I SA/Bd 204/25
WyrokWSA w Bydgoszczy2025-06-24
Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Urszula Wiśniewska, Joanna Ziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika za niewywiązywanie się z obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT jest zgodne z prawem, mimo braku uszczuplenia należności publicznoprawnych i czy organ prawidłowo odmówił odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika za naruszenie obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych w systemie SENT było prawidłowe i zgodne z prawem. Organ prawidłowo odmówił odstąpienia od kary, gdyż nie wystąpiły przesłanki ważnego interesu przewoźnika ani interesu publicznego uzasadniające odstąpienie. Doręczenie decyzji w formie wydruku dokumentu elektronicznego podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym było skuteczne i zgodne z przepisami.Stan faktyczny
W dniu marca 2020 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili kontrolę pojazdu przewożącego olej napędowy, którym przewoźnikiem była spółka L. Sp. z o.o. Stwierdzono brak przekazywania danych geolokalizacyjnych lokalizatora do systemu SENT na całej trasie przewozu. Organ I instancji nałożył na spółkę karę pieniężną, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję, podnosząc m.in. zarzuty proceduralne i merytoryczne dotyczące m.in. braku podpisu na decyzji oraz naruszenia zasady proporcjonalności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Urszula Wiśniewska asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 12 sierpnia 2021 r. nr 0401-IOA.48.1.19.2021 w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] maja 2021 r. Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w T. nałożył na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł, z tytułu naruszenia przez przewoźnika na podstawie art. 22 ust. 2a w związku z art. 10a ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego
i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 2332 ze zm.; dalej: "ustawa o SENT").
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] marca 2020 r., w wyniku kontroli pojazdu przewożącego towar podlegający systemowi monitorowania drogowego, objętego zgłoszeniem o numerze referencyjnym [...], stwierdzono brak sygnału lokalizatora GPS, wpisanego do zgłoszenia SENT. Organ podał, że jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy dowodów, zgłoszenie [...] zostało zarejestrowane w systemie w dniu [...] marca 2020 r. o godz. 14:10. Podmiotem wysyłającym, jak też i przewoźnikiem, była L. z siedzibą w W., a odbierającym Zakład Usług L. K. B.. Kontrola została przeprowadzona w miejscowości T. S.. Ustalono, że w momencie rozpoczęcia kontroli w dniu [...] marca 2020 r. o godz. 18:35 lokalizator nr [...] [...] nie przekazywał danych geolokalizacyjnych środka transportu do systemu SENT, a także na całej trasie przejazdu z miejsca załadunku towaru, tj. z miejscowości B. [...] do miejsca jego rozładunku, tj. miejscowości T. S. 14. Powyższy fakt został dodatkowo potwierdzony wydrukami systemu SENT GEO - Monitorowanie lokalizacji pojazdów. W wydruku potwierdzono brak przekazywania danych z lokalizatora dla zgłoszenia przewozu nr [...] w dniu [...] marca 2020 r.
Organ wskazał, że w bazie danych SENT GEO stwierdzono dane geolokalizacyjne
z lokalizatora o numerze [...] -1, który został przypisany do przedmiotowego zgłoszenia SENT o godz. 20:20:09, w postaci jednego odczytu z lokalizacji z dnia [...].03.2020 r. z godz. 20:36, co dowodzi, wbrew zarzutom zawartym w odwołaniu, że
w dniu kontroli rejestr SENT był dostępny. Organ podniósł, że w tym okresie nie odnotowano awarii systemu SENT-GEO, co potwierdzają wydruki z Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych - PUESC oraz informacja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] września 2020 r., wskazujące, że
w trakcie całej trasy przewozu system SENT działał w sposób umożliwiający przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu. Przyczyna zatem nie tkwiła w funkcjonowaniu systemu SENT, skoro w trakcie kontroli pojazd stał się widoczny, a jednocześnie nie odnotowano w tym czasie utrudnień, czy awarii systemu SENT-GEO. Brak przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu przewożącego paliwo objętego zgłoszeniem SENT, nie był zatem spowodowany niedostępnością rejestru. Zdaniem organu nie ma racji strona twierdząc, że
o trudnościach technicznych systemu SENT świadczyć ma fakt, że przewoźnik nie otrzymał komunikatu o braku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem.
W ocenie organu z powyższych ustaleń wynika, że przewoźnik nie zapewnił przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem (brak lokalizacji pojazdu w chwili zatrzymania do kontroli).
Organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, że dla ustalenia, czy wypełniona została dyspozycja art. 22 ust. 2a ustawy o SENT wystarczające jest wykazanie, że doszło do naruszenia obowiązku związanego z drogowym przewozem towarów, o którym mowa w art. 10a ust. 1 tej ustawy. To zaś potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, któremu odpowiadają ww. ustalenia.
Odnosząc się do zarzutów odwołania w zakresie naruszenia art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT, poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny, organ stwierdził, że nie znalazł podstaw do przyjęcia, że w przedmiotowej sprawie przesłanki te wystąpiły.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że wezwano stronę do przedstawienia szczegółowych informacji i dokumentów świadczących o ewentualnym istnieniu ważnego interesu przewoźnika lub ważnego interesu publicznego uzasadniającego odstąpienie przez organ od nałożenia na nią kary pieniężnej. Strona jednakże nie przedstawiła takich informacji, jak również dokumentów.
Organ odwoławczy zauważył, że w toku prowadzonego postępowania organ I instancji wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. o udzielenie informacji o ewentualnych zaległościach strony. W odpowiedzi Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. poinformował, że strona nie posiada zaległości podatkowych oraz że wobec spółki nie prowadzono i nie toczy się postępowanie egzekucyjne. Ponadto poinformowano, że zgodnie z zeznaniem podatkowym od osób prawnych CIT-8 strona wykazała dochód za 2018 r. w wysokości: [...] zł oraz stratę za 2019 r. w wysokości [...] zł. Natomiast w piśmie
z dnia [...] sierpnia 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. poinformował, że strona nie posiada zaległości oraz, że nie było prowadzone wobec strony postępowanie egzekucyjne. W ocenie organu odwoławczego powyższe informacje dowodzą, że kara nałożona przez Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego będzie mogła być przez stronę uiszczona bez większego uszczerbku dla jej zasobów finansowych.
Organ odwoławczy nie znalazł również argumentów przemawiających za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na istnienie interesu publicznego. Wskazał, że strona przewoziła paliwo, ale trasa przewozu, poprzez lokalizację pojazdu wraz
z towarem, była niewidoczna w systemie dla organu. Zachowanie takie naruszało podstawowe cele ustawy w zakresie uszczelnienia systemu podatkowego poprzez poddanie monitoringowi transportu towarów wrażliwych, jak również utrudniało poprawne dokonywanie analiz przez organy KAS schematów działań podmiotów biorących udział w przewozie towarów wrażliwych, a w związku z czym godziło
w interes publiczny. Ponadto ujawnienie przez organ celno-skarbowy braku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego przedmiotowym zgłoszeniem SENT, pomimo faktycznie wykonywanego przewozu oleju napędowego, dało również podstawę do stwierdzenia, że interes publiczny jest w tym przypadku na tyle ważny, że ogranicza uprawnienia indywidualne strony w zakresie przyznania odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji z naruszeniem zasady proporcjonalności, przejawiającej się niewspółmiernością zastosowanych środków względem celu jaki ma osiągnąć ustawa o SENT, organ wyjaśnił, że wymiar kar za poszczególne naruszenia przepisów tej ustawy ustalony został przez ustawodawcę w konkretnej wysokości, ustawa nie przewiduje w tym względzie miarkowania kary.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją, Spółka złożyła skargę do tut. Sądu. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 210 § 1 pkt 8 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383; dalej: "O.p.") poprzez doręczenie stronie wydruku decyzji, tj. dokumentu pozbawionego podstawowego elementu decyzji administracyjnej jakim jest podpis organu podatkowego lub pracownika upoważnionego do wydania rozstrzygnięcia;
- art. 210 § 1 pkt 3 w zw. art. 133 O.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, w której błędnie oznaczono stronę poprzez wskazanie niewłaściwego adresu siedziby spółki - niezgodnie z danymi siedziby wskazanymi w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, co czyni decyzję wadliwą i dotkniętą wadą formy;
- art. 121 i art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 O.p. w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy
o SENT poprzez pominięcie ratio legis przepisów o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz prowadzenie postępowania podatkowego
w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych oraz zasadę prawdy obiektywnej, poprzez niewyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, niewystarczające ustalenie stanu faktycznego, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego;
2) przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT poprzez jego niezastosowanie
i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny, w tym:
- błędną wykładnię i pominięcie w ustalaniu pojęcia ważnego interesu publicznego zasad proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania do organów państwowych, co
w konsekwencji nie pozwoliło organom odstąpić od nałożenia kary;
- pominięcie rzeczywistej intencji ustawodawcy i nieodstąpienie od nałożenia kary pomimo braku uszczuplenia Skarbu Państwa w podatku akcyzowym i podatku od towarów i usług;
- art. 31 ust 3 Konstytucji oraz art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej - zasady proporcjonalności, przez wydanie decyzji naruszającej zasadę proporcjonalności - przejawiającym się niewspółmiernością zastosowanych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć ustawa o SENT i nieuwzględnieniem innych mniej uciążliwych dla strony rozwiązań przewidzianych przez tę ustawę.
Z uwagi na powyższe naruszenia strona wniosła o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 712/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził zwrot kosztów postępowania. Sąd zauważył, że najdalej idącym zarzutem sformułowanym w skardze był zarzut braku doręczenia stronie decyzji drugoinstancyjnej. Organ odwoławczy doręczył skarżącej za pośrednictwem operatora pocztowego wydruk decyzji wydanej
w formie elektronicznej. Spółka uważa, że dokument ten nie spełnia wymogu uznania go za decyzję, ponieważ nie został opatrzony własnoręcznym podpisem osoby upoważnionej do wydania decyzji. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest obarczona istotną wadą, bowiem nie zawiera własnoręcznego podpisu upoważnionej osoby.
W świetle art. 210 § 1 pkt 8 O.p. podpis osoby upoważnionej, z podaniem jej imienia
i nazwiska oraz stanowiska służbowego, jest elementem konstytutywnym decyzji. Brak podpisu powoduje, że zachodzi konieczność wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego.
Rozpoznając skargę kasacyjną organu, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 stycznia 2025 r., sygn. akt II GSK 533/22 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu
w Bydgoszczy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia NSA wskazał, że sporna decyzja organu z dnia 12 sierpnia 2021 r. została wydana w formie dokumentu elektronicznego
i podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Sąd I instancji w żaden sposób nie podważył stanowiska organu, że doręczono stronie decyzję wydaną w formie dokumentu elektronicznego i podpisaną kwalifikowanym podpisem elektronicznym poprzez przesłanie wydruku tak podpisanej decyzji zawierającego informację o imieniu, nazwisku oraz stanowisku służbowym osoby podpisującej wraz z informacją, że decyzja została wydana w formie dokumentu elektronicznego i podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Zdaniem NSA w art. 210 § 1 pkt 8 O.p. ustawodawca powiązał obowiązek stosowania podpisu elektronicznego z etapem wydania decyzji
w formie dokumentu elektronicznego, a nie z jej doręczeniem za pomocą środków komunikacji elektronicznej. W rozpatrywanej sprawie pomiędzy wydaniem decyzji
w formie dokumentu elektronicznego a jej doręczeniem wystąpiły zdarzenia uniemożliwiające doręczenie drogą elektroniczną. Organ podjął zatem działania, aby doręczyć decyzję w formie papierowej i aby to uczynić dokonał wydruku decyzji podpisanej elektronicznie. NSA podkreślił, że decyzja może być podpisana albo podpisem elektronicznym, albo podpisem odręcznym (art. 210 § 1 pkt 8 O.p.). Oryginał decyzji jest jeden, a skutki prawne wywołuje decyzja skutecznie doręczona (art. 212 O.p. zdanie pierwsze). Zatem, w ocenie NSA, Sąd I instancji bezzasadnie uznał, że ta sama decyzja może być raz podpisana podpisem elektronicznym, a następnie podpisem odręcznym, a wydruk decyzji wydanej w postaci elektronicznej powinien być podpisany własnoręcznie przez upoważnioną osobę, z podaniem jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. NSA stwierdził, że rozpatrując ponownie sprawę, Sąd
I instancji rozważy na podstawie akt sprawy, czy sporządzony w niniejszej sprawie wydruk decyzji (jej papierowa wersja) zawierał wszystkie wymagane art. 144b § 2 O.p. elementy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
I. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Przedmiotem skargi uczyniono decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
w B., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w T. nakładającą na skarżącą Spółkę karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia przez przewoźnika art. 10a ust. 1 ustawy o SENT. Zdaniem organu nałożenie kary było w pełni uprawnione i nie było podstaw do odstąpienia od jej wymierzenia. Przeciwne stanowisko zajmuje strona skarżąca kwestionując argumentację organu.
W zaistniałym sporze rację należy przyznać organowi.
II. Na wstępie należy zauważyć, że sprawa była przedmiotem rozpoznania przez WSA w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 14 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 712/21 uchylił zaskarżoną decyzję. Na skutek wniesionej przez organ skargi kasacyjnej, NSA wyrokiem z dnia 14 stycznia 2025 r., sygn. akt II GSK 533/22 uchylił ww. wyrok
i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.
W podanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 210 § 1 pkt 8 O.p. oraz art. 144 § 1 pkt 1 O.p. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego błędnie przyjął Sąd I instancji, że wydruk decyzji wydanej w postaci elektronicznej powinien być podpisany własnoręcznie przez upoważnioną osobę, z podaniem jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. NSA wskazał, że rozpatrując ponownie sprawę, Sąd
I instancji rozważy na podstawie akt sprawy, czy sporządzony w niniejszej sprawie wydruk decyzji (jej papierowa wersja) zawierał wszystkie wymagane art. 144b § 2 O.p. elementy. O tym, że składniki te są obligatoryjne świadczy użycie w przywołanym przepisie zwrotu "zawiera". NSA przesądził, że powyższa regulacja znalazła zastosowanie w sytuacji takiej jaka miała miejsce w niniejszej sprawie, tj. gdy z uwagi na trudności techniczne zaistniała konieczność doręczenia w tradycyjny sposób decyzji mającej formę dokumentu elektronicznego. Jest to bowiem jedyna prawna możliwość zakomunikowania stronie treści decyzji, której wydanie nastąpiło wcześniej, bo już
w chwili jej podpisania podpisem elektronicznym przez osobę do tego upoważnioną.
Ww. wyrokiem NSA oraz wyrażonymi w nim poglądami prawnymi, tut. Sąd jest związany. Należy bowiem zauważyć, że na podstawie art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W tej sytuacji przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, "granice sprawy", o których mowa
w art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. podlegają zawężeniu do granic, w jakich rozpoznał skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. (zob. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2011 r., II FSK 2084/09).
Ponownie zatem rozpoznając sprawę tut. Sąd - za Naczelnym Sądem Administracyjnym - zauważa, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, art. 210 § 1 pkt 8 O.p. stanowił, iż decyzja zawiera podpis osoby upoważnionej, z podaniem jej imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego, a jeżeli decyzja została wydana w formie dokumentu elektronicznego - kwalifikowany podpis elektroniczny, podpis zaufany albo podpis osobisty.
Sporna decyzja organu odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2021 r. została wydana
w formie dokumentu elektronicznego i została podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
Zdaniem tut. Sądu, strona skarżąca skutecznie nie podważyła stanowiska organu, że doręczono stronie decyzję wydaną w formie dokumentu elektronicznego i podpisaną kwalifikowanym podpisem elektronicznym poprzez przesłanie wydruku tak podpisanej decyzji zawierającego informację o imieniu, nazwisku oraz stanowisku służbowym osoby podpisującej wraz informacją, że decyzja została wydana w formie dokumentu elektronicznego i podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
Jak stwierdził NSA w podanym wyroku, zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że w art. 210 § 1 pkt 8 O.p. ustawodawca powiązał obowiązek stosowania podpisu elektronicznego z etapem wydania decyzji w formie dokumentu elektronicznego, a nie
z jej doręczeniem za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
W rozpatrywanej sprawie między wydaniem decyzji w formie dokumentu elektronicznego a jej doręczeniem wystąpiły zdarzenia uniemożliwiające doręczenie decyzji drogą elektroniczną. Organ podjął działania, aby doręczyć decyzję w formie papierowej i aby to uczynić dokonał wydruku decyzji podpisanej elektronicznie.
W przypadku bowiem wystąpienia problemów technicznych uniemożliwiających organowi podatkowemu doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, pisma doręcza się w sposób określony w art. 144 § 1 pkt 1 O.p. (art. 144 § 3 O.p.). Zgodnie z art. 144 § 1 pkt 1 O.p. organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy celnych lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów.
Jak wyjaśnił NSA w podanym wyroku, decyzja może być podpisana albo podpisem elektronicznym, albo podpisem odręcznym (art. 210 § 1 pkt 8 O.p.). Oryginał decyzji jest jeden, a skutki prawne wywołuje decyzja skutecznie doręczona (art. 212 O.p. zdanie pierwsze). Ta sama decyzja nie może być raz podpisana podpisem elektronicznym,
a następnie podpisem odręcznym.
Z treści ówcześnie obowiązującego art. 144b § 1 O.p. jednoznacznie wynika, że przepis ten dotyczy sytuacji, gdy pismo zostało wydane w postaci dokumentu elektronicznego
i podpisane (opatrzone) kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, przy czym doręczeniu nie podlega pismo w tej (elektronicznej) postaci, lecz jego - zmaterializowana za pomocą wydruku - treść.
W takim przypadku wydruk ten, zgodnie z art. 144b § 2 O.p., musi zawierać:
1) informację, że pismo zostało wydane w formie dokumentu elektronicznego
i podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, ze wskazaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby, która je podpisała;
2) identyfikator tego pisma, nadawany przez system teleinformatyczny.
Rozpatrując ponownie sprawę, tut. Sąd stwierdza na podstawie akt administracyjnych, że sporządzony w niniejszej sprawie wydruk decyzji (jej papierowa wersja) zawierał wszystkie elementy wymagane art. 144b § 2 O.p. I tak z akt administracyjnych wynika, że zaskarżona decyzja została podpisana przez I. N. - Z. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej - kwalifikowanym podpisem elektronicznym, co potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy wydruki (k. 199-201, 203). Podpis elektroniczny został poprawnie zweryfikowany (k. 200-202), a informacja o podpisaniu dokumentu znajduje się również w metryce sprawy (k. 198 – "Podpisanie dokumentu przez osobę upoważnioną. Podpisano plik [...]. pdf").
Ponadto wydruk decyzji wydanej przez organ odwoławczy w formie dokumentu elektronicznego zawiera wszystkie obligatoryjne elementy określone w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa, tj.:
1) informację, że decyzja została wydana w formie dokumentu elektronicznego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
i podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym, ze wskazaniem imienia
i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby, która ją podpisała, tj. przez I. N. - Z. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej;
2) identyfikator tego pisma, nadawany przez system teleinformatyczny Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.
Informacje, o których mowa w punkcie 1 znajdują się bowiem na ostatniej stronie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] sierpnia 2021 r., znak sprawy: [...] (str. 24 decyzji). Natomiast identyfikator, o którym mowa w punkcie 2 - w postaci Unikatowego Numeru P. [...]
i kodu kreskowego - zamieszczony został na pierwszej stronie tej decyzji.
W związku z tym należy stwierdzić, że nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutu braku doręczenia stronie decyzji drugoinstancyjnej. Po uwzględnieniu zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego, tut. Sąd stwierdza, że błędne jest stanowisko Spółki, że dokument ten nie spełnia wymogu uznania go za decyzję, ponieważ nie został opatrzony własnoręcznym podpisem osoby upoważnionej do wydania decyzji.
W ocenianej sprawie, doręczenie wydruku decyzji wydanej w formie elektronicznej było spowodowane problemami z doręczeniem stronie tego dokumentu drogą elektroniczną.
III. W tej sytuacji, ocenie podlegają kolejne zarzuty skargi.
Podać należy, że tut. Sąd nie dopatrzył się uchybienia przepisom O.p., w tym art. 187
i art. 191, przez pryzmat których należało ocenić prawidłowość postępowania dowodowego i poczynionych ustaleń faktycznych. Wyjaśnić należy, że przepisy postępowania określając m.in. zasady gromadzenia i przeprowadzania dowodów oraz ich oceny, zapewniać mają zgodność ustaleń faktycznych z prawdą materialną (art. 122 O.p.). Organy mają więc obowiązek zebrać pełny, wszechstronny materiał dowodowy, w sposób odpowiadający wymogom przepisów postępowania, a w szczególności art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 188 O.p. Zdaniem Sądu, podejmowanie przez organy działań zmierzających do ustalenia okoliczności związanych z przestrzeganiem obowiązków wynikających z ustawy o SENT należy uznać za postępowanie wypełniające przesłanki zawarte w art. 122 O.p. Trzeba mieć bowiem na względzie, że przepis ten mówi
o działaniach niezbędnych, a wynikający z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. obowiązek organów gromadzenia materiału dowodowego nie jest nieograniczony i bezwzględny. Obowiązek ten obciąża organy jedynie do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu, zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na poczynienie miarodajnych ustaleń faktycznych. Jednocześnie należy podkreślić, że przeprowadzony przez organy wywód w przedmiocie oceny zebranych dowodów jest
w pełni logiczny i nie nosi cech dowolności. Sąd podziela w tym zakresie argumentację organów, która w świetle wszechstronnej oceny materiału dowodowego jest uzasadniona i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Zaznaczyć przy tym należy, że skuteczność zarzutu naruszenia przez organ zasady wynikającej z art. 191 O.p., wymaga wykazania, że uchybił on zasadom logicznego rozumowania, wiedzy lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu organu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej, niż przyjął organ, wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, niż ocena organu. Zarzut dowolnego działania organu można by postawić dopiero wówczas, gdyby ustalenia faktyczne zostały oparte na dowodach dowolnie wybranych, a zatem takich, których wybór nie został poparty odpowiednią argumentacją. Sytuacja taka nie występuje wówczas, gdy organ wyczerpująco uzasadniając swoje stanowisko wskazuje, którym dowodom przyznaje moc dowodową, a którym odmawia wiarygodności i z jakich przyczyn. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie organy dokonały oceny zebranych dowodów, odniosły się do nich, dokonując ich analizy we wzajemnej łączności. Uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. Stąd też nie można zarzucić organom braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, w szczególności w zakresie wykazania podstaw do nałożenia kary, okoliczności uzasadniających nieodstąpienie od wymierzenia kary
i w konsekwencji nałożenie kary w warunkach, które - zdaniem skarżącej - powinny jednak skutkować odstąpieniem od jej nałożenia, w czym upatruje naruszenia zasady proporcjonalności, sprawiedliwości i zasady zaufania do organów Państwa.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut istnienia podstaw do uwzględnienia skargi z powodu naruszenia art. 210 § 1 pkt 3 O.p. (oznaczenie strony w decyzji) w zw. art. 133 O.p. (pojęcie strony w postępowaniu podatkowym), poprzez błędne oznaczenie
w decyzji adresu siedziby Spółki - niezgodnie z danymi siedziby wskazanymi
w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. W tym kontekście prawidłowo organ odwoławczy podnosi, że decyzja organu I instancji zawierała oczywistą omyłkę, polegającą na podaniu błędnego oznaczenia siedziby spółki L., tj. W. 50, [...], zamiast: B. [...], [...] B.. Jednakże należy mieć na uwadze, że decyzja organu I instancji z została sprostowana postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. (k. 153 akt administracyjnych). Istotna jest okoliczność, że strona postępowania została jednoznacznie określona w decyzji organu I instancji poprzez wskazanie nazwy Spółki oraz numeru identyfikacji podatkowej. Treść decyzji także jednoznacznie wskazuje, że została ona skierowane do L., NIP: [...], która była przewoźnikiem towaru objętego zgłoszeniem przewozu nr [...],
a nie innego podmiotu. Zgodzić się należy z poglądem powoływanym przez organy, że omyłki w nazwisku lub adresie do korespondencji, siedziby spółki, nie wpływają na ważność decyzji, jeżeli z nich (decyzji) wynika zamiar ustalenia przez organ podatkowy sytuacji prawnej konkretnego podmiotu, będącego stroną w sprawie. O tym, do kogo dana decyzja jest skierowana, przesądza jej treść. Rację ma organ, że decydujące jest to, komu według treści decyzji, organ przypisał uprawnienia lub obowiązki. Nie budzi natomiast wątpliwości, że z treści decyzji organu I instancji wynika ustalenie sytuacji prawnej konkretnie skarżącej Spółki będącej stroną, a nie innego podmiotu. Dodatkowo należy podać, że dokonano doręczenia decyzji w sposób prawidłowo (o czym była już mowa wyżej) pełnomocnikowi skarżącej, a nie innemu podmiotu. Zatem powyższa wada naprawiona poprzez wydanie postanowienia o sprostowaniu, nie ograniczyła
w żadnym zakresie praw strony. W konsekwencji omyłka nie spowodowała naruszenia prawa, które stanowiłoby podstawę uwzględnienia skargi.
IV. Przechodząc do dalszej oceny zaskarżonej decyzji należy podać, że w dniu [...] marca 2020 r. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej Kujawsko-Pomorskiego Urzędu
Celno-Skarbowego w T. przeprowadzili kontrolę pojazdu samochodowego marki M. o numerze rejestracyjnym [...], przewożącego olej napędowy - kod CN 2710. Przewoźnikiem była skarżąca L. W wyniku kontroli zgłoszenia przewozu nr [...] i dokumentów towarzyszących ww. transportowi stwierdzono, że przewoźnik nie zapewnił przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem, w trakcie całej trasy przewozu towaru. Ustalono, że w momencie rozpoczęcia kontroli [...] marca 2020 r.
o godz. 18:35, lokalizator nr [...] [...] nie przekazywał danych geolokalizacyjnych środka transportu do systemu SENT, a także na całej trasie przejazdu z miejsca załadunku towaru, tj. z miejscowości B. [...] do miejsca jego rozładunku, tj. miejscowości T. S. 14. Powyższe ustalenia zostały udokumentowane ww. protokołem kontroli z dnia [...] marca 2020 r. wraz z załączonymi do niego dokumentami. Z treści pkt 8 protokołu z kontroli wynika, że w momencie rozpoczęcia kontroli
o godzinie 18:35 geolokalizator pojazdu nr [...] nie nadawał sygnału w GEO-SENT. Przewoźnik dostarczył urządzenie mobilne, dokonał modyfikacji zgłoszenia SENT. Po sprawdzeniu prawidłowości działania lokalizatora, dopuszczono do dalszego transportu towaru. Do czasu zakończenia kontroli w systemie GEO-SENT nie pojawił się zapis trasy przejazdu pojazdu z B. do miejsca rozładunku towaru - T. S.. Kierowca okazał urządzenie z aplikacją GPS obrazującą położenie pojazdu oraz trasę przejazdu. W konsekwencji ustalono, że Zewnętrzny System Lokalizacji zgłoszony przez przewoźnika do rejestru SENT nie był niesprawny, lecz został uruchomiony dopiero w trakcie prowadzonej kontroli. Fakt braku przekazywania danych został także potwierdzony wydrukami systemu SENT GEO - Monitorowanie lokalizacji pojazdów.
W wydruku potwierdzono brak przekazywania danych z lokalizatora dla zgłoszenia przewozu nr [...] w dniu [...] marca 2020 r. Ponadto w bazie danych SENT GEO stwierdzono dane geolokalizacyjne z lokalizatora o numerze [...] -1, który został przypisany do przedmiotowego zgłoszenia SENT o godz. 20:20:09,
w postaci jednego odczytu z lokalizacji [...] z dnia [...].03.2020 z godz. 20:36, co dowodzi – jak słusznie zauważył Dyrektor Izby Administracji Skarbowej - że
w dniu kontroli rejestr SENT był dostępny. W tym okresie nie odnotowano awarii systemu SENT-GEO, co potwierdzają wydruki z Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych - PUESC oraz informacja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] września 2020 r., wskazujące, że w trakcie całej trasy przewozu system SENT działał w sposób umożliwiający przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu. Zasadna zatem jest ocenia organu, że przyczyna nie tkwiła w funkcjonowaniu systemu SENT, skoro w wyniku kontroli pojazd stał się widoczny, a jednocześnie nie odnotowano w tym czasie utrudnień czy awarii systemu SENT-GEO, a brak przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu przewożącego paliwo objętego zgłoszeniem SENT nie był spowodowany niedostępnością rejestru. Należy bowiem mieć na uwadze, że w piśmie nr [...] z dnia [...] września 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. potwierdził, że:
- w dniu [...] marca 2020 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT-GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL,
- po konsultacji z Instytutem Łączności, nie stwierdzono odrzucenia danych geolokalizacyjnych przez system SENT GEO pochodzących od urządzenia [...] z okresu realizacji przewozu,
- w bazie danych systemu SENT GEO nie stwierdzono danych geolokalizacyjnych pochodzących od ww. urządzenia w dniu [...] marca 2020 r. w godzinach 18:35 do 21:30, jedynie w bazie danych SENT GEO stwierdzono dane geolokalizacyjne
z lokalizatora o numerze [...], który został przypisany do przedmiotowego zgłoszenia SENT o godz. 20:20:09, w postaci jednego odczytu z lokalizacji [...] z dnia [...].03.2020 z godz. 20:36 (do ww. pisma została dołączona mapa wszystkich zdarzeń dotyczących lokalizatora [...].
W związku z tym twierdzenie skarżącej Spółki o trudnościach technicznych systemu SENT nie mają potwierdzenia w dowodach, a powoływana okoliczność, że przewoźnik nie otrzymał komunikatu o braku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem, może jedynie świadczyć o stanie technicznym zewnętrznego systemu lokalizacji, a nie jest dowodem o problemach technicznych w odbiorze danych geolokalizacyjnych środka transportu leżących po stronie systemu SENT, jak słusznie zauważył Dyrektor.
Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji prawidłowo też ocenił argumenty odwołania dotyczące analizy wydruków trasy przekazanych przez Spółkę wskazując, że wydruk
z systemu GBOX ONLINE z dnia [...] czerwca 2020 r. po porównaniu z informacjami
z systemu SENT-GEO dowodzi, iż w momencie rozpoczęcia kontroli o godzinie 18:35 lokalizator nr [...] nie przekazywał danych geolokalizacyjnych środka transportu do systemu SENT na całej rzeczywistej trasie przejazdu od miejsca załadunku towaru, tj. B. [...] E do miejsca rozładunku towaru, tj. T. S. 14. Trasa przejazdu zgodnie z wydrukiem z systemu GBOX ONLINE z [...] czerwca 2020 r. została zrealizowana, natomiast wydruk systemowy SENT GEO - Monitorowanie lokalizacji pojazdów, potwierdza brak przekazywania danych z lokalizatora dla zgłoszenia przewozu nr [...] w dniu [...] marca 2020 r. Wygenerowany z sytemu SENT wydruk stanowi jednoznaczny dowód świadczący
o braku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych pojazdu należącego do przewoźnika.
Skarżąca nie dostrzega, że w trakcie kontroli został przez kontrolujących dokonany wydruk podglądowy dotyczący innego losowo wybranego zgłoszenia SENT (SENT[...]) z tego samego okresu sprawdzania, wskazujący, że system działał. Należy również zauważyć, że rejestr w trakcie kontroli był dostępny (korzystali
z niego kontrolerzy), natomiast aktualne dane geolokalizacyjne środka transportu skarżącej nie były przekazywane. W konsekwencji rację należy przyznać Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej, że nie było problemów z systemem SENT-GEO,
a stanowisko przeciwne strony skarżącej nie ma oparcia w materiale dowodowym.
W wyniku kontroli zatem prawidłowo stwierdzono, że przewoźnik nie zapewnił przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego ww. zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru. W ocenie Sądu przeprowadzone czynności były wystarczające do stwierdzenia, że skarżąca naruszyła przepisy ustawy
o SENT, a wnioski organów były prawidłowe i mieściły się granicach swobodnej oceny dowodów.
Mając na uwadze powyższe ustalenia podnieść należy, że zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT - przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Zakres towarów podlegających systemowi monitorowania przewozu i obrotu został określony w art. 3 ust. 1 ustawy o SENT.
W związku z powyższym rację ma organ, że przewożony towar (olej napędowy) objęty zgłoszeniem przewozu podlegał ustawie o SENT. W niniejszej sprawie zasadnie stwierdzono naruszenie art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, w wyniku czego zaistniały podstawy do nałożenia kary pieniężnej zgodnie z art. 22 ust. 2a tej ustawy. Na podstawie tego ostatniego przepisu w przypadku niewywiązywania się z obowiązku,
o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną
w wysokości 10 000 zł. Z kolei zgodnie z art. 10 ust. 2b - odstępuje się od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru.
W myśl art. 10a ust. 3 ustawy o SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub
z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Podnieść bowiem należy, że w sprawie ustalono, iż nie było problemów z zasięgiem satelitarnym i skarżąca miała bieżący monitoring swojego pojazdu, a mimo to organom KAS monitoring ten nie został udostępniony. Istotne jest, że w ww. okresie nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT-GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych. Ponadto nie stwierdzono zgłoszeń dotyczących problemów w działaniu systemu SENT-GEO.
W tej sytuacji zgodzić się należy z Dyrektorem IAS, że skoro lokalizator nie przekazywał danych do SENT i nie zostało odnotowane wadliwe działanie systemu SENT-GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych oraz nie stwierdzono, aby przewoźnik zgłaszał problemy w działaniu systemu, to zachodziła podstawa do nałożenia na przewoźnika kary na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy o SENT. Nie ma bowiem wątpliwości, że doszło do naruszenia art. 10a ust. 1 ww. ustawy.
W związku z tym należy stwierdzić, że prawidłowo ustalony stan faktyczny stanowił podstawę do rozważań organów w zakresie możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Zdaniem Sądu, nie było podstaw do odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 22b ustawy o SENT, bowiem wskazana w nim sytuacja nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Art. 22 ust. 2b ustawy o SENT umożliwia odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku,
o którym mowa w art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru, jednakże taka okoliczność nie wystąpiła w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do zarzutów skargi, należy zwrócić uwagę na cel regulacji ustawy o SENT, którym jest zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów, a osiągnięcie tego celu ma nastąpić przez zapewnienie monitorowania przewozów określonych towarów.
W związku z tym ustawa nakłada obowiązki, a ich niewykonanie usankcjonowano administracyjnymi karami pieniężnymi w określonej wysokości i to niezależnie czy doszło, czy też nie, do uszczupleń podatkowych (zob. wyroki: WSA w Krakowie z 22 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 939/20; WSA w Gliwicach z 31 marca 2021 r., sygn. akt III SA/GL 34/21; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 14 października 2021 r., sygn. akt II SA/Go 667/21; WSA we Wrocławiu z 26 października 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 326/22).
W art. 22 ust. 3 ustawy o SENT wprowadzono "klauzule generalne" umożliwiające uwzględnienie okoliczności indywidualnych w ramach jednostkowej sprawy. Zgodnie z tym przepisem w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a,
z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Z kolei w art. 26 ust. 3 ustawy o SENT zostały wymienione enumeratywnie dodatkowe kryteria i warunki odstąpienia od nałożonej kary. Stosownie do tej regulacji, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną
z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4. Dla ustalenia treści - wynikających z art. 22 ust. 3 ustawy o SENT - norm prawnych niewystarczające jest poprzestanie na wykładni językowej, lecz zachodzi potrzeba przeprowadzenia także wykładni systemowej i celowościowej, z uwzględnieniem założeń leżących u podstaw wprowadzenia analizowanej regulacji prawnej. Konieczność dokonywania kompleksowej wykładni przepisów ustawy o SENT, określających przesłanki przewidzianych w tej ustawie instytucji odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych, została też potwierdzona w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. wyroki NSA: z 26 lutego 2020 r., sygn. akt II GSK 1075/19; z 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20). Wykładnia celowościowa i systemowa przepisów ustawy o SENT, regulujących instytucję odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, prowadzi do wniosku, że przy badaniu, czy zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, należy uwzględnić całokształt okoliczności stanu faktycznego w konkretnej sprawie (por. wyroki WSA we Wrocławiu z 3 października 2023 r., III SA/Wr 518/22
i z 26 października 2023 r., III SA/Wr 326/22). Podkreślić należy, że ustawodawca stanowi, iż organ "może" odstąpić od nałożenia kary, a nie, iż "ma obowiązek" odstąpienia od nałożenia kary, co oznacza, że organ działa w ramach uznania administracyjnego. Nawet wystąpienie przesłanki odstąpienia od nałożenia kary, nie oznacza automatycznie powstania po stronie organu obowiązku nienałożenia kary.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że jeśli chodzi o ważny interes przewoźnika, to rację mają organy, iż nie wystąpiła ta przesłanka w sprawie. Ważny interes przewoźnika to pojęcie niedookreślone i decydują o nim obiektywne kryteria. Zauważyć należy, że skarżąca już na etapie wszczęcia postępowania administracyjnego została pouczona o treści art. 22 ust. 3 ustawy
o SENT (postanowienie z dnia [...] czerwca 2020 r.), a następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. wezwano do przedstawienia szczegółowych informacji
i dokumentów świadczących o ewentualnym istnieniu ważnego interesu przewoźnika lub ważnego interesu publicznego uzasadniającego odstąpienie przez organ od nałożenia na nią kary pieniężnej. Jednocześnie wskazano warunki w przypadku ubiegania się o pomoc de minimis (k. 18 i 22 akt administracyjnych organu I instancji).
Strona pomimo otrzymanego wezwania do przedstawienia szczegółowych informacji i dokumentów świadczących o ewentualnym istnieniu ważnego interesu przewoźnika lub ważnego interesu publicznego uzasadniającego odstąpienie przez organ od nałożenia na nią kary pieniężnej, nie przedstawiła takich informacji
i dokumentów.
Zauważyć należy, że organ I instancji wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. o udzielenie informacji
o ewentualnych zaległościach strony. W piśmie z [...] lipca 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. poinformował, że strona nie posiada zaległości podatkowych oraz, iż wobec Spółki nie prowadzono i nie toczy się postępowanie egzekucyjne.
W piśmie z [...] sierpnia 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. poinformował, że strona nie posiada zaległości i nie było prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne.
Zatem Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w T. przeanalizował wywiązywanie się strony z obowiązków przed właściwym organem podatkowym i Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Z powyższego wynika, że organ we własnym zakresie pozyskał informacje dotyczące ewentualnych zaległości
z płatnościami składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz podatków.
W kontekście zgromadzonych dowodów uprawnione jest twierdzenie organu, że zapłata wymierzonej kary pieniężnej nie zachwieje podstawami egzystencji strony, a tym samym nie spowoduje konieczności sięgnięcia po pomoc Państwa. Stąd na akceptację zasługuje ocena organu, że sytuacja finansowa strony nie wskazuje na brak możliwości uregulowania kary. Wprawdzie pojęcia ważnego interesu strony nie można ograniczać tylko do interesu ekonomicznego, jednak skarżąca nie wykazała przed organami, że
w sprawie zachodziły inne sytuacje nadzwyczajne czy zdarzenia losowe, które takie odstąpienie uzasadniałyby z ważnych dla niej względów, a dodatkowo innych niż ekonomiczne. Podkreślić należy, że na profesjonalnym podmiocie ciąży obowiązek znajomości swoich prawnych obowiązków, w tym wynikających z ustawy o SENT. Organ ocenił sytuację finansową skarżącej i wpływ na nią wykonania zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie zaś skarżąca miała wpływ na stwierdzone naruszenie art. 10a ust. 1 ustawy o SENT.
Sąd zgadza się z oceną organu, że brak jest również podstawy do powoływania się przez skarżącą na interes publiczny w odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej.
W zakresie przesłanki interesu publicznego wskazać należy, że w orzecznictwie charakteryzuje się ją jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego. Wprowadzenie przesłanki interesu publicznego do art. 22 ust. 3 ustawy o SENT oznacza, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej będzie zbieżne z tym interesem.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącej o istnieniu podstaw do odstąpienia od nałożenia kary wobec braku stwierdzenia uszczuplenia należności publicznoprawnych. Rodzaj naruszenia, którego dopuścił się przewoźnik, stanowi istotne utrudnienie
w zapobieganiu uszczupleniom zaległości podatkowych, nawet jeśli w danym przypadku nie doszło do takiego uszczuplenia. Skoro bowiem celem ustawy o SENT jest zapewnienie skutecznego monitoringu towarów, a wskazany wymóg należy do narzędzi służących tej skuteczności, to w interesie publicznym leży zapewnienie jego przestrzegania. System kontroli powinien być szczelny, skuteczny i bezpieczny,
a podmioty trudniące się obrotem towarami objętymi systemem monitorowania powinny dochować należytej staranności w wypełnianiu swoich obowiązków. W tym zakresie Sąd podziela zapatrywania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 17 maja 2022 r., sygn. akt III SA/Lu 97/22, w którym zasadnie dostrzeżono, że skoro kara pieniężna ma również cel prewencyjny, to za odstąpieniem od jej nałożenia nie może przemawiać fakt, że nie doszło do uszczuplenia należności publicznoprawnych na skutek stwierdzonego naruszenia. Podkreślić należy, że wprowadzenie przez ustawodawcę wskazanych kar pieniężnych było celowym zamierzeniem, aby niedopełnienie obowiązków nałożonych przez ustawę o SENT było dla podmiotów uczestniczących w przewozie towarów "wrażliwych" nieopłacalne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 3 października 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 518/22). W takim przypadku nie ma znaczenia czy powyższe naruszenie miało, czy też nie miało wpływu na dochody Skarbu Państwa (uszczuplenie podatkowe).
W ocenie tut. Sądu, w przypadku naruszenia obowiązku wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, sięganie po instytucję odstąpienia od kary powinno następować w wyjątkowych sytuacjach, gdyż naruszenie tego rodzaju godzi w istotę i podstawowe cele tej ustawy. Skoro bowiem celem tej ustawy jest zapewnienie maksymalnie skutecznego monitoringu towarów, a wskazany wymóg należy do narzędzi służących tej skuteczności, to w interesie publicznym leży zapewnienie jego przestrzegania. Analizy interesu publicznego należy dokonać nie tylko w oparciu o płaszczyznę ekonomiczną (odnoszącą się do ekonomicznej sytuacji przewoźnika), lecz również na płaszczyźnie pozaekonomicznej, a więc także związanej z takimi wartościami, jak zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, czy też sprawność działania aparatu państwowego.
W konsekwencji argumentacja organu zasługuje na akceptację jako nienaruszająca prawa. Zatem tut. Sąd nie podziela stanowiska, że w sprawie uzasadnione jest odstąpienie od nałożenia kary ze względu interes publiczny. Organ odniósł się do tej kwestii w sposób wystarczający.
W kontekście zasady proporcjonalności należy zgodzić się, że podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia nie powinien być karany za pewne uchybienia formalne lub nieistotne pomyłki. W sprawie taka sytuacja jednak nie miała miejsca, tj. nieistotne naruszenia czy też oczywiste omyłki, błędy lub uchybienia formalne, niezawinione nieprzekazywanie danych do SENT. Tego rodzaju przypadki trudno porównywać z naruszeniem stwierdzonym w rozpoznawanej sprawie. Brak przekazywania danych lokalizacyjnych do systemu SENT nie był uchybieniem jedynie formalnym czy omyłką. Stwierdzone uchybienie, zdaniem Sądu, stanowiło poważne naruszenie uniemożliwiające realizację celów ustawy SENT, czyli wykonania kontroli przewozu oleju napędowego. Przekazywanie danych lokalizacyjnych do systemu SENT dotyczące przewozu towaru umożliwia bieżące monitorowanie przewozu, a naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy o SENT wypacza jej cel. Stwierdzone naruszenie uniemożliwiło monitorowanie przewozu towaru wrażliwego. Takie zachowania nie mogą być postrzegane jako zgodne z interesem publicznym.
Rację zatem należy przyznać organowi, że w sprawie niewątpliwie nie mamy do czynienia z ważnym interesem strony ani interesem publicznym, które uzasadniałyby odstąpienie od nałożenia kary. W decyzjach organy przeanalizowały to zagadnienie, uzasadniając przyczyny, dla których brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia kary, a tut. Sąd ocenia to stanowisko jako uprawnione.
Reasumując, w ocenie Sądu, argumentacja organu pozwala także stwierdzić, że w sprawie nie doszło też do naruszenia również zasady proporcjonalności, co zostało rozważone w zaskarżonej decyzji. Należy podkreślić, że wysokość kary administracyjnej, aby mogła spełnić swoją rolę prewencyjną, nie może być zbyt niska,
a zasada proporcjonalności nie może służyć za podstawę ochrony interesu wynikającego z naruszenia prawa (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 marca 2002 r., sygn. akt SK 2/01, OTK ZU nr 2/A/2002, poz. 15). Sąd zwraca uwagę, że przepisy ustawy o SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. towarów wrażliwych. Zostały przy tym tak ukształtowane, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów, a więc są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Nałożenie kary jest obligatoryjne. Jak wskazano zaś w uzasadnieniu projektu ustawy
o monitorowaniu drogowego przewozu towarów (druk 1244), sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy przewozu, tzw. uczestnicy "łańcucha dostaw" podlegającego systemowi monitorowania, a wysokość kar została uzależniona od ich roli i obowiązków na nich nałożonych. System kar z uwagi na sposób ich wymierzania jest czytelny
i przejrzysty. Konstrukcja oraz sposób zredagowania przepisów regulujących obowiązek przestrzegania norm związanych z systemem monitorowania drogowego przewozu towarów jest na tyle precyzyjny i jednoznaczny, że wyklucza możliwość swobodnej interpretacji tych uregulowań zarówno przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organy prowadzące postępowania.
Już tylko na marginesie należy mieć na uwadze, że organ wskazał w zaskarżonej decyzji na stwierdzone naruszenia ustawy o SENT w zakresie innych zgłoszeń - str. 11 zaskarżonej decyzji. Wprawdzie wskazane przez organ wyroki WSA w Bydgoszczy zostały uchylone wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2025 r., sygn. akt II GSK 1483/21 oraz sygn. akt II GSK 1484/21 i sprawy przekazane do ponownego rozpoznania, a następnie decyzje organu odwoławczego uchylone przez WSA w Bydgoszczy (wyroki WSA z dnia 10 czerwca 2025 r. sygn. akt I SA/Bd 202/25
i sygn. akt I SA/Bd 203/25), to jednak nie wyeliminowano z obrotu prawnego decyzji organu I instancji.
Reasumując należy skonstatować, że przewoźnik ma nie tylko wyposażyć środek transportu w lokalizator bądź urządzenie zewnętrzne pozwalające na przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem do rejestru SENT, ale i zapewnić skuteczność przekazu tych danych. Strona miała dostęp do lokalizacji środka transportu, jednakże dane te nie zostały udostępnione organom Krajowej Administracji Skarbowej. Ponadto obowiązki z ustawy o SENT nie mogą być traktowane jako ograniczenie konstytucyjnych wolności i praw, o których mowa w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Zasada proporcjonalności (powołany w skardze art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej) nie może sprowadzać się do niestosowania przepisów ustawy
o SENT.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że w warunkach niniejszej sprawy, organy dokonały właściwej wykładni oraz zastosowania art. 10a ust. 1, art. 22 ust. 2a ustawy o SENT w zakresie podstaw do nałożenia kary oraz art. 22 ust. 3 ustawy SENT w zakresie braku przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Przy wydawaniu kontrolowanej decyzji, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania (w tym art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p.), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy oraz prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak
w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło