II SAB/Bk 57/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Miasta S. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego oddala skargę U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. rozstrzygnęło na wniosek Starosty S. spór o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta S. a Wójtem Gminy S. poprzez wskazanie Miasta S. jako gminę właściwą do ponoszenia wydatków, o których mowa w art. 191 ust. 10 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. z 2016 r. poz. 575 ze zm.) za pobyt M. i P. K. w Placówce Opiekuńczo-Wychowawczej w Ł. Burmistrz Miasta S. pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. zwrócił się do SKO w S. o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. pismem z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] udzieliło informacji, że wniosek Burmistrza Miasta S. nie może zostać rozpatrzony zgodnie z żądaniem w nim zawartym, ponieważ rozstrzygnięcie sporu o właściwość między organami nastąpiło na podstawie art. 22 § 1 k.p.a. w formie postanowienia, które jest niezaskarżalne. Natomiast zgodnie z art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2 - 5 oraz art. 109-113, od których przysługuje zażalenie, a więc nie dotyczących przedmiotowego postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. W takiej sytuacji brakowało podstawy do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż nie miał zastosowania także art. 127 § 3 k.p.a. Burmistrz Miasta S. wnioskiem z dnia [...] lutego 2017 r. zwrócił się do Kolegium o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Pismem z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. udzieliło odpowiedzi Burmistrzowi wskazując, że wniosek o wznowienie postępowania nie może zostać rozpatrzony zgodnie z żądaniem w nim zawartym. Kolegium wskazało, że instytucja wznowienia postępowania odnosi się do decyzji administracyjnych lub postanowień, na które przysługuje zażalenie oraz do postanowień wydanych na podstawie art. 134 k.p.a., zaś zgodnie z art. 126 k.p.a. postanowienie Kolegium nie należy do postanowień, do których można zastosować art. 145-152 k.p.a. Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. Burmistrz Miasta S. wezwał SKO w S. do usunięcia naruszenia prawa w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie wskazując, że zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. w przypadku odmowy wznowienia postępowania winno być wydane postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. poinformowało, że żądanie zawarte w piśmie Burmistrza nie może zostać zrealizowane, gdyż zgodnie z art. 126 k.p.a, m.in. do postanowienia Kolegium nie mają zastosowania przepisy art. 145-152 k.p.a., a więc również i art. 149 § 3 k.p.a. Burmistrz Miasta S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w zakresie rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania w celu uchylenia ostatecznego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] listopada 2016 r. Burmistrz zarzucając organowi naruszenie art. 149 § 3 k.p.a. wniósł o: 1) zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania i wydania właściwego postanowienia w przewidzianym trybie na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2) stwierdzenie, że bezczynność organu - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie od organu- Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 2.000 zł. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że skoro organ administracyjny -SKO w S. twierdzi, że postępowanie o wznowienie postępowania w oparciu o wniosek Miasta S. z dnia [...] lutego 2017 r. nie może być rozpatrzony w rozumieniu k.p.a., to nie podejmując czynności przewidzianych prawem w takim przypadku, doprowadza do stanu bezczynności. Zdaniem strony skarżącej w takim przypadku obowiązkiem organu było wdanie postanowienia w trybie art. 149 § 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga na bezczynność nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należało ocenić dopuszczalność skargi w sprawie. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Stosownie do art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku bezczynności organu administracji strona winna przed wniesieniem skargi skorzystać z regulacji przewidzianej w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: "k.p.a."), zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Uprzednie złożenie zażalenia jest formalnym wymogiem wniesienia skargi. Bez wyżej opisanego zażalenia skarga nie może zatem zostać skutecznie wniesiona do sądu, a jeśli sytuacja taka by zaistniała, sąd administracyjny obowiązany będzie skargę odrzucić, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalną (tak: NSA w postanowieniu z 19 lutego 2014 r. II OSK 363/14 oraz WSA w Krakowie w postanowieniu z 26 marca 2014r. III SA/Kr 319/13, oba dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). zażalenie w trybie art. 37 k.p.a. musi zostać złożone do organu nadrzędnego przed wniesieniem skargi do sądu. Wtedy dopiero można mówić o wyczerpaniu środków zaskarżenia przysługujących stronie skarżącej. Z kolei w przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłość w zakresie dokonania aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.) – skargę należy po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie bowiem z art. 52 § 3 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Z kolei według art. 52 § 4 p.p.s.a. w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania. W przedmiotowej sprawie ww. warunek formalny został spełniony. Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. Burmistrz Miasta S. wezwał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. do usunięcia naruszenia prawa w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie. Uwzględniając powyższe, Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną na podstawie powołanego wyżej art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Powyższy przepis odnosi się do przypadków, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie, gdy określone akty i czynności nie podlegają bezpośredniemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego, co jednak nie powinno stanowić przeszkody do zaskarżenia do sądu administracyjnego opieszałości w wydaniu takiego aktu lub w dokonaniu czynności. Przechodząc do merytorycznej oceny skargi w pierwszej kolejności należy podkreślić, że bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie czynności podejmuje, ale postępowania nie kończy wydaniem decyzji, postanowienia, czy innego aktu, których wydania w danym postępowaniu wymaga przepis prawa (vide: między innymi, wyroki z dnia 3 lipca 2013 r., II SAB/Gd 54/13; z dnia 15 stycznia 2015 r., II SAB/Bk 98/14; z dnia 16 kwietnia 2015 r., II SAB/Bk 115/14, CBOSA). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla których wymagane prawem czynności lub akt nie zostały podjęte (T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, wyrok NSA z dnia 22 grudnia 1998 r., III SAB 77/98; z dnia 8 czerwca 2014 r., III SAB/Wa 8/04, CBOSA). Wniesienie skargi na bezczynność uzasadnia zatem nie tylko niedotrzymanie terminu załatwienia sprawy, ale także odmowa wydania aktu mimo istnienia ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (vide postanowienie z dnia 3 lipca 2014 r., II FSK 1874/12; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wydawnictwo "LexisNexis", Warszawa 2004). Dla uznania bezczynności organu konieczne jest więc ustalenie, czy organ administracji był w danej sprawie zobowiązany do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia czynności. W stanie faktycznym niniejszej sprawy strona skarżąca twierdzi, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. dopuściło się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie sporu kompetencyjnego w sprawie ponoszenia wydatków za pobyt M. i P. K. w Placówce Opiekuńczo-Wychowawczej w Ł. W ocenie Sądu, stanowisko strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie nie doszło do bezczynności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zachowało terminy wskazane w art. 35 k.p.a. w odniesieniu do wniosku Burmistrza Miasta S. z dnia [...] lutego 2017 r. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem SKO z dnia [...] listopada 2016 r. wydanego w trybie art. 22 k.p.a. Pismem z dnia [...] marca 2017 r. poinformowało Burmistrza, że nie istnieje możliwość prawna wznowienia postępowania, jak też wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Wskazało, że do postanowienia Kolegium w S. z dnia [...] listopada 2016 r. wskazującego Miasto S. jako gminę właściwą do ponoszenia wydatków, o których mowa w art. 191 ust. 10 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej za pobyt M. i P. K. w Placówce Opiekuńczo-Wychowawczej w Ł., zgodnie z art. 126 k.p.a. nie mają zastosowania przepisy art. 145-152 k.p.a., a więc nie ma zastosowania również art. 149 § 3 k.p.a. Tym samym bezzasadne jest stanowisko strony skarżącej, że w przedmiotowej sprawie obowiązkiem organu było wydanie postanowienia w trybie art. 149 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.