II SAB/Bk 5/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi S. A. na bezczynność Burmistrza Z. w przedmiocie oszacowania strat spowodowanych powodzią p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu S. A. uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 100 (słownie: stu) złotych. W dniu 27 stycznia 2011r. S. A. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność urzędników Gminy Z. w rozpoznaniu jego wniosku o powołanie Komisji Wojewody P. celem oszacowania szkód powstałych wskutek niekorzystnych warunków klimatycznych (powodzi) zaznaczając, że zamierza skorzystać z preferencyjnego kredytu klęskowego. Z uzasadnienia skargi i akt administracyjnych wynika, że skarżący w dniu 18 czerwca 2010r. złożył do Urzędu Gminy w Z. wniosek o powołanie Komisji Wojewody P. i oszacowanie szkód powstałych w uprawach rolnych wskutek powodzi, oświadczając, że zamierza ubiegać się w Banku o preferencyjny kredyt klęskowy. Burmistrz Z. w piśmie z 6 lipca 2010r. poinformował wnioskodawcę, że zgodnie z procedurą związaną z szacowaniem szkód i uruchamianiem kredytów klęskowych, przyjmuje wnioski od rolników, których gospodarstwa zostały dotknięte stratami, a następnie składa wniosek do Wojewody o powołanie komisji do oszacowania strat i wydania opinii dla poszkodowanych gospodarstw rolnych. Dalej organ wyjaśnił wnioskodawcy, że klęską żywiołową musi być objęty pewien obszar (najmniej sołectwo), a pojedyncze gospodarstwa dotknięte żywiołem nie spełniają tych wymogów. W dniu 4 sierpnia 2010r. organ przeprowadził oględziny terenu, w trakcie których stwierdził, że grunt wnioskodawcy położony jest na terenie zalewowym w sąsiedztwie rzeki N., a duża wilgotność tego terenu powstała po wiosennych roztopach. W związku z tym, iż wnioskodawca jako jedyny wystąpił z wnioskiem o oszacowanie strat Wojewoda P. w piśmie z 2 września 2010r. poinformował, że Burmistrz Z. nie ma podstaw formalnych do wystąpienia z wnioskiem o powołanie Komisji. W dniu 26 listopada 2010r. S. A., powołując się na art. 127 § 1 w zw. z art. 227 kpa, złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. skargę na bezczynność urzędników Gminy Z. w rozpoznaniu jego wniosku o powołanie Komisji Wojewody P. celem oszacowania szkód powstałych wskutek niekorzystnych warunków klimatycznych (powodzi). Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z 30 grudnia 2010r., na podstawie art. 242 § 1 kpa w zw. z art. 4 ust.2 oraz art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłało przedmiotową skargę Burmistrzowi Miasta Z.– jako organowi właściwemu ze względu na przedmiot wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wymieniając chronologicznie wszystkie czynności, jakie zostały podjęte po wpłynięciu wniosku skarżącego. W konkluzji Burmistrz Miasta Z. stwierdził, że w związku z tym, że nikt więcej z rolników gminy Z. nie składał wniosków oraz nie deklarował chęci skorzystania z kredytu klęskowego, wniosek skarżącego nie mógł być z przyczyn formalno – proceduralnych załatwiony pozytywnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jej wniesienie jest niedopuszczalne. Na wstępie zauważyć należy, iż badanie merytorycznej zasadności skargi w każdym przypadku poprzedzone jest sprawdzeniem, czy sprawa będąca jej przedmiotem podlega kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a mianowicie, czy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, czy skargę wniósł uprawniony podmiot oraz czy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. W przedmiotowej sprawie przedmiotem kontroli sądowej jest skarga na bezczynność urzędników Gminy Z. w rozpoznaniu wniosku S. A. o powołanie Komisji Wojewody P. celem oszacowania szkód powstałych wskutek niekorzystnych warunków klimatycznych (powodzi). Z mocy art. 3 §2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., przedmiotem sądowej kontroli w przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dotyczy to zatem sytuacji, gdy w ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie: decyzji administracyjnej (pkt 1); postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (pkt 2); postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3); innego aktu lub stosownej czynności (pkt 4) oraz pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (pkt 4a). Dla zaliczenia zaś danej czynności do katalogu czynności podlegających kontroli sądowoadministracyjnej nie wystarczy, żeby były to czynności podejmowane przez organy administracji publicznej. Jak wskazuje doktryna i judykatura, czynności te, muszą być działaniami o charakterze władczym, publicznoprawnym, podejmowanymi w sprawach indywidualnych, a nadto dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Niewłaściwość sądu w sprawie ze skargi na określony akt lub czynność skutkuje także niewłaściwością w sprawie na bezczynność w odniesieniu do takiego aktu lub czynności (por. postanowienie NSA z 6 lipca 2004r., sygn. akt OSK 547/04, ONSAiWSA z 2004 r., nr 3, poz. 51). W rozpoznawanej sprawie ustalić zatem należy, czy Burmistrz Miasta Z. był zobowiązany do wydania w niniejszej sprawie decyzji administracyjnej, postanowienia lub też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Analizując wniosek skarżącego oraz akta administracyjne przedmiotowej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że Burmistrz Miasta Z. nie był uprawniony do władczego działania w drodze aktu indywidualnego w rozumieniu przepisów prawa administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że wniosek skarżącego o powołanie Komisji Wojewody P. w celu oszacowania szkód powstałych wskutek niekorzystnych warunków klimatycznych (powodzi) nie jest wnioskiem wszczynającym postępowanie administracyjne. Jest to, bowiem wyłącznie informacja o wystąpieniu szkód w uprawach rolnych z jednoczesnym oświadczeniem o zamiarze skorzystania z preferencyjnego kredytu klęskowego. Ponadto, jak wynika z akt administracyjnych, to nie Burmistrz powołuje komisję do oszacowania szkód, ale na jego wniosek - Wojewoda P. Poza tym czynność powołania takiej komisji, jak wynika z opisanej w aktach administracyjnych - procedury, nie jest przejawem władczego działania organu administracji publicznej, a zatem nie należy do czynności objętych kontrolą wojewódzkiego sądu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie niedopuszczalna jest również sformułowana przez skarżącego skarga na "bezczynność urzędników Urzędu Gminy Z." w trybie postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 227 - 240 kpa.). Sąd administracyjny nie jest, bowiem właściwy rzeczowo w takich sprawach, tj. nie ma kompetencji do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII kpa. To zaś oznacza, iż ewentualna bezczynność "urzędników Gminy Z." w tym zakresie nie podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych. Dla przykładu należy przywołać chociażby postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2009 r. (sygn. akt II OSK 241/09), w którym tenże sąd podkreślił, że "sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania skarg powszechnych, jakimi są skargi zawarte w dziale VIII k.p.a., a więc skargi związane z krytyką wykonywania zadań przez właściwe organy albo ich pracowników, ani także do oceny prawidłowości prowadzonego postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a.". Wynik postępowania przeprowadzonego przez organ w trybie działu VIII k.p.a. nie daje podstaw do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, bowiem ocena prawidłowości postępowania skargowego nie podlega kontroli sądowej (por. postanowienie NSA z dnia14 lutego 2008 r. sygn. akt I OSK 778/08 niepublikowane; postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., I SA 2668/00, LEX 54426; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt IV SAB/05 , LEX Nr 203689). Konsekwencją powołanych orzeczeń jest uznanie, iż w przypadku skierowania takiej skargi do sądu administracyjnego musi ona być odrzucona jako niedopuszczalna (tak: B. Adamiak, J. Borkowski. "Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz", Wydawnictwo C.H. Beck 2004 r. wyd. 6, str. 816 i nst.). Jeżeli zatem w sprawach zainicjowanych skargą powszechną nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, to w konsekwencji nie przysługuje również skarga na bezczynność. Działania podejmowane przez organy na podstawie przepisów przedmiotowego działu nie przybierają, bowiem formy władczej, zaskarżalnej do sądu administracyjnego (vide: postanowienie NSA z 1 lutego 2007 r., I OSK 395/06, Lex nr 362475 oraz postanowienie WSA w Warszawie z dnia 10 października 2007 r., I SAB/Wa 42/07, Lex nr 437949). Mając powyższe na względzie skargę, jako niedopuszczalną, Sąd odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono jak w sentencji. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 §1 pkt 1 p.p.s.a.