II SAB/Bk 1/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Sobolewska – Nazarczyk (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, sędzia WSA Jacek Pruszyński, po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. i W. C. o wyłączenie sędziów: Ireneusza Darmochwała, Stanisława Prutisa, Elżbiety Trykoszko, Danuty Tryniszewskiej – Bytys, Grażyny Gryglaszewskiej, Małgorzaty Roleder, Włodzimierza Kędzierskiego w sprawie ze skargi M. C. i W. C. na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego p o s t a n a w i a: 1. wyłączyć od orzekania w sprawie sędziów: Elżbietę Trykoszko, Danutę Tryniszewską – Bytys i Stanisława Prutisa; 2. oddalić wniosek o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziów: Ireneusza Darmochwała, Grażyny Gryglaszewskiej, Małgorzaty Roleder, Włodzimierza Kędzierskiego M. i W. C. wnieśli do tutejszego sądu administracyjnego skargę na bezczynność Prezydenta Miasta B. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego. W dniu 31 stycznia 2011r. skarżący złożyli wniosek o wyłączenie od udziału w przedmiotowej sprawie sędziów: Ireneusza Darmochwała, Stanisława Prutisa, Elżbiety Trykoszko, Danuty Tryniszewskiej – Bytys, Grażyny Gryglaszewskiej, Małgorzaty Roleder, Włodzimierza Kędzierskiego, uzasadniając, że sędziowie ci permanentnie naruszają prawo. Ponadto skarżący powołali się na postanowienie tutejszego sądu administracyjnego z 27 listopada 2007r. o wyłączeniu od orzekania w sprawie II SA/Bk 372/06 sędziów: Stanisława Prutisa, Elżbiety Trykoszko i Danuty Tryniszewskiej – Bytys, wywodząc, że skoro sędziowie ci zostali wyłączeni od orzekania we wcześniejszej sprawie, to tym bardziej nie powinni rozpoznawać tej sprawy. Sędziowie Elżbieta Trykoszko i Danuta Tryniszewska – Bytys w złożonych oświadczeniach stwierdziły, że mogą zachodzić przyczyny do ich wyłączenia, albowiem były w składzie orzekającym w sprawie SA/Bk 1021/97, który wyrokiem z 7 maja 1997r. oddalił skargę państwa C.. Ponadto sędzia Elżbieta Trykoszko oświadczyła, że była członkiem składu orzekającego w innych postępowania zainicjowanych skargą państwa C., m.in. w sprawach II SA/Bk 25/04, II SA/Bk 262/04 i II SA/Bk 815/08. Pozostali wskazani we wniosku o wyłączenie sędziowie złożyli do akt oświadczenia, z których wynika, iż między nimi, a żadną ze stron tego postępowania nie zachodzą okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznaniu tej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Instytucję wyłączenia sędziego normują przepisy art. 18–24 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej: p.p.s.a. Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 powołanej ustawy. Zgodnie z dyspozycją art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Stosownie zaś do treści art. 19 p.p.s.a., niezależnie od sytuacji, w których sędzia wyłączony jest z mocy samej ustawy sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (iudex suspectus). Strona obowiązana jest uprawdopodobnić przyczynę wyłączenia we wniosku zgłoszonym do sądu. W orzecznictwie wskazuje się, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiarygodności w bezstronność sędziego. Nie ma znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy, lecz konieczne jest wskazanie poważnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania, co do bezstronności sędziego (vide: postanowienie NSA z 15.09.2008 r., II FZ 397/08, Lex nr 493907). Wskazać również należy, że każda sprawa podlega indywidualnej ocenie przez składy sędziowskie. Z tych przyczyn sugestia, że sędzia orzekał w innej sprawie z udziałem skarżącego, nie powoduje, że można mówić o jakimkolwiek nastawieniu sędziego do strony. Sam fakt orzekania w innej sprawie, w której wnioskodawca był stroną nie daje podstawy do sformułowania zastrzeżeń co do bezstronności sędziego, biorącego udział w rozstrzyganiu innej sprawy. Niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia sprawy czy też ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi również podstawy do wyłączenia sędziego, bowiem zarzuty te strona może podnosić w środkach odwoławczych od orzeczeń Sądu I instancji (por. postanowienie NSA z 5 września 2008 r., I OZ 665/08). Zaznaczyć również należy, iż dla wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 p.p.s.a., ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego istnieje natomiast ugruntowany pogląd, że skoro sędzia, którego dotyczy wniosek złożył oświadczenie, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2010 r., I OZ 864/10). W przedmiotowej sprawie sędziowie: Elżbieta Trykoszko i Danuta Tryniszewska – Bytys wniosły o wyłączenie ich od jej rozpoznania oświadczając, że orzekały w pierwszej sprawie państwa C., zakończonej wyrokiem z 7 maja 1998r. (sygn. akt SA/Bk 1021/97) oddalającym skargę na decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 1997r. w przedmiocie nałożenia na skarżących nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego, dlatego też ich udział w sprawie II SAB/Bk 1/11 mógłby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. Na tej podstawie sąd orzekł o wyłączeniu w/w sędziów. W związku z tym, że w składzie orzekającym w sprawie SA/Bk 1021/97 uczestniczył również sędzia Stanisława Prutis uzasadnione było wyłączenie również tego sędziego od orzekania w przedmiotowej sprawie. Wyłączenie wyżej wymienionych sędziów było uzasadnione tym bardziej, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 27 listopada 2007r. (II SA/Bk 372/06) orzekł już o ich wyłączeniu w sprawie ze skargi państwa C. Wobec pozostałych sędziów skarżący nie wykazali i nie udowodnili żadnych okoliczności mogących budzić uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności w sprawie II SAB/Bk 1/11. Twierdzenie zaś skarżących, że sędziowie ci permanentnie naruszają prawo jest zbyt ogólnikowe i nie może stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. Przede wszystkim brak jest podstaw do wyłączenia od orzekania w sprawie sędziego Włodzimierza Kędzierskiego, albowiem nie jest on już sędzią Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, a orzeka w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie. Zdaniem składu rozpoznającego wniosek o wyłączenie nie zachodzą również podstawy do wyłączenia sędziego Ireneusza Darmochwała (Prezesa tutejszego sądu administracyjnego i Przewodniczącego Wydziału II). Sędzia ten nie orzekał bowiem w sprawach, w których skarżącymi byli M. i W.C, a tylko jako Przewodniczący Wydziału podejmował zarządzenia o charakterze administracyjnym. Ponadto z oświadczenia sędziego Ireneusza Darmochwała wynika, że nie istnieją żadne okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego bezstronności przy orzekaniu w sprawie skarżących. Także brak jest podstaw do wyłączenia sędziów: Grażyny Gryglaszewskiej i Małgorzaty Roleder. Wprawdzie sędziowie ci byli w składzie orzekającym w sprawie II SA/Bk 372/06 ze skargi M. i W. C. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] maja 2000r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania określonych robót budowlanych, jednakże nie jest ona tożsama ze sprawą niniejszą, która dotyczy bezczynności Prezydenta Miasta B. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego. Okoliczność zaś, że sędziowie orzekali już w innych sprawach skarżących nie uzasadnia zarzutu braku obiektywizmu i wyłączenia sędziów. Instytucja wyłączenia sędziego służy bowiem wyłącznie zapewnieniu bezstronności orzekania, a nie kontroli jego merytorycznej prawidłowości. Dodać należy, że niezadowolenie strony ze sposobu prowadzenia postępowania sądowego nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziów, gdyż zarzuty takie strona może podnosić w środkach zaskarżenia, w ramach kontroli instancyjnej (v: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 5 października 2008 r., sygn. akt I OZ 665/08 i z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. akt. II FZ 539/10). Ponadto sędziowie Grażyna Gryglaszewska i Małgorzata Roleder złożyły do akt oświadczenia, których treść wskazuje jednoznacznie na brak uzasadnionych wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie. Argumentacja zaś przedstawiona przez skarżących nie podważyła wiarygodności tych oświadczeń. Tytułem uzupełnienia wskazać należy, że skład rozpoznający przedmiotowy wniosek o wyłączenie sędziego nie stwierdził również z urzędu w kontrolowanym postępowaniu okoliczności ustawowych uzasadniających wyłączenie któregokolwiek z wymienionych sędziów na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 – 7 p.p.s.a. (iudex inhabilis). Ze wskazanych powyżej względów, na mocy art. 22 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.