II SA/Bk 901/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 07 lutego 2013 r. sprawy ze skargi B. P. i G. P. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego - oddala skargę.- Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. Na wniosek E. P., złożony do Urzędu Miejskiego w M., zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego B. P. i G. P. (dalej powoływani także jako: "skarżący") z miejscowości Ż. [...] gm. M. W uzasadnieniu wniosku E. P. podał m.in., że jest właścicielem przedmiotowego lokalu, a wobec ww. osób orzeczona została z tego lokalu eksmisja. Na dowód powyższego dołączył do akt sprawy kserokopię wyroku Sądu Rejonowego w B. [...] Wydział Cywilny z dnia [...].11.2011 r. sygn. akt [...]. W toku postępowania B. P. wyjaśniła m.in., że właścicielem lokalu w Ż. [...] jest jej były mąż E. P., ale ona wystąpiła do Sądu o podział majątku. Od 01 lipca 2012 r. nie mieszka w miejscu stałego zameldowania, z uwagi na trwającą rozbudowę domu, który nie nadaje się w tej chwili do zamieszkania. Powodem jej wyprowadzki były nieporozumienia rodzinne. Obecnie mieszka wraz z synem G. P. na stancji. W przedmiotowym lokalu nie ma jej rzeczy osobistych, ponieważ zostały spalone przez E. P. Pozostały tam wspólne meble i sprzęt RTV. Dodała ponadto, że posiada klucze do spornego lokalu, ale zostały wymienione zamki. Nie chce wymeldować się z miejsca stałego pobytu w Ż. [...], ponieważ potrzebuje tego meldunku do załatwiania różnych urzędowych spraw. Z kolei G. P. wyjaśnił, że nie mieszka w miejscu stałego zameldowania od 03 lipca 2012 r., ponieważ ojciec robi wszystko, aby ich stamtąd wypędzić. W tej chwili E. P. robi remont spornego lokalu i odciął im prąd. W przedmiotowym lokalu nie ma żadnych jego rzeczy osobistych, nie posiada też do niego kluczy. Obecnie mieszka na stancji. Nie chce wymeldować się z miejsca stałego pobytu, ponieważ meldunek jest mu niezbędny do załatwiania różnych urzędowych spraw. W oparciu o powyższe ustalenia, B. M., decyzją z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] orzekł o wymeldowaniu B. P. i G. P. z pobytu stałego w lokalu położonym w miejscowości Ż. [...], gm. M. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, iż fakt niezamieszkiwania skarżących pod wskazanym adresem nie budzi wątpliwości, co znajduje odzwierciedlenie w ich wyjaśnieniach. Wskazywana przez skarżących okoliczność, konieczności posiadania adresu stałego zameldowania do załatwiania urzędowych spraw oraz podział majątku nie mogą stanowić, w świetle treści ustawy o ewidencji ludności, przyczyny odmowy wymeldowania z pobytu stałego. Zaznaczył również, że wobec skarżących Gmina M. przedłożyła ofertę zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, jednakże Skarżący z niej nie skorzystali. B. P. i G. P. zaskarżyli powyższą decyzję do Wojewody P., podnosząc w swoim odwołaniu m.in., iż musieli opuścić przedmiotowy lokal, ponieważ E. P. robi z tym lokalem, co mu się żywnie podoba. Dla swojego bezpieczeństwa - za namową funkcjonariuszy Policji, wielokrotnie interweniujących w spornym lokalu - wyprowadzili się z miejsca stałego pobytu. Decyzja z dnia [...] października 2012 r., Nr [...], Wojewoda P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, powołując się na treść art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., Nr 1399, poz. 993 ze zm.), że do rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie wymeldowania, niezbędne jest ustalenie czy spełniona została przesłanka opuszczenia lokalu, przy czym w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że opuszczenie to powinno być dobrowolne i trwałe. Przy ustalaniu powyższych przesłanek należy mieć na uwadze, że stosownie do treści art. 1 ust. 2 i 9 ust. 2b ustawy, ewidencja ludności ma charakter rejestracyjno - porządkowy i winna odzwierciedlać stan faktyczny w zakresie stałego lub czasowego pobytu osób w danym miejscu. Dlatego też, w przypadku kiedy osoba opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, decyzję w tej sprawie musi podjąć właściwy organ gminy, w celu zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż B. P. oraz G. P. nie mieszkają w miejscu stałego zameldowania od początku lipca 2012 r. Zarówno z wyjaśnień B. P., jak i treści odwołania od decyzji organu I instancji wynika, że opuszczenie spornego lokalu przez B. P. i G. P. było konsekwencją konfliktu z E. P. Stwierdzić jednakże należy, iż w realiach tego konfliktu, to Skarżący sami zdecydowali, iż nie będą mieszkać w spornym lokalu. Podkreślenia przy tym wymaga, iż dla przedmiotowej sprawy nie mają znaczenia konflikty pomiędzy zainteresowanymi, lecz jedynie fakt zamieszkiwania, bądź niezamieszkiwania skarżących w danym miejscu. Istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest również fakt, iż Sąd Rejonowy w B. [...] prawomocnym wyrokiem z dnia [...].11.2011 r. sygn. akt [...] nakazał m.in. G. P. i B. P., aby opróżnili i wydali przedmiotowy lokal E. P. Wprawdzie wykonanie wyroku zostało wstrzymane do czasu przedstawienia skarżącym przez Gminę M. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, jednakże skarżący z takiej oferty (przedstawionej im w lutym 2012 r.) nie skorzystali. Powyższe potwierdzają wyjaśnienia G. P. oraz znajdujące się w aktach sprawy kserokopie pism Burmistrza M. z dnia 17.02.2012 r. i 13.06.2012 r. Skoro skarżący odmówili przyjęcia lokalu socjalnego, należy uznać, iż zaspokoili potrzeby mieszkaniowe we własnym zakresie. Organ wskazał także, że wykonanie wyroku sądowego o eksmisji z lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu osób w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Mimo, że w przedmiotowej sprawie wyrok o eksmisji skarżących nie został wykonany w postępowaniu egzekucyjnym, to wskutek opuszczenia przez nich spornego lokalu, zaistniała sytuacja identyczna jak po wykonaniu eksmisji w drodze egzekucji. Na powyższą decyzję skarżący wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając jej naruszenie prawa (nie wskazując jednak konkretnych przepisów). Podkreślili, że zostali zmuszeni do opuszczenia domu przez E. P., który stanowi współwłasność także B. P. Zaskarżona decyzja jest dla nich krzywdząca, albowiem dobrowolnie nie wyprowadzili się z domu, skarżący nie zabrali swoich rzeczy osobistych, albowiem te zostały spalone. Zdaniem skarżącej niezrozumiałe jest skąd w aktach administracyjnych wziął się wyrok WSA w Bydgoszczy z 6 października 2010 r. II SA/Bd 545/10, albowiem nie jest on związany z przedmiotową sprawą. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda P., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonej decyzji, dlatego też skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne dokonują kontroli administracji publicznej, stosując środki prawne określone w ustawie. Zasadność kontroli polega na zbadaniu zgodności z prawem zaskarżonego aktu, tak pod względem błędów formalnoprawnych, jak i materialnoprawnych. Jednocześnie należy wskazać, że stosownie do art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję w przedmiocie wymeldowania B. i G. P. z pobytu stałego w lokalu położonym w miejscowości Ż. gm. M., wykazał, że odpowiada ona prawu. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy zasadnie uznały, że zgromadzony w toku prowadzonego postępowania materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie zaistnienia wobec skarżących przesłanki uzasadniającej ich wymeldowanie z lokalu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (ustawa z dnia 10 kwietnia 1974r. tekst jedn. Dz U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Należy mieć na uwadze, że decyzja o wymeldowaniu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i potwierdza jedynie stan faktyczny, że określona osoba nie przebywa w danym lokalu. Jej wykonanie polega na technicznym wykreśleniu wpisu w ewidencji ludności. Tak jak zameldowanie nie rodzi żadnych praw właścicielskich do lokalu, którego meldunek dotyczy, tak i wymeldowanie nie pozbawia praw właścicielskich do lokalu, z którego zostaje się wymeldowanym. Okoliczność ta wymaga podkreślenia, albowiem z wypowiedzi skarżącej wynika, że zameldowanie potrzebne jest jej do załatwiania spraw urzędowych oraz dokonania podziału wspólnego majątku. Wymeldowanie skarżącej i jej syna z lokalu nie wpływa w żaden sposób na zakres ich uprawnień majątkowych. Kwestia zameldowania w lokalu nie ma wpływu na podział majątku wspólnego przez sąd powszechny według zasad określonych przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a następnie zniesienie współwłasności według reguł Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące pobytu i jednocześnie nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z przepisu wynika, że jedyną przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za utrwalony uznaje się pogląd, iż o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić jedynie wówczas, gdy ma ono charakter trwały i dobrowolny. O trwałości opuszczenia miejsca pobytu świadczy upływ czasu tj. okres pozostawania poza miejscem dotychczasowego pobytu a o dobrowolności opuszczenia, samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, nie wywołana przymusem fizycznym czy psychicznym osoby trzeciej. Jak wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić wyraźnie, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, albo w sposób dorozumiany, poprzez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu (por. m.in.: wyrok NSA z 7.12.2005r. sygn. II OSK 302/05, Lex nr 190969; wyrok NSA z 23.04.2001r. sygn. V SA 3169/00., Lex nr 50123). W wyroku z dnia 12.04.2001r. sygn. V SA 3078/00 (Lex nr 78937) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. W wyrokach z dnia 8.03.2012 r., sygn. akt II OSK 1515/10 oraz z 19.06.2012 r., sygn. akt II OSK 526/11, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził w sposób jednoznaczny, że prawomocny wyrok eksmisyjny sądu powszechnego potwierdza zaistnienie przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Lex nr 115560). Okoliczności niniejszej sprawy jak trafnie oceniły organy obu instancji, nie pozostawiają wątpliwości, co do zaistnienia przesłanki wymeldowania obojga skarżących. Bezspornym jest bowiem, że skarżący nie mieszkają pod wskazanym adresem od lipca 2012 r. Ponadto Sąd Rejonowy w B. XI Wydział Cywilny prawomocnym wyrokiem z dnia [...] listopada 2011 r., sygn. akt [...] nakazał skarżącym opróżnienie i wydanie przedmiotowego lokalu E. P. Opuszczenie lokalu przez skarżących pozostaje zatem w związku z obowiązkiem nałożonym wyrokiem eksmisyjnym, mimo iż nie nastąpiła przymusowa egzekucja tegoż obowiązku. Taką sytuację, podobnie jak wykonanie prawomocnego wyroku eksmisyjnego, traktuje się na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu. A zatem, w przypadku skarżących, spełnione zostały przesłanki do wymeldowania z lokalu, albowiem skarżący dobrowolnie opuścili miejsce zameldowania (bez dopełnienia obowiązku wymeldowania) i pobyt poza tym miejscem ma charakter trwały. Odnosząc się do zarzutów skargi, wskazać należy, iż skarżący nie wskazali na czym miałaby polegać niezgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Konieczność opuszczenia zajmowanego lokalu mieszkalnego wynikała z prawomocnego wyroku sądu powszechnego, dlatego też skarżący nie mogą skutecznie wskazywać, że zostali zmuszeni do jego opuszczenia. Gdyby skarżący nie opuścili dobrowolnie zajmowanego lokalu na początku lipca 2012 r., wówczas istniałaby możliwość egzekucji wyroku eksmisyjnego przy udziale komornika. Z kolei twierdzenia skarżącej, jakoby nie mogła wyrazić zgody na przedłożoną przez Gminę M. ofertę najmu lokalu socjalnego z uwagi pozostawania w związku małżeńskim nie znajduje oparcia w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy, albowiem oferta ta nie była uzależniona od wcześniejszego orzeczenia rozwodu z E. P. (k. 22 akt. adm.). Ustosunkowując się do wątpliwości skarżących dotyczących wskazania przez Wojewodę P. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 545/10, wskazać należy, iż został on powoływany przez organ celem pełniejszego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Skoro w innych, podobnych sprawach, wypowiedziały się już sądy administracyjne, poglądy wyrażone w takich orzeczeniach sądów są często cytowane przez organy w uzasadnieniach wydawanych decyzji administracyjnych. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).