I SA/Bd 798/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2009 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że jej wykonanie doprowadzi do nieodwracalnych skutków, które spowodują upadek prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej i zwolnienia zatrudnionych pracowników. Stwierdził też, że wysokość zobowiązania podatkowego przekracza jego możliwości płatnicze. Wskazał, że w wyniku pożaru w 2010 r. utracił część majątku. Dodatkowo skarżący zwrócił uwagę, że tutejszy Sąd postanowieniem z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Bd 59/13 wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia w 2007 r. lokalu. Strona skarżąca podkreśliła, że mocą tego postanowienia wstrzymana została decyzja, która określała wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie zbliżonej, niemal identycznej, jak decyzja będąca przedmiotem niniejszego wniosku, a zatem, w opinii skarżącego, wniosek ten jest uzasadniony. Końcowo skarżący wskazał, że przed tut. Sądem toczy się sprawa o sygn. akt I SA/Bd 281/15, w której strona również złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, której wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 38.440 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie jednak do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. W świetle powyższego, podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi przy tym o taką szkodę majątkową, a także niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia uszczerbku na zdrowiu. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu pierwotnego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. Prawo o postepowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2015, s. 379). Dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku niezbędne jest odniesienie się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione w świetle przesłanek wynikających z prawa (postanowienie NSA z dnia 24 maja 2004 r., FZ 85/04). Dlatego też brak uzasadnienia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 206). Nadto okoliczności powołane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany tak, aby możliwe było ustalenie, iż przyznanie ochrony tymczasowej jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Zatem to w interesie strony leży poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć bowiem wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (postanowienie NSA z dnia 20 lipca 2015r., sygn. akt II FZ 542/15). Nie wystarcza zatem jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 661/14), gdyż twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej strony (postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt II GSK 2045/14). W niniejszej sprawie, strona składając skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2009 r. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący wprawdzie uzasadnił przedmiotowy wniosek, jednak zdaniem Sądu, uzasadnienie to jest zbyt ogólne. Argumentacja strony sprowadza się do wskazania, że wykonalność zaskarżonej decyzji doprowadzi do upadku prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej i zwolnienia zatrudnionych pracowników oraz powołania się na postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Bd 59/13, w którym Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie przedmiotowego wniosku nie zawiera natomiast wskazania konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z treści uzasadnienia nie wynika, jakimi środkami finansowymi dysponuje skarżący i jakie mają one odniesienie do kwoty zaległości podatkowej określonej zaskarżoną decyzją. Strona nie podała, jakie są jej przychody i wydatki oraz jaki będzie miało na nie wpływ wykonanie przedmiotowego zobowiązania. Skarżący nie wskazał również, jaki jest stan majątkowy jego rodziny, nie udzielił informacji o posiadanych nieruchomościach, czy też wartościowych ruchomościach. Podkreślenie wymaga fakt, że skarżący do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie załączył żadnych dokumentów. W szczególności nie wykazał, czy wykonanie zaskarżonej decyzji prowadziłoby do sprzedaży środków trwałych, co skutkowałoby zakończeniem działalności gospodarczej i zwolnieniem zatrudnionych pracowników. W tym zakresie wnioskodawca nie wskazał również stanu zatrudnienia, kwot zobowiązania wobec pracowników, jakie są ewentualne łączne zobowiązania wobec Urzędów Skarbowych czy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu prowadzonej działalności. Tym samym, uzasadniając wniosek o przyznanie ochrony tymczasowej nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do nieodwracalnych skutków, polegających na "upadku prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej i zwolnieniu zatrudnianych pracowników". Sąd nie ma zatem wiedzy, która pozwoliłaby na dokonanie analizy ustawowych przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. w sposób zindywidualizowany, adekwatny do okoliczności rozpoznawanej sprawy. W rezultacie, na podstawie samych twierdzeń strony nie jest możliwa ocena faktycznego wpływu wykonania zaskarżonej decyzji dla prowadzonej przez stronę działalności i jej możliwości płatniczych. W świetle powyższych wywodów, podanych we wniosku okoliczności nie można uznać za wystarczające dla wstrzymania wykonania decyzji. Zauważyć przy tym należy, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje w ramach instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu kompetencji Sądu do wzywania wnioskodawcy o przedłożenie dodatkowo stosownych dokumentów lub złożenie wyjaśnień, które miałyby uzasadniać potrzebę wstrzymania wykonania decyzji (postanowienie NSA z dnia 25 sierpnia 2010 r. sygn. akt II FZ 391/10). Podkreślić również należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż samo zagrożenie egzekucją zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji organu, nie jest wystarczające dla przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki dla przyznania ochrony tymczasowej. Przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, lecz wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, ale jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło ( zob. postanowienie NSA z dnia 6 sierpnia 2014 r., sygn. akt I FZ 319/14; postanowienie NSA z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 3440/13). Tym samym egzekucja skierowana do składnika majątkowego strony nie stanowi samodzielnej przesłanki uzasadniającej udzielenie jej tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonalności zaskarżonej decyzji. Strona musi bowiem wykazać następstwo czynności egzekucyjnych, które może rodzić zagrożenie, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 29 października 2010r., sygn. akt I FZ 317/10). Należy odnieść się również do powoływanego przez stronę we wniosku postanowienia WSA w Bydgoszczy z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Bd 59/13, w którym Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia w 2007 r. lokalu mieszkalnego. Fakt, że mocą powyższego orzeczenia wstrzymana została wykonalność decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie zbliżonej do wynikającej z przedmiotowej decyzji, nie jest wiążący dla rozpoznawanego wniosku, bowiem okoliczności sprawy są odmienne. Sąd, będąc w posiadaniu informacji o aktualnym stanie finansowym działalności gospodarczej strony, nie może ignorować tych danych. Zgodnie bowiem z art. 133 w zw. z art. 166 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie na podstawie akt sprawy, co oznacza, że wniosek złożony w sprawie podlega rozpoznaniu w oparciu o zgromadzony w jej ramach materiał dowodowy i tenże wraz z okolicznościami podniesionymi we wniosku stanowi podstawę oceny jego zasadności bądź niezasadności. W każdej ze spraw, dokonujący oceny wniosku sąd zobowiązany jest, bowiem do uwzględnienia stanu faktycznego sprawy wynikającego ze zgromadzonego w jej toku materiału dowodowego (postanowienie NSA z dnia 27 stycznia 2015 r., sygn. akt I GZ 2/15). Zatem, o ile wysokość zobowiązania wynikająca z zaskarżonej decyzji mogła uzasadniać przyznanie ochrony tymczasowej w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 59/13, to okoliczność ta nie może być podstawą dokonywania takiej samej oceny aktualnie rozpatrywanego wniosku. Sprawy te są bowiem sprawami odrębnymi i składane w ich toku wnioski o udzielenie ochrony tymczasowej również podlegają odrębnej ocenie. W niniejszej sprawie sąd, dokonując oceny zasadności wniosku skarżącej, oparł się zatem na okolicznościach, jakie zostały w nim przedstawione oraz aktach tej sprawy. Ta zaś doprowadziła do przedstawionych już wyżej wniosków. Z tych samych powodów Sąd postanowił w niniejszej sprawie niezależnie od treści rozstrzygnięcia zapadłego w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 281/15. W sprawie tej, dotyczącej podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od września do grudnia 2008 r., Sąd postanowieniem z dnia 7 grudnia 2015 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w oparciu o tożsamą argumentację strony oraz dodatkowo przedstawione przez nią do wniosku o przyznanie prawa pomocy dokumenty. W niniejszej sprawie, wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy został pozostawiony bez rozpoznania postanowieniem referendarza sądowego z dnia 21 grudnia 2015 r. z uwagi na niezłożenie wniosku na urzędowym formularzu. Skarżący w tej sprawie nie przedstawił żadnych dokumentów, dlatego też Sąd rozstrzygał wyłącznie w oparciu o argumentację zawartą we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że strona nie wykazała, iż w jej przypadku zachodzi niebezpieczeństwo powstania sytuacji opisanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.