I SA/Bd 775/18

WyrokWSA w Bydgoszczy2020-03-27

Skład orzekający: Mirella Łent, Tomasz Wójcik, Halina Adamczewska-Wasilewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynność egzekucyjną w administracji (art. 54 § 1 u.p.e.a.) może być skierowana przeciwko postanowieniu o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Skarga na czynności egzekucyjne w administracji (art. 54 § 1 u.p.e.a.) nie przysługuje na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego, ponieważ takie postanowienie nie jest czynnością egzekucyjną w rozumieniu art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Jest to jedynie informacja o kontynuacji postępowania, a nie działanie zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Inne środki prawne, takie jak zażalenie czy zarzuty, są właściwe do zaskarżania postanowień w przedmiocie postępowania egzekucyjnego.
Stan faktyczny
W sprawie toczyło się postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego jako małżonka zobowiązanej. Po zawieszeniu postępowania egzekucyjnego i wydaniu postanowienia w przedmiocie zarzutów, organ egzekucyjny zawiadomił o podjęciu zawieszonego postępowania. Skarżący złożył skargę na to postanowienie, zarzucając naruszenie zasady dwuinstancyjności i podjęcie postępowania przed zakończeniem toku instancyjnego. Organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy, uznając skargę za niedopuszczalną. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując dopuszczalność zażalenia i zasadność postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wójcik sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2020 r. sprawy ze skargi S.L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. prowadzi postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionego przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2016r. Nr [...], obejmującego należności w kwocie głównej [...] zł, dotyczące nienależnie pobranej płatności wynikającej z orzeczenia z dnia [...] maja 2016r. Nr [...], wydanego na podstawie art. 29 ust. 1 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (j.t. Dz.U. z 2014r., poz. 1438 ze zm.). W tytule wykonawczym (część A) wskazano, że zobowiązanym jest osoba fizyczna - R. L.. Dane skarżącego wskazano w części B tytułu wykonawczego jako małżonka zobowiązanej odpowiedzialnego majątkiem wspólnym. W toku podjętych czynności egzekucyjnych, zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2017r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem wskazanego wyżej tytułu wykonawczego doręczono zarówno R. L. jak i skarżącemu w dniu [...] lipca 2017r. P. z dnia [...] lipca 2017r. skarżący złożył na podstawie art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018r. poz. 1314 ze zm.) - dalej jako: "u.p.e.a." zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, co spowodowało zawieszenie postępowania do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych zarzutów. W dniu [...] lutego 2018r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. wydał postanowienie przyjmując wyrażone przez wierzyciela stanowisko w zakresie niedopuszczalności zarzutów nieistnienia obowiązku, wygaśnięcia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, błędu co do osoby zobowiązanego oraz uznając za nieuzasadnione zarzuty niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego i zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Rozpoznając złożone zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego. Następnie po ustaniu przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego, tj. w związku z wydaniem ostatecznego postanowienia w sprawie zarzutów, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] maja 2018r. na podstawie art. 57 § 1 u.p.e.a. zawiadomił skarżącego o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] października 2016r. Nr [...], wystawionego przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B.. Skarżący na podstawie art. 54 u.p.e.a. złożył skargę na powyższe postanowienie zarzucając mu: naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania oraz podjęcie postępowania pomimo niezakończenia toku instancyjnego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym i to zainicjowanego wniesieniem skargi na zajęcie egzekucyjne oraz zarzutów do tytułu, wnosząc o uchylenie dokonanego postanowienia oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia niniejszej skargi. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B., na podstawie art. 61a § 1 u.p.e.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie złożonej skargi. Rozpoznając złożone zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ wskazując na treść przepisu art. 61a § 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r. poz. 1257) - dalej jako: k.p.a. podkreślił, że przez uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. W ocenie organu złożenie skargi w trybie art. 54 u.p.e.a. na postanowienie z dnia [...] maja 2018r., którym orzeczono o podjęciu zawieszonego postępowania, niewątpliwie należało uznać za taką właśnie przyczynę. Organ zauważył, że środek prawny w postaci skargi określonej w art. 54 § 1 u.p.e.a. stwarza możliwości zaskarżenia wyłącznie dokonanej czynności egzekucyjnej organu egzekucyjnego lub egzekutora. W myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W związku z powyższym wydanie postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania nie jest czynnością egzekucyjną w rozumieniu definicji określonej w powołanym wyżej przepisie. Dyrektor IAS zgodził się z organem egzekucyjnym, że jedynym środkiem odwoławczym na wydawane postanowienia w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego jest zażalenie, jeżeli ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi (art. 17 § 1 u.p.e.a.). W związku z powyższym, organ za niezasadne uznał żądanie uchylenia postanowienia w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Natomiast w kwestii wstrzymania postępowania egzekucyjnego wskazał, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują wstrzymania tego postępowania na wniosek zobowiązanego. W złożonej do tut. Sądu skardze skarżący wniósł: o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez stwierdzenie, że zażalenie zgłoszone pismem z dnia [...] lipca 2018r. jest dopuszczalne i uzasadnione; o zmianę postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] czerwca 2018r. porzez stwierdzenie, że skarga na postanowienie z dnia [...] maja 2018r. zasługuje na uwzględnienie; o uchylenie postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] maja 2018r.; względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w całości i przekazanie przedmiotowej skargi do ponownego rozpatrzenia do Dyrektora Izby Skarbowej. Skarżący podkreślił, że zobowiązanie dotyczy jego żony. Podkreślił, że nie jest i nigdy nie był w żaden sposób zobowiązany wobec ARMiR w B.. Wskazał, że nie wyraża zgody na prowadzenie względem niego egzekucji - ani z majątku objętego wspólnością majątkowa — ani tym bardziej z majątku odrębnego. Zdaniem skarżącego rzekome zobowiązanie jego żony zostało przez wierzyciela wyliczone z pominięciem faktu prowadzenia postępowania w tej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy pod sygn. II SA/Bd 988/16. Dodał, że żona w terminie zaskarżyła decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w B. oraz decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR w T. w przedmiocie zawieszenia wypłaty części renty strukturalnej. W wyniku tej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wydał w dniu [...] maja 2017r. wyrok o uchyleniu tychże decyzji i umorzeniu postępowania (sygn. II SA/Bd 2/16). Decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w B. oraz decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR w T. w przedmiocie wstrzymania wypłaty renty strukturalnej również została w terminie zaskarżona i tok instancyjny nie został jeszcze wyczerpany. W ocenie skarżącego z tych względów w sprawie prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego egzekwowany obowiązek nie istnieje (lub istnieje w znacznie niższej wysokości), jednakże rozstrzygnięcie okoliczności jego istnienia powinno być rozpatrywane w ramach postępowania merytorycznego. Fakt wygaśnięcia obowiązku będącego przedmiotem egzekucji wymaga umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz uchylenia czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, gdyż pozostawienie jej w mocy prowadziłoby do wykonania nieistniejącego już zobowiązania. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że złożenie skargi na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania jest jedną z innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcia postępowania. Wskazał na brak argumentacji w tym zakresie oraz brak oparcia w przepisach i w orzecznictwie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r., poz. 2167 - t.j.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz. 2325 – t.j., dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W związku z wnioskiem skarżącego z [...] czerwca 2020r. WSA wyjaśnia, że protokół sporządza się z posiedzenia jawnego (art. 100 § 1 p.p.s.a.), zatem nie sporządzono protokołu z posiedzenia, na którym zapadł niniejszy wyrok, gdyż było to posiedzenie niejawne. Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd stwierdził, że nie naruszono prawa. Zaskarżone postanowienie zapadło w odpowiedzi na pismo skarżącego z [...] czerwca 2018r. (data nadania na poczcie). Skarżący powołał się na art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2018r. poz. 1314 ze zm.) - dalej jako: "u.p.e.a." i ukierunkował je na skargę na postanowienie z [...] maja 2017r. zapadłe po ustaniu przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego, tj. w związku z wydaniem ostatecznego postanowienia w sprawie zarzutów. Organ egzekucyjny postanowieniem z [...] maja 2018r. na podstawie art. 57 § 1 u.p.e.a. zawiadomił skarżącego o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] października 2016r. Nr [...], wystawionego przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B.. Postanowienie zostało doręczone w dniu [...] maja 2018r. Zaskarżone obecnie postanowienie wskazuje na art. 61a ustawy z dnia [...] czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r. poz. 1257) - dalej jako: "k.p.a." WSA stwierdził, że zgodnie z tym przepisem gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jak wyjaśniono w orzecznictwie zastosowanie instytucji określonej w art. 61a § 1 k.p.a. powinno być ograniczone do sytuacji, w której brak możliwości wszczęcia postępowania z przyczyny podmiotowej lub przedmiotowej jest oczywisty i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Oznacza to, że obecnie Sąd kontroluje prawidłowość postępowania li tylko według oczywistości braku podstaw prowadzenia postępowania z art. 54 § 1 u.p.e.a., gdyż skarżący jako podstawę swego działania wskazał ten artykuł, a treść żądania nie wskazuje na inne możliwości prawne załatwienia sprawy. Przyczyny zaskarżonego postanowienia zostały określone w ten sposób, że środek prawny w postaci skargi na czynność egzekucyjną, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. nie ma zastosowania do postanowienia określonego w skardze z [...] czerwca 2018r. WSA przyjął, iż stosownie do art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] listopada 2019r., II FSK 2053/18, określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Jak ustalono pismem datowanym na dzień [...] lipca 2017r., nadanym za pośrednictwem Poczty [...] S.A. w dniu [...] czerwca 2018r. skarżący złożył na podstawie art. 54 u.p.e.a. skargę na postanowienie z dnia [...] maja 2018r. o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego, zarzucając mu: naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania oraz podjęcie postępowania pomimo niezakończenia toku instancyjnego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym i to zainicjowanego wniesieniem skargi na zajęcie egzekucyjne oraz zarzutów do tytułu, wnosząc o uchylenie dokonanego postanowienia oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia niniejszej skargi. Skarżący podkreślił, że zobowiązanie dotyczy jego żony. Podkreślił, że nie jest i nigdy nie był w żaden sposób zobowiązany wobec ARMiR w B.. Wskazał, że nie wyraża zgody na prowadzenie względem niego egzekucji - ani z majątku objętego wspólnością majątkowa — ani tym bardziej z majątku odrębnego. Zdaniem skarżącego rzekome zobowiązanie jego żony zostało przez wierzyciela wyliczone z pominięciem faktu prowadzenia postępowania w tej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy pod sygn. II SA/Bd 988/16. Dodał, że żona w terminie zaskarżyła decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w B. oraz decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR w T. w przedmiocie zawieszenia wypłaty części renty strukturalnej. W wyniku tej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wydał w dniu [...] maja 2017r. wyrok o uchyleniu tychże decyzji i umorzeniu postępowania (sygn. II SA/Bd 2/16). Decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w B. oraz decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARMiR w T. w przedmiocie wstrzymania wypłaty renty strukturalnej również została w terminie zaskarżona i tok instancyjny nie został jeszcze wyczerpany. W ocenie skarżącego z tych względów w sprawie prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego egzekwowany obowiązek nie istnieje (lub istnieje w znacznie niższej wysokości), jednakże rozstrzygnięcie okoliczności jego istnienia powinno być rozpatrywane w ramach postępowania merytorycznego. Fakt wygaśnięcia obowiązku będącego przedmiotem egzekucji wymaga umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz uchylenia czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, gdyż pozostawienie jej w mocy prowadziłoby do wykonania nieistniejącego już zobowiązania. Mając na względzie przytoczoną treść skargi, WSA przyjął, iż to brak istnienia obowiązku egzekwowanego w kwestionowanym postępowaniu egzekucyjnym, stanowił obecnie podstawę oczekiwań skarżącego. W wyniku tego Sąd uznał, iż skarga z [...] czerwca 2018r. nie dotyczy dokonania przez organ egzekucyjny ani czynności natury wykonawczej, ani czynności faktycznej podjętej już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora. W ocenie Sądu skarga ta nie dotyczyła również wydanego w toku egzekucji aktu, na który nie przysługiwał inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Wynika to w sposób oczywisty z treści skargi i nie wymaga postępowania wyjaśniającego. W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W okolicznościach faktycznych sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy trzymając się zakresu wpływu ewentualnych uchybień organu na wynik sprawy, doszedł do przekonania, że organ nie miał podstaw do merytorycznego rozpoznania skargi skarżącego z [...] czerwca 2018r. Po pierwsze przedmiot sprawy został zakreślony przez skarżącego do skargi na czynności egzekucyjne, uregulowanej w art. 54 § 1 u.p.e.a. Należy wyjaśnić, że procedura ustanowiona w u.p.e.a., co do zasady, nie służy ustaleniu bądź określeniu obowiązków zobowiązanego, a przymusowemu wykonaniu tych obowiązków w drodze egzekucji. Postępowanie egzekucyjne jest szczególnym typem postępowania administracyjnego, mającego własne instytucje procesowe i środki zaskarżenia. W przepisie art. 1a pkt 2 u.p.e.a. zdefiniowano czynności egzekucyjne jako wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Zatem, na te właśnie działania przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika jednoznacznie, że określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w omawianym trybie mogą podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, których legalną definicję zamieszczoną w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. powołano wyżej. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zatem zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyroki NSA z dnia: 24 kwietnia 2019 r. sygn. akt II FSK 1370/17; 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 778/13; 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13). W ramach skargi na czynności egzekucyjne można zatem podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora, na podstawie przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia, służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. Przybysz P.M., Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2015 r., wyd. VII, komentarz do art. 54). Uwzględniając powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że uprawnione jest stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że nie było w rozpoznawanej sprawie możliwe, aby organ analizował w postępowaniu zainicjowanym skargą na czynność egzekucyjną kwestię dopuszczalności egzekucji administracyjnej, a tym bardziej kwestię zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego w związku z tym, że na dzień [...] maja 2018r., czyli wydania postanowienia o podjęciu postępowania, art. 57 § 1 u.p.e.a. dawał podstawę prawną jedynie do zawiadomienia skarżącego o tym, że podjęto zawieszone postępowanie. Dlatego też mimo tego, że skarżący przywołuje w skardze postanowienie, należy jednoznacznie wyjaśnić, że skarga dotyczy zawiadomienia, o jakim mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a. i jest to uzasadnione również terminami, z jakimi mamy do czynienia w sprawie. Czternastodniowy termin na złożenie skargi, o jakim mowa w art. 54 § 4 u.p.e.a. został zachowany jedynie w stosunku do działań dokonanych po [...] maja 2018r. Ustawodawca nie przewidział żadnej szczególnej możliwości zaskarżenia zawiadomienia, o jakim mowa w art. 57 § 1 u.p.e.a. Chcąc uznać, że przysługuje w tej sytuacji skarga, o jakiej mowa w art. 54 u.p.e.a. należałoby wykazać, że zawiadomienie, o jakim mowa w art. 57 § 1 u.p.e.a. jest działaniem zmierzającym do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, czyli konkretnie w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucję: z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej, z rachunków bankowych, z innych wierzytelności pieniężnych, z praw z instrumentów finansowych w rozumieniu przepisów o obrocie instrumentami finansowymi, zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innym rachunku, oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego służącego do obsługi takich rachunków, z papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, z weksla, z autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz z praw własności przemysłowej, z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, z pozostałych praw majątkowych, z ruchomości, z nieruchomości. Tymczasem zawiadomienie jest jedynie informacją, że postępowanie się znów toczy. Dopiero w jego ramach będą podejmowane (kontynuowane) czynności, na które przysługuje skarga w trybie art. 54 u.p.e.a. Zatem sytuacja, z jaką mamy do czynienia w sprawie nie uprawniła skarżącego do zastosowania tego trybu. Nie dawał mu on podstawy działania również ze względu na oczekiwanie skarżącego, który swoje stanowisko opiera na tym, że obowiązek dochodzony od niego nie istnieje. Mogła to być podstawa (i była) zarzutów, które były ocenione przez tut. Sąd w wyroku z 10 września 2019r., I SA/Bd 494/18, gdzie stwierdzono, że skarga skarżącego jest bezzasadna. Jednocześnie w odniesieniu do tej części skargi, gdzie odwołano się do prowadzenia postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy pod sygn. II SA/Bd 988/16, należy wskazać, że w wyroku z 10 września 2019r., I SA/Bd 494/18, odniesiono się również do tej kwestii. Na koniec Sąd zważył, iż stosownie do art. 35 § 1 u.p.e.a., zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z przywołanego wyżej wyroku z 10 września 2019r., I SA/Bd 494/18, takie postanowienie zapadało 9 stycznia 2018r. i jedynie do tego czasu funkcjonuje zawieszenie z mocy art. 35 § 1 u.p.e.a. Jak wyżej wyjaśniono pod art. 54 § 1 u.p.e.a. nie podpadają kwestie podlegające ocenie ich legalności w innych trybach. Zamiar skarżącego wynikający z treści skargi z [...] czerwca 2018r. jest jasny. Skarżącemu chodzi o zapobieżenie czynnościom organu egzekucyjnego, które zmierzają do egzekucji nieistniejącego obowiązku. [...] na te czynności przysługują inne środki zaskarżania. Nadto, na dalszym etapie, czynności te podlegają kontroli sądowoadministracyjnej. Mając na względzie powyższe oraz art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło