I SA/Bd 249/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-06-22
Skład orzekający: Dariusz Dudra, Ewa Kruppik-Świetlicka, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy darowizna środków pieniężnych dokonana przez darczyńcę bezpośrednio na rachunek bankowy wierzyciela, z pominięciem rachunku obdarowanego, korzysta ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn?Ratio decidendi
Sąd uznał, że darowizna środków pieniężnych dokonana przez darczyńcę bezpośrednio na rachunek bankowy wierzyciela, z pominięciem rachunku obdarowanego, spełnia wymogi art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn i korzysta ze zwolnienia od podatku. Warunek przekazania środków na rachunek bankowy nabywcy jest wymogiem technicznym służącym udokumentowaniu darowizny, a nie ograniczeniem istoty zwolnienia podatkowego.Stan faktyczny
R. L. otrzymał darowiznę 50% udziału w mieszkaniu od rodziców, którzy dokonali wpłat na rachunek sprzedającego oraz spłacili raty kredytu mieszkaniowego. Organ podatkowy ustalił podatek od spadków i darowizn od części darowizny, uznając, że nie spełniono warunków zwolnienia podatkowego, gdyż środki nie zostały przekazane na rachunek obdarowanego. Skarżący zakwestionował tę decyzję, wskazując na błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B., określił, że decyzja nie może być wykonana w całości, oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 100 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Synakiewicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 czerwca 2011r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego R. L. kwotę 100 zł (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...]. R. L. (obdarowany) zawarł z rodzicami A. L. i T. L. (darczyńcami) umowę darowizny, w której jako przedmiot wskazano 50% udziału własności mieszkania położonego w B. przy ul. K. [...], zrealizowaną poprzez wpłatę przez darczyńców sprzedającemu to mieszkanie kwoty [...] zł tytułem zadatku w dniu [...] r. oraz przelewu na konto bankowe zbywcy J. R. kwoty [...]zł ([...] zł pochodziło z kredytu bankowego). Na okoliczność otrzymania darowizny w Urzędzie Skarbowym w C. zostało złożone w dniu [...] r. zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych [...].
Postanowieniem z dnia [...]., zostało wszczęte wobec podatnika postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia podatku od spadków i darowizn z tytułu otrzymanej darowizny, a następnie decyzją z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. ustalił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn w kwocie [...] zł z tytułu darowizny otrzymanej od ojca. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, iż w stosunku do uzyskanej darowizny środków pieniężnych na kwotę [...] zł, tj. [...] kwoty [...] zł wykonanej poprzez spłatę rat za miesiąc listopad i grudzień 2009 r. oraz styczeń 2010 r. zostały spełnione warunki określone w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2009r. Nr 93, poz. 768 ze zm.), natomiast darowizny środków pieniężnych: z dnia [...] r. w wysokości [...] zł, z dnia [...]r. w wysokości [...] zł oraz w kwocie[...]zł, tj. [...] kwoty [...] zł wykonanej poprzez spłatę rat kredytu mieszkaniowego w miesiącach: lutym, marcu, kwietniu i maju 2010 r. podlegają opodatkowaniu od spadków i darowizn.
Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił Pan naruszenie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zdaniem odwołującego się ani w Ordynacji podatkowej ani w ustawie o podatku od spadków i darowizn nie ma przesłanki aby darowiznę inną niż pieniężną, traktować na równi z taką darowizną i wymagać, aby spełnione były procedury dotyczące takiej darowizny. Niezrozumiała jest dla skarżącego także okoliczność podejmowania różnych rozstrzygnięć przez dwa organy podatkowe inne ze względu na właściwość (B. i C.) dotyczących tego samego zdarzenia w sprawie "bliźniaczej" i na podstawie tych samych przepisów podatkowych. W treści odwołania podatnik powołał się na treść uzasadnienia decyzji wydanej w odrębnej sprawie podatkowej wobec osoby trzeciej – A. L.
Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że prawidłowo organ podatkowy pierwszej instancji ustalił, iż przedmiotem spornej darowizny od ojca na rzecz skarżącego były środki pieniężne, a nie darowizna rzeczy w postaci udziału we własności mieszkania. Dyrektor podkreśliła, że przepisy art. 65 § 2 kodeksu cywilnego nakazują raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, niż opierać się na jej dosłownym brzmieniu. W ocenie organu odwoławczego wolą stron umowy z dnia [...] r. była darowizna środków pieniężnych m.in. na rzecz skarżącego, która miała na celu pełne sfinansowanie przez rodziców kosztów zakupu nabytego przez niego i siostrę mieszkania czy to bezpośrednio - poprzez dokonanie wpłat na rachunek sprzedającego, czy też pośrednio - poprzez spłatę kredytu zaciągniętego za zakup tej nieruchomości.
Organ zauważył, że właścicielem przedmiotowego lokalu jest skarżący wraz z siostrą, natomiast do dnia wydania zaskarżonej decyzji ciężar spłaty kredytu wraz z odsetkami ponosił wyłącznie ojciec T. L., co wynika z przedłożonych przez stronę dokumentów w postaci: udzielonego przez ojca w dniu [...] r. pełnomocnictwa do dysponowania przez bank jego rachunkiem osobistym i obciążania tego konta wymagalnymi należnościami wynikającymi z umowy kredytu mieszkaniowego oraz harmonogramu spłat rat ww. kredytu w okresie od [...] r. do [...] r. Dyrektor podkreślił, że ponieważ świadczenie w postaci przelania środków finansowych na spłatę kredytu wraz z odsetkami przez ojca ma charakter bezzwrotny, zatem w całości stanowi darowiznę - podlegającą regulacjom ustawy o podatku od spadków i darowizn - w części w jakiej uzyskany kredyt będzie spłacany przez T. L.
Organ odwoławczy stwierdził, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy przedmiotem darowizny były środki pieniężne, a nie przejęcie długu, stanowiącego rodzaj prawa o charakterze majątkowym. Zgodnie z art. 519 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) osoba trzecia może wstąpić na miejsce dłużnika, który zostaje z długu zwolniony (przejęcie długu). W takiej sytuacji w myśl art. 518 Kodeksu cywilnego osoba trzecia, która spłaca wierzyciela, nabywa spłaconą wierzytelność do wysokości dokonanej zapłaty. Sukcesja następuje w całość stosunku zobowiązaniowego. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 519 § 2 Kodeksu cywilnego przejęcie długu może nastąpić:
1) poprzez umowę między wierzycielem a osobą trzecią za zgodą dłużnika; oświadczenie dłużnika może zostać złożone którejkolwiek ze stron;
2) przez umowę między dłużnikiem a osobą trzecią za zgodą wierzyciela; oświadczenie wierzyciela może być złożone którejkolwiek ze stron; jest ono bezskuteczne, jeżeli wierzyciel nie wiedział, że osoba przejmująca dług jest niewypłacalna.
Umowa o przejęcie długu powinna być pod rygorem nieważności zawarta na piśmie - art. 522 K.c. To samo dotyczy zgody wierzyciela na przejęcie długu.
Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że jak wynika z akt sprawy strony umowy darowizny takiej umowy nie zawarły, nie uzyskały także pisemnej zgody wierzycieli na przejęcie przez darczyńcę długu obdarowanego. Brak jest bowiem umowy zawierającej postanowienia o wstąpieniu osoby trzeciej (w sprawie darczyńcy) w miejsce dłużnika (w sprawie obdarowanego), który z chwilą zawarcia stosownej umowy byłby zwolniony z długu wobec strony umowy sprzedaży z dnia [...] r. (sprzedającego) oraz wobec banku, jak również brak pisemnej zgody sprzedającego oraz banku na zwolnienie skarżącego z długu. Brak jest umowy, na mocy której darczyńca stałby się nowym dłużnikiem wobec sprzedającego oraz banku - w miejsce skarżącego.
Organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn całkowite zwolnienie od podatku środków pieniężnych następuje pod warunkiem zgłoszenia przez obdarowanego faktu nabycia majątku organowi podatkowemu w terminie sześciu miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego oraz udokumentowania otrzymania środków pieniężnych ściśle określonymi dowodami, które zostały wyszczególnione w przytoczonym przepisie. Są to: dowód przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo dowód przekazania na rachunek nabywcy prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo - kredytową lub przekaz pocztowy.
Podkreślił, iż w celu skorzystania ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a tej ustawy niezbędne jest łączne spełnienie wszystkich wymienionych w tym przepisie warunków, tj. dokonania zgłoszenia darowizny w ustawowym terminie od dnia powstania obowiązku podatkowego oraz udokumentowania jej otrzymania przy pomocy środków dowodowych wyraźnie w tym przepisie określonych.
W niniejszej sprawie, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, wypłata darowizny dokonana przez ojca skarżącego w dniu [...] r. i przelew z dnia [...] r. na konto J. R. - sprzedawcy nieruchomości w celu wykonania zobowiązań wynikających z umowy darowizny, z pominięciem rachunku obdarowanego, nie spełnia przesłanki określonej w art. 4a ust. 1 pkt 2 wyżej wymienionej ustawy. Przedmiotowym zwolnieniem, w ocenie organu, nie można także objąć, spłaconych przez ojca strony rat kredytu mieszkaniowego dokonanych w miesiącach: lutym, marcu, kwietniu i maju 2010 r., bowiem skarżący nie zgłosił powyższego faktu w organie podatkowym w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego.
Według organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo natomiast uznał, że w stosunku do spłaconych przez ojca skarżącego rat za miesiąc listopad i grudzień 2009 r. oraz styczeń 2010 r. na rachunek bankowy, którego skarżący jest współwłaścicielem, wobec faktu złożenia w dniu [...] r. zgłoszenia na druku SD-Z2, zostały spełnione warunki wymienione w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, zamierzonego skutku w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji nie może odnieść także powołana w odwołaniu okoliczność wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. odmiennego rozstrzygnięcia w "bliźniaczej" wg skarżącego sprawie. Wskazana decyzja wydana została w odrębnej sprawie podatkowej wobec osoby trzeciej – A. L., która w administracyjnym toku instancji nie była rozpatrywana przez organ odwoławczy. Ponadto organy podatkowe, przy załatwianiu spraw nie są związane treścią rozstrzygnięć, jakie zapadły w innych sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi.
W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...]r. W uzasadnieniu skarżący podtrzymał dotychczasowe argumenty i zarzuty zawarte w odwołaniu. Strona nadal uważa, że w przedmiotowej sprawie został spełniony warunek przepisu art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Na poparcie zawartych w skardze argumentów strona przytoczyła treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 lutego 2010r. sygn. III SA/Po 945/09. Dodatkowo skarżący przytoczył fragmenty decyzji wydanej w sprawie podatkowej jego siostry – A. L.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i podtrzymano dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Aktami sprawy są akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Zatem sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w zakresie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się w nadesłanych aktach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1533/07, LEX nr 488467).
Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi narusza przepisy prawa w sposób, który mógłby implikować jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Nie budzi wątpliwości, że w sprawie nie wystąpiła darowizna udziału w budynku. Rodzice skarżącego nie dysponowali bowiem prawem do lokalu. W sprawie nie doszło też do przejęcia długu w myśl przepisu art. 519 kodeksu cywilnego. Z akt sprawy nie wynika, aby strony zawarły taką umowę, nie uzyskały też pisemnej zgody wierzyciela, nie zawarto również umowy pomiędzy wierzycielem a osobą trzecią za zgodą dłużnika. W stanie faktycznym niniejszej sprawy przedmiotem darowizny były środki pieniężne. A zatem do rozstrzygnięcia pozostaje kwestia czy czynność cywilnoprawna jaką jest darowizna środków pieniężnych dokonana w ten sposób, że wstępny wpłacił te środki bezpośrednio na rachunek bankowy wierzyciela oraz przekazał w gotówce w dniu sporządzenia aktu notarialnego, korzysta ze zwolnienia określonego w art., 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
W przekonaniu Sądu, wpłaty środków finansowych przez darczyńcę na rzecz wierzyciela skarżącego z tytułu nabycia mieszkania przez skarżącego od zbywającego (J. R.) w dniu [...]. i [...]. w celu wykonania umowy darowizny z pominięciem rachunku bankowego obdarowanego spełnia przesłankę z art. 4a ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy.
Zgodnie z art. 4a ust. 1 u.p.s.d., zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2 u.p.s.d., a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku (ze wskazanym zastrzeżeniem), - udokumentują - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.
Analizując stan prawny mający w sprawie zastosowanie, przyjąć należy, że organ podatkowy dokonał wadliwej wykładni przedmiotowego przepisu prawnego poprzez ograniczenie się w prowadzonej wykładni wyłącznie do wykładni językowej, co, mając poniższe wywody na względzie, powoduje bezpodstawne zawężenie dyspozycji art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d.
Ma rację organ podatkowy i jest to wielokrotnie przytaczane przez orzecznictwo sądowoadministracyjne, że w przypadku ulg, zwolnień podatkowych czy jakiegokolwiek innego uprzywilejowania wprowadzonego przez ustawodawcę do powszechnego systemu opodatkowania, należy stosować wykładnię ścisłą. Pogląd ten, jak wskazano, należy podzielić - jednak brak jest podstawy do przyjęcia tezy o konieczności stosowania w takim przypadku wykładni zawężającej. Profesor Bogumił Brzeziński w opracowaniu pt.: Podstawy wykładni prawa podatkowego, ODDK, 2008 wskazał, że orzecznictwo w Polsce nie zajęło jednoznacznego stanowiska w sprawie znaczenia wykładni celowościowej przepisów prawa podatkowego i relacji tej metody wykładni do innych metod, a w szczególności do wykładni językowej; przeważa pogląd, że w przypadku prawa podatkowego wykładnia językowa musi mieć należną rangę i być podstawową metodą wykładni jego przepisów; przywołał jednak wyrok Sądu Najwyższego z 8 stycznia 1993r. w sprawie III ARN 84/92, w którym wyrażono pogląd, że wykładnia gramatyczno-językowa jest tylko jednym z powszechnie przyjmowanych w rozumowaniu prawniczych sposobów wykładni, a wnioski z niej płynące mogą być często myląc, a tym samym prowadzić do rezultatów merytorycznie błędnych i niezgodnych z rzeczywistymi intencjami ustawodawcy, a czasami nawet do rezultatów niesprawiedliwych i krzywdzących stronę.
Sąd podziela pogląd, że w takim przypadku wykładnia językowa musi być uzupełniona wnioskami płynącymi z zastosowania innych rodzajów wykładni: historycznej, systemowej, funkcjonalnej, logicznej, a wreszcie – jeśli nie przede wszystkim – celowościowej, która w odniesieniu do indywidualnych spraw uznana jest za najodpowiedniejszą i najlepiej prowadzącą do rozszyfrowania intencji i celów ustawodawcy. Zdaniem Sądu - jakkolwiek prawo podatkowe, ze względu na swoją specyfikę skutecznie opiera się szerszemu stosowaniu wykładni, w szczególności wykładni celowościowej, to gdy chodzi o normy celu społecznego, jej stosowanie jest uzasadnione i konieczne (por. R. Mastalski: Interpretacja prawa podatkowego, źródła prawa podatkowego i jego wykładnia, Wrocław 1989, str. 98; por. uchwała Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 września 1995 r., W 20/94).
NSA w wyroku z dnia 14 października 2010 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 981/09 wskazał, że celem ustawodawcy wprowadzającego regulację prawną określoną w art. 4 a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn było dążenie do uszczelnienia systemu podatkowego oraz uzyskanie pewności prawnopodatkowej odnośnie nabywanego przez podatników majątku. Wprowadzony powyższym przepisem wymóg udokumentowania dokonanej darowizny należy traktować jedynie jako wymóg natury technicznej, mający na celu potwierdzenie faktycznego, rzeczywistego charakteru dokonanej darowizny. Dlatego w sytuacji, gdy wpłata kwoty objętej umową darowizny pomiędzy krewnymi została dokonana przez darczyńcę na rachunek bankowy dewelopera, w związku z konkretną umową zawartą z obdarowanym, tytułem zapłaty przypadającej od niego należności pieniężnej na pokrycie inwestycji mieszkaniowej, warunek udokumentowania wpłaty na rachunek bankowy nabywcy uznać należy za spełniony. Wpłata taka w sposób wyraźny i niewątpliwy dokumentuje kto, komu i ile darował, potwierdzając rzeczywisty charakter dokonanej umowy darowizny. Jak wskazał NSA, dokonanie wpłaty przez darczyńcę zamiast obdarowanego na konto dewelopera ze szczegółowym określeniem tytułu tej wpłaty jest tylko ominięciem zbędnego pośrednika, przy pełnym zachowaniu wymogów i celu ustanowionych przepisem art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Powyższe odnosi się w przekonaniu Sądu do wpłaty na rachunek bankowy wierzyciela, jak również zapłaty gotówką przy sporządzeniu aktu notarialnego, bowiem taki przepływ pieniędzy stanowi niepodważalne udokumentowanie darowizny, realizując cel nakreślony przez ustawodawcę w art. 4a ustawy.
Mając na względzie konieczność przeprowadzenia wykładni celowościowej stwierdzić należy, że zasadniczym celem wprowadzenia przepisem art. 4a u.p.s.d. przedmiotowego zwolnienia od podatku od spadków i darowizn była pomoc rodzinie, która jest zasadą konstytucyjną regulowaną art. 18 Konstytucji RP, który stanowi m.in., że rodzina znajduje się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej, natomiast Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny (art. 71 ust. 1 Konstytucji RP), a władze publiczne prowadzą politykę sprzyjającą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli, w szczególności popierają działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania (art. 75 ust. 1 Konstytucji RP).
Interpretując przepis art. 4a u.p.s.d. nie sposób pominąć wskazaną zasadę konstytucyjną i wynikające z niej pozostałe przepisy. Zdaniem Sądu, ustawodawca wprowadzając przy zwolnieniu od podatku darowizny środków pieniężnych - wymóg udokumentowania jej w określony sposób, dążył jedynie do uszczelnienia systemu podatkowego, a nie wprowadzania konieczności korzystania ze zbędnego pośrednika – jak zasadnie podkreślił NSA w cyt. wyroku z 7 kwietnia 2010 r., w sprawie II FSK 2028/08.
Warunek, o jakim mowa w art. 4a u.p.s.d. tj. przekazania środków na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym, jest wymogiem wyłącznie technicznym, związanym z przewidzianą przez ustawodawcę potrzebą udokumentowania faktycznego przeprowadzenia darowizny; warunek ten nie może być utożsamiany z istotą przedmiotowego zwolnienia podatkowego. Wprowadzając ten wymóg ustawodawcy nie chodziło przecież o przysporzenie korzyści bankom czy też spółdzielczym kasom oszczędnościowo-kredytowym i poczcie – ale o preferowanie faktycznego dokonywania darowizny pomiędzy oznaczonymi członkami rodziny.
Jednocześnie Sąd wskazuje, iż powyższy pogląd jest akceptowany również w orzecznictwie WSA wyrok w sprawie III SA/Wa 2879/10 z 12 stycznia 2011r. , wyrok w sprawie I SA/Gd 32/11 z dnia 01 marca 2011r. wyrok w sprawie I SA/Go 1285/10 z dnia 27 stycznia 2011r.
Sąd podkreśla, że wpłat na rachunek bankowy rat kredytu mieszkaniowego za luty, marzec, kwiecień i maj 2010r. dokonanych przez ojca skarżącego, nie można objąć przedmiotowym zwolnieniem, bowiem wpłynęły one już po złożeniu w dniu [...]. zgłoszenia na druku SD-Z2. Natomiast wpłaty za listopad i grudzień 2009r. oraz styczeń 2010r., spełniają warunki wymienione w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, a zatem korzystają z tego zwolnienia.
W tym stanie rzeczy Sąd kierując się przedstawionymi wyżej względami na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. skargę, jako uzasadnioną uwzględnił. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a. Orzeczenie w przedmiocie stwierdzenia niemożności wykonania zaskarżonej decyzji wydano na podstawie art. 152 p.p.s.a.
D.Dudra E.Kruppik-Świetlicka M.Łent
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło