I SAB/Bd 6/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski po rozpoznaniu w dniu 08 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. W. na bezczynność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. w przedmiocie odmowy wykreślenia zastawu skarbowego postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia 15 października 2015 r., doręczonym stronie w dniu 27 października 2015 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, k. 37 akt adm.) Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. poinformował skarżącą o ustanowieniu zastawu skarbowego na rzecz Skarbu Państwa. Pismem z dnia 09 listopada 2015r. strona wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie dokonanego zabezpieczenia. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 24 listopada 2015 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego wyjaśnił stronie zasadność dokonania zastawu skarbowego. Odpowiedź została doręczona skarżącej w dniu 30 listopada 2015 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, k. 43 akt adm.). Pismem z dnia 29 grudnia 2015 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu 30 grudnia 2015 r., skarżąca wniosła bezpośrednio do tut. Sądu skargę na czynność organu ustanawiającą zastaw. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2016r., sygn. akt I SA/Bd 65/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, uznając, że skarga została wniesiona w dniu w dniu 7 stycznia 2016 r., tj. w dniu w którym Sąd przekazał ją organowi, odrzucił skargę jako wniesioną z uchybieniem 30 - dniowego terminu do jej wniesienia. Pismem z dnia 31 marca 2016r., nadanym w Urzędzie Pocztowym w tym samym dniu, skarżąca ponownie wezwała organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa polegającego na ustanowieniu w dniu 15 października 2015 roku zastawu skarbowego na rzecz Skarbu Państwa na należących do niej ruchomościach, poprzez uchylenie dokonanego zabezpieczenia i zwolnienie ruchomości. W odpowiedzi na wezwanie, organ pismem z dnia 26 kwietnia 2016r. wskazał na prawidłowość ustanowienia zastawu skarbowego oraz na uchybienie terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Organ uznał jednocześnie, że nie naruszył prawa. Pismem z dnia 16 maja 2016r., nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 23 maja 2016r. (k. 12 akt sądowych), strona wniosła za pośrednictwem organ skargę do tut. Sądu na bezczynność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. w przedmiocie odmowy wykreślenia zastawu skarbowego ustanowionego w dniu 15 października 2015r. Odpowiadając na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z powodu uchybienia ustawowemu terminowi do jej wniesienia. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest wniesienie jej na akt lub czynność objęte zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na: inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), jak również na bezczynność organu w przypadkach określonych w pkt 1-4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca - powołując się na art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. - wniosła skargę "na zaniechanie Naczelnika I Urzędu Skarbowego w B.", mające polegać na nieusunięciu wpisu z rejestru zastawu skarbowego. W konsekwencji uznać należy, że przedmiotem zaskarżenia nie jest w istocie bezczynność organu, ale czynność Naczelnika z zakresu administracji publicznej polegająca na dokonaniu wpisu do rejestru zastawów skarbowych, którego legalność strona kwestionuje i do usunięcia którego zmierza. To z tej czynności wynikają dla podatnika określone obowiązki lub prawa. Z tego też względu orzecznictwo i doktryna przyjmują możliwość zaskarżenia takiej czynności do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 8 listopada 2006 r., I SA/Op 210/06, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2012 r., II FSK 889/11; Ordynacja podatkowa. Komentarz, S. Babiarz i inni, Warszawa 2013, s. 313). Legalność tej właśnie czynności polegającej na dokonaniu wpisu w rejestrze zastawów skarbowych strona starała się podważyć poprzez wezwanie organu pismem z dnia 9 listopada 2015 r. oraz kolejnym z dnia 31 marca 2016r. do usunięcia naruszenia prawa na podstawie art. 52 § 3 p.p.s.a. Organ na to pierwsze wezwanie odpowiedział pismem z dnia 24 listopada 2015r. Natomiast na pismo z dnia 31 marca 2016r. organ odpowiedział pismem z dnia 26 kwietnia 2016r. Odmowa jednak uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa i wykreślenia dokonanego wpisu nie oznacza bezczynności organu. Wobec powyższego rozważyć należało, czy skarga wniesiona została z zachowaniem właściwego dla niej trybu i terminu. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę (art. 52 § 3). Zgodnie z dyspozycją art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 (m.in. w przypadku skargi złożonej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, określoną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jest zatem wezwanie do usunięcia naruszenia prawa na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o dokonaniu czynności. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca skorzystała z powyższego trybu, bowiem w terminie czternastu dni od daty powzięcia wiadomości o dokonaniu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wpisu w rejestrze zastawów skarbowych, skierowała do tego organu pismo z 9 listopada 2015r., stanowiące wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W piśmie tym skarżąca wprost powołała się na art. 52 § 3 p.p.s.a. Od daty doręczenia organowi wezwania bieg rozpoczął 60-dniowy termin do wniesienia skargi, który upłynąłby w dniu 11 stycznia 2016 r. Jednakże uwzględniając fakt, że przed upływem tego terminu organ udzielił skarżącej odpowiedzi na wezwanie, to od dnia doręczenia tej odpowiedzi (tj. 30 listopada 2015r.), bieg rozpoczął trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi do Sądu, który upłynął w dniu 30 grudnia 2015 r. Wskazać jednak należy, że skarga z dnia 29 grudnia 2015r. na wymienioną wyżej czynność, w związku z faktem, że została wniesiona z uchybieniem terminu, postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 lutego 2016r., sygn. akt I SA/Bd 65/16 została odrzucona. Kierując w niniejszej sprawie kolejną skargę na dokonanie wpisu do rejestru zastawów skarbowych strona poprzedziła ją ponownym wezwaniem organu do usunięcia prawa zawartym w piśmie z dnia 31 marca 2016r., identycznym w treści jak wezwanie z dnia 09 listopada 2015 r. Należy jednak zauważyć, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy prawnie bezskuteczne pozostaje złożenie przez skarżącą kolejnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Czynność ta nie otwiera na nowo terminu do złożenia skargi określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest bowiem czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi jednokrotnie, co oznacza, że następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu nie stanowią wezwania w rozumieniu przepisu art. 52 § 3 p.p.s.a. Nie można instytucji wezwania do usunięcia naruszenia prawa traktować jak czynności niewywołującej żadnych skutków prawnych, mogącej być powtarzaną wielokrotnie bez ograniczeń. Taki pogląd pozbawiałby owe wezwanie znaczenia prawnego, co byłoby zaprzeczeniem jego istoty i powodowałby destabilizację obrotu prawnego. Ponadto takie rozumienie wezwania stawiałoby wnoszących skargi do sądu administracyjnego na podstawie tego przepisu w pozycji bardziej uprzywilejowanej, niż inne podmioty wnoszące skargi na podstawie innych przepisów. Byłoby to sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa. (por. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2012r., sygn. akt II GSK 1891/12, postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 11 maja 2015 r., sygn. akt I SAB/Gd 5/15). W związku z powyższym uznać należy, że pismo z dnia 31 marca 2016r. nie tworzy nowego stanu faktycznego i de facto nie stanowi pisma, o którym mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., lecz stanowi kolejne pismo w korespondencji pomiędzy dłużnikiem a organem. W rezultacie nie może być uwzględniane przy obliczaniu terminu do wniesienia skargi, który jak wskazano wyżej upłynął z dniem w dniu 30 grudnia 2015 r. (por. postanowienie NSA z dnia 20 października 2015r., sygn. akt II FSK 2409/15). Oznacza to zatem, że skarga w niniejszej sprawie jako wniesiona po terminie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 53 § 2 p.p.s.a.