II SA/Bd 1056/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) sędzia WSA Joanna Janiszewska - Ziołek Protokolant starszy asystent sędziego Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2018 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy oddala skargę. Decyzją z dnia [...] grudnia 2015r., nr [...], Prezydent Miasta T. skierował T. J. (skarżącego) do wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego na egzamin teoretyczny i praktyczny sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami w zakresie posiadanego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A i B. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowa decyzja wydana została na skutek wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. o sprawdzenie posiadanych przez skarżącego kwalifikacji do kierowania pojazdami w zakresie posiadanych uprawnień, ponieważ dopuścił się on w ciągu roku, licząc od dnia [...] października 2014r. do [...] maja 2015r., wielokrotnego naruszenia przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, uzyskując łącznie 26 punktów. Przytoczywszy treść art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 1137 ze zm. – dalej "p.r.d.") stwierdził, że w związku z wpłynięciem do organu określonego wyżej wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji zobowiązany był on do wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje. Pismem z dnia [...] grudnia 2015r. skarżący odwołał się od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego i wniósł o jej uchylenie w całości, zarzucając decyzji naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie istniejącego stanu faktycznego oraz naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że w 2010 r. ukradziono mu teczkę z dokumentami, w tym m.in. dokumentem prawa jazdy. Wyjaśnił, że to nie on dokonał naruszeń prawa ruchu drogowego, a osoba bezprawnie posługująca się jego prawem jazdy. Przywołał okoliczność, iż zapadł już wyrok sądu powszechnego uniewinniający go od zarzucanych wykroczeń drogowych, zaś sprawą dot. używania prawa jazdy, dowodu osobistego oraz fałszowania podpisu skarżącego przez osobę trzecią zajmuje się Policja i prokuratura w T.. Skarżący zaznaczył, że prowadzi firmę transportową i skrupulatnie pilnuje ilości punktów karnych możliwych do posiadania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję I instancji w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, po przytoczeniu stanu faktycznego, organ odwoławczy wskazał, iż do organu I instancji wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z racji na uzyskanie przez niego w okresie od [...] października 2014 r. do [...] maja 2015 r. 26 punktów za naruszenie przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego. Organ zacytował treść art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d., § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r. poz. 488) oraz art. 136 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 155 ze zm. – dalej "u.k.p.") i za spełnione uznał przesłanki uzasadniające skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Organ odwoławczy zauważył jednocześnie, że punkty za popełnione wykroczenia przypisane zostały przez właściwe organy kontroli ruchu drogowego, nie zaś przez organ I instancji. Jak stwierdził, w przedmiotowym postępowaniu nie może być prowadzona weryfikacja liczby przypisanych mu punktów. Pismem z dnia [...] lutego 2016r. T. J. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając jej naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu, iż uzyskane punkty za naruszenia przepisów ruchu drogowego tylko w części odnoszą się do naruszeń popełnionych przez skarżącego, zaś naruszenie popełnione w Ł. skutkujące uzyskaniem 8 punktów zostało niesłusznie przypisane jego osobie – jak podniósł, to osoba trzecia dokonała tego naruszenia posługując się jego skradzionym prawem jazdy. Skarżący przywołał okoliczność wydania w jego sprawie wyroku sądu powszechnego uniewinniającego go od zarzuconego wykroczenia drogowego popełnionego w miejscowości S. w dniu [...] maja 2014 r. Wskazał, że kwestię ilości punktów starał się wyjaśnić zarówno na komisariacie Policji, jak i w Urzędzie Miasta T., a o ośmiu punktach uzyskanych na skutek wykroczenia popełnionego w Ł. nic nie wiedział i dlatego nie mógł się do nich odnieść. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z jego treścią kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego policji w razie przekroczenia 24 punktów karnych otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy. Kompetencje do wydania decyzji w tym zakresie przyznane zostały starostom, przy czym dla porządku zaznaczyć w tym miejscu należy, że z uwagi na przepisy ustrojowe w miastach na prawach powiatu zadania starosty wykonuje prezydent. Kierowca lub osoba kierująca tramwajem skierowani na egzamin państwowy przystępują do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w trybie art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p. Z kolei ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (ewidencję punktów za naruszenie przepisów prawa ruchu drogowego) prowadzi Policja, jak wynika z art. 130 ust. 1 p.r.d. Wskazane przepisy mają charakter związany, co oznacza, że w sytuacji wystąpienia okoliczności w nich podanych (wniosek komendanta wojewódzkiego policji w razie przekroczenia 24 punktów karnych), starosta (prezydent) ma obowiązek orzec o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. O treści rozstrzygnięcia przesądza zatem jedynie spełnienie ustawowej przesłanki z wyłączeniem możliwości orzekania uznaniowego, w tym wartościującego naruszenia przepisów ruchu drogowego, czy oceniającego postępowanie organu uprawnionego do prowadzenia ewidencji punktów za naruszenie przepisów w ruchu drogowym. Na związany charakter ww. decyzji wskazuje konstrukcja zawartego w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.b. zwrotu "sprawdzeniu kwalifikacji podlega". W konsekwencji starosta (prezydent) pozbawiony jest uprawnień do badania celowości otrzymanego od organu policji skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów, czy też prawidłowości naliczenia przez ten organ liczby punktów karnych. Brak dopuszczalności badania przez starostę (prezydenta) prawidłowości naliczenia kierowcy punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, nie pozwalała mu na dociekanie okoliczności towarzyszących przypisywaniu naruszeń. Zauważyć należy, że imperatywny charakter mają również przepisy dotyczące postępowania poprzedzającego postępowanie przed starostą (prezydentem) w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a mianowicie postępowania prowadzonego przez komendanta wojewódzkiego policji. Zgodnie bowiem z § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012r., poz. 488) komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania kierowcy wpisanego do ewidencji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenia. Wynika z powyższego, że ujawnienie w ewidencji punktów karnych przekroczenia limitu 24 punktów zobowiązuje komendanta wojewódzkiego policji ("komendant występuje") do zwrócenia się do starosty (prezydenta) o skierowanie kierowcy, który dokonał naruszeń przepisów ruchu drogowego, na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że organ wszczął postępowanie na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z [...] października 2015r. o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w związku z naruszeniem przepisów ruchu drogowego. We wniosku wskazano, że skarżący w okresie od [...] października 2014 r. do [...] maja 2015 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego i wskutek tego łącznie otrzymał 26 punktów karnych. W treści wniosku wyszczególniono siedem wykroczeń drogowych, z czego pięć dokonano w T. (łącznie 18 punktów), jedno w L. (0 punktów) i jedno w Ł. (8 punktów). Skarżący przekroczył zatem określony ustawowo limit 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. To zaś obligowało Prezydenta Miasta T. do zastosowania art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zarzuty skarżącego względem zaskarżonej decyzji sprowadziły się w zasadzie do zakwestionowania jej prawidłowości ze względu na to, że wskazane we wniosku komendanta wojewódzkiego policji naruszenie przepisów prawa ruchu drogowego, które miało miejsce Ł., nie zostało dokonane przez skarżącego, a przez osobę posługującą się jego skradzionym dokumentem prawa jazdy. W ocenie Sądu, podniesiona przez skarżącego okoliczność - bez względu na to, czy oparta o uzasadnione podstawy, czy też nie - nie mogła mieć wpływu na prawidłowość zaskarżonej decyzji. Jak wcześniej wspomniano, zgodnie z art. 130 ust. 1 p.r.d. to Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przypisując określonemu naruszeniu odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10. W sytuacji, w której danemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia określonej ewidencji, rejestru czy innego wykazu, tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów. Tym samym ani starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowanie w sprawie skierowania na egzamin sprawdzający, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego. Dla tych organów wiążąca jest w tym zakresie informacja komendanta wojewódzkiego Policji (zawarta we wniosku), wskazująca liczbę przypisanych punktów karnych. Ewentualna kontrola punktów naliczonych za naruszenia przepisów prawa ruchu drogowego może być dokonana w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawie ze skargi na prawidłowość tego naliczenia. Zgodnie bowiem z jednolitym orzecznictwem sądowoadministracyjnym (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 1808/13; z 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 127/13; z 24 października 2012 r. sygn. akt I OSK 1203/11 i postanowienie z 30 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1413/11), wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialno-techniczną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem przysługuje od niego prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (oraz prawo wniesienia skargi na bezczynność tego organu w usunięciu punktów karnych – vide: pkt 8 ww. przepisu). Kontrola prawidłowości wpisu punktów do ewidencji dokonywana przez sąd administracyjny może nastąpić tylko w przypadku zaskarżenia czynności materialno-technicznej ujawniającej w ewidencji punkty za naruszenie przepisów prawa ruchu drogowego. Poza kompetencją organów administracyjnych jest badanie prawidłowości wpisu punktów do ewidencji w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, tak jak poza kompetencją sądu administracyjnego w sprawie skargi na decyzję kierującą na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji pozostaje kwestia wpisu ilości punktów karnych do ewidencji prowadzonej przez Policję (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1931/17 i z 15 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Resumując, organ prowadzący postępowanie w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie jest uprawniony do korygowania wpisów dokonanych przez organ prowadzący ewidencję (Policję) i podejmuje rozstrzygnięcie w oparciu o dane z ewidencji kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym, wskazane we wniosku organu kontroli ruchu drogowego. Z tych też przyczyn, w niniejszej sprawie, po otrzymaniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji (wskazującego na otrzymanie przez skarżącego 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego), organ I instancji zobowiązany był do wszczęcia postępowania i wydania decyzji o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, nie mając żadnych podstaw prawnych do tego, aby weryfikować liczbę punktów wskazaną przez organ kontroli ruchu drogowego i przypisaną temu kierowcy. W odniesieniu do okoliczności przywołanych w skardze, powtórzyć przyjdzie, iż weryfikacja ilości (zasadności) przyznania punktów karnych kierującemu nie może mieć miejsca w toku postępowania w sprawie skierowania na kontrolne badanie kwalifikacji. Osoba kwestionująca wpis w ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego policji może domagać się jego weryfikacji w oddzielnym postępowaniu prowadzonym ze skargi na czynność materialno-techniczną podmiotu prowadzącego ewidencję. Prawomocne wyeliminowanie w odrębnym trybie punktów uzyskanych przez kierowcę (tak, by miał ich mniej niż 24) mogłoby stanowić przesłankę do wznowienia postępowania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ponadto, nie wpływa na wynik niniejszego postępowania załączony do skargi wyrok Sądu Rejonowego w T. z [...] października 2015 r. sygn. akt XIIW 2449/15, ponieważ dotyczy on zdarzenia nieujętego w zestawieniu naruszeń wskazanych we wniosku komendanta wojewódzkiego Policji. Nie ma więc podstaw do stwierdzenia wadliwego nałożenia 8 punktów, które przypisano w Ł. [...] maja 2015 r., zwłaszcza, że organ nie ma kompetencji do weryfikowania ewidencji prowadzonej przez właściwą jednostkę Policji. W konsekwencji, zdaniem Sądu, decyzję zaskarżoną w niniejszej sprawie należało uznać za prawidłową, a zarzuty skargi za niezasadne. Wobec powołanych w skardze przepisów procesowych zważyć należy, że organy administracji zebrały w tej sprawie wystarczający materiał dowodowy, a ten pozwalał na ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, nadto - obligował organ do wydania decyzji na podstawie cyt. powyżej art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, należało orzec, jak w sentencji.