II SA/Bd 1008/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2021 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych oddala skargę. Burmistrz M. i Gminy R. C., działając na podstawie art. 106 ust 4, art. 50 ust 1 art. 96 ust 2 ustawy z dnia [...] marca 2004 r.o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1507 ze zm., zwanej w skrócie "u.p.s."), §1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1358), a także uchwały Nr [...] Rady Miejskiej R. C. z dnia [...] czerwca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również trybu ich pobierania oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), decyzją z [...] lipca 2020 r., znak: [...] odmówił S. Z. (tj. Skarżącemu) przyznania usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. Organ ustalił, iż wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest po rozwodzie, ma troje dorosłych dzieci. Pobiera rentę rolniczą z KRUS, a ponadto posiada gospodarstwo rolne. Jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Jednocześnie nie stwierdzono niezdolności do samodzielnej egzystencji, która powodowałaby konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niemożnością zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Analizując sytuację finansową organ I instancji stwierdził, że skoro S. Z. posiada gospodarstwa rolne o powierzchni 36,6728 ha przeliczeniowych to osiąga dochód w wysokości [...] zł (36,6728 ha x [...] zł) i wraz z rentą KRUS w kwocie [...]zł - dochód miesięczny wynosi łącznie [...] zł, co oznacza, iż przekracza kryterium dochodowe wyznaczone kwotą [...]zł, określone w § 1 pkt 1 lit. a) ww. rozporządzenia. Organ I instancji zwrócił uwagę, że z treści art. 12 u.p.s. wynika ponadto, iż w przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu, a sytuacją majątkową osoby, wskazującą, że jest ona w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia. Ponadto zainteresowany posiada troje dzieci, które zgodnie z art. 87 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego są zobowiązane do zapewnienia opieki, gdyż w ocenie organu I instancji wzajemne wsparcie rodziny, o którym mówi kodeks, winno zapewnić pomoc materialną, psychiczne wsparcie w chorobie, cierpieniu i kalectwie, pomoc intelektualną przy podejmowaniu ważnych decyzji lub załatwianiu spraw życiowych oraz pomoc fizyczną przy wykonywaniu różnych czynności. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący zakwestionował sposób wyliczenia dochodu przez organ I instancji, podnosząc, że w jego posiadaniu jest gospodarstwo rolne o powierzchni 12,83 ha przeliczeniowych, a nie jak przyjął to organ I instancji w wielkości 36,6728 ha, przy czym ziemia jest ugorowana i nie przynosi żadnych dochodów. Opisał też swoją sytuację zdrowotną, wnioskując o przyznanie określonej uprzednio formy pomocy. Skarżący poinformował ponadto, że nie może liczyć na pomoc córek, gdyż jedna z ich jest za granicą, a dwie pozostałe mieszkają w G., gdzie pracują i się dokształcają. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że odwołujący się prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i jest obecnie niezdolny do pracy. Źródło utrzymania w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku stanowiła renta rolnicza z KRUS w wys. [...] zł oraz gospodarstwo rolne o powierzchni 36,6728 ha. Kwota dochodu Skarżącego wynosiła więc [...] zł miesięcznie i znacznie przekraczała próg dochodowy wynikający z cytowanego wyżej art. 8 ust. 1 ustawy tj. kwotę [...]zł. Skarżący legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności z uwagi na chorobę nerek i jest pod stałą opieką lekarską. Posiada trzy dorosłe córki, na których ciąży obowiązek niesienia pomocy ojcu. Organ odwoławczy wyjaśnił stronie, że usługi opiekuńcze kierowane są przede wszystkim do osób samotnych, ponieważ nie mogą one liczyć na pomoc najbliższych. Przy czym osobą samotną jest osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe, niepozostająca w związku małżeńskim i nieposiadająca wstępnych ani zstępnych. Co oznacza, że nie jest zaliczona do osób samotnych w rozumieniu przepisów ustawy osoba, jeżeli prowadzi wprawdzie jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie pozostaje w związku małżeńskim, ale posiada troje dzieci, także wówczas gdy wskazuje, że nie utrzymuje kontaktów. Świadczenie w postaci usług opiekuńczych mogą również otrzymać osoby mające rodziny, niemniej w tych przypadkach ustawodawca odwołuje się do zasady pomocniczości, zwracając uwagę na obowiązki opiekuńcze wynikające z więzi rodzinnych. Osobie wymagającej opieki można przyznać usługi opiekuńcze dopiero wówczas, gdy opieki nie mogą jej zapewnić najbliżsi członkowie rodziny, obowiązki te ciążą również na małżonku, rodzicach, dziadkach, dzieciach, wnukach, pomimo że nie zamieszkują oni wspólnie z taką osobą. W niniejszej sprawie odmowa przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych zdaniem Kolegium wynika z ustalenia, iż dochód strony znacznie przekracza kryterium dochodowe i stwarza możliwości zabezpieczenia pomocy w formie usług opiekuńczych we własnym zakresie. Ponadto dorosłe córki strony winny również nieść pomoc ojcu, gdyż zgodnie z art. 87 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice i dzieci obowiązani są wspierać się wzajemnie. Osobie wymagającej opieki można przyznać usługi opiekuńcze dopiero wówczas, gdy opieki nie mogą zapewnić najbliżsi członkowie rodziny, (wspólnie i oddzielnie zamieszkujący) bowiem są oni zobowiązani do wzajemnego wsparcia, pomocy oraz rozwiązywania pojawiających się problemów w obrębie najbliższej rodziny, dopiero wówczas gdy przy wykorzystaniu własnych możliwości, uprawnień, zasobów nie są w stanie pokonać trudności mogą liczyć na pomoc społeczną. Pomoc społeczna ma bowiem charakter uzupełniający i skierowana jest przede wszystkim do osób samotnych, wymagających opieki, które z różnych przyczyn są jej pozbawione i nie są w stanie we własnym zakresie zorganizować tej pomocy. W skardze do Sądu S. Z. wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji, zarzucając: - brak obiektywizmu Samorządowego Kolegium Odwoławczego; - brak odpowiedzi Samorządowego Kolegium Odwoławczego na przedstawione zarzuty; - brak szacunku i pozbawienie godności chorego człowieka. Skarżący wyjaśnił, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy w rolnictwie, Posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Skarżący dołączył zaświadczenie wydane przez Starostwo w G. z [...] grudnia 2018 r. o posiadaniu na własność gruntu o areale 12,83 ha, jednak jego zdaniem Kolegium nie uwzględniło tego dokumentu, wyliczając dochód miesięczny w wysokości [...] zł, licząc cały areał, czyli [...] zł i zapominając, że właścicielem tych gruntów jest była żona, z którą obecnie jest na etapie podziału majątku w sądzie. Skarżący podniósł, iż jego była żona skierowała sprawę do sądu o podział majątku, dlatego nie może pracować i zarabiać na swoje utrzymanie oraz musi płacić podatek rolny, a nawet nie może tym gospodarstwem zarządzać, ponieważ nie ma podziału majątku. W takim stanie rzeczy jego jedyny dochód to renta chorobowa w wysokości [...] zł miesięcznie, a dochód podany przez Szanowne Kolegium [...] zł miesięcznie jest wirtualny i nieprawdziwy. Odnosząc się do ewentualnej pomocy córek, skarżący wskazał, że jego dzieci nie zamieszkują z nim, ponieważ jedna z córek wyjechała za granicę, aby podjąć pracę na swoje utrzymanie i podjąć dalszą naukę, a dwie pozostałe mieszkają w G. i pracują na swoje utrzymanie. Każda z nich wynajmuję pokój, dokształcają się i nie mają żadnych oszczędności, przy czym mają tak ograniczony czas, że nie są w stanie przyjeżdżać 150 km do skarżącego celem udzielenia pomocy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wyjaśnić, że sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ww. ustawy o COVID-19, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie B. będącego siedzibą tutejszego Sądu oraz brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z powodów technicznych. W konsekwencji w sprawie wydane zostało zarządzenie o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że zastosowany tryb nie wpłynął na ograniczenie praw stron postępowania sądowoadministracyjnego, Sąd bowiem w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznaje zatem sprawę całościowo badając w sposób zupełny legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia, orzekając przy tym w składzie trzech sędziów podobnie jak na posiedzeniu jawnym. W dalszej kolejności należy wyjaśnić, że kontrola sądu administracyjnego jest ograniczona wyłącznie do zbadania legalności, a więc zgodności z prawem wydanego rozstrzygnięcia. Wynika to z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd administracyjny kontroluje wyłącznie to, czy przy wydaniu decyzji organ nie naruszył przepisów postępowania, czy przepisów prawa materialnego. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza M. i Gminy R. C. z [...] lipca 2020 r., znak: [...] o odmowie przyznania Skarżącemu usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (dalej jako "u.p.s."). Stosownie do art. 50 ust. 1 u.p.s., osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Zgodnie z art. 50 ust. 2 u.p.s. usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni, nie mogą takiej pomocy zapewnić. Szczególną formą pomocy społecznej jest udzielanie świadczeń w postaci usług opiekuńczych obejmujących, stosownie do art. 50 ust. 3 u.p.s. pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości zapewnienie kontaktów z otoczeniem, a także w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych czyli usług dostosowanych do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczonych przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym (art. 50 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej). Jak wynika z regulacji art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Słusznie zatem w niniejszej sprawie organy badały dochód Skarżącego. Za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s.), przy czym stosownie do treści art. 8 ust. 9 u.p.s. w przypadku gospodarstw rolnych przyjmuje się tzw. ryczałtowy tryb ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego. Jest on wyliczany jako wartość dochodu odpowiadającego powierzchni gospodarstwa z uwzględnieniem ha przeliczeniowych i kwoty dochodu ustalanej dla 1 ha przeliczeniowego niezależnie od faktycznie osiąganych dochodów. Wskazany przepis zakłada swego rodzaju fikcję prawną nakazującą przyjęcie ryczałtowego dochodu z gospodarstwa rolnego, do którego strona posiada tytuł prawny. Jak podsumowano w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 24 listopada 2011 r. w sprawie sygn. akt I OSK 1154/11, wykładnia art. 8 ust. 9 u.p.s. była wielokrotnie dokonywana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA wskazywał, że: "przepis ten zakładający swego rodzaju fikcję prawną nakazuje obligatoryjne przyjęcie ryczałtowego dochodu z gospodarstwa rolnego. Przeliczenia dokonuje się wówczas, gdy stronie służy jakikolwiek tytuł prawny do gospodarstwa, niezależnie od tego czy dochody są osiągane, czy obiektywnie można je osiągnąć". W orzecznictwie sądowym wskazywano również na możliwość sprzedaży lub wydzierżawienia osobie trzeciej gospodarstwa, którego się nie uprawia, bądź które z jakichkolwiek przyczyn nie przynosi dochodów (por. wyroki NSA: z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1292/09 i z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 724/09 oraz powołany wyrok w sprawie I OSK 1154/11 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Oznacza to, że z punktu widzenia powołanego przepisu bez znaczenia jest okoliczność, czy gospodarstwo rolne jest uprawiane, czy też nie i z jakiego powodu oraz czy rzeczywiście przynosi ono dochody (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 724/09 i wyrok NSA z 21 października 2010 r., sygn. akt I OSK 928/10 – dostępne w CBOSA). Powołany przepis dla celów udzielania świadczeń z pomocy społecznej przyjmuje, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości określonej obecnie, z mocy wyżej wskazanego art. 8 ust. 9 u.p.s. – na kwotę [...]zł. Zaprezentowana powyżej linia orzecznicza jest niezmiennie kontynuowana (np. wyroki: sygn. akt II SA/Łd 1033/12 z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 265/12 z dnia 18 maja 2012 r., dostępne w CBOSA) i skład orzekający w sprawie niniejszej ją podziela. Zatem nie mógł zostać uwzględniony zarzut skargi kwestionujący wysokość dochodu z gospodarstwa rolnego. Wobec powyższego należy stwierdzić, że nie może odnieść argumentacja skargi zamierzonego skutku wobec regulacji ustawowych i kryterium legalności, jakie obowiązuje sąd administracyjny. Powtórzyć należy za wyrokiem WSA w Szczecinie z 2 sierpnia 2012 r. w sprawie II SA/Sz 291/12 (dostępnym w CBOSA), że zawarte w art. 8 u.p.s. regulacje dotyczące definicji dochodu i sposobu jego obliczania mają charakter norm ius cogens, a więc są normami bezwzględnie wiążącymi organ stosujący prawo. Nie mogą być interpretowane życzeniowo, w kontekście doświadczenia życiowego, czy przez pryzmat zasad współżycia społecznego. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest obecnie niezdolny do pracy. Wprawdzie w aktach sprawy znajduje się wypis z treści orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy KRUS, z którego wynika, że skarżący uznany został za trwale, całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] października 2018 r., jednakże z decyzji Prezesa KRUS z [...] kwietnia 2020 r. o ustaleniu wysokości renty rolniczej z tytułu niezdolności wynika, że Skarżącemu przyznano rentę rolniczą z tytułu niezdolności w kwocie [...]zł, jednak wysokość do wypłaty wynosi [...] zł miesięcznie, natomiast pozostała kwota (część uzupełniająca ) wynosząca [...] zł ulega zawieszeniu, z powodu prowadzenia działalności rolniczej. Źródło utrzymania w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku stanowiła więc renta rolnicza z KRUS w wys. [...] zł oraz gospodarstwo rolne o powierzchni 36,6728 ha, lub jak skarżący wskazuje w skardze – o powierzchni 12,83 ha, podnosząc, iż Kolegium wyliczając dochód miesięczny w wysokości [...] zł, uwzględniło cały areał, czyli 36,6728 ha, natomiast właścicielem tych gruntów jest także była żona, z którą obecnie jest na etapie podziału majątku w sądzie. Niezależnie jednak, czy majątek skarżącego to tylko 12,83 ha (jak sam twierdzi), czy współwłasność obejmująca 36 ha (jak twierdzi organ) - to i tak bezspornym jest, że zostało przekroczone kryterium dochodowe wynoszące [...] zł. Gdyby bowiem przyjąć wielkość gospodarstwa rolnego zasugerowanego przez skarżącego, to dochód z gospodarstwa o takiej powierzchni wynosiłby [...] zł (12,83 ha x [...] zł), co oznacza również znaczne przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do tej formy pomocy. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, skarżący nie jest osobą samotną w rozumieniu ustawy, gdyż nie spełnia kryteriów wymienionych w art. 6 pkt 9 u.p.s.. Skarżący prowadzi wprawdzie jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie pozostaje w związku małżeńskim, lecz posiada troje dzieci. Stosownie do art. 50 ust. 2 ustawy, usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Jak prawidłowo wskazał organ odwoławczy, decyzja wydana na podstawie art. 50 ust. 2 ustawy jest decyzją uznaniową, nie jak w przypadku regulacji z art. 50 ust. 1 ustawy - obligatoryjną. Uznaniowy charakter takiej decyzji powoduje zaś, że nawet w przypadku spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek, organ pomocy społecznej może przyznać wnioskowaną pomoc w wymiarze i zakresie, który uzna za niezbędny (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 października 2016 r., sygn. II SA/Łd 405/16, wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. I OSK 1344/11 - orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie podkreśla się, że uznanie administracyjne pozwala organowi administracyjnemu na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe przy uwzględnieniu celów pomocy społecznej, możliwości finansowych organu oraz liczby osób wnioskujących o udzielenie tej formy świadczenia. Kontrola legalności rozstrzygnięcia opartego o uznanie administracyjne dokonywana przez Sąd polega więc na zbadaniu, czy w procesie dochodzenia do tej decyzji właściwy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wpływ na podjęte rozstrzygnięcie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Należy też mieć na uwadze, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Przyznanie pomocy w sytuacji bardzo ograniczonych środków finansowych i dużej liczby wnioskodawców oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga wyjątkowych okoliczności, zaś ustalenie jej wymiaru wymaga uwzględnia także uzasadnionych potrzeb innych osób ubiegających się o pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych. Dlatego w każdej z tego rodzaju spraw organ pomocy społecznej rozważa sytuację życiową osoby ubiegającej się o pomoc, jej stan zdrowia, biorąc pod uwagę możliwości świadczenia pomocy przez ośrodek pomocy społecznej oraz potrzeby innych osób znajdujących się w sytuacji, o której mowa w art. 50 ust. 1 ustawy. Analizując stan faktyczny przedmiotowej sprawy, Sąd stwierdził, że organy – zgodnie zasadami procedury administracyjnej określonej w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - dokonały wszelkich, niezbędnych ustaleń dotyczących sytuacji zdrowotnej, osobistej i rodzinnej skarżącego i rzetelnie rozważyły wszelkie okoliczności sprawy. Niewątpliwie, skarżący z uwagi na swój stan zdrowia wymaga codziennej pomocy w formie usług opiekuńczych innej osoby, jednak z ustaleń organów wynika, iż skarżący ma dorosłe córki, które winny również nieść pomoc ojcu, gdyż zgodnie z art. 87 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, rodzice i dzieci obowiązani są wspierać się wzajemnie. Osobie wymagającej opieki można przyznać usługi opiekuńcze dopiero wówczas, gdy opieki nie mogą zapewnić najbliżsi członkowie rodziny, (wspólnie i oddzielnie zamieszkujący), bowiem są oni zobowiązani do wzajemnego wsparcia, pomocy oraz rozwiązywania pojawiających się problemów w obrębie najbliższej rodziny. Dopiero wówczas, gdy przy wykorzystaniu własnych możliwości, uprawnień, zasobów nie są w stanie pokonać trudności mogą liczyć na pomoc społeczną. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca są wyczerpująco i należycie uzasadnione i wydane zostały w dopuszczalnych granicach uznania administracyjnego. Ze względu na powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.