I SA/Bd 1057/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2013-02-05
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Leszek Kleczkowski, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy, nawet jeśli nie jest faktycznie wykorzystywana do działalności gospodarczej, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według najwyższych stawek przewidzianych dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, sam fakt posiadania gruntu przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że grunt (budynek, budowla) jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie jest konieczne stwierdzenie, że działalność gospodarcza jest faktycznie na nich prowadzona, a niewykorzystywanie nieruchomości nie daje podstaw do niestosowania wyższych stawek podatkowych. Decydującym czynnikiem jest posiadanie w rozumieniu art. 336 k.c.Stan faktyczny
Skarżący K. G. został obciążony podatkiem od nieruchomości za 2011 r. według najwyższych stawek, jako że nieruchomość była w jego posiadaniu jako przedsiębiorcy. Skarżący kwestionował tę kwalifikację, argumentując, że nieruchomość nie była faktycznie wykorzystywana do działalności gospodarczej i że powinien być traktowany jako osoba fizyczna, a nie przedsiębiorca w kontekście posiadania tej nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę przesądza o związku nieruchomości z działalnością gospodarczą.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Nakazano zwrócić od Skarbu Państwa na rzecz K. G. kwotę 9,87 zł tytułem nadpłaconego wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Chowańska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 lutego 2013 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. 1. oddala skargę 2. nakazuje zwrócić od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na rzecz K. G. kwotę 9,87 zł (dziewięć złotych 87/100) tytułem nadpłaconego wpisu sądowego
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta W. ustalił podatnikowi wysokość zobowiązania za 2011 r. w kwocie [...] zł za nieruchomość położoną we W. przy ul. [...].
Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżący złożył odwołanie, w którym zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 1 a ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) dalej u.p.o.l., art. 32 Konstytucji RP, art. 55 (1) i art. 363 Kodeksu cywilnego oraz art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Strona zarzuciła nadto naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 122, 180, 181, 187, 194, 197 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej O.p. Podatnik nie zgodził się z przyjętą w zaskarżonej decyzji kwalifikacją gruntów
i budynków jako związanych z działalnością gospodarczą i tym samym zastosowaniu przy ustalaniu zobowiązania podatkowego najwyższej stawki podatkowej.
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ podał, że istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia problemu zaistniałego na tle interpretacji art. 1a ust. 1 pkt. 3 u.p.o.l., w kontekście ustalenia, czy nieruchomość stanowiąca przedmiot własności skarżącego winna być kwalifikowana do kategorii gruntów, budynków i budowli związanych
z prowadzeniem działalności gospodarczej i w całości opodatkowana według najwyższych stawek, jako związana z działalnością gospodarczą.
Kolegium podniosło, że w świetle powyższego przepisu, sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla lub grunt jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Oznacza to, iż nawet budynki niewykorzystane przez przedsiębiorcę w danym momencie lub też wykorzystywane na inną działalnością gospodarczą niż przez nich prowadzona należy uznać za związane
z działalnością gospodarczą.
Dlatego zdaniem organu, nie było potrzeby prowadzenia przez organ podatkowy postępowania dowodowego na okoliczność wykorzystywania nieruchomości (w sensie ekonomicznym).
Kolegium wskazało, że jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy
tj. aktu notarialnego nabycia, nieruchomość była nieruchomością użytkową zabudowaną budynkiem biurowo usługowym, a obecnie jak wynika z ewidencji budynków oraz decyzji o pozwolenie na użytkowanie ma ona charakter dydaktyczny - budynki są sklasyfikowane, jako budynki oświaty, nauki, kultury oraz sportu. Zarówno okoliczność rozbudowy obiektu użytkowego o tak dużej powierzchni czy dokonana zmiana jego użytkowania z biurowo usługowego na dydaktyczny, w ocenie organu, wskazuje na wyraźny zamiar podatnika komercyjnego wykorzystywania tego obiektu
a więc nosi cechy działalności gospodarczej w odniesieniu do tego obiektu.
Ponadto, organ zauważył, że przedmiotowa nieruchomość została wydzierżawiona Stowarzyszeniu, które następnie również w części tę nieruchomość wynajmuje innemu podmiotowi, co również świadczy o możliwym gospodarczym wykorzystaniu tej nieruchomości. Według Kolegium, prowadzona przez podatnika działalność gospodarcza pod nazwą N. K. G. nie jest działalnością, której charakter wykluczałby możliwość wykorzystania nieruchomości zgodnie z istotą danej działalności, a więc nieruchomość taka może być w ramach tej działalności wykorzystywana, co wskazuje również na potencjalny związek z działalnością gospodarczą.
W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu odwoławczego, nie budzi wątpliwości, że grunty i budynki znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy. Ustawodawca nie dokonał rozróżnienia rodzajów posiadania, co pozwala na wniosek, iż o związku z działalnością gospodarczą decyduje zarówno fakt, iż jest ona przedmiotem posiadania samoistnego, jak i zależnego (art. 366 kodeksu cywilnego)
Kolegium wyjaśniło, że nieruchomość gruntowa oznaczona jest w ewidencji gruntów
i budynków symbolem Bi jako inne tereny zabudowane. Organ stwierdził, że zarówno
z ewidencji budynków jak i decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nr [...]
z [...] r. nie wynika, by nieruchomość nie mogła być wykorzystywana w celach gospodarczych tym samym należy uznać istnienie związku przedmiotowej nieruchomości z działalnością gospodarczą.
Organ odwoławczy zauważył, że przedmioty opodatkowania tracą charakter związania z prowadzeniem działalności gospodarczej tylko wówczas, gdy nie są i nie mogą być do tej działalności wykorzystywane. Przy czym brak takiej możliwości winien mieć charakter trwały, ponadto musi to być zdarzenie niezależne od podatnika. Natomiast skarżący nie przedstawił dowodów, które wskazywałyby na istnienie takich obiektywnych, trwałych przeszkód.
Zdaniem Kolegium organ podatkowy I instancji nie znalazł podstaw do zastosowania niższej stawki i dokonał prawidłowo wymiaru podatku od nieruchomości dla przedsiębiorcy w oparciu o zapisy ewidencji gruntów oraz dane wynikające ze złożonych przez podatnika informacji. Organ wskazał, że w świetle art. 21 ustawy
z dnia 17.05.1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów
i budynków jest urzędowym źródłem informacji wykorzystywanym w postępowaniu podatkowym, dlatego wnikające z niej dane winny zostać uwzględnione przy wymiarze podatków.
Odnosząc się do argumentacji strony, że posiadaczem nieruchomości jest K. G., a nie przedsiębiorca "N." K. G., w związku z czym przedsiębiorca ten nie jest posiadaczem tej nieruchomości, organ stwierdził, że przy prowadzeniu działalności gospodarczej przez osobę fizyczną podmiotowość prawną ma ta osoba fizyczna, a nie nazwa, pod jaką taka osoba fizyczna występuje w obrocie prawnym. Posiadaczem, więc przedmiotu opodatkowania jest osoba fizyczna, która jednocześnie posiada przymiot przedsiębiorcy. Struktura czy nazwa, pod którą taka osoba fizyczna występuje w obrocie prawnym nie może być, więc podmiotem żadnych praw w tym z tytułu posiadania, gdyż tym podmiotem jest osoba fizyczna.
Zdaniem organu, istoty rzeczy nie zmienia również podnoszona przez skarżącego okoliczność, że w chwili nabycia nie był on przedsiębiorcą ani też to, że nabywając nieruchomość w akcie notarialnym nie było wskazane, iż jest ona nabywana na potrzeby dzielności gospodarczej czy też w ramach tej działalności, albowiem to właśnie okoliczność zmiany stanu faktycznego polegająca na podjęciu przez podatnika działalności gospodarczej i dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej stała się podstawą do zmiany kwalifikacji przedmiotów opodatkowania.
W ocenie Kolegium, nie mają także znaczenia ustalenia czy dana nieruchomość jest składnikiem majątku podatnika jako środek trwały w prowadzonej działalności gospodarczej dlatego, że fakt ewidencjonowania środka trwałego lub jego brak nie wyklucza możliwości wykorzystywania jego w działalności gospodarczej. Od woli podatnika bowiem zależy czy daną nieruchomość wprowadzi jako środek trwały i będzie rozliczał w ramach działalności czy też nie.
Za niezasadny Kolegium uznało również zarzut naruszenia art. 55 (1) Kodeksu cywilnego, gdyż nie przyjmowało w podstawie rozstrzygnięcia, że przedmiotowa nieruchomość jest składnikiem przedsiębiorstwa, bowiem okoliczność czy nieruchomość jest środkiem trwałym w przedsiębiorstwie nie ma znaczenia dla istoty sprawy.
W opinii organu odwoławczego, nie mogło dojść do naruszenia art. 6 ustawy
o swobodzie działalności gospodarczej, który to przepis określa, że podejmowanie, wykonywania, zakończenie takiej działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach z zachowaniem warunków określonych w przepisach prawa. Nałożenie na wszystkich przedsiębiorców podatku według stawki jak dla przedmiotów związanych z działalnością gospodarczą nie różnicuje tych przedsiębiorców w żaden sposób ani też ogranicza ich wolności w wyborze albowiem jak wynika z tego przepisu wolność ta musi odbywać się w warunkach określonych przepisami. Skoro natomiast przepisy określają obciążenia z tytułu podatków takie same wobec wszelkich przedsiębiorców w zakresie posiadanych przez nich nieruchomości to nie może być mowy o naruszeniu tegoż przepisu.
Co do zarzutu naruszenia przepisów art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Kolegium wskazało, że organy administracji nie są uprawnione do kwestionowania konstytucyjności przepisów, a więc nawet gdyby w ich ocenie przepis był niekonstytucyjny to nie mają uprawnienia by go nie stosować.
Organ zaznaczył także, że mimo, iż strona nie kwestionowała ustaleń faktycznych
i oceny prawnej organu I instancji w zakresie ewentualnych zwolnień podatkowych to należy podzielić te ustalenia i uznać dokonaną ocenę za słuszną zarówno w zakresie podstaw zwolnień określonych w art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy (nieruchomość nie jest zajęta na prowadzenie nieodpłatnej działalności przez organizacje pożytku publicznego, albowiem żaden podmiot zajmujący nieruchomość nie ma takiego statusu), art. 7 ust. 2 pkt 2 (zwolnienie ma charakter podmiotowy, a podatnik nie jest jednostką objętą systemem oświaty ani prowadzącym szkołę organem, wynajęcie nieruchomości instytucji zwolnionej podmiotowo z podatku nie uwalnia wynajmującego z obowiązku podatkowego, ponieważ w związku z zawarciem takiej umowy wynajmujący nie traci statusu podatnika), art. 7 ust. 1 pkt 5, gdyż stowarzyszenie nie zajmuje nieruchomości na prowadzenie działalności oświatowej.
Ponadto SKO stwierdziło, że podatnik nie może też skorzystać z niższej stawki podatku, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 litera e i c, bowiem nieruchomość nie jest zajęta na prowadzenie odpłatnej działalności statutowej pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w 2012 r.
w posiadaniu przedsiębiorcy; art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nierówne traktowanie obywateli wobec prawa i spowodowanie, że osoba fizyczna przez fakt posiadania wpisu w ewidencji działalności gospodarczej znajduje się w gorszej sytuacji niż ta, która owej działalności nie prowadzi, a majątek wykorzystuje w tym samym celu; art. 551 Kodeksu cywilnego poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że cała nieruchomość położona we W. przy ul. [...] stanowiła część przedsiębiorstwa podatnika, tj. służyła do prowadzenia działalności gospodarczej; art. 336 Kodeksu cywilnego poprzez przyjęcie, że wskazana nieruchomość znajdowała się i znajduje w posiadaniu przedsiębiorcy, a nie osoby fizycznej; art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 122, art. 180, art. 181, art. 187, art. 193, art. 194
i art. 197 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego mającego wyjaśnić stan sprawy oraz dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych z treścią ksiąg podatkowych oraz dokumentów urzędowych. Mając na uwadze podniesione zarzuty, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji
i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skargi strona powtórzyła argumentację przedstawioną już
w odwołaniu. Ponownie zakwestionowała przyjmowanie wyłącznie kryterium posiadania dla zaliczenia nieruchomości, jako związanej z działalnością gospodarczą. Tym samym nie zgodziła się z przyjmowaną w orzecznictwie wykładnią tego przepisu uznając, że organ ma obowiązek badać faktyczny związek czy to na podstawie ewidencji środków trwałych czy ewidencji księgowej przedsiębiorcy celem ustalenia czy dana nieruchomość wchodzi w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55(1) kc i służy działalności gospodarczej. Zaniechanie tych czynności zdaniem podatnika stanowiło naruszenie art. 122, 187 § 1, 181, 180 § 1, 191, 284 a § 3, 284 b § 3 i 288 § 2 Ordynacji podatkowej. Podatnik powołując się na przepisy kodeksu cywilnego tj. art. 8-28 kc i art. 22(1) kc w kontekście rozumienia przedsiębiorcy na gruncie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wskazał, że w zależności od rodzaju podejmowanej aktywności osoba fizyczna raz jest a raz nie jest przedsiębiorcą. Zdaniem skarżącego niezrozumiałym jest traktowanie posiadania przez przedsiębiorcę, gdy osoba fizyczna obejmuje w posiadanie nieruchomość nie, jako osoba fizyczna, lecz jako konsument
i wynika to z aktu notarialnego umowy nabycia, do którego ma zastosowanie art. 244 § 1 kpc.
Podatnik podniósł, że wykładnia przepisu art. 1 a ust. 1 pkt. 3 u.p.o.l. nie może poprzestać jedynie na leksykalnym znaczeniu tej regulacji, lecz niezbędne jest ustalenie jej celu. Zdaniem skarżącego przepis ten ma na celu opodatkowanie tylko tych nieruchomości, które wchodzą w skład przedsiębiorstwa bez względu na sposób ich aktualnego wykorzystywania. Wskazał przy tym na wykładnię historyczną twierdząc, że poprzednia regulacja prawna w tym zakresie wyraźnie wskazywała, że za grunty budynki związane z działalnością gospodarczą uznawano te, które służą prowadzonej działalności gospodarczej.
Podatnik zauważył, że poprzestanie jedynie na literalnym brzmieniu przepisu prowadzi do naruszenia wyrażonej w art. 32 Konstytucji zasady równości wobec prawa, gdyż niezrozumiałe jest różne traktowanie podatników ze względu na fakt prowadzenia działalności gospodarczej. Strona podała, że dla przyjęcia posiadania przedmiotu opodatkowania przez przedsiębiorcę niezbędne jest ustalenie czy przedmiot taki wchodzi w skład przedsiębiorstwa, co powinno jej zdaniem być ustalane w oparciu
o ewidencję księgowo podatkową w tym ewidencję środków trwałych. Skarżący zaznaczył, że istotnym dowodem jest akt notarialny nabycia nieruchomości a także dane z ewidencji gruntów i budynków. W braku zebrania i rozpatrzenia dowodów na ponoszone okoliczności strona upatruje naruszenie wskazanych przepisów procesowych.
Podatnik zarzucił, że organ nie przeprowadził dowodu z dokumentów urzędowych
tj. aktu notarialnego nabycia nieruchomości, w którym podatnik jest wskazany, jako osoba fizyczna oraz ewidencji gruntów i budynków, z których wynika, że władającym jest K. G., a nie przedsiębiorca pod nazwą K. G. "N.", co stanowiło naruszenie art. 194 § 1 O.p.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem sporu między stronami jest prawidłowość wymiaru podatku od nieruchomości za 2011 r.
Z akt sprawy wynika, że skarżący jest właścicielem nieruchomości o powierzchni [...] ha zabudowanej budynkami o powierzchni [...] m2 i [...] m2 położonej we W. przy ul. [...], którą nabył na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] r. W ewidencji gruntów i budynków nieruchomość ta jest oznaczona jako inne tereny zabudowane. Od dnia 01 marca 2010 r. skarżący jako osoba fizyczna prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "N." i jest wpisany w ewidencji działalności gospodarczej.
Organ podatkowy całość nieruchomości opodatkował według stawki przyjętej dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą.
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej u.p.o.l.) przez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej rozumie się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą,
z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Z przytoczonej definicji wynika, że sam fakt posiadania gruntu przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że grunt (budynek, budowla) jest związany
z prowadzeniem działalności gospodarczej. Do uznania, że nieruchomości są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą nie jest konieczne stwierdzenie, iż działalność gospodarcza jest faktycznie na nich prowadzona. Niewykorzystywanie nieruchomości lub jej części do wykonywania działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2009r., II FSK 1888/07; wyrok NSA z dnia 17 marca 2009r., II FSK 1786/07; wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2009r., II FSK 1354/07; wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2011 r., II FSK 2128/09; wyrok WSA z dnia 21 października 2008r., I SA/Łd 242/08; wyrok WSA z dnia 17 lutego 2010r., I SA/Op 546/09; wyrok WSA z dnia 25 listopada 2008r.
I SA/Wr 688/08, wyrok WSA z dnia 30 stycznia 2008r., I SA/Wr 1407/07; wyrok WSA
z dnia 28 czerwca 2010 r., I SA/Op 160/10).
Czynnikiem decydującym o uznaniu nieruchomości za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej jest fakt jej posiadania i to w znaczeniu o jakim mowa w art. 336 k.c. Odwołanie się do art. 336 k.c. jest o tyle zasadne, iż przepisy u.p.o.l. nie zawierają legalnej definicji posiadania, jak też innych wskazówek pozwalających na nadanie innej treści temu pojęciu. Uwzględniając zatem obowiązujące reguły wykładni prawa należało posiłkowo sięgnąć do istniejącej już normy prawnej regulującej tę kwestię. Posiadanie w ujęciu powyższego przepisu przedstawia się jako stan faktyczny, polegający na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą (S. Rudnicki, Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księgą druga. Własność i inne prawa rzeczowe, Warszawa 1996, s. 378). Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą, określanego jako corpus possessionis, oraz psychicznego elementu - animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Posiadaczem rzeczy jest więc zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).
Podobne stanowisko jest prezentowane w orzecznictwie sądowym. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 czerwca 1972 r., III CRN 121/72, wyraził pogląd, że "posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą. Efektywne więc w sensie gospodarczym korzystanie z rzeczy (nieruchomości) nie jest konieczną przesłanką posiadania."
Pojęcie działalności gospodarczej, o której mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. sprecyzowano w punkcie 4 tego ustępu. Jest to działalność w rozumieniu ustawy z dnia 02 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z jej art. 2, działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że w okresie, którego dotyczy wymiar podatku od nieruchomości skarżący prowadził działalność gospodarczą.
Wskazane w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wyjątki dotyczą budynków mieszkalnych
i zajętych pod nie gruntów, oraz gruntów pod jeziorami i zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych. Jeżeli zatem np. budynek mieszkalny i związany
z nim grunt jest w posiadaniu przedsiębiorcy, to podlega opodatkowaniu na takiej zasadzie, że budynek jest obciążony stawkami właściwymi dla innych budynków mieszkalnych, a grunt według stawek właściwych dla gruntów pozostałych.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem władania przez skarżącego nie są wyżej wymienione budynki i grunty.
W świetle powyższego trzeba uznać cały grunt wraz z budynkami będący
w posiadaniu podatnika przy ul. [...] we W. jest związany z prowadzoną przez stronę działalnością gospodarczą. Podkreślić należy, że w ewidencji gruntów i budynków nieruchomość ta jest oznaczona jako inne tereny zabudowane, budynki oświaty, nauki i kultury oraz budynki sportowe. Z akt sprawy nie wynika, aby strona wykorzystywała ten grunt na cele osobiste. Podnieść należy, że zgodnie z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej przedmiotem działalności skarżącego jest m.in. wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Charakter tej działalności potwierdza umowa z dnia 16 czerwca 2011 r. zawarta przez stronę ze Stowarzyszeniem [...] w W., której przedmiotem jest dzierżawa zabudowanej nieruchomości położonej przy ul. [...].
Wskazać należy, że organ podatkowy pierwszej instancji uznał, że nie wszystkie posiadane przez K. G. nieruchomości powinny być opodatkowane według stawek przewidzianych dla działalności gospodarczej. W przypadku nieruchomości położonych we W. przy ul. [...], ul. [...], ul. [...], ul [...], ul. [...] i ul. [...], stanowiących niezabudowane działki gruntu, położone na terenach o funkcji mieszkaniowej, Prezydent Miasta W., w przeciwieństwie do nieruchomości przy ul. [...], nie doszukał się związku z prowadzeniem działalności gospodarczej i opodatkował je stawkami właściwymi dla gruntów pozostałych (stanowisko Prezydenta Miasta W. do odwołania - pismo z dnia 20 sierpnia 2012 r.).
W skardze strona podnosi zarzut naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i art. 336 k.c. poprzez błędne przyjęcie, że w 2011 r. nieruchomość przy ul. [...] znajdowała się w posiadaniu przedsiębiorcy. Uważa on, że posiadaczem nieruchomości jest K. G. jako osoba fizyczna, a nie przedsiębiorca – "N." K. G. Trzeba jednak zauważyć, że od dnia
01 marca 2010 r. skarżący posiada status przedsiębiorcy. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Począwszy zatem od dnia 01 marca 2010 r. posiadaczem nieruchomości jest K. G. jako przedsiębiorca.
Zdaniem Sądu, organ prawidłowo zinterpretował przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i interpretacja ta nie narusza zasady wolności gospodarczej wynikającej z art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Organ nie naruszył również art. 551 k.c.
Nie zmienia istoty rzeczy podnoszona przez autora skargi okoliczność,
że powyższą nieruchomość nabył zanim stał się przedsiębiorcą. Zmiana jego sytuacji prawnej nastąpiła bowiem z chwilą, gdy został przedsiębiorcą. W przedmiotowej sprawie nie ma również znaczenia, że w ewidencji gruntów i budynków jako władający nieruchomością jest wskazany K. G., a nie K. G. - "N.". Z rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) nie wynika, aby w ewidencji podlegała ujawnieniu firma pod jaką dany właściciel prowadzi działalność gospodarczą.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji. Skoro skarżący posiada grunt jako przedsiębiorca, to uzasadnione jest zastosowanie wobec niego wyższych stawek podatkowych, niż gdyby posiadaczem tego gruntu była osoba fizyczna nieprowadząca takiej działalności.
Sąd nie podziela również stanowiska, że organ powinien na podstawie ewidencji księgowo-podatkowej podatnika ustalić, czy przedmiotowa nieruchomość ma związek
z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. W niniejszej sprawie zebrany przez organ materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia przez organ rozstrzygnięcia i nie zachodziła potrzeba sięgania do ewidencji księgowo-podatkowej.
Według Sądu, organy podatkowe działały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i nie naruszyły także art. 122, art. 180, art. 181, art. 193, art. 194 i art. 197 Ordynacji podatkowej. Pomimo, iż strona nie kwestionowała oceny organów w zakresie ewentualnych zwolnień podatkowych Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję uznał stanowisko organów za prawidłowe.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak
w sentencji.
L. Kleczkowski H. Adamczewska-Wasilewicz U. Wiśniewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło