I SA/Bd 289/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-05-11
Skład orzekający: Dariusz Dudra, Leszek Kleczkowski, Teresa Liwacz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabywca składnika majątku związanego z działalnością gospodarczą może ponosić odpowiedzialność za zaległości podatkowe zbywcy, jeśli nabycie nastąpiło po powstaniu tych zaległości, a transakcja została udokumentowana fakturą VAT wystawioną po terminie płatności podatku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nabywca ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe zbywcy, jeśli nabycie nastąpiło po powstaniu tych zaległości. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie daty faktycznego nabycia myjki do szkła, która została udokumentowana fakturą VAT z datą późniejszą niż powstanie zaległości podatkowych. Sąd uznał, że brak jest dowodów na wcześniejsze nabycie, a faktura VAT z dnia 1 lipca 2008 r. jest wiarygodnym dowodem daty transakcji, co wypełnia przesłanki odpowiedzialności osoby trzeciej na podstawie art. 112 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Skarżąca nabyła od P. G. myjkę do szkła w dniu 1 lipca 2008 r. za kwotę 46.360,00 zł, co zostało udokumentowane fakturą VAT. Organ podatkowy orzekł o przeniesieniu na skarżącą odpowiedzialności za zaległości podatkowe P. G. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r., powstałe w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Skarżąca kwestionowała datę nabycia, twierdząc, że nastąpiło ono 15 kwietnia 2008 r., przed powstaniem zaległości podatkowych, i że organy podatkowe naruszyły przepisy proceduralne oraz nieprawidłowo oceniły dowody.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Teresa Liwacz Protokolant Rafał Opioła po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. oddala skargę
I SA/Bd 289/10
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 01 lutego 2010r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] orzekającą o przeniesieniu odpowiedzialności podatkowej na B. B. za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok ciążące na P. G., powstałe w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe ''U.'' IMPORT-EXPORT P. G., ograniczając zakres tej odpowiedzialności do kwoty 46.360,00 zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na następujące ustalenia faktyczne: P.G. od 1995 roku prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe ''U.'' IMPORT-EXPORT posiada zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. Z uwagi na nieuregulowanie niniejszych należności podatkowych wszczęto wobec jego majątku postępowanie egzekucyjne, w toku którego zastosowano szereg środków egzekucyjnych, które jednak nie pokryły w całości zaległości podatkowych do uiszczenia których jest on zobowiązany.
Jednocześnie organ ustalił, iż w dniu 01 lipca 2008r. skarżąca nabyła od P.G., PW "U." IMPORT-EXPORT, urządzenie o nazwie myjka do szkła typ 160 BT. Potwierdzeniem tej transakcji jest faktura VAT nr [...] z dnia 01 lipca 2008r., określająca wartość dokonanej transakcji na kwotę 46. 360,00 zł.
Wobec bezskuteczności egzekucji prowadzonej w stosunku do dłużnika organ podatkowy postanowił wszcząć postępowanie z urzędu w sprawie orzeczenia o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości podatkowe P. G. na nabywców składników jego majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą. W jego wyniku decyzją z dnia [...] organ podatkowy I instancji orzekł o przeniesieniu na skarżącą odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. ciążące na P. G. powstałe w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, ograniczając jej zakres do kwoty 46.360,00 zł.
Strona złożyła od decyzji organu I instancji odwołanie, w którym zarzuciła jej naruszenie : art. 112 Ordynacji podatkowej poprzez obciążenie jej odpowiedzialnością za zaległości podatkowe zbywcy powstałe po dniu nabycia oraz określenie zakresu odpowiedzialności nabywcy ponad wartość nabytego przedmiotu; art. 121, 122, 123 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania podatkowego naruszającego podstawowe przepisy proceduralne; art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez zignorowanie wniosku zgłoszonego w piśmie z dnia 16 października 2009r. o udzielenie w formie pisemnej informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem toczącego się postępowania oraz art. 200 Ordynacji podatkowej poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się w sprawie wskutek braku odpowiedzi na dwukrotne prośby strony o informacje dotyczące toczącego się postępowania.
W uzasadnieniu strona stwierdziła, iż zaległości podatkowe P. G. powstały po nabyciu przez nią myjki, a więc nie jest możliwe przeniesienie odpowiedzialności na nabywcę. Twierdzi, iż faktyczne nabycie nastąpiło w dniu 15 kwietnia 2008r., czego dowodem ma być "Dowód wpłaty, Pokwitowanie" z dnia 15 kwietnia 2008r., KP Nr [...] , w treści której P. G. własnoręcznym podpisem potwierdza otrzymanie kwoty 31.360 zł za myjkę do szkła.
Powołując się na regulacje Kodeksu cywilnego strona wskazała, iż umowa sprzedaży dochodzi do skutku, gdy jedna ze stron złoży ofertę, natomiast druga strona ofertę przyjmie. Jednocześnie umowa o przeniesieniu własności z reguły ma charakter konsensualny, do przeniesienia własności oprócz zgodnych oświadczeń woli nie są potrzebne dodatkowe przesłanki takie jak wydanie rzeczy. W konsekwencji w ocenie strony nabycie myjki nastąpiło 15 kwietnia 2008r.
Ponadto zdaniem strony w sprawie naruszono ustawowe ograniczenie, zgodnie z którym kwota zobowiązań zbywcy przenoszona na nabywcę nie może być wyższa od wartości nabytego przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części lub środka trwałego.
Zdaniem odwołującej się organ podatkowy I instancji naruszył zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz zasadę udzielania informacji, gdyż nie odpowiedział na szereg pytań i wniosków. Strona stwierdziła, że dopiero w decyzji uzyskała informację, iż zaległości powstały w datach 01 i 27 maja 2008r., co dało jej świadomość, iż powstały one już po nabyciu przez nią myjki.
W kolejnym piśmie z dnia 14 stycznia 20l0r. strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w przedmiocie aktualnej (na dzień wydawania decyzji) wartości nabytej myjki. W ocenie strony ponad dwuletni okres użytkowania przedmiotowego urządzenia pomniejszył jego wartość. Na dzień 1 stycznia 2008r. wartość księgowa myjki wynosiła 7.000,00 zł. Dodatkowo strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka – P. G. na okoliczność, iż strony co do przedmiotu umowy porozumiały się w dniu 15 kwietnia 2008r., ustaliły wszystkie istotne szczegóły transakcji sprzedaży i w tymże dniu została zawarta umowa w tym przedmiocie.
Dodatkowo strona podniosła, iż wobec nieruchomości będącej własnością P. G.Urząd Skarbowy w Ż. nie podjął czynności w celu zabezpieczenia jego zaległości podatkowych.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przywołał przepisy ordynacji podatkowej regulujące zakres odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Dalej przywowłał istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego, wskazując, iż P.G. w prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej doprowadził do powstania w 2008 roku zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 w kwocie 82.657,34 zł (należność główna) wynikające z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2007, dla których termin płatności podatku upłynął dnia 30 kwietnia 2008r., jak i w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2008r. w kwocie 54.383,00 zł (należność główna) wynikające z deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2008r., dla których termin płatności podatku minął 26 maja 2008r. Wskazano, iż w związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż.wszczął postępowanie egzekucyjne wobec praw majątkowych zobowiązanego P.G., wystawiając dwa tytuły wykonawcze: nr SM [...] z dnia 28 maja 2008r. i nr SM [...] z dnia 19 czerwca 2008r. Organ egzekucyjny przeprowadził w dniu 30 grudnia 2008r. licytację części zajętych ruchomości. Pozostałe ruchomości zostały przez zobowiązanego P.G. usunięte spod egzekucji. Zastosowane środki egzekucyjne nie pokryły całości należności wobec Skarbu Państwa.
Ponadto organ wyjaśnił, iż ustalono, że dnia 01 lipca 2008r. skarżąca dokonała, w ramach kompensaty, nabycia od przedsiębiorstwa Wielobranżowego "U." EXPORT -IMPORT P. G., myjki do szkła typ 160 BT za kwotę 46.360,00 zł brutto. Fakt ten został udokumentowany fakturą z dnia 01 lipca 2008r. nr [...]. W dniu dokonywania tej transakcji P. G. posiadał zaległości podatkowe z tytułów wymienionych powyżej. Organ I instancji ustalił, iż przedmiotowa maszyna stanowiła środek trwały związany z prowadzoną przez P. G. działalnością gospodarczą. Ustalenia te zostały oparte na informacjach zawartych w protokole kontroli podatkowej doraźnej przeprowadzonej u P. G., w protokole z przesłuchania kontrolowanego, w arkuszu spisu z natury sporządzonego przez P. G. na dzień 31 grudnia 2007r. oraz w zestawieniu środków trwałych wynikających z ewidencji środków trwałych PW "U." EXPORT - IMPORT P. G.. W ewidencji tej wpisano myjkę do szkła typ 160 BT (KŚT 520) nabytą dnia 09 czerwca 2006r. na podstawie faktury FV Nr [...], przyjętą do używania 30 czerwca 2006r., wartość początkowa 48.000,00 zł., stawka amortyzacyjna 10%, miesięczna rata odpisu amortyzacyjnego 400,00 zł, wartość umorzenia na 01 stycznia 2008r. wyniosła 7.200 zł.
W konsekwencji w ocenie organu odwoławczego bezspornym w sprawie jest fakt powstania zaległości podatkowych u P. G. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. (termin płatności - 30.04.2008r.) związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz fakt, iż nabyta przez stronę myjka do szkła typ 160 BT była związana z prowadzoną przez P. G. działalnością gospodarczą i stanowiła aktyw trwały w rozumieniu przepisów o rachunkowości. Bezsporne jest również wszczęcie postępowania przez organ podatkowy pierwszej instancji w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej tj. B. B. po dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec praw majątkowych P. G..
Spór dotyczy daty nabycia przez stronę przedmiotowej myjki do szkła oraz jej wartości.
Odnosząc się do twierdzenia strony, iż nabycie myjki nastąpiło w dniu 15 kwietnia 2008r., tj. przed dniem powstania zaległości podatkowej u P. G., organ wyjaśnił, iż jedynym znanym organowi podatkowemu dowodem dokumentującym nabycie przez PH I. B.B. myjki do szkła typ 160 BT od "U." IMPORT-EXPORT P. G. była faktura nr [...], w której jednoznacznie określona został kwota urządzenia w wysokości 46.360,00 zł. W toku postępowania ustalono również, że strony transakcji wskazały kompensatę jako formę płatności. Z protokołu z przesłuchania P.G. wynika, że nabycie urządzenia w tej formie rozliczenia wynikało z faktu, iż posiadał on zobowiązania finansowe wobec strony i w ramach wyrównania ciążących na nim należności sprzedał myjkę do szkła. Tak więc zdaniem organu odwoławczego składając podpis na fakturze z dnia 01 lipca 2008r. strona miała pełną świadomość dokonywanej czynności. Ponadto w toku kontroli pan G. przedłożył faktury dokumentujące osiągnięte przychody w okresie od 01 stycznia 2008r. do 31 sierpnia 2008r. W zbiorze dokumentów nie było dowodu KP nr [...] z dnia 15 kwietnia 2008r.
Organ podkreślił, iż gdyby strona dokonała faktycznej wpłaty zaliczki w dniu 15 kwietnia 2008r. wówczas, zgodnie z treścią § 14 obowiązującego do dnia 30 listopada 2008r. Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95, poz. 798 ze zm.), zbywca powinien najpóźniej w terminie 7 dni od otrzymania całości lub części należności (zaliczki) - wystawić fakturę dokumentującą tą czynność. Faktura taka winna zawierać między innymi dane dotyczące zamówienia lub umowy. Powstałego dokumentu nie było w zbiorze faktur przedłożonych przez P. G., dokumentu takiego nie przedłożyła również strona celem udowodnienia zawarcia umowy. Na fakturze ostatecznej z dnia 01 lipca 2008r. winien znaleźć się szczegółowy opis, z którego wynikałaby całkowita kwota wartości urządzenia, zapis dotyczący wysokości wcześniej wpłaconej zaliczki oraz numer faktury zaliczkowej - § 14 ust. 4 cytowanego rozporządzenia Ministra Finansów. Organ podkreślił, iż P. G. znany był sposób w jaki należy prawidłowo wystawiać faktury z uwzględnieniem wcześniej wpłaconej zaliczki, o czym świadczy faktura VAT nr [...] z 31 lipca 2008r., ujawniona podczas kontroli Urzędu Skarbowego w Ż..
Przedmiotowa faktura z 01 lipca 2008r. Nr [...] nie zawierała tych elementów. Zgodnie z § 9 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005r., faktura stwierdzająca dokonanie sprzedaży powinna zawierać między innymi dzień, miesiąc i rok albo miesiąc i rok dokonania sprzedaży oraz datę wystawienia i numer kolejny faktury oznaczonej jako "FAKTURA VAT". Fakturę wystawia się nie później niż siódmego dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi - § 13 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów. Sporna faktura VAT nr 248/2008 z dnia 01 lipca 2008r. zawiera te elementy. Datę sprzedaży myjki do szkła określono na dzień również 0l lipca 2008r. Powołany art. 112 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2008r. odnosi się do nabycia składnika majątku. Zaś wyraz "nabycie" oznacza inaczej "kupić". Wyrazem o znaczeniu przeciwstawnym jest wyraz "sprzedać".
W konsekwencji powyższego w ocenie organu nabycie (kupno) przedmiotowej myjki do szkła nastąpiło po dniu powstania u P. G. zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r., tj. dnia 01 lipca 2008r., a zatem została wypełniona norma prawna art. 112 § 1 Ordynacji podatkowej, (obowiązującego do dnia 31 grudnia 2008r.), gdzie nabywca składników majątku (...) odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Polemizując z zarzutem strony, iż w sprawie nie dokonano analizy przepisów Kodeksu cywilnego organ stwierdził, że powoływanie się na przepisy Kodeksu cywilnego bez przedstawienia jakichkolwiek dowodów, na podstawie których można byłoby ustalić przedmiot umowy kupna - sprzedaży, termin jej wykonania, kwotę należności jest bezpodstawne. Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, iż organy podatkowe orzekając w sprawach mają wzgląd na całość unormowań prawnych mogących mieć wpływ na wydanie prawidłowych rozstrzygnięć. Jednakże orzekając w sprawach podatkowych nie mogą kierować się wyłącznie normami prawa cywilnego, w oparciu o które strona formułuje swoją linię obrony. Zwłaszcza, gdy jasno sprecyzowane przepisy ustaw podatkowych nie pozostawiają wątpliwości interpretacyjnych, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do twierdzenia strony, iż kwota zobowiązań zbywcy P. G. przeniesiona na nią jest wyższa od wartości nabytego środka trwałego organ wyjaśnił powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej, że odpowiedzialność nabywcy składnika majątku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej powstaje dopiero wtedy, gdy jednostkowa wartość tego składnika ustalona na dzień zbycia jest co najmniej równa kwocie 16.100 zł. Zakres odpowiedzialności nabywcy ograniczony jest do wartości nabytego składnika majątku. W opinii organu wartość nabytej przez stronę myjki do szkła, zgodnie z fakturą VAT nr [...] z dnia 01 lipca 2008r., wynosiła 46.360,00 zł, zaś zaległość podatkowa u P.G.w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. powstała do dnia nabycia myjki wynosiła 82.657,34 zł (należność główna). W decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] odpowiedzialność strony ograniczona została zatem prawidłowo do kwoty 46.360,00 zł.
W decyzji organ odniósł się ponadto do zarzutów strony, dotyczących naruszenia przepisów art. 121, 122 i 123 Ordynacji podatkowej przez Urząd Skarbowy w Ż. poprzez prowadzenie postępowania naruszającego podstawowe przepisy proceduralne, zignorowanie wniosku zgłoszonego w piśmie z dnia 16 października 2009r. o udzielenie w formie pisemnej informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem toczącego się postępowania oraz naruszenie art. 200 Ordynacji podatkowej poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się w sprawie wskutek braku odpowiedzi na dwukrotne prośby o informacje dotyczące toczącego się wobec niej postępowania. W kontekście powyższych zarzutów Dyrektor Izby Skarbowej wskazał , iż w dniu 18 września 2009r. w Urzędzie Skarbowym w Ż. stawił się pełnomocnik strony, któremu udzielono zgodnie z art. 121.§ 2 Ordynacji podatkowej wszelkich niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Miał on możliwość wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, jak również wglądu w akta sprawy oraz sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów.
Jednocześnie wskazano, iż organ I instancji nie pozostał bierny na uwagi strony zawarte w pismach kierowanych do urzędu. Pismem z dnia 14 października 2009r. udzielił odpowiedzi w części dotyczącej prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec praw majątkowych P. G.. Ustosunkował się również do złożonego w dniu 18 września 2009r. oświadczenia zawartego w protokole zapoznania się z materiałem dowodowym, zgodnie z którym pełnomocnik strony zadeklarował, iż na piśmie zostaną wniesione zastrzeżenia dotyczące zastosowanych środków egzekucyjnych w prowadzonym postępowaniu. Następnie organ podatkowy pierwszej instancji ustosunkował się do żądania strony o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w przedmiocie ustalenia wartości nabytej myjki, wydając postanowienie o odmowie przeprowadzenia przedmiotowego dowodu.
Odnosząc się do zawartego w piśmie z dnia 14 stycznia 2010r. twierdzenia strony, że myjka nie stanowiła żadnej wartości dla Urzędu Skarbowego w Ż. w trakcie zabezpieczenia majątku P.G., a na dzień 01 stycznia 2008r. jej wartość księgowa wynosiła 7.000 zł. organ odwoławczy wyjaśnił, iż organ egzekucyjny nie mógł zabezpieczyć przedmiotu, którego pan G. nie ujawnił. Odnosząc się do twierdzeń strony dotyczących wartości myjki organ podniósł, iż z zestawienia środków trwałych wynikających z ewidencji środków trwałych wynika, że wartość początkowa myjki do szkła typ 160 BT (KŚT 520) przyjętej do używania przez PW "U." IMPORT-EXPORT P.G. w dniu 30 czerwca 2006r. wynosiła 48.000 zł. Natomiast wartość umorzenia wynikająca z odpisów amortyzacyjnych w dniu 01 stycznia 2008r. wynosiła 7.200 zł.
W sprawie niepodjęcia czynności egzekucyjnych wobec nieruchomości będącej własnością P.G. wyjaśniono, iż organ podatkowy nie mógł podjąć takich czynności, bowiem nieruchomość, w której znajduje się siedziba działalności P. G.(B. ul. L.) stanowi własność Spółdzielni Mieszkaniowej w B. a głównym lokatorem jest matka P. G..
Na zakończenie Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, iż ustawodawca wprowadził w § 6 art. 112 Ordynacji podatkowej ograniczenie odpowiedzialności nabywcy, gdzie nabywca nie odpowiada za zaległości, które nie zostały wykazane w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 306g Ordynacji podatkowej. Potencjalny nabywca przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części oraz składników majątku związanego z prowadzoną działalnością może zatem, przed podjęciem ostatecznej decyzji o nabyciu, uzyskać informacje co do ewentualnych zaległości ciążących na zbywcy, za które mógłby ponosić odpowiedzialność. Waga zaświadczenia o jakim mowa w tym przepisie ma ogromne znaczenie dla nabywcy, gdyż pozwala uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe zbywcy. Zaświadczenie takie jest przesłanką uwalniającą od obciążenia nabywcy odpowiedzialnością za zaległości podatkowe podatnika. Nie posiadając takiego dokumentu strona poniosła ryzyko nabycia towaru od zbywcy obciążonego zaległością podatkową.
Od powyższej decyzji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:
- art. 112 Ordynacji podatkowej poprzez obciążenie odpowiedzialnością skarżącej za zaległości podatkowe zbywcy powstałe po dniu nabycia oraz określenie zakresu odpowiedzialności nabywcy ponad wartość nabytego przedmiotu,
- art. 112 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie wskazanie, że odpowiedzialność skarżącej jest odpowiedzialnością solidarną z podatnikiem,
- art. 112 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez utożsamianie ceny transakcji ustalonej w umowie i fakturze z wartością myjki, o której mowa w ww. przepisie,
- art. 112 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, iż pojęcie ceny jest w każdym wypadku tożsame z pojęciem wartości,
- art. 112 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez brak skutecznego wykazania związku pomiędzy nabytym środkiem trwałym, a prowadzoną przez zbywcę środka trwałego działalnością gospodarczą, a także nie wykazanie, iż indywidualnie oznaczony środek trwały nabyty przez skarżącą ujęty był w prowadzonej przez zbywcę ewidencji lub wykazie środków trwałych, klasyfikowanych zgodnie z odrębnymi przepisami ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości, nie wykazanie tożsamości między nabytą przez skarżącą myjką a myjką wpisaną do ewidencji przez P. G.,
- art. 121, art. 122, art. 123 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania podatkowego naruszającego podstawowe przepisy proceduralne,
- art. 121 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez zignorowanie wniosku zgłoszonego w piśmie z dnia 16 października 2009r. oraz następnych pismach o udzielenie w formie pisemnej niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem toczącego się wobec skarżącej postępowania,
- art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez złamanie zasady prowadzenia postępowania podatkowego przed wydaniem decyzji w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego m.in. wskutek odmowy przeprowadzenia wnioskowanych dowodów oraz nie przesłuchanie strony mimo wskazania przez nią okoliczności, iż nabycie myjki nastąpiło przed powstaniem u zbywcy zaległości,
- art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w toku postępowania podatkowego (dochodzenia do prawdy materialnej) w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego mającego wpływ na wynik postępowania m.in. poprzez nie przesłuchanie skarżącej, poprzez odmówienie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka P. G. na okoliczność, iż strony co do przedmiotu umowy porozumiały się w dniu 15 kwietnia 2008r., ustaliły wszystkie istotne szczegóły transakcji sprzedaży przedmiotowej myjki i faktycznie umowa sprzedaży została zawarta w dniu 15 kwietnia 2008r., a więc nabycie nastąpiło w dniu zawarcia umowy czyli przed datą powstania po stronie podatnika – P. G. zaległości,
- art. 124 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie przez organ podatkowy wydający decyzję zasadności przesłanek, jakimi kierował się wydając decyzję i w konsekwencji nie przekonanie strony o trafności decyzji,
- art. 187 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej poprzez nie dopełnienie obowiązku zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia materiału dowodowego oraz braku ustosunkowania się do twierdzeń i dowodów zgłaszanych przez stronę podczas postępowania podatkowego,
- art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez przekroczenie granicy swobodnego uznania, gdyż ocena zebranego materiału dowodowego w niniejszej sprawie nie była zgodna z wymaganiami wiedzy, doświadczenia życiowego i logiki, w szczególności poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż data nabycia jest równoznaczna z datą wystawienia faktury,
- art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie powołanie przez organy podatkowe biegłego na okoliczność ustalenia rzeczywistej wartości nabytej myjki,
- art. 200 Ordynacji podatkowej poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się w sprawie wskutek braku odpowiedzi na dwukrotne prośby strony o informacje dotyczące toczącego się wobec niej postępowania,
- art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez wadliwe uzasadnienie faktyczne decyzji niewskazujące przyczyn, dla których organ podatkowy pierwszej instancji odmówił racji powołanym przez stronę dowodom m.in. "Dowód wpłaty, Pokwitowanie" z dnia 15 kwietnia 2008r. KP Nr [...].
W uzasadnieniu skargi jej autor przedstawił argumentację mającą potwierdzać, iż nabycie przedmiotowej myjki nastąpiło w dniu 15 kwietnia 2008r. Strona skarżąca stwierdziła, iż organy podatkowe nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w toku postępowania podatkowego aby dokładnie wyjaśnić stan faktyczny mający wpływ na wynik postępowania, nie zbadały argumentów przedstawionych przez stronę odnośnie faktycznej daty zawarcia umowy i nierozerwalnie związanego z tym daty nabycia myjki. Mimo, iż strona wskazywała, iż data podana na fakturze nie jest prawidłowa i wskazywała na stosowne dowody. Organ oparł swoje wywody jedynie na fakturze, pomijając pozostałe środki dowodowe w sytuacji gdy strona wskazywała na inny kontekst sprawy i domagała się kompleksowego wyjaśnienia spornych między nią a organem podatkowym kwestii. Skarżąca podkreśliła, iż faktura jest jedynie dokumentem potwierdzającym ex post dokonanie określonej transakcji handlowej. Z daty jej wystawienie nie można wywodzić w żaden sposób o rzeczywistym czasokresie zaistnienia zdarzeń, które dokumentuje, w szczególności w sytuacji gdy strona wskazuje inne daty zdarzenia i popiera je stosowną argumentacją i prosi o przeprowadzenie dowodów w tym zakresie.
Strona skarżąca podniosła, iż w celu uregulowania zadłużenia P. G. strony ustaliły, iż B. B. nabędzie sprowadzoną już do Polski z Chin myjkę do szkła, która była towarem handlowym, gdyż P. G. zajmował się sprowadzaniem takowych maszyn i ich sprzedażą (wg jego oświadczenia). Wszystkie ustalenia dokonano 15 kwietnia 2008 r., przekazano pieniądze, zawarto umowę. Nie sposób nie przyjąć, iż wtedy skarżąca nie nabyła myjki.
Autor skargi wskazał, iż organ podatkowy nie zwrócił uwagi, że faktura VAT, na podstawie której oparł wszystkie ustalenia potwierdzała jedynie dokonanie kompensaty. Otóż w jej treści wyraźnie wskazano że już zapłacono 31.360,00 zł (w dniu zawarcia umowy 15.04.2008 r. - KP Nr [...]) zaś pozostało do zapłaty 15.000,00 zł. Na fakturze jednoznacznie widnieje stwierdzenie, iż przewidzianą przez strony formą płatności jest kompensata.
Jednocześnie wskazano, iż w związku faktem, iż faktura wskazywała błędną datę sprzedaży dokonano korekty tej informacji poprzez wystawienie i wysłanie noty korygującej, którą załączono do skargi. W ten sposób doprowadzono dokument do zgodności z rzeczywistym stanem faktycznym.
W konsekwencji zdaniem strony skarżącej w chwili obecnej dokumenty dotyczące sprawy już jednoznacznie wskazują na 15 kwietnia2008r. jako datę nabycia myjki. Jednocześnie podkreślono, iż zaległości podatkowe P. G. powstały po nabyciu przez B. B. myjki, a więc nie jest możliwe przeniesienie odpowiedzialności za te zaległości na nabywcę.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Aktami sprawy są akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Zatem sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w zakresie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się w nadesłanych aktach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1533/07, LEX nr 488467).
Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi nie narusza przepisów prawa w sposób, który mógłby implikować jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy uzależnione jest w zasadzie od udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy skarżąca winna ponosić odpowiedzialność jako osoba trzecia – nabywca majątku podatnika, za jego zaległości podatkowe powstałe w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Zgodnie z treścią art. 112 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania obowiązku podatkowego z tytułu odpowiedzialności skarżącej jako osoby trzeciej (jednolity tekst: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej ord. pod. nabywca: przedsiębiorstwa, zorganizowanej części przedsiębiorstwa, składników majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą wymienionych w § 2, jeżeli ich wartość jednostkowa w dniu zbycia wynosi co najmniej 16.100 zł - odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Składniki majątku związane z prowadzoną działalnością gospodarczą w myśl § 2 stanowią aktywa trwałe w rozumieniu przepisów o rachunkowości, z wyłączeniem należności długoterminowych, udzielonych pożyczek i długoterminowych rozliczeń międzyokresowych. Natomiast na podstawie § 3 zakres odpowiedzialności nabywcy jest ograniczony do wartości nabytego przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części lub składników majątku.
W okolicznościach sprawy – zdaniem Sądu – spełnione zostały wszystkie istotne przesłanki niezbędne do orzeczenia odpowiedzialności skarżącej za zaległości podatkowe zbywcy majątku (myjki do szkła).
Na gruncie stanu faktycznego sprawy szczególnego znaczenia nabiera zasada swobodnej oceny dowodów wynikająca z art. 191 ord. pod. – organ na podstawie zgromadzonych dowodów ocenia czy dana okoliczność została udowodniona czy nie. W myśl tej zasady organ podatkowy rozważając wartość poszczególnych dowodów, jak również formułując wnioski na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie jest związany żadnymi sztywnymi regułami określającymi wartość poszczególnych dowodów, ale kieruje się własnym przekonaniem, uwzględniając wiedzę, doświadczenie życiowe, prawa logiki, informacje wynikające z wzajemnych relacji między poszczególnymi dowodami (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 21 lipca 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 320/09, LEX nr 515030). Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Op 321/09, LEX nr 531143).
Zasadnie uznano w postępowaniu podatkowym, że do transakcji nabycia przez skarżącą myjki do szkła doszło w dniu 01 lipca 2008 r., a nie jak twierdzi skarżąca 15 kwietnia 2008 r. Na niekorzyść skarżącej przede wszystkim w sposób dobitny przemawiają okoliczności związane z udokumentowaniem tej transakcji dla celów rozliczeń podatkowych.
Faktura VAT dokumentująca transakcję sprzedaży przez P. G. na rzecz skarżącej przedmiotowej myjki została wystawiona 01 lipca 2008 r. Zasadą wynikającą z przepisów prawa regulującego podatek od towarów i usług jest dokumentowanie transakcji lub przepływu pieniędzy z tytułu zawartej umowy fakturą VAT. Jeżeli w wyniku sprzedaży dochodzi do wydania towaru, gdy wykonano usługę, także gdy dokonano częściowej zapłaty np. w formie zaliczki obowiązkiem sprzedającego jest wystawienie faktury w terminie 7 dni od dnia wydania towaru, wykonania usługi lub otrzymania zapłaty. Jak wynika bowiem z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. z dnia 31 maja 2005 r. Nr 95, poz. 798), jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część lub całość należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, fakturę wystawia się nie później niż siódmego dnia od dnia, w którym otrzymano część lub całość należności od nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, który to przepis nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.
Na podstawie § 14 ust. 3 faktura stwierdzająca pobranie części lub całości należności przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi powinna zawierać m.in. w myśl pkt 6 dane dotyczące zamówienia lub umowy, a w szczególności: nazwę towaru lub usługi, cenę netto, ilość zamówionych towarów, wartość zamówionych towarów lub usług netto, stawki podatku, kwoty podatku oraz wartość brutto zamówienia lub umowy oraz zgodnie z pkt 7 datę otrzymania części lub całości należności (przedpłaty, zaliczki, zadatku, raty), o której mowa w ust. 1 i 2, jeśli nie pokrywa się ona z datą wystawienia faktury.
Wynika zatem z powyższego, że przepisy w sposób jednoznaczny precyzują dane jakie winna zawierać faktura stwierdzająca pobranie części należności za towar. Są to m.in. dane dotyczące zamówienia lub umowy oraz daty otrzymania części należności, jeśli nie pokrywają się one z datami wystawienia faktur. Wskazane dane pozwalają na dokładne ustalenie tożsamości transakcji, z którą wiąże się przepływ środków finansowych.
Jeśli zatem, jak twierdzi skarżąca jej kontrahent w dniu 15 kwietnia 2008 r. otrzymał częściową zapłatę za myjkę do szkła, to winien on w terminie 7 dni od dnia uzyskania tej części ceny wystawić fakturę dokumentującą otrzymanie zaliczki. Jednocześnie w jej treści winien wskazać dane dotyczące zamówienia, umowy oraz daty dokonania płatności. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że bez znaczenia dla obowiązku udokumentowania przepływu środków finansowych pozostaje forma zaspokojenia wierzyciela: gotówkowa, bezgotówkowa, dokonanie kompensaty wzajemnych wierzytelności. Ze stanu faktycznego sprawy wynika jednak, że taka faktura nie została przez sprzedającego wystawiona.
Dalej stwierdzić trzeba, że faktura dokumentująca sprzedaż (faktura ostateczna) winna uwzględniać wcześniej zapłaconą i udokumentowaną zaliczkę oraz nr faktury zaliczkowej. W myśl ust. 4 § 14, jeżeli faktury, o których mowa w ust. 1 i 2, nie obejmują całej ceny brutto, sprzedawca po wydaniu towaru lub wykonaniu usługi wystawia fakturę na zasadach określonych w § 9 i 11-13, z tym że sumę wartości towarów (usług) pomniejsza się o wartość otrzymanych części należności, a kwotę podatku pomniejsza się o sumę kwot podatku wykazanego w fakturach dokumentujących pobranie części należności; taka faktura powinna zawierać również numery faktur wystawionych przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi. Przedmiotowa dokument tych danych nie uwzględnia. Przede wszystkim nie nawiązuje do zapłaconej zaliczki.
Faktura stwierdzająca dokonanie sprzedaży powinna zawierać co najmniej: dzień, miesiąc i rok albo miesiąc i rok dokonania sprzedaży oraz datę wystawienia i numer kolejny faktury oznaczonej jako "FAKTURA VAT" (§ 9 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenia). W stanie faktycznym sprawy rzeczona faktura wskazuje datę sprzedaży myjki 01 lipca 2008 r., nie dowodzi zaś, że transakcja miała miejsce w dniu 15 kwietnia 2008 r.
Za istotne w okolicznościach faktycznych sprawy należy uznać to, że kontrahent skarżącej znał sposób dokumentowania w ramach podatku od towarów i usług transakcji zaliczkowanych. Wystawiał bowiem w tego typu sytuacjach stosowne faktury. Warto w tym miejscu wskazać na fakturę z dnia 31 lipca 2008 r. nr[...]. Oznacza to, że sprzedawca myjki do szkła znał i stosował w praktyce obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa podatkowego.
Ocena materiału dowodowego związanego z dokumentowaniem transakcji w zakresie podatku od towarów i usług dokonana przez organy podatkowe w związku z przywołaną powyżej argumentacją zasługuje – zdaniem Sądu – na pełną aprobatę.
Okolicznością znaczącą w sprawie jest również to, że dowód Kp nr [...], na który skarżąca powoływała się w trakcie toczącego się postępowania podatkowego, jako dowód dokonanej przez nią zapłaty za myjkę, w trakcie kontroli przeprowadzonej przez organ u P. G., nie został przez niego przedłożony w ramach dokumentów dowodzących uzyskane przez niego przychody w 2008 r.
Za istotne w sprawie należy również uznać zeznania sprzedawcy myjki, który w dniu 07 września 2009 r. stwierdził, że transakcja sprzedaży myjki nastąpiła w dniu 01 lipca 2008 r., udokumentowana została fakturą z tej samej daty o nr [...]. Myjka ta stanowiła środek trwały u sprzedającego.
Podkreślenia w tym miejscu wymagają wewnętrzne sprzeczności występujące w prezentowanym przez stronę stanowisku. Za niewiarygodne należy uznać twierdzenia skarżącej oparte na zamówieniu z dnia 15 kwietnia 2008r. sporządzonym w Kraśniku i skierowanym do P. G., w którym skarżąca prosi o sprowadzenie z Chin maszyny z przeznaczeniem do mycia luster i szkła, maszyna może być nowa lub używana, ale przez okres nie dłuższy niż siedem miesięcy, o określonych parametrach technicznych, z roczną gwarancją, z żądaniem podania daty przybliżonego terminu realizacji zamówienia w kontekście zawarcia w tym samym dniu z tym samym kontrahentem umowy sprzedaży przedmiotowej myjki. Doświadczenie życiowe i zasady logiki wskazują, że nie jest możliwe wykonanie takiego zlecenia tego samego dnia, jak również nie jest też możliwe złożenie zamówienia tej treści w przypadku, gdyby przedmiotowa myjka znajdowała się już u kontrahenta w Polsce, jak stwierdzono w skardze na str. 8 ("B.B. nabędzie sprowadzoną już do Polski myjkę do szkła"). Dobitnym potwierdzeniem tego, jest chociażby treść tego zamówienia, w części odnoszącej się do parametrów technicznych, jakim ma odpowiadać przyszła maszyna, jak i prośby o podanie przybliżonego terminu realizacji zamówienia (sprowadzenia maszyny z Chin).
Dodać do powyższego wypada, uwzględniając pismo skarżącej z dnia 03 marca 2010 r., załączone do skargi, stanowiące m.in. o tym, iż zbywca zapewniał, że myjka została sprowadzona z Chin i potrzebuje tylko od skarżącej pisemnego zamówienia do dokumentacji, że w takich okolicznościach – jak wskazują doświadczenie życiowe i zasady logiki – nie składa się zamówienia, z którego treści jednoznacznie wynika, że zamówiony towar ma być dopiero sprowadzony do kraju z zagranicy.
Zdaniem Sądu treść zamówienia, w tym wskazanie skąd ma pochodzić myjka – mając przy tym na uwadze przekonanie skarżącej o nabyciu towaru handlowego pochodzącego z Chin – dowodzi tego, iż wcześniej musiały być prowadzone rozmowy pomiędzy stronami na temat importu maszyny. Oznacza to również, że kontrahent nie mógł mieć takiej maszyny w tym czasie. Nie mogła zatem skarżąca nabyć myjki pochodzącej z Chin w dniu 15 kwietnia 2008 r. Przy uwzględnieniu argumentacji dotyczącej dokumentowania transakcji dla celów podatku od towarów i usług oraz treści zamówienia z dnia 15 kwietnia 2008 r., zauważyć wypada – zdaniem Sądu – że w kwietniu 2008 r. nie doszło do skutecznego zawarcia umowy sprzedaży i w konsekwencji przeniesienia własności rzeczy oznaczonej co do tożsamości. Wtrącić w tym miejscu wypada, że zgodnie z art. 155 § 2 kc, jeżeli przedmiotem umowy zobowiązującej do przeniesienia własności są rzeczy oznaczone tylko co do gatunku, do przeniesienia własności potrzebne jest przeniesienie posiadania rzeczy. To samo dotyczy wypadku, gdy przedmiotem umowy zobowiązującej do przeniesienia własności są rzeczy przyszłe. Nie mogło zatem również w kontekście powołanego przepisu dojść do przeniesienia własności myjki w dniu 15 kwietnia 2008 r., jako rzeczy przyszłej, ze względu na brak przeniesienia posiadania rzeczy.
Podczas omawiania spornego zagadnienia (daty sprzedaży myjki) warto też zwrócić uwagę na twierdzenie strony zawarte w piśmie z dnia 21 kwietnia 2009 r., z którego to wynika, że myjka do szkła została sprowadzona z Chin na jej zamówienie. W świetle przedstawionej powyżej argumentacji w sposób jednoznaczny należy uznać prezentowane przez skarżącą w sprawie stanowisko (zawarcia umowy sprzedaży w dniu 15 kwietnia 2008 r.) za niewiarygodne, w szczególności, jeśli się zważy, że zamówienie pochodzi z 15 kwietnia 2008 r. i w tym też dniu miało dojść do zawarcia umowy sprzedaży. Przywołane twierdzenie strony w kontekście chronologii zdarzeń wskazuje raczej na poprawność zajętego przez organy podatkowe stanowiska, które przyjęły, że sprzedaż miała miejsce w dniu 01 lipca 2008 r.
Podnieść jeszcze należy, że nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy podnoszony przez skarżącą argument, iż nie wiedziała ona, że nabywa towar będący środkiem trwałym. Przepisy Ordynacji podatkowej przewidują możliwość sprawdzenia, czy na zbywcy składników majątku nie ciążą zaległości podatkowe, które mogłyby zrodzić odpowiedzialność nabywcy na podstawie art. 112 ord. pod. Z § 6 art. 112 wynika bowiem, że nabywca nie odpowiada za zaległości podatkowe, które nie zostały wykazane w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 306g. W myśl tego ostatniego przepisu organy podatkowe, za zgodą zbywającego, wydają na wniosek nabywcy, o którym mowa w art. 112 § 1, zaświadczenie o wysokości zaległości podatkowych zbywającego. Z powołanych regulacji wynika zatem możliwość podjęcia działań zabezpieczających interes nabywcy majątku poprzez uzyskanie stosownego zaświadczenia w przedmiocie ewentualnych zaległości podatkowych zbywcy majątku. Zaniechanie tych działań obciąża osobę trzecią.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy – zdaniem Sądu – w okolicznościach faktycznych sprawy należało uznać za wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a dokonana przez organy podatkowe ocena, jak wcześniej już wskazano, odbyła się bez naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Zasadnie zatem organy podatkowe uznały, podejmując w sprawie rozstrzygniecie o odpowiedzialności skarżącej jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe zbywcy myjki, że transakcja sprzedaży przedmiotowej maszyny miała miejsce w dniu 01 lipca 2008 r., nie naruszyły tym samym obowiązujących przepisów prawa.
W zakresie dalszych zarzutów podnieść należy, że Sąd nie podzielił także argumentacji skarżącej odnoszącej się do ustaleń organów podatkowych w zakresie wartości rynkowej nabytej przez skarżącą myjki. Zdaniem Sądu cena wyrażona w fakturze odzwierciedla wartość rynkową rzeczy. To przecież strony czynności cywilnoprawnej ustaliły cenę na warunkach rynkowych. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż to podmioty funkcjonujące w obrocie gospodarczym same kształtują faktyczną wartość danego towaru decydując się płacić zań umówioną cenę. Istotą handlu jest określenie wartości danego towaru poprzez podanie ceny. Towar ma taką wartość, na jaką zgodzi się nabywca, płacąc za niego uzgodnioną cenę.
Nie budzi też żadnych wątpliwości uznanie organów oparte na podstawie obowiązujących przepisów prawa podatkowego, że wartość majątku winna być uwzględniona z daty nabycia rzeczy, a nie z daty wydania decyzji konstytutywnej – decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej. Wynika to wprost z treści art. 112 § 1 pkt 3 ord. pod., w którym to ustawodawca określa graniczną wartość składnika nabytego majątku – związanego z odpowiedzialnością podatkową nabywcy – na dzień jego zbycia.
Nie można też zaakceptować poglądu pełnomocnika skarżącej zaprezentowanego na rozprawie, że myjka była bezwartościowa, gdyż uległa pełnej amortyzacji z uwagi na 10 % stawkę amortyzacyjną, liczoną w skali jednego miesiąca. Wskazać w związku z tym zarzutem należy, że gdyby tak było, to doszłoby do pełnej amortyzacji maszyny w ciągu dziesięciu miesięcy. Podkreślić trzeba, że obowiązujące przepisy prawa podatkowego w zakresie amortyzacji nie przewidują możliwości amortyzacji środków trwałych wg stawki 10 %, liczonej w skali jednego miesiąca. Stawka taka rzeczywiście obowiązuje, jednak liczona jest w skali roku.
Podzielić także wypada tezę organów podatkowych, że warunkiem wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej nabywcy majątku podatnika jest wszczęcie egzekucji wobec podatnika nie zaś jej bezskuteczność. Bezskuteczność egzekucji stanowi przesłankę odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych za zaległości podatkowe tych spółek. Stanowi o tym wprost szczególna regulacja zawarta w art. 116 § 1 ord. pod. W zakresie odpowiedzialności nabywcy majątku znajduje zaś zastosowanie art. 108 § 2 pkt 3 ord. pod., z którego to jednoznacznie wynika, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego - w przypadku, o którym mowa w § 3. Z tego ostatniego przepisu wynika zaś, że w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji, o której mowa w art. 53a. Warto też zwrócić uwagę na treść § 4 art. 108 ord. pod. Stanowi on bowiem, że egzekucja zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej może być wszczęta dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna.
W zakresie braku w rozstrzygnięciu zapisu o odpowiedzialności solidarnej, zauważyć należy, że nawet gdyby przyjąć, że brak ten stanowi uchybienie, to i tak nie miało to wpływu na wynik sprawy. Z żadnego przepisu nie wynika, aby decyzja musiała zawierać taki zapis. Zdaniem sądu solidarność w tym przypadku wynika z mocy ustawy. Jeśli wydaje się decyzję o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej to na mocy ustawy mamy do czynienia z odpowiedzialnością solidarną. Stanowisko to znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki: z dnia z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 520/07 oraz z dnia 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 80/08).
Wobec powyższego argumenty skargi należało uznać za niezasadne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło