I SA/Bd 371/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. L. o przywrócenie terminu do usunięcia braków skargi w sprawie ze skargi Z. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do listopada 2007 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu Skarżący złożył do tut. Sądu skargę z dnia 20 marca 2015 r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do listopada 2007 r. Pismem z dnia 16 kwietnia 2015 r. Sąd wezwał skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi przez podpisanie skargi, ewentualnie przesłanie podpisanego odpisu skargi skargi oraz podania wartości przedmiotu sporu. Powyższe wezwanie zostało odebrane w dniu 20 kwietnia 2015 r., zatem termin do uzupełnienia braków formalnych upływał z dniem 27 kwietnia 2015 r. Terminu tego strona nie dotrzymała. Pismem z dnia 4 maja 2015 r. (data nadania) skarżący wniósł o przywrócenie terminu oraz dokonał czynności, które powinny być dokonane w zakreślonym terminie. Argumentując zasadność wniosku skarżący wskazał, że w tygodniu nie miał czasu na przygotowanie pism, zatem uzupełnienie skargi skarżący przygotował w 25 kwietnia 2015 r., tj. w sobotę. Skarżący wskazał, że w sobotę poczta była już nieczynna. W związku z powyższym w dniu 27 kwietnia 2015 r. około godziny 17 skarżący udał się na pocztę, jednak schodząc po schodach pośliznął się na jakimś śmieciu i spadł ze schodów na niższe piętro. Skarżący stwierdził, że miał zadzwonić po pogotowie jednak wydawało mu się, że nie ma żadnego złamania, więc zadzwonił do żony, która tego dnia przebywała z dziećmi poza miastem zamieszkania skarżącego. Korzystając z porady żony wezwał znajomego lekarza, który stwierdził mocne potłuczenia, w szczególności żeber. Skarżący wskazał, że lekarz zalecił mu kilkudniowe leżenie oraz zostawił leki przeciwbólowe. Po zażyciu tych leków skarżący zasnął. Następne dni spędził głownie w łóżku. Skarżący wyjaśnił, że dopiero w dniu 29 kwietnia 2015 r. przypomniał sobie po co wychodził z domu. W związku z powyższym skarżący stwierdził, że przyczyna spóźnienia nie była jego winą, a był to wypadek losowy od niego niezależny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W świetle postanowień zawartych w art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270, dalej: "p.p.s.a"), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W pierwszej kolejności wskazać należy, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy w jego uchybieniu. Brak winy powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie SN z dnia 29 października 1999 r., I CKN 556/98, postanowienie SN z dnia 12 stycznia 1999 r., II UKN 667/98). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, powódź, pożar (wyrok NSA z dnia 19 września 2000 r., I SA 1072/00, wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 1999 r., I SA/Ka 1609/97). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/02). We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Uprawdopodobnienie to forma wykazania faktów mniej pewna, niż udowodnienie, jednakże, co wynika choćby z brzmienia słowa "uprawdopodobnić", twierdzenie strony nie może być całkowicie gołosłowne. Uprawdopodobnienie jest środkiem słabszym od dowodu, ale o jego zaistnieniu można mówić wówczas, gdy twierdzenie strony jest prawdopodobne, wiarygodne (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt I FZ 477/08). Podkreślić należy, że art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Ocena braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Daje to zatem sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności jakie uzna za istotne (por. postanowienie SN z dnia 22 lipca 1999 r., I PKN 273/99). Sąd nie jest przy tym związany twierdzeniami zawartymi we wniosku, gdyż istota uprawdopodobnienia sprowadza się do przekonania sądu o przynajmniej prawdopodobieństwie zaistnienia okoliczności mających wpływ na brak winy w uchybieniu terminu (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2009, s. 270). Mając na uwadze powyższe wywody w kontekście zaistniałego stanu faktycznego, zdaniem Sąd, skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący podał domniemaną przyczynę nieuzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie. Mianowicie, skarżący wskazał, że w dniu 27 kwietnia 2015 r. (ostatnim dniu wykonania wezwania Sądu), akurat gdy szedł na pocztę wysłać pismo będące odpowiedzią na wezwanie Sądu, na klatce schodowej poślizgnął się i uległ wypadkowi, doznał silnych potłuczeń żeber. Pomocy udzielił mu znajomy lekarz. Jednakże skarżący nie przedstawił zaświadczenia lekarskiego, czy oświadczenia tegoż lekarza, które uprawdopodobniłoby, że do takiego wypadku doszło i wskazywało na charakter obrażeń skarżącego. Trzeba podkreślić, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej dokonywanie czynności powinno być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie (postanowienia NSA: z dnia 17 października 2013 r., I FZ 397/13, z dnia 3 października 2013 r., I FZ 410/13, z dnia 26 sierpnia 2014 r., I FZ 248/14). Wskazać też należy, że strona nie podała imienia i nazwiska, miejsca zatrudnienia lekarza udzielającego mu pomocy, mimo że była to osoba znajoma. Ponadto wyjaśnienia skarżącego co do wpływu wypadku na stan jego zdrowia nie są spójne. Najpierw skarżący utrzymuje, że nie doznał znaczącego uszczerbku na zdrowiu (smarował się żelami na stłuczenia, nie trzeba było wzywać pogotowia rabunkowego), ale następnie twierdzi, iż wskutek wypadku dopiero po dwóch dniach przypomniał sobie o konieczności wysłania pisma do Sądu, co świadczyłoby o tym, że zdarzenie to miało jednak istotny wpływ na stan jego zdrowia. Wszystko to poddaje w wątpliwości twierdzenia skarżącego o tym, że uległ wypadkowi. Przychylenie się do wniosku strony, oznaczałoby, że w zasadzie w każdym przypadku gdy strona powoływałaby się na to, że uległa wypadkowi na schodach, należałoby przywrócić uchybiony przez nią termin do dokonania czynności procesowej. Twierdzenie strony nie może być całkowicie gołosłowne. Podkreślenia wymaga, że to strona powinna wskazać okoliczności uzasadniające brak winy w uchybieniu terminu. Tak więc ciężar uprawdopodobnienia zdarzeń stanowiących przeszkodę w terminowym realizowaniu obowiązków procesowych spoczywa na stronie postępowania (por. postanowienia NSA: z dnia 1 sierpnia 2013 r., II OZ 626/13, z dnia 22 lutego 2011 r., II GZ 61/11, z dnia 24 maja 2004 r., FZ 63/04). To strona powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby Sąd, co do zasadności jej wniosku o przywrócenie terminu. Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia w tym zakresie jakiegoś dochodzenia. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto wnioskodawca nie wykazał, że przy dokonaniu czynności procesowej nie mógł posłużyć się osobą trzecią. Skarżący wskazał jedynie, że żona przebywała poza miastem. Nie wiadomo jednak czy nie mógł skorzystać z pomocy innej osoby z rodziny, sąsiadów czy znajomych, choćby lekarza udzielającego mu pomocy. Mając powyższe na uwadze, Sąd postanowił jak w sentencji.