSK 2108/13; por.wyrok NSA z 17 lipca 2012r., sygn. akt II OSK 1501/12 oraz wyrok WSA w Olsztynie z 18 czerwca 2013r., sygn. akt II SA/Ol 260/13 – dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy zaznaczyć, na co słusznie wskazuje organ, że wygaśnięcie mandatu następuje w istocie z mocy prawa, a uchwała odpowiedniego organu (lub zarządzenie zastępcze jak w tym przypadku) potwierdzają tylko ten fakt. Mandat z mocy prawa wygasł Skarżącej zatem w dniu uprawomocnienia się orzeczenia karnego, a Rada Gminy K. K. miała to wygaśnięcie jedynie potwierdzić. Nie uczyniła tego wobec czego po zachowaniu odpowiednich procedur Wojewoda P. był zobowiązany do wydania zarządzenia zastępczego w tej sprawie. Istotnym w sprawie jest też, że wojewoda nie ma żadnego obowiązku słuchania strony (Skarżącej). Przepis art. 26 ust. 2 u.o.b.w., na który powołuje się Skarżąca dotyczy rady gminy i to ona w razie podejmowania uchwały o wygaśnięciu mandatu jest zobligowana do umożliwienia osobie zainteresowanej złożenia stosownych wyjaśnień w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2011 r., II OSK 2455/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji