I SA/Bd 412/16

WyrokWSA w Bydgoszczy2016-10-04

Skład orzekający: Zdzisław Pietrasik, Izabela Najda – Ossowska, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione przez osobę prowadzącą niepubliczny punkt przedszkolny na remont lokalu, adaptację nowej siedziby, opracowanie projektu technologii zabezpieczenia sanitarnego oraz ubezpieczenie dzieci od następstw nieszczęśliwych wypadków mogą być finansowane z dotacji oświatowej w roku 2014, zgodnie z brzmieniem art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty obowiązującym w tym okresie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że dotacja oświatowa w 2014 roku, zgodnie z art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty w brzmieniu obowiązującym wówczas, mogła być przeznaczona wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką, w tym profilaktyką społeczną. Wydatki na remont lokalu, adaptację nowej siedziby, opracowanie projektu technologii zabezpieczenia sanitarnego oraz ubezpieczenie dzieci od następstw nieszczęśliwych wypadków nie spełniały tych kryteriów, ponieważ nie były to wydatki bieżące związane bezpośrednio z realizacją zadań edukacyjnych i opiekuńczych wobec uczniów, a wynikały z zobowiązań prywatnoprawnych lub miały charakter fakultatywny. W związku z tym, zostały uznane za wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem i podlegające zwrotowi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza ustalającą kwotę dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem do zwrotu. Zakwestionowane wydatki obejmowały m.in. ubezpieczenie dzieci, remont lokalu, adaptację nowej siedziby oraz opracowanie projektu technologii zabezpieczenia sanitarnego. Strona skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że wydatki te były dopuszczalne do sfinansowania z dotacji oświatowej w 2014 roku. Sąd oddalił skargę, uznając wydatki za niezgodne z przeznaczeniem dotacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Pietrasik Sędziowie: sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Marcin Frydrych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2016 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia należności przypadającej do zwrotu z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem oddala skargę Decyzją z dnia [...]. Burmistrz [...] ustalił stronie kwotę dotacji w wysokości [...] zł przypadającą do zwrotu do budżetu Gminy M. B. , jako wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem oraz określił termin naliczania odsetek należnych od tej kwoty w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Zdaniem organu, zakwestionowane wydatki mające charakter inwestycyjny, budowlano-remontowy i zmierzające do zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki stanowią wydatki związane z realizacją zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę, które nie mogą być pokrywane ze środków z dotacji oświatowej. Natomiast wydatek na ubezpieczenie pięciu podopiecznych przedszkola od następstw nieszczęśliwych wypadków organ pierwszej instancji zakwalifikował jako związany z ogólną działalnością osoby prowadzącej [...] "Z. O." w B. , a nie z zadaniami tej jednostki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Z kolei wydatek na premię J. P. organ uznał za nieudokumentowany. W złożonym odwołaniu strona zarzuciła naruszenie: 1) art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r., nr 256, poz. 2572 ze zm.), dalej: "u.s.o." w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2014r. do dnia 30 marca 2015r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że pojęciem "wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek" określonym w tym przepisie nie mogły być objęte wydatki na realizację zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 5 ust. 7 u.s.o., podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna prowadzić do wniosku, że wydatki na realizację zadań organu prowadzącego, w tym w szczególności w przedmiocie zapewnienia warunków działania jednostki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, a także wykonywania remontów obiektów oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie mogły być sfinansowane z dotacji oświatowej także przed zmianą tego przepisu, która weszła w życie dnia 31 marca 2015r.; 2) art. 90 ust. 3d u.s.o. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2014r. do dnia 30 marca 2015r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wydatki poniesione przez skarżącą na ubezpieczenie dzieci od następstw nieszczęśliwych wypadków, opracowanie projektu tzw. technologii zabezpieczenia sanitarnego lokalu prowadzonego przez nią punktu przedszkolnego, remont lokali tego punktu i dodatkowe wynagrodzenie dla osoby prowadzącej nie mogło być sfinansowane pobraną przez nią w 2014r. z dotacją oświatową, podczas gdy wydatki te należy zaliczyć do wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, o których stanowi art. 90 ust. 3d u.s.o., możliwych do sfinansowania z udzielonej skarżącej dotacji oświatowej; 3) art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz. 23), dalej: "k.p.a." poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w podjęciu rozstrzygnięcia na podstawie analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie, pomijającej wszechstronną jego ocenę, nieuwzględniającej w szczególności terapeutycznego charakteru prowadzonego przez skarżącą punktu przedszkolnego, determinującego rodzaj możliwych do sfinansowania z dotacji oświatowej wydatków, jak również pełnych wyjaśnień strony złożonych w toku całego postępowania, w tym w przedmiocie wynagrodzenia należnego jej z tytułu prowadzonych w punkcie przedszkolnym zajęć; 4) art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013r., poz. 885 ze zm.), dalej: "u.f.p." poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że dotacja pobrana przez skarżącą w 2014r. w części wykorzystanej na pokrycie wydatku obejmującego wynagrodzenie osoby prowadzącej punkt przedszkolny za grudzień 2014r. została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy dotacja oświatowa określona w art. 90 ust. 3d u.s.o. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2014r. do dnia 30 marca 2015r. mogła być przeznaczona także na wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej inną formę wychowania przedszkolnego, jeżeli prowadziła ona w niej zajęcia, wobec czego dotacja pobrana przez skarżącą w tej części nie mogła zostać wykorzystana przez nią niezgodnie z przeznaczeniem; 5) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w odmowie umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie określenia kwoty dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu Gminy M. B. w części wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy ze względu na bezprzedmiotowość tego postępowania powinno być ono umorzone. Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i określiło skarżącej kwotę dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu Gminy M. B. , jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w łącznej wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W uzasadnieniu organ wskazał, że w 2014r. z budżetu Gminy M. B. przekazano dla [...] "Z. O." w B. dotację w łącznej kwocie [...]zł, która została wypłacona w 12 częściach. Odnosząc się do zakwestionowanych wydatków organ wskazał, że pierwszy wydatek dotyczący zapłaty kwoty [...]zł na ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków pięciu podopiecznych [...] "Z. O." uznany został za przejaw wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, bowiem żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego w Rzeczypospolitej [...] nie nakłada obowiązku ubezpieczenia podopiecznych punktu przedszkolnego od następstw nieszczęśliwych wydatków - nawet wtedy, gdy w stosunku do tych dzieci wydano orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego m.in. z uwagi na autyzm. Wątpliwości organu wzbudziło również, że ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków zostało wykupione na okres od dnia [...]. do dnia [...]., podczas gdy [...] "Z. O." prowadzi działalność od dnia [...]. Organ zwrócił również uwagę na okoliczność, że ubezpieczeniem objęto jedynie pięcioro dzieci, podczas gdy, od dnia 9 października 2014r. do [...] "Z. O." uczęszczało siedmioro dzieci. Mając powyższe na uwadze organ przyjął, że wydatkowanie części dotacji w kwocie [...]zł na fakultatywne ubezpieczenie pięciorga podopiecznych [...] "Z. O." nie może być uznane za pokrycie wydatku związanego z realizacją zadań tego punktu przedszkolnego w zakresie opieki, o której stanowi art. 90 ust. 3d u.s.o. Tym samym w omawianej części dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem w rozumieniu art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. Odnosząc się do drugiej grupy wydatków potwierdzonych 11 fakturami/rachunkami dokumentującymi przywrócenie pierwotnych właściwości lokalu położonego przy ul. [...] w B. , opracowanie projektu technologii zabezpieczenia sanitarnego dla punktu przedszkolnego oraz zakup artykułów i materiałów remontowo-budowlanych organ wskazał, że możliwość przeznaczania środków z dotacji oświatowej na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę, o których stanowi art. 5 ust. 7 u.s.o., czyli m.in. zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, a także wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych została dopuszczona dopiero w wyniku nowelizacji art. 90 ust. 3d u.s.o. dokonanej ustawą z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 357), która weszła w życie dnia 31 marca 2015r. Przepisom wspomnianej ustawy zmieniającej nie nadano mocy wstecznej. Skoro ustawodawca zdecydował się na bezpośrednie wpisanie w drodze nowelizacji do art. 90 ust. 3d u.s.o. możliwości wydatkowania środków z dotacji na zadania organu prowadzącego szkołę lub placówkę, o których stanowi art. 5 ust. 7 u.s.o., to znaczy, że przed nowelizacją, tj. przed dniem 31 marca 2015r. takie działania nie były prawnie dopuszczalne. Przyjęcie odmiennego punktu widzenia musiałoby skutkować uznaniem, że zmiana stanu prawnego dokonana przez "racjonalnego ustawodawcę" była zbyteczna. Artykuł 90 ust. 3d u.s.o. w brzmieniu obowiązującym w 2014r. nie stanowił o dopuszczalności finansowania ze środków z dotacji oświatowej zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę - wspomnianych w art. 5 ust. 7 u.s.o., w konsekwencji skarżąca nie mogła przeznaczyć środków z dotacji na wskazane wydatki, które w tej części opiewają łącznie na kwotę [...]zł. Organ szczegółowo odnosząc się do tej grupy wydatków wskazał, że wydatek w kwocie [...]zł na przywrócenie pierwotnych właściwości lokalu położonego przy ul. [...] w B. dotyczył realizacji zobowiązań wynikających z umowy najmu i wiązał się z wypowiedzeniem tej umowy przez skarżącą w dniu [...]. Strona na mocy § 7 umowy najmu zobowiązana była do przywrócenia stanu lokalu takiego, jaki został udostępniony w chwili wynajęcia. Wskazany wydatek nie był zatem wydatkiem bieżącym punktu przedszkolnego poniesionym na cele działalności tej jednostki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, o którym stanowił art. 90 ust. 3d ust. 1 u.s.o. w brzmieniu obowiązującym w 2014r. Wynikał on bowiem wyłącznie z konieczności realizacji prywatno-prawnych zobowiązań zaciągniętych przez osobę prowadzącą [...] "Z. O.". W konsekwencji, wydatek ten stanowi przejaw wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, w rozumieniu art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. W zakresie wydatków związanych z adaptacją nowej siedziby [...] "Z. O." mieszczącej się w B. przy ul. [...] organ wskazał, że wydatek w kwocie [...]zł przeznaczony na opracowanie projektu technologii zabezpieczenia sanitarnego trudno uznać za wydatek bieżący, skoro został on poczyniony w dniu [...]., czyli wtedy, gdy [...] "Z. O." miał siedzibę przy ul. [...]. To w drugim z wymienionych miejsc realizowane były wówczas wszystkie zadania tej jednostki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Podobnie wydatki na zakup artykułów remontowo-budowlanych, udokumentowanych rachunkami w kwotach [...]zł, [...] zł, [...] zł oraz [...] zł nie miały charakteru wydatków bieżących. W rezultacie, wydatki te należało uznać za przejaw wykorzystania dotacji oświatowej niezgodnie z przeznaczeniem w rozumieniu art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. Odnosząc się do wydatków w kwotach [...]zł, [...] zł, [...] zł, [...] zł na nabycie artykułów remontowo-budowlanych organ stwierdził, że wydatki poniesione w dniach od 7 do [...]. nie miały charakteru wydatków bieżących, o których mowa w art. 90 ust. 3d pkt 1 u.s.o., bowiem w momencie zapłaty, w lokalu przy ul. [...] w B. nie odbywała się w żadnym zakresie działalność [...] "Z. O.". Zatem w omawianym zakresie również mamy do czynienia z wykorzystaniem dotacji niezgodnie z przeznaczeniem w rozumieniu art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. W zakresie ostatniego wydatku zaliczonego do grupy wydatków poniesionych na inwestycje, remonty oraz zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki na kwotę [...]organ wskazał, że skarżąca nigdzie nie uzasadniła pokrycia omawianego wydatku ze środków z dotacji oświatowej. Nie wykazała również, aby miał on bieżący charakter związany z realizacją celów punktu przedszkolnego w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, tym profilaktyki społecznej, o których stanowił art. 90 ust. 3d pkt 1 u.s.o. Skutkować to musiało przyjęciem, że stanowi on przejaw wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem w rozumieniu art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. Odnosząc się do trzeciej grupy zakwestionowanych wydatków obejmujących kwotę [...]zł przeznaczoną na wypłatę premii dla J. P. organ nie podzielił stanowiska Burmistrza [...], że brak jest potwierdzenia kasowego wykonania omawianego wydatku. W tym zakresie organ wskazał, że w aktach niniejszej sprawy znajduje się indywidualna lista płac nr [...], z której wynika, że J. P. jako osoba prowadząca [...] "Z. O." i jednocześnie Dyrektor tej placówki - wypłaciła sobie premię w wysokości [...] zł w dniu [...]. Na dokumencie zawarte są właściwe podpisy potwierdzające wypłatę tej kwoty oraz jej odbiór. Brak jest jednocześnie podstaw do podważenia legalności gotówkowego sposobu wypłaty premii. Zgodnie z art. 90 ust. 3d pkt 1 u.s.o. w brzmieniu obowiązującym w 2014r., dotacje mogły być wykorzystane także na wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełniła funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadziła zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego. W konsekwencji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie może zakwestionować legalności wydatku w kwocie [...]zł przeznaczonego za zapłatę premii dla skarżącej. W tym zakresie więc nie nastąpiło wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem w rozumieniu art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p. Mając na uwadze powyższe organ po dokonaniu korekty decyzji organu pierwszej instancji stwierdził, że całkowita kwota dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wynosi [...] zł. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części określającej kwotę dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu Gminy M. B. jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w łącznej wysokości [...] zł. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie: 1) art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego i wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności poprzez zaniechanie odniesienia poczynionych przez skarżącą w 2014r. wydatków do terapeutycznego charakteru prowadzonego przez nią punktu przedszkolnego, determinującego rodzaj możliwych do sfinansowania z dotacji oświatowej wydatków; 2) art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez jego wadliwe zastosowanie i orzeczenie co do istoty sprawy, podczas gdy uchylenie decyzji organu pierwszej instancji winno implikować w okolicznościach rozpoznawanej sprawy umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości; 3) art. 90 ust. 3d u.s.o. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014r. do 30 marca 2015r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że pojęciem wydatków bieżących innych form wychowania przedszkolnego określonym w tym przepisie nie mogły być objęte w tym okresie wydatki na realizację zadań organu prowadzącego określonych w art. 5 ust. 7, pozostających w związku z bieżącą działalnością tych jednostek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu winna prowadzić do wniosku, że wydatki te, w tym w szczególności w przedmiocie zapewnienia dzieciom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki, mogły być sfinansowane z dotacji oświatowej także w 2014r., a więc przed nowelizacją tego przepisu dokonaną z dniem 31 marca 2015r.; 4) art. 252 ust. 1 pkt. 1 u.f.p. poprzez jego wadliwe zastosowanie przejawiające się w uznaniu, że skarżąca wykorzystała środki dotacji otrzymanej w 2014r. w kwocie [...]zł niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie uzasadnia takiego stwierdzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, które miało wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu. Za podstawę wyroku Sąd przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz Burmistrza [...], zawarte w decyzjach z dnia [...] r. i z dnia [...]. Przedmiotem sporu jest kwestia wydatkowania części przyznanej dotacji, w łącznej wysokości [...] zł, na którą składa się sfinansowanie kosztów fakultatywnego ubezpieczenia pięciorga dzieci (w wysokości [...] zł), wydatki na wykonanie bieżącego remontu obiektu przedszkolnego, polegającego na przywróceniu mu pierwotnych właściwości ([...] zł), wydatki na adaptację nowej siedziby punktu przedszkolnego ([...] zł), wydatek na opracowanie projektu technologii zabezpieczenia sanitarnego dla punktu przedszkolnego ([...] zł). Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 252 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.t.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem i pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1. Z kolei w myśl art. 252 ust. 6 pkt 1 i 2 u.f.p. odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem i następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Przez wykorzystanie dotacji rozumieć należy w szczególności zapłatę za zadania, na które dotacja została udzielona, albo, w przypadku gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pojęcie wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem winno być interpretowane wąsko. Polega ono w szczególności na zapłacie ze środków pochodzących z dotacji za inne zadania niż te, na które dotacja została udzielona. Dokonując analizy przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2014 r. należy wskazać, że organ prawidłowo uznał, iż sporne koszty nie wypełniły przesłanek wskazanych w przepisie art. 90 ust. 3d tej ustawy. Zgodnie z art. 90 ust. 1 u.s.o. niepubliczne przedszkola, w tym specjalne, szkoły podstawowe i gimnazja, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych oraz szkół podstawowych artystycznych, otrzymują dotacje z budżetu gminy. W myśl art. 90 ust. 2b ustawy o systemie oświaty dotacje dla niepublicznych przedszkoli przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 75 % ustalonych w budżecie danej gminy wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach publicznych w przeliczeniu na jednego ucznia, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na niepełnosprawnego ucznia przedszkola i oddziału przedszkolnego w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego - pod warunkiem, że osoba prowadząca niepubliczne przedszkole poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. Dotacje są przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły lub placówki (art. 90 ust. 3c ustawy). W myśl art. 90 ust. 3d ustawy o systemie oświaty dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na: 1) pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki, w tym na wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego, z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego; 2) zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, obejmujących: a) książki i inne zbiory biblioteczne, b) środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w szkołach, przedszkolach i placówkach, c) sprzęt sportowy i rekreacyjny, d) meble, e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości ustalonej w przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości, w momencie oddania do używania. Z kolei art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty wskazuje, że tryb udzielania i rozliczania dotacji ustala organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji i zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji oraz w rozliczeniu wykorzystania dotacji. Jak na to wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych - z przytoczonych przepisów wynika, że dotacja, o której mowa w art. 90 ust. 2a u.s.o., ma charakter dotacji podmiotowo-celowej. Dotacja przysługuje na każdego ucznia i w tym zakresie ma charakter podmiotowy jednakże przeznaczona jest na dofinansowanie realizacji konkretnych zadań placówki (kształcenie, wychowanie i opieka, w tym profilaktyka społeczna) i w tym zakresie przyznawana dotacja ma charakter celowy (wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 października 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 933/13, wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 463/14; podobnie: WSA w Krakowie w wyroku o sygn. I SA/Kr 1304/12; wszystkie powołane orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.gov.pl). W tym miejscu należy jeszcze przywołać treść art. 5 ust. 7 u.s.o. stosownie do którego organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności: 1) zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki; 2) wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie; 3) zapewnienie obsługi administracyjnej, finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2-6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694, z późn. zm.), i organizacyjnej szkoły lub placówki; 4) wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczych, przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych. Możliwość przeznaczenia środków z dotacji oświatowej na sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego o których stanowi przywołany art. 5 ust. 7 u,s,o, została dopuszczona w wyniku nowelizacji art. 90 ust. 3d u.s.o. dokonanej ustawą z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r. nr 357) która weszła w życie z dniem 31 marca 2015r. Jedenaście szczegółowo wymienionych na s. 16 zaskarżonej decyzji wydatków opiewających na łączną kwotę [...]zł są bezspornie powiązane z realizacją zadań skarżącej jako osoby prowadzącej punkt przedszkolny. Strona zgodziła się z taką oceną kilkakrotnie na gruncie niniejszej sprawy – m.in. w skardze z dnia [...]. (s.2 i 12-16 skargi). Mając na uwadze poczynione wyżej uwagi, wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania zasadniczy spór między stronami sprowadza się do przesądzenia czy w świetle nowelizacji art. 90 ust. 3 d u.s.o. dokonanej ustawą z dnia 20 lutego 2015r. dopuszczalne było sfinansowanie z kwoty dotacji oświatowej w 2014r. wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę a wymienionych w art. 5 ust. 7 u.s.o. Wbrew poglądom zaprezentowanym w skardze dotacja, zgodnie z treścią art. 90 ust. 3 u.s.o. w brzmieniu obowiązującym w 2014r. mającym zastosowanie w sprawie, nie może być przeznaczona na ogólne sfinansowanie zadań szkoły, czy też zadań organu prowadzącego szkołę. Treść wskazanego przepisu uzasadnia twierdzenie, że w ramach dotacji dofinansowanie może obejmować jedynie zadania w zakresie kształcenia, wychowania i opieki w tym profilaktyki społecznej, realizowane wobec uczniów przez konkretną placówkę. Stanowisko to potwierdza przyjęta w orzecznictwie NSA interpretacja art. 5 ust. 7 u.s.o. ( wyrok NSA z dnia 03 września 2014r. sygn. akt II GSK 916/13, wyrok WSA w Warszawie z dnia 04 czerwca 2014r. sygn. akt VSA/Wa 112/14). Skład orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela poglądy wyrażone we wskazanych orzeczeniach zgodnie z którymi, celem dotacji nie jest dofinansowanie realizacji zadań organu prowadzącego przedszkole lecz dofinansowanie zadań przedszkola w zakresie wskazanym w art. 90 ust. 3 d u.s.o. tj. wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących w zakresie kształcenia, wychowania i opieki w tym profilaktyki społecznej przedszkola. Co więcej , zgodnie z art. 90 ust. 2b u.s.o. ostatecznym "beneficjentem" dotacji ma być uczeń (przedszkolak) , wobec którego przedszkole realizuje funkcje kształcenia, wychowywania i opieki. W świetle zaprezentowanego przez Sąd stanowiska zasadnym są ustalenia SKO, w przedmiocie uznania dotacji oświatowej wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w odniesieniu do wydatków na wykonanie bieżącego remontu obiektu przedszkolnego, polegającego na przywróceniu mu pierwotnych właściwości ([...] zł), wydatków na adaptację nowej siedziby punktu przedszkolnego ([...] zł), wydatku na opracowanie projektu technologii zabezpieczenia sanitarnego dla punktu przedszkolnego ([...] zł). Wydatki te zamykające się łączną kwota [...]zł zostały szczegółowo omówione na str. 20-25 zaskarżonej decyzji. Sąd za zasadne uznał również ustalenia organu dotyczące wydatku w kwocie [...]zł na ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków pięciu podopiecznych punktu przedszkolnego. Zgodzić się trzeba z organem , że umowa ta ma charakter dobrowolny a jej zawarcie nie jest obowiązkowe a przede wszystkim ubezpieczenie wychowanków nie należy do zadań z zakresu kształcenia , wychowania i opieki a to powoduje, że jak słusznie uznał organ, nie zachodzi związek z celem wskazanym w art. 90 ust. 3 u.s.o. W związku z powyższym Sąd stoi na stanowisku, że powyższe wydatki nie mogły być pokryte z dotacji, tylko z innych dochodów przedszkola, np. czesnego. W ramach dotacji przysługującej placówkom niepublicznym nie mogą być finansowane, o czym była mowa wyżej, wydatki ponoszone na cele pośrednio związane z działalnością dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą. Wydatki te również nie mogły być zakwalifikowane jako wydatki bieżące w myśl art. 90 ust. 3 d u.s.o., ponieważ bez ich poniesienia placówka mogła prowadzić i prowadziła bieżącą działalności dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą. Wobec powyższego dotację na sfinansowanie kosztów remontu nowej siedziby i doprowadzenia starej siedziby do stanu poprzedniego oraz opłacenie składki na ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków podopiecznych prawidłowo zdaniem Sądu w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego uznano za wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem i tym samym podlegającą zwrotowi. Prawidłowo także w zaskarżonej decyzji wskazano pouczenie co do okresu naliczania odsetek od dotacji podlegających zwrotowi, wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem. Odnośnie zaś podniesionych w skardze naruszeń przepisów prawa procesowego zdaniem Sądu nie mogą one skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Nie można bowiem organom zarzucić, że działały z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów art. 77 § 1 w zw. z art. 80 i art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Sąd stwierdza, że organy uwzględniły całokształt okoliczności sprawy, a to, że wyprowadziły z nich wnioski odmienne, aniżeli domagała się skarżąca, nie świadczy o pominięciu i wybiórczej ich ocenie, a zatem nie stanowi naruszenia zasady prawdy obiektywnej, ani zasady swobodnej oceny dowodów oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów, czy też zasady przekonywania. Organy obydwu instancji działały na podstawie prawa i w jego granicach, a odmienna ocena zgromadzonego materiału dowodowego nie może stanowić o naruszeniu przepisów postępowania. Bezzasadne we wskazanym powyżej kontekście są tym samym zarzuty naruszenia przepisów procesowych. Ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji zawierającym wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę oraz przyczyny, dla których innych dowodów nie uznał jako znaczących przy rozstrzyganiu sprawy, a także podstawę prawną z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd ponadto wskazuje, że organy dokonały ustaleń w oparciu o wyczerpująco zebrany i właściwie rozpatrzony materiał dowodowy. W skardze strona dopatruje się naruszenia przepisów postępowania poprzez nie uwzględnienie przez organ terapeutycznego charakteru punktu przedszkolnego. Nie wyjaśnia jednocześnie jaki jest związek pomiędzy takim charakterem punktu przedszkolnego a wydatkami na doprowadzenie siedziby przy ul. [...] do stanu pierwotnego, inwestycje w adaptacje nowej siedziby czy wykupienie ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków. W ocenie Sądu SKO i Burmistrz [...] uwzględnili charakter punktu przedszkolnego uznając część wydatków za poczynione w zakresie kształcenia i wychowania np. zakup akcesoriów do huśtawki, czy zakup programu Microsoft Office. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art., 151 p.p.s.a. oddalił skargę. I. Najda – Ossowska Z. Pietrasik U. Wiśniewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło