I SA/Bd 775/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia Leszek Kleczkowski po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi O. P. i R. P. U. w I. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: odrzucić skargę Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło postanowienie Dyrektora O. P. i R. P. U. w I. z dnia [...] w sprawie uznania za nieuzasadniony zarzutu przedawnienia roszczenia egzekwowanego tytułem wykonawczym wystawionym przez O. P. i R. P. U. w I. nr [...] dotyczącym zaległości A. T. za pobyt i usługi w izbie wytrzeźwień za grudzień 2000r. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniósł O. P. i R. P. U. w I. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Złożenie przedmiotowej skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w pkt 1-5) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przepis art. 58 wymienionej ustawy, określający podstawy odrzucenia skargi wniesionej do sądu administracyjnego przez ten sąd, nawiązuje do konstrukcji przesłanek dopuszczalności zaskarżenia aktu lub czynności organu administracji publicznej do sądu administracyjnego. Przez przesłanki (wymagania) te rozumie się określone w ustawie procesowej warunki prawidłowego zaskarżania, dotyczące zarówno przedmiotu skargi, jej formy, jak i treści, którą powinna zawierać, przy zachowaniu których może nastąpić kontrola zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd administracyjny (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi komentarz pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, s. 273). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że niedopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej będzie miała miejsce zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i podmiotowych. O przyczynach przedmiotowych można mówić w przypadku prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawach, które nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. Zaś przyczyny podmiotowe to prowadzenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie skargi wniesionej przez podmiot, który nie jest legitymowany do wniesienia danego rodzaju skargi do sądu administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 08 marca 2005r., sygn. akt OSK 1229/04). Rozpatrując niniejszą sprawę w kontekście występowania przesłanki niedopuszczalności skargi natury podmiotowej wskazać należy, iż stosownie do art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawniony do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym oraz inny podmiot, któremu ustawy szczególne przyznają prawo do wniesienia skargi. Powołany wyżej przepis przyznaje uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego dwu kategoriom podmiotów: - każdemu, kto ma w tym interes prawny oraz - w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób - prokuratorowi, Rzecznikowi Praw Obywatelskich oraz organizacji społecznej (jeżeli sprawa mieści się w zakresie jej statutowej działalności i brała ona udział w postępowaniu administracyjnym). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca – O. P. i R. P. U. w I. będący jednostką organizacyjną gminy Miasta I., co wynika z § 4 Statutu O. nadanego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej I. z dnia [...], wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uchylające postanowienie tej jednostki jako organu administracji publicznej pierwszej instancji, działającego jako wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym. Nie budzi wątpliwości, iż strona skarżąca nie należy do drugiej ze wskazanych powyżej kategorii podmiotów określonych w art. 50. W związku z powyższym przyjąć należy, iż aby mogła wnieść skutecznie skargę, musi legitymować się interesem prawnym, rozumianym jako istnienie związku miedzy sferą jej indywidualnych praw i obowiązków, a zaskarżonym aktem lub czynnością. Podkreślić wypada, iż w orzecznictwie wskazuje się, iż skarga gminy "może dotyczyć tylko jej "własnej sprawy administracyjnej" rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjno-prawnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot nie podporządkowany organizacyjnie temu organowi" (postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 30 lipca 2007r., sygn. akt II SA/Gd 527/07). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności organu administracji (wyrok NSA z 26 października 1999r., sygn. akt IV SA 1693/97; wyrok NSA z 27 września 1999r., sygn. akt IV SA 1285/98; postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 30 lipca 2007r., sygn. akt II SA/Gd 527/07). Należy podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na podstawie ustawy, czy też w formie porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania sądowoadministracyjnego. Pogląd taki sformułowano w uzasadnieniu do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003r., sygn. OPS 1/03. NSA stwierdził, iż w takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do NSA, ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego. Również w postanowieniu z dnia 6 lutego 2009r., sygn. akt I OSK 67/09 NSA stwierdził, że gmina, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji nie ma legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tejże sprawie. Podobnie w postanowieniu NSA z dnia 05 listopada 2008r., sygn. akt II GSK 871/08 W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009r. , sygn. akt II GSK 656/08 wyrażono pogląd, iż "nie do przyjęcia byłoby bowiem stanowisko, że jednostka samorządu terytorialnego – w zależności od etapu załatwienia danej sprawy mogłaby zajmować różną – ze swej istoty przeciwstawną pozycję (tzn. raz organu rozstrzygającego w sprawie, innym razem strony postępowania)." W świetle powyższego należy stwierdzić, że w orzecznictwie sądowym panuje zgodny pogląd, że organ administracji wydający decyzję administracyjną nie może być traktowany jako strona postępowania i nie może zaskarżyć do sądu administracyjnego decyzji zapadłej w sprawie. Jednocześnie niniejszą sprawę należy rozpatrzyć mając na względzie również specyficzną rolę jaką odgrywa wierzyciel w postępowaniu egzekucyjnym. Wierzyciel zajmując na podstawie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, dalej u.p.e.a.), stanowisko w sprawie wniesionych przez zobowiązanego zarzutów, występuje w roli podmiotu władzy publicznej wykonującego ustawowo przyznane mu kompetencje. Jest zatem organem administracji w znaczeniu funkcjonalnym (art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 10171 ze zm.). Zajęcie przez wierzyciela stanowiska odnośnie zarzutów następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie. W konsekwencji wierzycielowi oprócz uprawnień charakterystycznych dla strony postępowania egzekucyjnego przysługują również kompetencje władcze, właściwe dla administracyjnego organu orzekającego. W kontekście powyższego wypada również przywołać postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 08 października 2008r. sygn. akt II SA/Rz 423/08 ( LEX nr 504616). Rozstrzygnięcie to zapadło na tle analogicznego z niniejszą sprawą stanu faktycznego. W uzasadnieniu Sąd akcentując wyżej przywołane poglądy orzecznictwa dotyczące możliwości zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego przez organ administracji publicznej, którego działalność ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem, stwierdził ponadto, iż "wprawdzie ustawodawca nie wskazał kręgu podmiotów mogących skorzystać z zarzutu jako jednego ze środków prawnych służących zaskarżaniu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jednak należy przyjąć iż uprawnionym do jego wniesienia jest jedynie zobowiązany. Tym samym tylko on posiada legitymację do uruchomienia - w drodze skargi - postępowania sądowoadministracyjnego. Tylko bowiem w jego wypadku może zostać spełniona przesłanka dopuszczalności skargi w postaci wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 p.p.s.a., przysługujących w postępowaniu poprzedzającym postępowanie przed sądem." Mając na względzie fakt, iż strona skarżąca jest jednostką organizacyjną gminy, która wydała w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie jako organ I instancji, podzielając przedstawione powyżej poglądy orzecznictwa, Sąd stwierdza, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi niedopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej, ponieważ wniesiona skarga została złożona przez O. P. i R. P. U. w I., tj. podmiot, który nie jest legitymowany do wniesiona danego rodzaju skargi do sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznał skargę za niedopuszczalną i orzekł jak w sentencji.