I SA/Bd 413/25
WyrokWSA w Bydgoszczy2025-10-15
Skład orzekający: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, Sędzia WSA Tomasz Wójcik, Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.), Asesor WSA Joanna Ziołek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzający transportem może zostać zwolniony z odpowiedzialności za nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem bez ważnego badania technicznego, jeśli twierdzi, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zarządzający transportem ponosi odpowiedzialność za naruszenie obowiązku posiadania przez pojazd ważnego badania technicznego, nawet jeśli twierdzi, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i nie jest uzależniona od winy. Przepisy ustawy o transporcie drogowym (u.t.d.) dotyczące kar pieniężnych i wyłączenia odpowiedzialności są przepisami szczególnymi, które wykluczają stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) dotyczących administracyjnych kar pieniężnych, w tym art. 189f k.p.a. o odstąpieniu od ukarania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na B. J., zarządzającego transportem, za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem (naczepą) bez ważnego badania technicznego. Strona skarżąca podnosiła, że pojazd nie stanowił zagrożenia, nie wykonywał transportu w chwili kontroli, a brak badania technicznego był wynikiem zaniedbania kierowcy, na które zarządzający nie miał wpływu. Organy administracji uznały, że odpowiedzialność spoczywa na zarządzającym transportem, a protokół kontroli jest wiarygodnym dowodem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Asesor WSA Joanna Ziołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 października 2025r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 maja 2025 r. nr BP.501.2199.2024.2242.KI13. w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2024 r. Ś. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 92a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1539 ze zm., zwana dalej u.t.d.) nałożył na B. J. (skarżący) karę pieniężną w wysokości [...] zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.
W złożonym odwołaniu strona podniosła, że pojazd w dniu kontroli nie stanowił zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego i spełniał wszystkie warunki określone w art. 66 ust 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U.
z 2024 r., poz. 1251 ze zm., dalej p.r.d.), a organ nie wskazał, żeby którykolwiek
z wymogów został naruszony, zatem w decyzji brak właściwego uzasadnienia. Strona podniosła, że w dniu kontroli przedsiębiorstwo W. T. Sp. z o.o. nie wykonywało transportu rzeczy zgodnie z okazanym do kontroli dokumentem przewozowym, a auto wraz z naczepą oczekiwały na naprawy serwisowe, gdyż były popsute. Strona podała, że naczepa nie posiadała w dniu kontroli ważnego badania technicznego, ale też nie wykonywała żadnych czynności, ponieważ była zaparkowana. Ponadto kierowca otrzymał dyspozycję przeglądu naczepy w określonym w dowodzie rejestracyjnym terminie, której nie wykonał, a zatem zdaniem strony, to kierowca jest winny popełnionego uchybienia.
Decyzją z dnia [...] maja 2025 r. Inne utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ wyjaśnił, że w sprawie doszło do naruszenia obowiązków związanych
z przewozem drogowym przez B. J., nie jako wykonawcy przewozu, lecz jako osoby zarządzającej transportem. Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2,
a także wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr [...] do ustawy. Na podstawie danych zawartych w bazie KREPTD ustalono, że B. J. posiada certyfikat kompetencji zawodowych w drogowym transporcie rzeczy nr [...], wydany dnia [...] listopada 2003 r.
Dalej organ podniósł, że ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dowodu rejestracyjnego i dokumentacji znajdującej się w pojeździe, a przede wszystkim
z protokołu kontroli z dnia [...] maja 2024 r., naczepa marki KOGEL o nr rej. [...], wchodząca w skład zespołu pojazdów, którym kierował T. N. wykonujący krajowy transport drogowy rzeczy na trasie w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy: W. T. SP. z o.o., nie posiadał aktualnego okresowego badania technicznego dopuszczającego go do ruchu drogowego. Ostatnie okresowe badanie techniczne ww. pojazdu zostało wykonane w dniu [...] maja 2023 r., a więc kolejne powinno zostać przeprowadzone do dnia [...] maja 2024 r. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem kontroli z dnia [...] maja 2024 r. oraz informacjami zawartymi w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.
Odnosząc się do zarzutu strony odnośnie tego, że w chwili kontroli nie miał miejsca przewóz, a naczepa oczekiwała jedynie na serwis, organ odwoławczy podkreślił, że protokół kontroli z dnia [...] maja 2024 r. stanowi istotny dowód w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy wskazał, że protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Protokół, jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych
w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym, a także korzysta ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
W związku z powyższym organy administracji są zobowiązane uznać za udowodnione to, co wynika z treści dokumentu urzędowego. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny. W przedmiotowej sprawie kontrolowany podpisał protokół z kontroli nie wnosząc do niego uwag. W protokole kontroli wskazano bezsprzecznie, że przedsiębiorstwo W. T. Sp. z o.o. wykonywało
w chwili kontroli transport drogowy.
Organ odwoławczy wskazał, że przeprowadził również postępowanie w zakresie art. 92c u.t.d. Zdaniem organu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d. Gdyby zarządzający transportem sprawował prawidłowo nadzór nad pojazdami, do stwierdzonego naruszenia by nie doszło. To zarządzający jest odpowiedzialny za transport w kontrolowanym przedsiębiorstwie. Kontrola nad terminami badań technicznych nie wymaga od zarządzającego każdorazowej czynności sprawdzania. Badanie takie wykonywane jest corocznie, zatem brak takiego badania jest efektem zaniedbania. Organ wyjaśnił, że ustalone kary nie podlegają obniżeniu nawet
w przypadku incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu. Nakładane są
w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej w załączniku nr [...] do u.t.d. Ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych, zdarzeń losowych czy rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez stronę.
Odnośnie do zarzutu strony, co do naruszenia art. 5 lit. c Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. poprzez umieszczenie
w decyzji administracyjnej numeru dowodu osobistego, organ odwoławczy uznał go za niesłuszny i niezasadny, albowiem decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera takich danych. Pola z informacją o nazwie dokumentu oraz jego serią i numerem na stronie pierwszej decyzji są puste.
W złożonej skardze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji zarzucając:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj.: art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. 1a u.t.d., poprzez nałożenie na zarządzającego transportem kary za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, w sytuacji gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że zarządzający nie miał wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń
i okoliczności, których zarządzający nie mógł przewidzieć;
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.: art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) i wyrażonych w tych przepisach zasad legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej w zw. z art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario oraz art. 189f k.p.a. poprzez nierozważenie zastosowania do kary pieniężnej przewidzianej
w u.t.d. przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) i powinny znaleźć zastosowanie do kar nakładanych na podstawie ustawy u.t.d., a zostały przez organy pominięte, pomimo że kary pieniężne w ustawie u.t.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przez co koniecznym jest odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a. (por. m. in. wyrok VI SA/Wa 198/23, VI SA/Wa 2230/22, III SA/Po 145/22). Ocena, czy w sprawie nie występują przesłanki do odstąpienia od ukarania stanowi obligatoryjny element postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, którego pominięcie wywołuje konieczność uchylenia tak podjętej decyzji.
Zdaniem skarżącego, pomimo że ustawa o transporcie drogowym nie zawiera pełnej
i kompleksowej regulacji dotyczącej nakładania kar pieniężnych, organ nie rozważył nawet szczegółowo konieczności zastosowania przepisu art. 189f k.p.a., pomimo że obowiązek ten ciążył na nim z urzędu. Organ ograniczył się do apriorycznego twierdzenia, że instytucja ta nie może znaleźć zastosowania na gruncie przepisów u.t.d. Już samo to - zdaniem strony - powinno doprowadzić do uchylenia decyzji, gdyż stanowi to naruszenie mające wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Aby wydać prawidłową decyzję, organ powinien był rozważyć w pierwszej kolejności materialne przesłanki zastosowania przepisu art. 189f § 1 k.p.a. Skarżący jest przekonany, że
w niniejszej sprawie rozważenie przesłanek zastosowania przepisu art. 189f k.p.a. powinno doprowadzić do zastosowania uregulowanej tam instytucji - czyli do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a sformułowane w niej zarzuty okazały się nietrafne.
Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania względem kontrolowanej decyzji środków określonych w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: p.p.s.a. Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia mogłoby bowiem nastąpić w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żadna z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie nie zaistniała.
Z akt sprawy wynika, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji nakładającą na stronę skarżącą jako na osobę zarządzającą transportem, karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.
Sąd stwierdził, że zgromadzony przez organy materiał dowodowy uzasadniał zobowiązanie skarżącego do uiszczenia przedmiotowej kary pieniężnej, a kara ta została nałożona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organy oparły swoje rozstrzygnięcie na materiale dowodowym, który był wyczerpujący, zupełny oraz pozwalał na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy. Podkreślenia nadto wymaga, że przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia, a zgłoszenie wniosków dowodowych nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Uprawnienie strony do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu podlega ograniczeniom, a organ powinien każdorazowo rozważyć żądanie przeprowadzenia dowodu z uwagi na celowość i konieczność zapewnienia szybkości postępowania, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń (por. wyrok NSA z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt II GSK 3768/17). W ocenie tut. Sądu w niniejszej sprawie zgromadzone przez organ dowody były wystarczające dla potwierdzenia zarzucanego skarżącemu naruszenia. Z tego względu dalsze prowadzenie postępowania dowodowego byłoby niecelowe w świetle zasad ekonomiki oraz szybkości i prostoty postępowania, określonej w art. 12 k.p.a.
W ocenie Sądu, organ dostatecznie i wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) i ocenił je bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto w sprawie
nie wystąpiły ustawowe przesłanki uzasadniające zwolnienie skarżącego
z odpowiedzialności za ujawnione naruszenie, które to przesłanki zostały przez organ omówione. Stąd, nie zasługują na akceptację stawiane przez skarżącego zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych w skardze szeregu przepisów postępowania oraz prawa materialnego. Jednocześnie Sąd stwierdza, że organ odwoławczy prawidłowo odniósł się w decyzji do argumentacji skarżącego podnoszonej w toku postępowania administracyjnego. Poza tym Sąd nie dostrzegł z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, organ podjął wszelkie kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy.
Oczywiście strona ma prawo do własnego przekonania o zasadności swojego stanowiska, jednakże przekonanie to nie musi mieć oparcia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy
o transporcie drogowym i ustawy Prawo o ruchu drogowego. Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. l u.t.d. przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów u.t.d. oraz p.r.d. Na podstawie art. 66 ust. 1 p.r.d., pojazd uczestniczący w ruchu ma być tak zbudowany, wyposażony i utrzymany, aby korzystanie z niego:
nie zagrażało bezpieczeństwu osób nim jadących lub innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku ruchu na drodze i nie narażało kogokolwiek na szkodę;
nie zakłócało spokoju publicznego przez powodowanie hałasu przekraczającego poziom określony w przepisach szczegółowych;
nie powodowało wydzielania szkodliwych substancji w stopniu przekraczającym wielkości określone w przepisach szczegółowych;
nie powodowało niszczenia drogi;
zapewniało dostateczne pole widzenia kierowcy oraz łatwe, wygodne i pewne posługiwanie się urządzeniami do kierowania, hamowania, sygnalizacji i oświetlenia drogi przy równoczesnym jej obserwowaniu;
nie powodowało zakłóceń radioelektrycznych w stopniu przekraczającym wielkości określone w przepisach szczegółowych.
Zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. z 2019, poz. 2141, zwanego dalej rozporządzeniem MSWiA), podczas wstępnej drogowej kontroli technicznej kontrolujący sprawdza wymaganą dokumentację dotyczącą dopuszczenia pojazdu do ruchu drogowego, a w szczególności dokument potwierdzający przeprowadzenie badania technicznego, oraz ostatni protokół kontroli drogowej,
o którym mowa w ust. 5. Na podstawie art. 81 ust. 1 p.r.d. właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest obowiązany przedstawić go do badania technicznego. Stosownie do art. 81 ust. 5 p.r.d., okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10. W myśl art. 82 ust. 1 p.r.d. organ dokonujący rejestracji pojazdu wpisuje do dowodu rejestracyjnego termin badania technicznego pojazdu. Zgodnie z art. 82 ust. 2 p.r.d., uprawniony diagnosta po wykonaniu badania technicznego pojazdu:
wydaje zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu;
wpisuje kolejny termin badania technicznego do dowodu rejestracyjnego, jeżeli jest wolne miejsce w odpowiedniej rubryce tego dowodu - po stwierdzeniu pozytywnego wyniku badania technicznego pojazdu.
Z akt sprawy oraz decyzji wynika, że w dniu [...] maja 2024 r., około godziny 20:35, na drodze wojewódzkiej nr [...], w miejscowości C., funkcjonariusze P. zatrzymali do kontroli zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego marki MERCEDES o nr rej. [...] oraz naczepy marki KOGEL o nr rej. [...], którym kierował T. N., wykonujący krajowy transport drogowy rzeczy z Krasocina do P. w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy: W. T. Sp. z o.o. W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że naczepa marki KOGEL, wchodząca w skład ww. zespołu pojazdów, nie posiada aktualnego okresowego badania technicznego dopuszczającego go do ruchu drogowego. Przebieg i wyniki kontroli zostały udokumentowane protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] maja 2024 r.
W tej sytuacji zastosowanie miały przepisy ustawy o transporcie drogowym. Według art. 92a ust. 2 u.t.d., w brzmieniu obowiązującym na dzień kontroli, zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie. Stosownie do art. 92a ust. 4 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty [...]złotych. Zgodnie z art. 92a ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń, numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane
w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr [...] do ustawy. W myśl lp. 15.1 załącznika nr [...] do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 200 (dwieście) złotych za każdy pojazd.
Zatem organy prawidłowo wywiodły, że pojazd zarejestrowany w [...], aby mógł legalnie poruszać się po drogach publicznych, musiał posiadać aktualne badanie techniczne, o którym mowa w art. 81 p.r.d. Jak wynika z ust. 5 tego artykułu, okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10. Tymczasem w okazanym do kontroli – w dniu [...] maja 2024 r. – dowodzie rejestracyjnym widniała data ważności okresowego badania do dnia [...] maja 2024 r. Zatem w dniu kontroli, pojazd nie posiadał aktualnego badania okresowego.
W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że zostały wyczerpane przesłanki do nałożenia na skarżącego jako na zarządzającego transportem kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., na podstawie l.p. 15 załącznika nr [...] do u.t.d., o którym mowa w art. 92a ust. 7 u.t.d. Regulacja ta przewiduje bowiem karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Zatem zastosowanie przez organy przywołanych regulacji jest zgodne z prawem.
Dla porządku niezbędne jest odwołanie się do przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr [...] z dnia [...] października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz. Urz. UE L 300
z [...].11.2009, str. 51, ze zm., dalej: "rozporządzenie"). Zgodnie z art. 2 pkt 5 rozporządzenia, "zarządzający transportem" oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez przedsiębiorcę lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, tę osobę fizyczną lub,
w razie potrzeby, inną osobę fizyczną wyznaczoną przez tego przedsiębiorcę na podstawie umowy, zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorcy.
W przepisach krajowych art. 7c u.t.d. stanowi, że przedsiębiorca może, bez wyznaczania zarządzającego transportem spełniającego warunki, o których mowa
w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009, w drodze umowy wyznaczyć osobę fizyczną uprawnioną do wykonywania zadań zarządzającego transportem w jego imieniu, jeżeli osoba ta spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Z przepisów krajowych wynika też, że osoba uprawniona do zarządzania transportem w przedsiębiorstwie wpisywana jest do Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego, który został utworzony zgodnie z art. 82g i nast. u.t.d. Jak stanowi art. 82h ust. 1 pkt 17 u.t.d. w ewidencji przedsiębiorców, którzy posiadają zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, gromadzi się dane określające imię i nazwisko osoby zarządzającej transportem oraz datę i miejsce urodzenia, adres zamieszkania, rodzaj posiadanego certyfikatu kompetencji zawodowych, numer posiadanego certyfikatu kompetencji zawodowych, datę wydania certyfikatu kompetencji zawodowych, kraj wydania certyfikatu kompetencji zawodowych, datę utraty dobrej reputacji. Takie same wymogi odnośnie do danych wprowadzanych do ewidencji przedsiębiorców, którzy posiadają zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, odnoszą się również do osób fizycznych, o których mowa w art. 7c u.t.d. (art. 82h ust. 1 pkt 18 u.t.d.), czyli do wyznaczonych przez przedsiębiorcę w drodze umowy osób uprawnionych do wykonywania zadań zarządzającego transportem w jego imieniu, jeżeli osoba ta spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr [...].
Odnosząc powyższe uwagi do stanu niniejszej sprawy przyjąć należy, że organy wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności faktyczne odnoszące się do podmiotu zarządzającego transportem w W. T. Sp. z o.o. w T., na który powinna być nałożona kara pieniężna. Na podstawie danych zawartych w bazie KREPTD bowiem ustalono, że B. J. posiada certyfikat kompetencji zawodowych w drogowym transporcie rzeczy nr [...], wydany dnia [...] listopada 2003 r. przez Instytut Transportu Samochodowego w W.. Strona skarżąca nie podważa, że jest osobą wymienioną w art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzającą w sposób rzeczywisty i ciągły operacjami transportowymi przedsiębiorstwa oraz realizującą obowiązki związane z funkcją zarządzającego transportem w przedsiębiorstwie, i tym samym odpowiedzialną za naruszenia stwierdzone w toku kontroli drogowej. Zatem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że to skarżący w dniu kontroli był osobą zarządzającą, zgłoszoną w tym charakterze w W. T. Sp. z o.o. w T.. W konsekwencji to skarżący jest osobą odpowiedzialną za przedmiotowe naruszenia wskazane w załączniku nr [...] do u.t.d.
Reasumując należy stwierdzić, że w ocenie Sądu okoliczności faktyczne,
w których organy przypisały skarżącemu naruszenie przepisów o transporcie drogowym zostały ustalone zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. i w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Wynika z nich w sposób bezsporny, że w chwili przeprowadzania kontroli drogowej kierowca wykonywał przewóz drogowy pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego.
Wskazać należy, że odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 2 u.t.d. ma charakter obiektywny. Nie jest ona uzależniona od winy podmiotu wykonującego transport drogowy ani kierującego pojazdem. Dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego
z prawem.
Zarzuty skargi sprowadzają się także do twierdzenia, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., względnie przepisy działu IVa k.p.a.
w tym m.in. art. 189f k.p.a.
Odnosząc się do tych zarzutów w pierwszej kolejności należy wskazać, że art. 92a ust. 2 u.t.d. ustanawia odpowiedzialność administracyjną, a nie karnoadministracyjną podmiotów wykonujących transport drogowy. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny (por. np. wyrok NSA z 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2460/11). Znajduje ona zastosowanie w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto prowadził pojazd samochodowy. Natomiast sama ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Jej celem jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Należy wskazać, że nałożona zaskarżoną decyzją sankcja administracyjna ma przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo względnie osoba zarządzająca transportem, na nich spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej przedsiębiorstwa się posługuje (por. wyrok NSA z 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10). Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika (osoby zarządzającej transportem) jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych prawem obowiązków (por. wyrok NSA z 26 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1257/06).
Zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń
i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Treść tej regulacji nie pozostawia wątpliwości, że za stwierdzone naruszenia odpowiada podmiot wykonujący przewozy, chyba że okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot ten nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W niniejszej sprawie, skarżący jest podmiotem profesjonalnie zarządzającym transportem. Dla zwolnienia z odpowiedzialności na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. konieczne jest ustalenie braku wpływu podmiotu wykonującego przewozy lub inne czynności na powstanie naruszenia. Niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. powinna być wykazana przez stronę skarżącą przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie argumentacja skarżącego zawarta w skardze, że w przedsiębiorstwie funkcjonuje procedura, która powinna zapobiec występowaniu naruszeń; zarządzający transportem w należyty sposób realizował swoje obowiązki i wydał kierowcy jednoznaczną dyspozycję przeprowadzenia badania technicznego w terminie wskazanym w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Niestety, pomimo wydania takiego polecenia oraz przypomnienia o zbliżającym się terminie, kierowca nie dopełnił obowiązku i nie wykonał badania technicznego w wymaganym czasie. Zarządzający transportem - jak podnosi w skardze - nie miał wiedzy
o zaniechaniu kierowcy, a tym samym nie miał możliwości zapobiegnięcia powstaniu naruszenia.
Podkreślenia wymaga, że podmiot zarządzający transportem miał obowiązek zadbania o to, aby przewóz drogowy nie był wykonywany bez ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. W omawianym przypadku to zarządzający transportem jest odpowiedzialny za wprowadzenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinowały osoby wykonujące usługi kierowania pojazdem i eliminować naruszenia. Przedsiębiorca/osoba zarządzająca transportem ma bowiem możliwość reagowania na działania osób, którymi się posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego (por. m.in. wyroki NSA: z 28 kwietnia 2022 r., II GSK 46/22, z 13 stycznia 2015 r., II GSK 2098/13) Ponadto, to przedsiębiorca/osoba zarządzająca transportem musi kontrolować na bieżąco czy zatrudniani kierowcy dopuszczają się naruszeń. Wpływ ten przejawia się między innymi w możliwości prowadzenia odpowiednich szkoleń, dokonywaniu kontroli oraz zatrudniania odpowiednich osób. To na przedsiębiorcy/zarządzającym transportem ciąży bowiem obowiązek ustalenia, czy nadzorowani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń i to jego obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub działań świadomych tych osób, konsekwencją których jest poniesienie odpowiedzialności finansowej. Wskazane w art. 92c u.t.d. przesłanki egzoneracyjne odnoszą się jedynie do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca/zarządzający transportem nie mógł i nie był w stanie przewidzieć.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d. Skarżący nie wykazał bowiem okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność.
Zdaniem Sądu brak jest w sprawie także podstaw do miarkowania nałożonej kary oraz do odstąpienia od jej wymierzenia. Wysokość sankcji określona została w sposób "sztywny", a więc niepoddający się czynnościom wymiaru kary unormowanych w art. 189d k.p.a. Dlatego nie sposób czynić organom zarzutu w zakresie przyjętej wysokości kary. Brak jest także podstaw do zastosowania instytucji o której mowa w art. 189f k.p.a. Z systematyki wewnętrznej ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego wynika, że przywołany przepis usytuowany został w jej Dziale IVA – "Administracyjne kary pieniężne". Zakres stosowania przepisów tego działu wyznacza art. 189a, stanowiąc
w § 1, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu. W § 2 stanowi on jednocześnie, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów wymienionego działu
w tym zakresie nie stosuje się.
Z przywołanej regulacji – i abstrahując od art. 189a § 3 k.p.a., który wyłącza stosowanie przepisów wymienionego działu ustawy z określonych nim powodów, innych jeszcze niż wymienione powyżej – jednoznacznie wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania. Nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVA, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu. Oznacza to, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVA lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVA nie ma zastosowania (zob. A. Wróbel, art. 189a K.p.a., t. 7, w: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2024).
Takim przepisem odrębnym w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine, jest art. 92c u.t.d. Z tego przepisu wynika, że w warunkach w nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1,
a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się. Zdaniem Sądu w takiej sytuacji za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVA k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2
w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że
w sytuacji zaistnienia naruszenia sankcjonowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Stosowanie art. 92c u.t.d. w praktycznym wymiarze ma więc
w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a. w związku
z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a – jak podkreślono na wstępie – dla przyjęcia, że przepisy działu IVA k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w art. 189 § 2 k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVA lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (por. wyroki NSA: z 14 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 191/23, z 28 września 2021 r., sygn. akt II GSK 717/21 i II GSK 248/21). Z przedstawionych powodów zarzut naruszenia art. 189f k.p.a. należało uznać za nieusprawiedliwiony. Bez znaczenia przy tym są wywody skargi wskazujące na odrębności instytucji umorzenia postępowania od odstąpienia od wymierzenia kary.
Odnosząc się zaś do powołanej przez Stronę uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 czerwca 2022 r. sygn. akt III OPS 1/21, tut. Sąd zwraca uwagę, że została ona podjęta na gruncie relacji pomiędzy przepisami ustawy
o utrzymaniu czystości i porządku w gminie regulującymi wymierzenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów tej ustawy a przepisem art. 189f k.p.a., a więc w istocie jej zasadnicze tezy nie mogły stanowić wzorca normatywnego w niniejszej sprawie.
Do decyzji wydawanych na podstawie art. 92a u.t.d. mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., a w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku także art. 92b ust. 1 u.t.d. W tym względzie znajduje zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., która stanowi, że w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVA k.p.a.
w tym zakresie nie stosuje się. Jest to linia orzecznicza, którą Sąd w niniejszej sprawie podziela.
Reasumując rozważania w tym zakresie, tut. Sąd nie podzielił stanowiska strony skarżącej, że w sprawie miał zastosowanie art. 189f k.p.a. dotyczący odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Kwestie zasad nakładania kar pieniężnych zostały uregulowane w u.t.d. w sposób wykluczający możliwość stosowania przepisów k.p.a. Przepisy art. 92a i art. 92c u.t.d. stanowią regulacje szczególne, o których mowa w art. 189a k.p.a. Na tę okoliczność uwagę zwrócił Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach o sygn. akt II GSK 248/21, II GSK 1878/18 i II GSK 1560/23, a Sąd
w składzie rozpoznającym skargę podziela ten kierunek wykładni i stosowania przepisów u.t.d., a nie podziela poglądów odmiennych dopuszczających stosowanie przepisów działu IVa k.p.a. Warunki zwolnienia podmiotu wykonującego przewóz drogowy od odpowiedzialności zostały określone w art. 92c ust. 1 u.t.d. i nie ma podstawy do stosowania w tym zakresie powołanych w skardze przepisów k.p.a.
Sąd podziela przy tym ocenę organu, że nie zostało wykazane przez skarżącego, że nie miał on wpływu na powstanie naruszeń oraz powstały one wskutek zdarzeń
i okoliczności, których nie mógł przewidzieć.
Zdaniem tut. Sądu, organy prawidłowo przywołały i zinterpretowały przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Materiał dowodowy był zupełny, a wnioski wyciągnięte na jego podstawie logiczne
i zgodne z doświadczeniem życiowym.
Podsumowując, w ocenie Sądu, organy obu instancji wykazały naruszenie przez stronę skarżącą przepisów u.t.d., które uzasadniało nałożenie kary. Jej wysokość została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów u.t.d.
i załącznika nr 4 do u.t.d. Organy wyjaśniły także dlaczego wskazane przez stronę okoliczności nie mogą skutkować uwolnieniem się od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, a dokonana ocena pozbawiona jest cech dowolności.
Z uwagi na powyższe, tut. Sąd stwierdza, że organ nie naruszył wskazanych
w skardze przepisów k.p.a., w tym art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. ani przepisów prawa materialnego, w tym art. 92a i 92c u.t.d.
Z podanych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę
w całości jako niezasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło