I SA/Bd 245/21
WyrokWSA w Bydgoszczy2021-06-08
Skład orzekający: Jarosław Szulc, Agnieszka Olesińska, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną w administracji może być podstawą do kwestionowania zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego lub prawidłowości jego prowadzenia, w tym zarzutów dotyczących przedawnienia należności głównej, błędnego naliczenia odsetek czy naruszenia przepisów o kosztach egzekucyjnych?Ratio decidendi
Sąd administracyjny w ramach skargi na czynność egzekucyjną bada jedynie zgodność z prawem konkretnej czynności egzekucyjnej, a nie zasadność wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani jego prawidłowość. Zarzuty dotyczące przedawnienia, naliczenia odsetek czy kosztów egzekucyjnych stanowią podstawę do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego (art. 33 u.p.e.a.) i nie mogą być skutecznie podnoszone w skardze na czynność egzekucyjną, co wynika z zasady niekonkurencyjności środków zaskarżenia.Stan faktyczny
W sprawie ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu skargi na czynność egzekucyjną. Czynnością egzekucyjną było zajęcie wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego, które skarżący twierdził, że mu nie przysługują z uwagi na cesję. Organy egzekucyjne uznały zajęcie za prawidłowe, a kwestię cesji rozstrzygnęły w odrębnym postępowaniu o wyłączenie spod egzekucji, odmawiając jej uwzględnienia. Skarżący kwestionował również prawidłowość naliczenia odsetek, kosztów egzekucyjnych oraz przedawnienie należności głównej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Olesińska sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. prowadzi z majątku M. G. postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia [...]. nr [...], z dnia [...]. nr [...], z dnia [...]. nr [...] oraz nr [...], obejmujących należność z tytułu podatku dochodowego za 2009r. oraz podatku od towarów i usług za okres 04/2008 oraz 06-11/2008.
Zawiadomieniem z dnia [...]. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego u dłużnika zajętej wierzytelności, tj. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.
Pismem z dnia [...]. radca prawny I. P. wniosła o wyłączenie spod egzekucji wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów postępowania, z uwagi na to, że w związku z cesją wierzytelności przypadają one na jej rzecz jako pełnomocnika skarżącego. Jednocześnie złożyła skargę na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego, z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej czynności, a także umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz kosztów egzekucyjnych w całości.
Postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. oddalił skargę strony na czynność egzekucyjną. Oceniając prawidłowość zaskarżonej czynności egzekucyjnej, organ uznał, że została ona przeprowadzona zgodnie z zasadami określonymi w art. 89 § 1-3 ustawy z dnia [...]. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. z 2020r. poz. 1427 ze zm. – dalej "u.p.e.a.").
W zażaleniu na powyższe postanowienie strona wniosła o jego uchylenie w całości, uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej, umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie postanowienia w zakresie kosztów egzekucyjnych w całości.
Po rozpatrzeniu zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...]. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W jego uzasadnieniu organ wskazał m.in., że zaskarżona czynność egzekucyjna przeprowadzona została na podstawie art. 89 § 1 u.p.e.a., przez przesłanie do dłużnika zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi ze stosownym wezwaniem, aby zajętej kwoty świadczenia bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie dochodzonej należności. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, organ egzekucyjny wezwał dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy: uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność. Ponadto, stosownie do treści art. 89 § 3 pkt 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny zawiadomił skarżącego o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, doręczając w dniu [...]. zawiadomienie o zajęciu przesłane do dłużnika zajętej wierzytelności wraz z pouczeniem, że skarżący nie może odebrać zajętej kwoty ani nią rozporządzać w żaden inny sposób. Organ wskazał również, że podstawę zastosowanego środka egzekucyjnego stanowiło prawidłowo sporządzone zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, które zawierało wszystkie wymagane dla tego dokumentu elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. Zajęcie wierzytelności pieniężnej dokonane zostało z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, tj. w dniu [...]. W konsekwencji Dyrektor stwierdził, że organ egzekucyjny stosując środek egzekucyjny przewidziany w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., nie naruszył przepisów ustawy, zatem brak było podstaw do uznania zasadności skargi.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu organ stwierdził, że skoro zgodnie z wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 16 czerwca 2020r. sygn. akt I SA/Bd 146/20 skarżącemu przysługiwała wierzytelność z tytułu zwrotu kosztów postępowania, to prawnie dopuszczalne było zajęcie tej wierzytelności w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Zdaniem organu, zarzut dotyczący naruszenia art. 38 § 1, art. 41 oraz art. 44 u.p.e.a. jest niezasadny, bowiem powyższe przepisy nie miały zastosowania w przedmiotowej sprawie. Ponadto w ocenie Dyrektora, wbrew stanowisku skarżącego przedmiot zajęcia został określony w sposób niebudzący wątpliwości poprzez wskazanie, że zajęciu podlega wierzytelność z tytułu kosztów postępowania sądowego. Zajęta wierzytelność została również prawidłowo zidentyfikowana przez dłużnika zajętej wierzytelności i przekazana do realizacji. W zakresie zarzutu naruszenia art. 64 i art. 64a u.p.e.a. poprzez naliczenie w zawiadomieniu o zajęciu kosztów egzekucyjnych, pomimo niewydania w tym przedmiocie postanowienia oraz ich zawyżenia, organ wskazał, że postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych organ egzekucyjny wydaje w trybie art. 64c § 7, zgodnie z procedurą określoną w art. 64c § 6a u.p.e.a., po zakończeniu egzekucji. Natomiast instytucja umorzenia kosztów egzekucyjnych przewidziana w art. 64e § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie może być stosowana z pominięciem art. 64c § 6a i § 7 tej ustawy. Odnosząc się do zarzutów określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, błędnego naliczenia odsetek i nieuwzględnienia okresów, w których odsetki nie są naliczane oraz przedawnienia obowiązku w zakresie należności głównej organ wyjaśnił, że poprzez wniesienie skargi na czynności egzekucyjne można kwestionować skutecznie jedynie działania wykonawcze organów egzekucyjnych, podnosząc okoliczności niebędące podstawą innych środków zaskarżenia. Argumenty stanowiące podstawę do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania administracyjnego, zgodnie z zasadą niekonkurencyjności środków zaskarżenia, nie mogą podlegać ocenie w ramach skargi na czynność egzekucyjną. Ponadto, wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego może stanowić przedmiot odrębnego wniosku do organ egzekucyjnego we właściwym trybie, bowiem w ramach skargi na czynność egzekucyjną nie podlegają ocenie przesłanki z art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Natomiast, wobec prawidłowości przeprowadzonej czynności egzekucyjnej wniosek o jej uchylenie w całości jest niezasadny.
W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, uchylenie zaskarżonych czynności egzekucyjnej, umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie postanowienia w zakresie kosztów egzekucyjnych w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
- naruszenie 89 § 1 u.p.e.a i art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 oraz art. 89 § 1 u.p.e.a., poprzez zajęcie kosztów postępowania sądowego, w sytuacji, gdy skarżącemu nie przysługują w stosunku do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej żadne wierzytelności z tego tytułu, z uwagi na cesję wierzytelności, o czym dłużnik zajętej wierzytelności został zawiadomiony w pismach z dnia [...] r. oraz [...] r., a także organ egzekucyjny w piśmie z [...]. ;
- naruszenie art. 89 § 1 u.p.e.a. poprzez nieprecyzyjne określenie wierzytelności uniemożliwiające jej identyfikację;
- naruszenie art. 38 § 1, art. 41, art. 44, art. 17 oraz art. 1a pkt 12 lit. a, pkt 7 i pkt 14 oraz w związku z art. 168a, art. 168b, art. 168c i art. 89 § 1 u.p.e.a. oraz art. 16 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 509 i art. 515 ustawy Kodeks cywilny poprzez nieuwzględnienie własnego stanowiska i stanowiska Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w sprawie wniosku o wyłączenie spod zajęcia złożonego w związku z zawiadomieniem o zajęciu nr [...] [...]
- naruszenie art. 64 i art. 64a u.p.e.a. poprzez naliczenie w zawiadomieniu o zajęciu kosztów egzekucyjnych z naruszeniem tych przepisów oraz pomimo niewydania w tym przedmiocie postanowienia;
- określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, w tym w szczególności z uwagi na naruszenie art. 27 § 1 pkt 3, art. 26 § 1, § 2 i § 4 i art. 27a u.p.e.a., w zw. z załącznikiem nr 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2016 r, w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. 2016, poz. 1305) oraz w zw. z art. 24 ust 5 i art. 31 ust 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (tekst jednolity: Dz. U. 2016 poz. 720) w zw. z art. 202 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. 2016 poz. 1948) w zw. z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 pkt 2, pkt 3, pkt 7, pkt 7a, pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018r. poz. 800) oraz z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (DZ.U. Nr 165, 1373) - a w szczególności błędne naliczenie odsetek i nieuwzględnienie okresów, w których odsetki nie są naliczane oraz zajęcie, mimo przedawnienia zobowiązania podatkowego określonego tytułem wykonawczym i w związku z tym jego wygaśnięcie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 - dalej "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest prawidłowość dokonanej przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnej, polegającej na zajęciu wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego, a w konsekwencji, zasadność rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego o oddaleniu skargi na tę czynność egzekucyjną.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w świetle art. 1a pkt 2 u.p.e.a., ilekroć w ustawie jest mowa o czynności egzekucyjnej - rozumie się przez to wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a więc środka wymienionego w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Do czynności egzekucyjnych zalicza się zatem wszelkie czynności zajęcia prawa majątkowego zobowiązanego, takie jak np. zajęcie wynagrodzenia, renty, rachunku bankowego bądź innej wierzytelności pieniężnej, a także zajęcia ruchomości lub nieruchomości oraz dalsze czynności związane z realizacją tych środków egzekucyjnych, takie jak np. odebranie zajętych ruchomości bądź ich licytacja.
Stosownie do art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego lub egzekutora. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne, ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia ( wyrok NSA z 5 marca 2015 r., II FSK 290/13). Nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (wyrok NSA z 2 kwietnia 2015 r., II FSK 749/13 ). Tak więc skarga na czynności egzekucyjne nie będzie przysługiwać w sytuacjach, w których przewiduje się wniesienie zarzutów, zażalenia na postanowienia, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. Oznacza to, że składana w trybie art. 54 u.p.e.a. skarga nie może stanowić konkurencyjnego – w stosunku do wskazanych wyżej – środka zaskarżenia, a jej ograniczony zakres sprawia, że w ramach skargi nie mogą być badane zarzuty materialnoprawne, skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego.
W świetle powyższych rozważań Sąd zauważa, że zarzuty skargi zasadniczo nie kwestionują samej poprawności przeprowadzonej przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnej. Skarżący wniesionymi zarzutami, powołując się na umowę cesji, w głównej mierze kwestionuje dopuszczalność prowadzenia postępowania egzekucyjnego i podjęcia czynności egzekucyjnych wobec zasądzonego zwrotu kosztów postępowania sądowego od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, na rzecz skarżącego, na mocy prawomocnego wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 16 czerwca 2020r. sygn. akt I SA/Bd 146/20. Zdaniem Sądu, nie ma racji skarżący twierdząc, iż organ egzekucyjny naruszył art. 89 § 1 u.p.e.a. poprzez zajęcie kosztów postępowania sądowego, mimo że, z uwagi na dokonaną cesję, skarżącemu nie przysługiwały żadne wierzytelności z tego tytułu.
Po pierwsze, z treści wymienionego orzeczenia jednoznacznie wynika, że zasądzone koszty sądowe są należne M. G., jako stronie postępowania sądowego. Po drugie, z akt sprawy wynika, iż z wnioskiem o wyłączenie spod egzekucji zajętej wierzytelności pieniężnej w trybie art. 38 u.p.e.a., powołując się na okoliczność cesji wierzytelności, wystąpiła do organu egzekucyjnego pełnomocnik skarżącego radca prawny I. P.. Postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. odmówił wyłączenia spod egzekucji wierzytelności pieniężnej wynikającej z wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 16 czerwca 2020r. sygn. akt I SA/Bd 146/20. W wyniku wniesionego zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w I..
Zatem organy, z właściwą ku temu podstawą prawną procedowały w odrębnym postępowaniu kwestię ewentualnego włączenia spod egzekucji zajętej wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego, ostatecznie nie znajdując podstaw do takiego wyłączenia.
Z powyższą kwestią związany jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 38 § 1, art. 41, art. 44, art. 17 oraz art. 1a pkt 12 lit. a pkt 7 i pkt 14 oraz w związku z art. 168a, art. 168b, art. 168c i art. 89 § 1 u.p.e.a. oraz art. 16 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 509 i art. 515 ustawy Kodeks cywilny poprzez nieuwzględnienie własnego stanowiska i stanowiska Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w sprawie wniosku o wyłączenie spod zajęcia złożonego w związku z zawiadomieniem o zajęciu nr [...]. W ocenie Sądu, zarzut ten bowiem dotyczy kwestii nie tyle samej poprawności czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wierzytelności, lecz oceny, komu przysługuje prawo do zajętej wierzytelności. Tymczasem, ta kwestia mogła być i była przedmiotem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 38 u.p.e.a., a działania organu egzekucyjnego nie były z nim sprzeczne. Powyższa okoliczność oraz niekonkurencyjność wnoszonych w toku postępowania egzekucyjnego środków prawnych, wykluczała możliwość rozstrzygnięcia tej kwestii przy pomocy skargi, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych słusznie wskazuje się, iż nie ma podstaw do przyjęcia, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, przy pomocy którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2018 r. sygn. akt I GSK 1994/18, Lex nr 2587966). Tym samym, także zarzuty naruszenia art. 38 § 1, art. 41 oraz art. 44 u.p.e.a. należy uznać za chybione, albowiem przepisy te nie miały w przedmiotowej sprawie w ogóle zastosowania, wobec czego, organ egzekucyjny nie mógł dopuścić się ich naruszenia.
W rezultacie, organ egzekucyjny był uprawniony do dokonania zajęcia wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego u dłużnika zajętej wierzytelności, tj. Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Zatem, sytuowane w tym kontekście zarzuty naruszenia art. 89 § 1 u.p.e.a. i art. 7, art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. należy również uznać za niezasadne.
Należy podkreślić, że egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych została uregulowana w art. 89 u.p.e.a. Zgodnie z jego § 1, organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności.
Natomiast § 2 stanowi, że zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług.
Wymogi przewidziane dla zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności uregulowano w art. 67 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym zawiadomienie to zawiera:
1) oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego;
2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności;
3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego;
4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia;
5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia;
6) kwotę należnych kosztów egzekucyjnych;
7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia;
8) pouczenie zobowiązanego i dłużnika zajętej wierzytelności o skutkach zajęcia;
9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.
Biorąc pod uwagę brzmienie powyższych przepisów, zdaniem Sądu, organy obu instancji trafnie uznały, że zajęcie wierzytelności z tytułu zasądzonych kosztów sądowych, dokonane zawiadomieniem z dnia [...]. było prawidłowe. Powyższe zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...]. (art. 89 § 1 u.p.e.a) wraz z wezwaniem o którym mowa w art. 89 § 3 pkt 1 u.p.e.a. Stosownie do treści art. 89 § 2 u.p.e.a. zajęcie zostało dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Z akt sprawy wynika również, że powyższe zawiadomienie z dnia [...]. stosownie do postanowień art. 89 § 3 pkt 2 u.p.e.a. zostało doręczone także pełnomocnikowi skarżącego. Zawiadomienie o zajęciu zawierało wszystkie niezbędne informacje i pouczenia (art. 67 § 1 i 2 u.p.e.a.), a także zostało sporządzone na właściwym formularzu wynikającym z Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 lipca 2020 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1314).
Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku strony skarżącej zajętą wierzytelność określono precyzyjnie, została ona prawidłowo zidentyfikowana zarówno przez skarżącego jak również przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W zawiadomieniu z dnia [...]. w sposób czytelny wskazano, że zajęciu podlega wierzytelność z tytułu kosztów postepowania sądowego. W konsekwencji, zarzut naruszenia art. 89 § 1 u.p.e.a. należy uznać za nietrafny.
Odnosząc się do zarzutów określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, w tym w szczególności z uwagi na naruszenie przy wystawianiu tytułu wykonawczego art. 27 § 1 pkt 3, art. 26 § 1, § 2 i § 4 i art. 27a u.p.e.a., a w szczególności błędne naliczenie odsetek i nieuwzględnienie okresów, w których odsetki nie są naliczane oraz przedawnienie należności objętej tytułem wykonawczym wskazać należy, że wpisują się one w podstawy odrębnego środka prawnego, tj. zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 33 § 1 u.p.e.a. Należy podkreślić, że skarga na czynności egzekucyjne nie jest środkiem konkurencyjnym, z zarzutami wnoszonymi na podstawie art. 33 u.p.e.a. (wyrok NSA z dnia 22 września 2010r., sygn. akt II FSK 568/09). Również w piśmiennictwie akcentuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015, wydanie VII, komentarz do art. 54). Rozpatrzenie zarzutów w postępowaniu skargowym byłoby obejściem prawa i naruszałoby zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia (tak np. NSA w przywołanym wyżej wyroku z dnia 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13). Powyższa zasada sprowadza się do ukształtowania środków ochrony prawnej w taki sposób, by ich podstawy nie mogły być powielane, tzn. by nie zaistniała sytuacja, w ramach których dany zarzut byłby rozpatrywany w ramach kilku środków ochrony prawnej. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie są względem siebie konkurencyjne. Nie można ich stosować zamiennie. Każdy z nich, w szczególności skarga na czynności egzekucyjne i zarzuty, dotyczy konkretnych uchybień, jest wnoszony w różnym terminie i rozpoznawany z zastosowaniem innych przesłanek.
Końcowo, odnosząc się do zarzutów dotyczących naliczenia kosztów egzekucyjnych z naruszeniem art. 64 i 64a u.p.e.a. oraz niewydania w tym przedmiocie postanowienia należy wyjaśnić, że odnośnie kosztów egzekucyjnych ustawa egzekucyjna przewiduje odrębną procedurę, określoną w przepisie art. 64c § 6a i § 7, wymagającą złożenia przez zobowiązanego wniosku o wydanie przez organ egzekucyjny stosownego zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, a następnie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, na które przysługuje zażalenie.
Reasumując, Sąd po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy stwierdza, że sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty nie są zasadne i nie mogą stanowić podstawy do zakwestionowania stanowiska organu odwoławczego wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu. Zaskarżona czynność egzekucyjna nie została obarczona żadnymi istotnymi wadami, które mogłyby zostać uwzględnione w ramach wniesionej skargi. Inna ocena sprawy przez stronę skarżącą nie przesądza, że ustalenia organów są błędne, a podjęte czynności niezgodne z podanymi przepisami.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
s. A. Olesińska ` s. J. Szulc s. U. Wiśniewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło