I SA/Bd 164/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Jarosław Szulc po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia Z. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 września 2015r., sygn. akt I SA/Bd 164/15 odrzucającego skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 lipca 2015r., sygn. akt I SA/Bd 164/15 odrzucającego skargę Z. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w sprawie postępowania egzekucyjnego postanawia: odrzucić zażalenie Postanowieniem z dnia 3 września 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę kasacyjną Z. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 lipca 2015r. odrzucającego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w sprawie postępowania egzekucyjnego (k. 57-58 akt sądowych). Odpis postanowienia zawierający pouczenie o sposobie wniesienia zażalenia, terminie, jak również o innych wymogach przysługującego środka zaskarżenia został doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej – D. M. w dniu 24 września 2015r. (k. 68 akt sądowych). Pismem z dnia 28 września 2015r., nadanym z zachowaniem terminu w placówce pocztowej w dniu 29 września 2015r., skarżąca złożyła zażalenie, które podpisał osobiście jej pełnomocnik – D. M. (k. 70 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu, bowiem zostało sporządzone przez osobę nieuprawnioną. Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego odrzucające skargę kasacyjną przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zażalenie to, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, o czym stanowi art. 194 § 4 p.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a., który stosuje się odpowiednio, uprawnionym do sporządzenia zażalenia jest również sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zażalenie na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną może być sporządzone również przez doradcę podatkowego - w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami, a także przez rzecznika patentowego - w sprawach własności przemysłowej. Podkreślić należy, że zawarte w art. 194 § 4 p.p.s.a. sformułowanie "zażalenie powinno być sporządzone" należy rozumieć jako obowiązek sporządzenia zażalenia przez profesjonalny podmiot, jeden z wymienionych w cytowanym art. 194 § 4 i art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 lipca 2008r., sygn. akt II FZ 256/08 wskazał, że w słownikach języka polskiego słowo "powinno" jest w podstawowym znaczeniu tłumaczone jako "jest pożądane, konieczne, żeby ktoś coś zrobił, trzeba żeby ktoś coś zrobił, wykonał; jest wskazane, żeby jakaś osoba jakaś rzecz, jakieś wydarzenie itp. spełniały określone warunki" (Uniwersalny słownik języka polskiego pod red. St. Dubisza, PWN, Warszawa 2003, Tom III, str. 466); jako "obowiązkowe należne, pożądane, oczekiwane, spodziewane" (Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczak, PWN, t. II., s. 870). Nowy słownik języka polskiego pod red. E. Sobol, PWN, Warszawa 2002, str. 734 natomiast wskazuje, że "podmiotem, do którego się odnosi wyraz »powinien« jest osoba, która ma obowiązek coś zrobić, która musi coś zrobić; spełnić pewien warunek, zachować się w pewien określony sposób". W języku prawniczym, używanym w aktach normatywnych oraz w orzecznictwie sądowym, utrwalone jest rozumienie wyrażenia "powinno być sporządzone" jako obowiązku sporządzenia (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II FZ 1914/14; postanowienie NSA z dnia 09 czerwca 2010 r., sygn. akt II FZ 274/10 – dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto, zawarte w art. 194 § 4 p.p.s.a. pojęcie "sporządzenie" należy rozumieć jako "napisanie i podpisanie" zażalenia w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, ponieważ to podpis wprost wskazuje osobę, która sporządziła zażalenie (por. B. Gruszczyński, A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2013, s. 652 i 559). Rozpatrując złożone zażalenie należy wskazać, że z treści udzielonego w dniu 14 kwietnia 2015r. pełnomocnictwa ( k. 31 akt sądowych ) wynika, że pełnomocnik skarżącej – D. M. jest synem skarżącej i nie jest jedną z wymienionych w podanych przepisach osób, uprawnionych do wniesienia zażalenia na postanowienie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej. Zauważyć należy także, że skarżąca dwukrotnie wnosiła o ustanowienie dla niej pełnomocnika profesjonalnego, ale referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 27 kwietnia 2015r. pozostawił jej wniosek bez rozpoznania, a następny wniosek postanowieniem z dnia 26 listopada 2015r. rozpoznał odmownie, z uwagi na niewykonanie zarządzenia Sądu z dnia 10 września 2015r. i nienadesłanie podanych dokumentów oraz oświadczeń, obrazujących sytuację finansową i majątkową wnioskodawczyni oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Podkreślenia wymaga, że tut. Sąd w trakcie postępowania udzielał stronie, stosownie do art. 6 p.p.s.a., potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych oraz pouczał o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Również przesyłając odpis zaskarżonego postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną Sąd pouczył stronę (działającą poprzez pełnomocnika niebędącego profesjonalistą) w piśmie przewodnim z dnia 8 września 2015r. m. in. o tym, że na postanowienie przysługuje środek zaskarżenia w postaci zażalenia, które powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, zaś w sprawach obowiązków podatkowych również przez doradcę podatkowego. Sąd pouczył także, że do zażalenia należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który wcześniej nie złożył pełnomocnictwa - pkt 5 pouczenia (k. 62 akt sądowych). Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie zastosowała się do tego pouczenia i wniosła zażalenie, które osobiście podpisał jej syn będący wprawdzie pełnomocnikiem w sprawie, ale nie będący jedną z osób, o których stanowi treść art. 194 § 4 w zw. z art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a. Sporządzenie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej przez osobę niewymienioną we wskazanych przepisach jest brakiem nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem zażalenia (por. postanowienia NSA z dnia 20 stycznia 2015r., sygn. akt I FZ 506/14; z dnia 20 marca 2012r., sygn. akt I OZ 169/12 – dostępne j.w.). Obowiązek sporządzenia zażalenia przez podmiot wymieniony w art. 194 § 4 i art. 175 § 2 i 3 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego lub za pośrednictwem innej, nieuprawnionej osoby sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną (por. postanowienie NSA z dnia 17 października 2013r., sygn. akt I OZ 902/13 – dostępne j.w.), w szczególności dotyczące sytuacji materialnej i nieprzyznania przez Sąd, w ramach prawa pomocy, pełnomocnika z urzędu. Także ewentualne rozpoznawanie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie ma wpływu na niedopuszczalność zażalenia, bowiem fakt ten nie może konwalidować bezwzględnego obowiązku prawnego z art. 194 § 4 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 07 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 543/14 – dostępne j.w.). Mając powyższe na uwadze, wobec niedopełnienia wymogu sporządzenia zażalenia przez profesjonalny podmiot, Sąd na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.