II SO/Bk 11/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 czerwca 2018 r. sprawy z wniosku G. L. o wymierzenie grzywny Prezesowi Sądu Apelacyjnego w B. za nieprzekazanie sądowi w terminie skargi G. L. na decyzję wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę p o s t a n a w i a 1. wymierzyć Prezesowi Sądu Apelacyjnego w B. grzywnę w kwocie 200,00 (dwieście) złotych; 2. zasądzić od Prezesa Sądu Apelacyjnego w B. na rzecz skarżącej G. L. kwotę 300,00 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. , G. L. (powoływana dalej jako Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego z dnia [...] października 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w O. z dnia [...] września 2016 r. o odmowie udzielenia G. L. informacji publicznej. Skarga została zarejestrowana i rozpoznana pod sygnaturą II SA/Bk 815/16, a wyrokiem z dnia 24 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę G. L. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w B. z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. Skarżąca wniosła zwróciła się jednocześnie z wnioskiem o wymierzenie Prezesowi Sądu Apelacyjnego w B. grzywny - w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - za nieprzekazanie Sądowi pełnych akt w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, po rozpoznaniu powyższego wniosku, postanowieniem z dnia 16 stycznia 2018 r. sygn. akt: II SO/Bk 6/17 odmówił wymierzenia Prezesowi Sądu Apelacyjnego w B. grzywny za nieprzekazanie pełnych akt w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 815/16. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd stwierdził, że Prezes Sądu Apelacyjnego wypełnił obowiązki, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, w terminie określonym w tym przepisie, jedynie wskazanym w skardze, jako podstawa niniejszej skargi. Organ zastosował się zasadnie do treści przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a. uznając, iż przy wydaniu decyzji należy stosować przesłanki z wyżej wymienionego artykułu. Dalej Sąd wskazał, że skarga G. L. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w B. z dnia [...] października 2016 r. wpłynęła do siedziby organu w dniu [...] listopada 2016 r., a więc termin upłynął [...] grudnia 2016 r. i tego też dnia skarga została przekazana przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w B. Wraz ze skargą organ złożył także odpowiedź na skargę oraz akta administracyjne. Wskazane okoliczności, zdaniem Sądu, świadczą o zachowaniu przez organ ustawowego trzydziestodniowego terminu. Zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Skarżąca zarzucając mu między innymi błędne przyjęcie, że w postępowaniu dotyczącym informacji publicznej grzywnę można nałożyć za niewykonanie obowiązków w terminie trzydziestu dni, a nie 15 dni zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej i art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OZ 328/18 uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 16 stycznia 2018 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Białymstoku. W ocenie NSA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznając wniosek o wymierzenie organowi grzywny pominął treść art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że: 1) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi; 2) skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Przepis ten, z uwagi na przedmiot skargi w sprawie o sygn. akt: II SA/Bk 815/16, miał zaś zastosowanie w sprawie niniejszej, a więc do wniosku o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w B. z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej wraz odpowiedzią i aktami sprawy, w terminie określonym w art. 21 u.d.i.p. NSA zwrócił jednocześnie uwagę, że ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 21 zawiera szczególną wobec art. 54 § 2 p.p.s.a. regulację dotyczącą obowiązującego organ terminu i WSA nie mógł rozstrzygnąć wniosku o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi w przedmiocie odmowy dostępu do informacji publicznej wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy stosując art. 54 § 2 p.p.s.a. wskazany w skardze, jako podstawa niniejszej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.), w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., także na posiedzeniu niejawnym. Artykuł 54 § 2 p.p.s.a. przewiduje, że organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W sprawach objętych kognicją sądów na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2016, poz. 1764) termin ten jest krótszy. Stosownie bowiem do art. 21 pkt 1 ustawy, przekazanie sądowi akt i odpowiedzi na skargę w sprawach z tego zakresu następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Wysokość grzywny wskazanej w art. 154 § 6 p.p.s.a. określa się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Aktualnie stanowi o tym komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2018 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2017 r. (M.P. z 2018 r., poz. 187), zgodnie z którym wynagrodzenie to wyniosło – 4271,51 zł. W oparciu o powyższe regulacje, przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest stosowny wniosek oraz stwierdzenie niezastosowania się przez organ do obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie, bez względu na przyczyny takiego stanu rzeczy. Godzi się również podkreślić, że dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed rozpoznaniem wniosku o nałożenie grzywny, nie może przesądzać o braku przesłanek do jej wymierzenia, ani nie skutkuje oddaleniem tego wniosku, czy też umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Podobnie, przyczyny które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi w zakreślonym przez prawo terminie oraz okres uchybienia, nie mają znaczenia dla możliwości wymierzenia grzywny, a mogą jedynie rzutować na jej wysokość (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 oraz postanowienia NSA: z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14; z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 489/14; z dnia 6 czerwca 2013 r., sygn. akt I OZ 429/13; z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt OZ 278/13, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto, w orzecznictwie przyjmuje się, że skoro z art. 54 § 2 p.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. W istocie zatem przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Dodać należy także, iż sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, z uwzględnieniem okresu w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni bowiem również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (por. powołana uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009r., sygn. akt II GPS 3/09; postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 45/13, CBOSA). W niniejszej sprawie, zdaniem składu orzekającego, zostały spełnione przesłanki do wymierzenia Prezesowi Sądu Apelacyjnego w B. - grzywny. Bezspornym jest bowiem, że Skarżąca wniosła skargę na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego z dnia [...] października 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w O. z dnia [...] września 2016 r. o odmowie udzielenia G. L. informacji publicznej. Skarga została zarejestrowana i rozpoznana pod sygnaturą II SA/Bk 815/16, a wyrokiem z dnia 24 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę G. L. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w B. z dnia [...] października 2016r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Bezsporne jest również, że w toku powyższej sprawy Skarżąca pismem z dnia 19 stycznia 2017r. złożyła wniosek o wymierzenie Prezesowi Sądu Apelacyjnego w B. grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., zarzucając, że organ miał obowiązek przekazania skargi w terminie 15 dni wraz z odpowiedzią i aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Analiza akt sprawy nie pozostawia zaś wątpliwości, że Prezes Sądu Apelacyjnego faktycznie naruszył przepisy prawa przez nieprzekazanie skargi tutejszemu Sądowi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie. Przewidziany w ustawie o informacji publicznej termin piętnastu dni od dnia otrzymania skargi przez organ, wobec wpływu skargi do Prezesa Sądu w dniu 18 listopada 2016 r. (k. 1 akt sądowych w sprawie o sygn.. akt II SA/Bk 815/16), upłynął z dniem 3 grudnia 2016r. Tymczasem skarga wraz z odpowiedzią na skargę została przekazana przez Prezesa Sądu Apelacyjnego do tut. Sądu dopiero w dniu 19 grudnia 2016 r., co wynika z daty prezentaty. Przekroczenia ustawowego 15-dniowego terminu przekazania skargi wraz odpowiedzią na skargę nie zanegował także pełnomocnik organu w odpowiedzi z dnia [...] marca 2017 r. na wniosek o wymierzenie grzywny, wskazując przyczyny, z jakich doszło do uchybienia terminu i podnosząc, że były one od organu niezależne, ponieważ nie był w stanie w krótszym czasie zgromadzić materiału i odnieść się do skargi, stąd udzielenie pełnomocnictwa nastąpiło dopiero po zgromadzeniu całego materiału w sprawie, tj. [...] grudnia 2016 r. W tym miejscu podkreślić trzeba, że przywołany na wstępie przepis art. 54 § 1 p.p.s.a., statuuje bezwzględny obowiązek przekazania sądowi dokumentów warunkujących przeprowadzenie kontroli sądowej. Organ musi więc przekazać skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Obowiązek ten spoczywa na organie niezależnie od tego, czy uznaje on skargę za dopuszczalną oraz czy w jego ocenie przedmiotem zaskarżenia jest podlegający kognicji sądu administracyjnego akt, czynność, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Już samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje podmiot do którego została skierowana skarga, do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych, czy żądane informacje były informacją publiczną oraz czy adresat wniosku o udzielenie tych informacji zobowiązany był do rozpoznania wniosku, stosownie do przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podkreślić przy tym należy, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., sąd bada jedynie, czy organ wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt I OZ 1180/16; postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 22 lipca 2016 r., sygn. akt IV SO/Wr 17/16, CBOSA). Mając na względzie powyższe rozważania oraz przywołane wyżej okoliczności sprawy, przedmiotowy wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie. Ustalając wysokość grzywny, Sąd wziął pod uwagę, że sprawa dotyczy postępowania w trybie dostępu do informacji publicznej, które zawiera bardziej restrykcyjne unormowania co do terminu przekazania skargi Sądowi. Jednocześnie Sąd uwzględnił okoliczność, że przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny, Prezes Sądu Apelacyjnego wypełnił obowiązek, a uchybienie terminu nie było znaczne. Z tych względów Sąd uznał, że grzywną adekwatną w przypadku niniejszej sprawy jest kwota 200 zł oraz że wymierzenie jej w tej wysokości służyć będzie realizacji zarówno funkcji dyscyplinującej, jak i represyjnej oraz prewencyjnej, zapobiegając popełnianiu w przyszłości podobnych naruszeń, narażających strony na negatywne skutki bezczynności w zakresie informacji publicznej. Z tychże względów, działając na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji, stosownie do treści art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz Skarżącej kwotę wpisu od wniosku i uwzględnionych przez NSA zażaleń.