I SA/Bd 68/11

WyrokWSA w Bydgoszczy2011-04-20

Skład orzekający: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski, Sędzia WSA Halina Adamczewska - Wasilewicz, Sędzia WSA Mirella Łent

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzająca nieważność decyzji Prezydenta Miasta o ustaleniu łącznego zobowiązania pieniężnego narusza prawo, jeśli organ podatkowy I instancji, ustalając podatek, nie zastosował się do danych z ewidencji gruntów i budynków, a skarżący podnoszą, że grunty te są użytkami rolnymi i stanowią część gospodarstwa rolnego?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. została uchylona, ponieważ organ odwoławczy błędnie uznał naruszenie prawa przez organ I instancji za rażące. Choć organ I instancji naruszył prawo, nie stosując się do danych z ewidencji gruntów i budynków, to naruszenie to nie miało charakteru rażącego, zwłaszcza w kontekście wcześniejszych decyzji i faktycznego wykorzystania gruntów przez podatników. Rażące naruszenie prawa wymaga oczywistej i niedwuznacznej sprzeczności z przepisem, a nie tylko błędu w wykładni lub zastosowaniu prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta W. ustalającej łączny zobowiązanie pieniężne na rok 2009. SKO uznało, że Prezydent rażąco naruszył prawo, klasyfikując grunty jako nieużytki i stosując zwolnienie podatkowe, podczas gdy ewidencja gruntów wskazywała na "tereny mieszkaniowe" (B) i "inne tereny zabudowane" (Bi). Skarżący H.L. i J.L. podnosili, że grunty te są użytkami rolnymi, stanowią część ich gospodarstwa rolnego i są wykorzystywane do celów rolniczych, co potwierdzały wcześniejsze decyzje i oględziny.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska - Wasilewicz (spr) Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Synakiewicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2011r. sprawy ze skargi H. L. i J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. 1.uchyla zaskarżoną decyzję, 2.określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3.zasądza od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokat A. W.-S. kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. 4. zasądza od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokata P. W. kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta W.z dnia [...] nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2009. Uzasadniając rozstrzygnięcie SKO podało, że organ I instancji ustalając skarżącym wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2009 od nieruchomości położonych we W. przy ul. L., oznaczonych geodezyjnie nr [...] i nr [...] przyjął, że są to nieużytki, wbrew oznaczeniu tych działek symbolem "B" i "Bi". Organ podał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) grunty oznaczone symbolem "B" to "tereny mieszkaniowe", natomiast oznaczone symbolem "Bi" to "inne tereny zabudowane". Nieużytki stanowią zaś odrębną grupę użytków gruntowych, którą oznacza się w ewidencji symbolem "N". Wskazując na treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) organ wyjaśnił, że zapisy w ewidencji gruntów stanowią podstawę wymiaru podatków i innych świadczeń. Wskazano, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) grunty stanowiące nieużytki były zwolnione z mocy ustawy od podatku od nieruchomości. Natomiast takim zwolnieniem nie były objęte grunty oznaczone symbolem "B" i "Bi". W konsekwencji w ocenie SKO, organ podatkowy rażąco naruszył prawo przy ustalaniu wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2009 uznając, że grunty oznaczone symbolami "B" i "Bi" - to nieużytki i są zwolnione od podatku od nieruchomości. W ocenie organu nie podlegały również zwolnieniu budynki gospodarcze ponieważ nie były położone na gruntach gospodarstw rolnych. Zdaniem organu nawet budynki typowo rolnicze położone na gruntach niesklasyfikowanych jako użytki rolne lub na gruntach zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych, nie mogą być zwolnione od podatku. Muszą to być budynki położone na gruntach rolnych stanowiących gospodarstwo rolne. W konsekwencji organ stwierdził, że budynki te choć należą do rolników, którzy posiadają gospodarstwo rolne o pow. 13,08 ha położone na terenie gm. B., nie mogły jednak korzystać z ustawowego zwolnienia od podatku od nieruchomości. Konkludując SKO stwierdziło, że nie opodatkowując budynków, które zwolnieniu nie podlegały, organ rażąco naruszył art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, co skutkowało wydaniem decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] Nie zgadzając się z powyższą decyzją podatnicy wnieśli odwołanie, w którym stwierdzili, że sporne grunty są użytkami rolnymi. Podali, że grunty te stanowią część gospodarstwa rolnego położonego w Ł., a budynki gospodarcze są wykorzystywane na cele rolnicze i stanowią zaplecze gospodarstwa rolnego. Strony wyjaśniły, że dopiero z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego dowiedziały się, że grunty te są sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako oznaczone symbolem "B" i "Bi" oraz, że zwróciły się do Urzędu Miasta Wydziału Geodezji i Kartografii o sprostowanie ewidencji gruntów. Podatnicy powołali się ponadto na kontrolę wydziału finansowego z 2002r., po której została wydana decyzja z [...] a którą ustalono podatek rolny, powołując się na ewidencję gruntów. Utwierdziło to stronę w przekonaniu, że jest to grunt rolny. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] Organ podał, że treść decyzji z dnia [...] - którą przywołali podatnicy - jak również decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2009, której nieważność stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie pozostawia wątpliwości, iż sporne grunty sklasyfikowano jako nieużytki. W decyzjach tych wskazano bowiem powierzchnię nieużytków jako 14 arów. Tym samym w decyzjach tych grunt nigdy nie był ujmowany jako rolny. Organ podniósł, że z ewidencji gruntów wynika, iż grunty te są sklasyfikowane jako "B" i "Bi". Zdaniem organu nie zaprzeczają temu również strony skoro złożyły stosowny wniosek do wydziału geodezji o sprostowanie danych. Organ odwoławczy podzielił stanowisko i argumentację prawną wyrażoną w decyzji z dnia [...] podając, że tego rodzaju naruszenie przepisów jest oczywiste i rażące. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdziło, że zasadą jest, iż podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję. Następnie w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych. Podkreślono, że dla obciążenia podatkiem od nieruchomości decydujące znaczenie ma klasyfikacja gruntu uwidoczniona w prowadzonej przez starostę ewidencji gruntów, a organy podatkowe dokonując wymiaru podatku nie mogą przyjąć danych odmiennych niż wykazane w ewidencji. Organ przedstawił również systematykę użytków gruntowych zawartą w § 67 i § 68 rozporządzenia ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z nią odrębnie klasyfikuje się m.in.: użytki rolne, grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, grunty zabudowane i zurbanizowane oraz nieużytki oznaczone symbolem – N. Wskazano, że Prezydent Miasta W.. jako przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym wskazał grunt o powierzchni 14 arów, określony w decyzji jako nieużytek z oznaczeniem N. Kolegium stwierdziło, że nieużytki nie stanowią użytku rolnego i jako takie nie podlegają ustawie o podatku rolnym. W tym kontekście powołało się na treść art. 1 tej ustawy podatkowej, zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. W ocenie SKO już z tej przyczyny decyzja w sposób oczywisty i rażący narusza art. 1 ustawy o podatku rolnym. Zdaniem organu przedmiotowy grunt został określony w decyzji jako nieużytek wbrew ewidencji gruntów, w której grunt ten został sklasyfikowany jako "B" i "Bi", a więc powinien podlegać podatkowi od nieruchomości. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem H.L. i J.L. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że są właścicielami nieruchomości położonej we W. przy ul. L., która jest częścią składową ich gospodarstwa rolnego o pow. 13,08 ha znajdującego się w Ł.gm. B.. Przy ul. L. posiadają dom mieszkalny, w którym mieszkają, grunt o powierzchni 1400 m2 i posadowione na nim budynki gospodarcze. Cała ta nieruchomość wykorzystywana jest do składowania narzędzi, sprzętu rolniczego i do magazynowania nasion, nawozów, środków ochrony roślin służących do obsługi gospodarstwa rolnego oraz zebranych z jego pól produktów rolnych. Skarżący podnieśli, że stan taki istnieje od samego początku prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego. Strony podały, że w 2002r. zwróciły się do Prezydenta Miasta W. z wnioskiem o przekwalifikowanie działek położonych przy ul. L. na działki rolne, czyli oznaczone symbolem "R" z uwagi na fakt, iż prowadzą działalność rolniczą, a nieruchomość ta stanowi część składową gospodarstwa rolnego znajdującego się w Ł.. Do tego wniosku dołączyły wszystkie wymagane przez Urząd Miasta dokumenty i udzieliły wszelkich wymaganych informacji. Podkreśliły, że nie zwracały się do Urzędu Miasta W. z wnioskiem o uznanie gruntu położonego przy ul. L. za nieużytki. Ponadto fakt, że nieruchomość wykorzystywana jest dla celów rolniczych potwierdziła komisja Wydziału Finansowego Urzędu Miasta we W. protokołem pokontrolnym z dnia 21 czerwca 2002r. Na podstawie wniosku i w oparciu o stwierdzenia ww. komisji, Prezydent wydał decyzję z dnia [...] obowiązującą od 1 stycznia 2002r. i ustalił podatek rolny, który uiszczany jest corocznie. Wskazano, że w uzasadnieniu tej decyzji podano, iż wydana została w oparciu o wypis z księgi wieczystej i na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów. W ocenie skarżących decyzja ta odzwierciedlała stan faktyczny jaki istniał w momencie jej wydania tj., że grunty są użytkami rolnymi. Jednocześnie przedstawiała ona stan dokumentacji znajdującej się w Urzędzie Miasta, a mianowicie, że w ewidencji gruntów nieruchomość ujęta jest jako grunty i budynki rolne. Skarżący podkreślili, że nigdy nie zmieniali przeznaczenia tej nieruchomości, a tym samym nigdy nie zgłaszali do Urzędu Miasta zmiany jej przeznaczenia. Podali, że pracownicy Urzędu Miasta - Wydział Finansów we W. w dniu 30 września 2010r. dokonali oględzin spornej nieruchomości i potwierdzili, iż jest wykorzystywana dla celów rolnych. Strony podniosły, że o fakcie, iż grunt położony przy ul. L. jest sklasyfikowany jako "tereny mieszkaniowe" i oznaczone symbolem "B" oraz "inne tereny zabudowane" oznaczone symbolem "Bi" dowiedziały się z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] W trakcie wyjaśniania sprawy w SKO i w Urzędzie Miejskim uzyskały informację, że Urząd Miasta W. Wydział Geodezji i Kartografii opracowując zagospodarowanie terenu przy ul. L.nie posiadał wiedzy, iż działki te są częścią gospodarstwa rolnego w Ł. i są oznaczone symbolem "R", w związku z czym w dniu 26 listopada 2004r. dokonał oznaczenia ich symbolami "B" i "Bi". Zdaniem skarżących ich nieruchomość przez 3 lata i 11 miesięcy była oznaczona symbolem "R", jako grunty i budynki rolne. Natomiast Wydział Geodezj i Kartografii Urzędu Miasta W. dopiero 20 września 2010r. powziął informację, że grunty i budynki na niej posadowione są częścią składową gospodarstwa rolnego. Dowodzi to braku współpracy w Urzędzie Miasta pomiędzy wydziałami, co doprowadziło do wydania - ze szkodą dla skarżących - sprzecznych decyzji. W ocenie skarżących SKO rozpatrując odwołanie nie wzięło pod uwagę stanu faktycznego i decyzji Prezydenta Miasta W. z [...] lecz posiłkowało się decyzją wydaną dnia 26 listopada 2004r. odnośnie oznaczenia spornej nieruchomości symbolami "B" i "Bi", która z kolei została wydana przez Wydział Geodezji i Kartografii Urzędu Miasta bez wiedzy o ww. decyzji Prezydenta z [...] W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika zaś, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga została uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu, o jakim mowa w art. 145 ww. ustawy. Spór sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy rażąco narusza prawo decyzja ostateczna Prezydenta Miasta W. ustalająca łączne zobowiązanie pieniężne na 2009r, a w której wbrew zapisom w ewidencji gruntów i budynków uznano grunty za nieużytki, a budynki - jako położone na terenie gospodarstwa rolnego. Bezsporne jest, że w decyzji Prezydent Miasta W. ustalił podatek rolny od dwóch działek o numerach geodezyjnych [...] i [...] o łącznej powierzchni 1.400 m2 wskazując, że stanowią one nieużytki ("N). W konsekwencji stwierdzono, że grunty te podlegają podatkowi rolnemu, który ustalono w wysokości "0" zł. Decyzją tą ustalono również podatek od nieruchomości w kwocie 94 zł od budynków mieszkalnych oraz w wysokości "0" zł od budynków pozostałych. W aktach sprawy znajdują się wypisy: 1) z rejestru gruntów - sporządzony w/g stanu na dzień 26 listopada 2004r., z którego wynika, że działka ozn. nr [...] stanowi "inne tereny zabudowane" ("Bi"), natomiast działka ozn. nr [...] stanowi "tereny mieszkaniowe" ("B"); 2) z rejestru gruntów - sporządzony w/g stanu na dzień 21 lipca 2010r. zawierający dane identyczne jak opisane w pkt 1; 3) z rejestru gruntów (budynki) - sporządzony w/g stanu na dzień 21 lipca 2010r., z którego wynika, że na działce nr [...] znajduje się budynek mieszkalny. Ponadto na działce nr [...]i [...] są budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa. Nie budzi zatem wątpliwości, że od 2004r. w ewidencji gruntów określono, iż ww. działki to "inne tereny zabudowane"("Bi") i tereny mieszkaniowe ("B"), a nie jak przyjął organ nieużytki. Stosownie do art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - wg stanu obowiązującego w 2009r.: - opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej; - opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Ponadto na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (aktualna publ. Dz.U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zauważyć należy, że od 1 stycznia 2007r. ustawodawca mocą ustawy z dnia 7 grudnia 2006r. o zmianie ustawy o podatkach i opatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2006r. Nr 249, poz. 1828) w art. 1a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dodał ust. 3 w brzmieniu: "Przez użyte w ustawie określenia: 1) użytki rolne, 2) lasy, 3) nieużytki, 4) użytki ekologiczne, 5) grunty zadrzewione i zakrzewione, 6) grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, 7) grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi, 8) grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi - rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków." Ustawodawca zatem uznał za potrzebne wprowadzenie powyższego przepisu, pomimo regulacji, na które powołuje się w zaskarżonej decyzji organ. Mając na uwadze przywołany stan prawny oraz stan sprawy odzwierciedlony w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych, należy stwierdzić, że niewątpliwie organ podatkowy I instancji naruszył prawo poprzez pominięcie danych z ewidencji gruntów i budynków, pomimo że obowiązek dokonania ustaleń w oparciu o te dane wynikał z art. 21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne oraz 1a ust. 3 i art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ewidencja gruntów i budynków jest bowiem urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych (por. wyrok WSA z dnia 2 grudnia 2004 r., sygn. akt III SA/Wa 257/04, wyrok WSA z dnia 5 października 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1718/05, wyrok WSA z dnia 7 lipca 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1206/05) i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2009r. doszło do naruszenia prawa poprzez pomięcie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Powstaje jednak pytanie, czy powyższe naruszenie ma charakter rażący, czyli kwalifikowany. Organ bowiem jako podstawę stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej wskazał na przesłankę rażącego naruszenia prawa – art. 247 § 1 pkt 3 O.p. W ocenie Sądu odpowiedź na tak postawione pytanie winna być negatywna. Stwierdzić należy, że nie zawsze pominięcie zapisów ewidencji gruntów i budynków będzie skutkowało rażącym naruszeniem prawa. W tym miejscu podać należy, że tryb postępowania i przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji uregulowane zostały w art. 247art. 252 Ordynacji podatkowej. Wyliczone w art. 247 § 1 O.p. wady decyzji skutkujące jej nieważnością mają charakter materialnoprawny. Tkwią w samej decyzji, jako akcie stanowiącym podstawę stosunku prawnego. Nie są to wady proceduralne. Te mogą być bowiem usunięte na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania. Pojęcie "rażącego naruszenia prawa" jako przesłanka orzeczenia nieważności decyzji jest od dawna ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w publicystyce prawnopodatkowej. Naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność decyzji, gdy ma charakter rażący, tzn. gdy decyzja wydana została wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem, albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Nie chodzi bowiem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, (por. wyroki NSA w Warszawie z 22 października 1999 r., III SA 7539/98, Lex nr 43941; z 10 maja 2000 r., III SA 1524/99, Lex nr 158827; z 13 lutego 2002 r., III SA 2027/01, Dor. Podat. 2003/7-8/75; z 12 listopada 2002 r., III SA 3630/00, Lex nr 79266; z 13 marca 2003 r., III SA 1473/01, Biul. Skarb. 2004/3/26; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 marca 2004 r., III SA 2073/02, Lex nr 141238; NSA z 28 stycznia 2005 r., FSK 1371/04, Lex nr 180622; z 2 kwietnia 2008 r., II FSK 285/07, Lex nr 475576; z 29 lipca 2008 r., II FSK 636/07, Lex nr 410933; WSA w Poznaniu z 8 lipca 2009 r., III SA/Po 303/09, Lex nr 52452. Rozważania dotyczące tej problematyki należy uzupełnić o stwierdzenie, że Ordynacja podatkowa mówi oddzielnie o "naruszeniu prawa" i "o rażącym naruszeniu prawa". Jeżeli chodzi o "naruszenie prawa", to powszechnie przyjmuje się, że może ono polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu prawa. Analiza przepisów obowiązującej ustawy procesowej prowadzi do wniosku, że nie każde "naruszenie prawa" wywołuje skutki prawne. Mając powyższe na względzie, jak również to, że "rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną formę "naruszenia prawa", uznać należy, że utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" nie jest słuszne. Uprawniony więc jest pogląd, że dla uznania, iż wystąpiło owo kwalifikowane "naruszenie prawa", konieczne jest stwierdzenie i wykazanie, iż miało ono charakter rażący. Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 21 października 1992 r. V SA 86/92 i 436-466/92 (ONSA 1993 Nr 1 poz. 23) wyjaśnił, że: "Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa". Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy mieć na uwadze okoliczność, że w latach poprzedzających, działki były oznaczone symbolem "R", tj. jako grunty rolne, na co wskazuje decyzja z dnia [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2002r. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że wymiaru dokonano zgodnie ze złożonym wykazem, wypisem z księgi wieczystej i "na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów". Podobnie stwierdzono w decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2009r. powołując się na dane z ewidencji i oświadczenia podatnika. Ponadto strona podnosi, że grunt oraz posadowione budynki gospodarcze były wykorzystywane do składowania narzędzi, sprzętu rolniczego, magazynowania nasion, nawozów i środków ochrony roślin służących do obsługi gospodarstwa rolnego w Ł. oraz do magazynowania produktów rolnych zebranych z pól tego gospodarstwa. Powyższe okoliczności podnoszone przez stronę skarżącą nie są podważane przez organ. Stan ten potwierdza zarówno protokół z oględzin przeprowadzonych dnia 21 czerwca 2002r., jak również z 30 września 2010r. Świadczy to o faktycznym wykorzystywaniu nieruchomości (wraz z budynkami) do celów prowadzonego gospodarstwa rolnego na przestrzeni wielu lat. W takim stanie faktycznym sprawy kierowanie się przez organ danymi wynikającymi z informacji podatnika, czy zaistniałym stanem faktycznym, rzeczywistym wykorzystywaniem przez skarżących nieruchomości dla potrzeb prowadzonego gospodarstwa rolnego na terenie innej gminy, zamiast oparcie się na danych z ewidencji gruntów, było niewątpliwie naruszeniem prawa, jednakże nie rażącym. Sąd przyznaje rację Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, że niezgodne z prawem było zastosowanie przez Prezydenta Miasta W. zwolnienia od podatku od nieruchomości zarówno w przedmiocie gruntów, jak i budynków. Jednakże przypisywanie decyzji wydanej przez Prezydenta rażącego naruszenia prawa - wobec przywołanych okoliczności – jest zbyt dalekim zarzutem, którego Sąd w tut. składzie nie podziela. Zauważyć należy, że dopiero na przestrzeni ostatnich lat ugruntowało się orzecznictwo o wiążącym charakterze ewidencji, choć w tej materii nadal nie ma całkowitej jednomyślności (wyrok NSA z dnia 16 października 2009 r., II FSK 784/08, opubl. w Lex pod nr 528862; wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 219/09, dostępne w bazie orzeczeń www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto zauważyć należy, że SKO nie stwierdziło - zarówno w pierwszej decyzji oraz w zaskarżonej decyzji - rażącego naruszenia przepisu art. 1a ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dodanego od 1 stycznia 2007r. Organ dokonując wywodu o rażącym naruszeniu prawa odwołał się do aktów prawnych, w tym poza ustawą o podatkach i opłatach lokalnych, pomijając podany przepis prawa przy ocenie decyzji Prezydenta. Reasumując należy stwierdzić, że opodatkowanie nieruchomości z uwzględnieniem jej rzeczywistego wykorzystania było błędem po stronie organu podatkowego. Niewątpliwie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez nienależyte wręcz niedbałe przeprowadzenie postępowania i pominięcie zapisów w ewidencji, co skutkowało naruszeniem art. 1a ust. 3 oraz art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Organ wydając decyzję dopuścił się niedbalstwa, jednak zbyt daleko idące byłoby twierdzenie, że Prezydent Miasta W. wydał decyzję z rażącym naruszeniem przepisów wskazanych przez SKO, choć niewątpliwie było to zwykłe naruszenie prawa. W konsekwencji zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 247 §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe uwadze na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach sądowych postanowiono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 cyt. ustawy (wynagrodzenie pełnomocnika każdej ze stron zasądzono z kasy tut. Sądu).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło