II SA/Bd 107/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2014-02-18
Skład orzekający: Sędzia WSA Joanna Brzezińska, Sędzia WSA Renata Owczarzak, Sędzia WSA Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dzierżawa gruntów rolnych od gminy przez radnego stanowi prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego, co skutkuje wygaśnięciem mandatu radnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dzierżawa gruntów rolnych od gminy przez radnego, przy braku zaprzestania tej działalności w ciągu 3 miesięcy od złożenia ślubowania, stanowi prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego, co jest podstawą do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Sąd oparł się na uchwale NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r. (sygn. akt II OPS 1/07), która wiąże składy orzekające sądów administracyjnych.Stan faktyczny
Rada Miejska w K. podjęła uchwałę o wygaśnięciu mandatu radnego Z. M. z powodu naruszenia art. 24f ust. 1 i 1a ustawy o samorządzie gminnym, polegającego na niedopełnieniu obowiązku zrzeczenia się mandatu w związku z dzierżawą gruntów gminnych i zatajeniem tego faktu. Radny skarżył uchwałę, zarzucając m.in. błędną wykładnię pojęcia działalności gospodarczej w kontekście dzierżawy gruntów rolnych oraz naruszenia proceduralne. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Owczarzak Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant st. asyst. sędziego Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 lutego 2014 r. sprawy ze skargi Z. M. na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę.
Pismem z [...] listopada 2013 r. Przewodniczący Rady Miejskiej w K. poinformował Wojewodę [...] o naruszeniu przez radnego Rady Miejskiej w K., Z. M. – skarżącego, przepisu art. 24f ust. 1 i 1a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, poprzez niedopełnienia obowiązku zrzeczenia się mandatu radnego w związku z dzierżawą gruntów gminnych oraz zatajenie tego faktu w składanych corocznie oświadczeniach majątkowych.
W związku z powyższym, pismem z [...] grudnia 2013 r., Wojewoda K. zwrócił się do Rady Miejskiej w K. o formalne rozpatrzenie sytuacji prawnej i faktycznej skarżącego i podjęcie stosownej uchwały w związku z możliwością naruszenia art.24f ustawy o samorządzie gminnym oraz przedstawienie stanowiska rady miejskiej w tej sprawie.
W dniu [...] stycznia 2014r. odbyła się nadzwyczajna sesja Rady Miejskiej w K. nr [...], której porządek obrad obejmował rozpatrzenie ww. pisma Wojewody. Na kolejnej sesji w dniu [...] stycznia 2014r. Rada Miejska w K. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego i na podstawie art. 190 ust. 1 pkt 2a i ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, w i sejmików województwa (Dz.U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190), w związku z art. 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy (Dz.U. Nr 21, poz. 113 z późn.zm.) w związku z art. 24f ust 1 i ust. 1a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591), uchwaliła, co następuje:
§ 1. Stwierdza się wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej w K. Z. M. wskutek naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego Gminy K.
§ 2. Wykonanie uchwały powierza się Przewodniczącemu Rady, którego zobowiązuje się do przekazania stanowiska Rady Wojewodzie [...], Komisarzowi Wyborczemu w T. oraz doręczenia zainteresowanemu.
§ 3. Uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia.
W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że Z. M. dnia [...] października 2010r. zawarł z gminą umowę na dzierżawę gruntów rolnych, a następnie w ciągu trzech miesięcy od złożenia ślubowania radnego nie zaprzestał dzierżawy przedmiotowych gruntów, czym naruszył dyspozycję art. 24f ust. 1 oraz ust. 1a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Przepis ten stanowi bowiem, że radny nie może prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Jeżeli radny przed rozpoczęciem wykonywania mandatu prowadził działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, jest obowiązany do zaprzestania prowadzenia tej działalności gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania.
Niewypełnienie tego obowiązku stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego na podstawie art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Z. M. wniósł o uchylenie zaskarżanej uchwały, zarzucając naruszenie:
- art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 190 ust. 1 pkt 2a ordynacji wyborczej na skutek błędnej wykładni polegającej na przyjęciu, ze dzierżawienie przez skarżącego jako rolnika gruntów rolnych od gminy K. stanowi prowadzenie działalności gospodarczej,
- art. 190 ust. 3 ordynacji wyborczej na skutek uniemożliwienia skarżącemu złożenia wyjaśnień na sesji rady miejskiej w dniu [...] stycznia 2014r. bezpośrednio przed podjęciem uchwały,
- art. 9 K.p.a. na skutek braku pouczenia skarżącego o brzmieniu art. 205 ordynacji wyborczej, co narażało skarżącego na utratę realnej możliwości wniesienia środka odwoławczego,
- art. 2 i 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i w konsekwencji uznanie, że skarżący będąc rolnikiem prowadzi działalność gospodarczą, podczas gdy art. 3 ustawy zawiera wyraźne, literalne wyłączenie działalności rolniczej z definicji działalności gospodarczej,
- art. 31 Konstytucji RP i zawartej w niej zasady równości obywateli wobec prawa, poprzez podjecie w stosunku do skarżącego zaskarżonej uchwały, podczas gdy w stosunku do innych radnych dzierżawiących grunty rolne od gminy, rada podjęła uchwały o odmowie uchylenia mandatu, pomimo posiadania przez Przewodniczącego Rady i Burmistrza wiedzy o przesłance wygaśnięcia mandatu,
- wprowadzenie skarżącego w błąd przez Burmistrza K. na sesji Rady Miejskiej w dniu [...] stycznia 2014r., co do trybu, terminu oraz organu, do którego należy wnieść skargę w sprawie zaskarżenia uchwały, poprzez wskazanie, iż organem odwoławczym jest Wojewoda [...], nadto w pouczeniu skarżonej uchwały organ nie poinformował skarżącego o brzmieniu art. 205 Ordynacji wyborczej, ustanawiającego szczególny tryb wniesienia skargi.
- nieprzeprowadzenie stosownego postępowania dowodowego.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zarzuty skargi organ uznał za nieuzasadnione podnosząc, między innymi, że skarżący przed podjęciem uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu miał możliwość wypowiedzenia się i złożenia wyjaśnień na spotkaniu zespołu radnych oraz sesji nadzwyczajnej rady miejskiej w dniu [...] stycznia 2014r. jak również na sesji w dniu [...] stycznia 2014r. Został również prawidłowo pouczony o sposobie i terminie zaskarżenia uchwały w piśmie dnia [...] stycznia 2014r., przy którym doręczono mu uchwałę, pouczenie zostało zrozumiane, bowiem skarga została wniesiona w ustawowym terminie. Odnosząc się do zarzutów błędnej interpretacji przepisów art. 24f ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 190 Ordynacji wyborczej oraz art. 2 i 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, organ, powołując się na utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym uchwałę składu 7 sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OPS 1/07 podniósł, że dzierżawa gruntów rolnych gminy przez jej radnego postrzegana jest jako prowadzenie działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminy, w rozumieniu art. 24 f ust. 1 i 1a ustawy o samorządzie gminnym. Dowody zebrane w sprawie wykazały, ze radny miłą świadomość tego, że po wyborze na radnego winien w terminie 3 miesięcy od złożenia ślubowania zaprzestać przedmiotowej działalności, o czym radni zostali pouczeni na szkoleniu w dniu [...] grudnia 2010r.
W dniu [...] lutego 2014r. wpłynął do sądu wniosek pełnomocnika skarżącego o odroczenie terminu rozprawy wyznaczonego na 18 lutego 2014r. oraz doręczenie skarżącemu załączników wymienionych w odpowiedzi Rady Miejskiej w K. na skargę. Wnioskujący wskazał, że sąd doręczył skarżącemu odpis odpowiedzi na skargę bez żadnego z 15 wymienionych w niej załączników, stanowiących w większości dokumenty urzędowe, których treść i moc może przesądzać o wyniku sprawy, były bowiem podstawą podjęcia skarżonej uchwały. Brak możliwości zapoznania się z treścią tych dokumentów uniemożliwia stronie ustosunkowanie się do odpowiedzi na skargę oraz realną możliwość obrony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 z późn.zm., dalej jako "P.p.s.a.") sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej, a stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 6 P.p.s.a.). Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 P.p.s.a.).
Dokonując oceny dopuszczalności niniejszej skargi wniesionej na podstawie art. 191 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (tekst jedn. Dz.U. z 2010r., Nr 176, poz. 1190 z późn.zm.), dalej jako "ordynacja wyborcza", Sąd uznał, że została ona wniesiona w wymaganym terminie 7 dni od dnia doręczenia uchwały oraz pochodzi od podmiotu mającego legitymację skargową w rozumieniu art. 191 ust. 1 cyt. ustawy, w związku z art. 16 ust. 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy (Dz.U. Nr 21, poz. 113 z późn.zm.). Skarżący jest bowiem podmiotem zainteresowanym w rozumieniu tego przepisu, gdyż zaskarżona uchwała dotyczy wygaśnięcia jego mandatu radnego.
Materialnoprawną podstawą podjęcia zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy art. 190 ust. 1 pkt 2a, ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza (...) w związku z art. 16 ust. 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy (Dz.U. Nr 21, poz. 113 z późn.zm.) oraz art. 24f ust 1 i ust. 1a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2013, poz. 594z późn.zm.),
W tym miejscu należy zwrócić uwagę na okoliczność, że uchwała stwierdzająca wygaśnięcie mandatu radnego ma specyficzny charakter. Jakkolwiek bowiem, w zasadzie samo zaistnienie okoliczności wymienionych w treści art. 190 ust. 1 ustawy Ordynacja wyborcza, który winien mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, stanowi podstawę wygaśnięcia mandatu radnego, to jednak stosownie do regulacji ust. 2 omawianego przepisu, okoliczność ta musi zostać stwierdzona przez radę gminy w drodze uchwały. Zauważyć więc należy, że choć uchwała ta ma charakter deklaratoryjny, a więc sama nie tworzy nowej sytuacji prawnej, bowiem jedynie potwierdza pewien stan faktyczny z którym sama ustawa wiąże określony skutek – wygaśnięcie mandatu, to w doktrynie przyjmuje się, że uchwały takie nie stanowią wyłącznie aktów potwierdzających "poświadczeń". Składają się one bowiem również z elementów kształtujących. Bez tejże uchwały norma prawna nie będzie znajdywała odzwierciedlenia w sytuacji skonkretyzowanego adresata. Dopiero w chwili wydania aktu o charakterze deklaratoryjnym, jego adresat może skutecznie powoływać się na swoje prawo. Uchwała rady stwierdzająca wygaśnięcie mandatu radnego ma więc cechy aktu administracyjnego w którym rada rozstrzyga o tym, czy zachodzi ustawowa przesłanka wygaśnięcia mandatu (por. K.W. Czaplicki, B. Dauter, A. Kisielewicz, F. Rymarz, Samorządowe prawo wyborcze. Komentarz, Warszawa 2006, s. 413-416). W związku z właśnie tą specyfiką oraz z uwagi na charakter i daleko idący skutek uchwał podejmowanych w tym zakresie, rozstrzygnięcia te winny zostać podejmowane ze szczególną ostrożnością i po dokładnej analizie stanu faktycznego wraz z wyjaśnieniem ich podstaw prawnych. Kryteriów tych nie spełnia skarżona uchwała gdyż w jej uzasadnieniu nie dokonano niezbędnej analizy materiału dowodowego.
Spór w przedmiotowej spawie dotyczy co do zasady właściwej interpretacji przepisu art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis ten stanowi, że radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu tej działalności. Stosownie zaś do art. 24f ust. 1a ww. ustawy, jeżeli radny przed rozpoczęciem wykonywania mandatu prowadził działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, jest on obowiązany do zaprzestania prowadzenia tej działalności gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania, zaś niewypełnienie tego obowiązku stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w trybie art. 190 - obowiązującej w czasie wyboru skarżącego na radnego Rady Miejskiej w K. - ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Artykuł ten stanowi, że wygaśnięcie mandatu radnego następuje m.in. wskutek naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności (ust. 1 pkt 2a), a więc i działalności, o której mowa w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jeżeli radny wykonujący przed dniem wyboru taką funkcję lub prowadzący w tym czasie taką działalność, nie zrzecze się funkcji lub nie zaprzestanie prowadzenia działalności w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania (ust. 5 i 6). W takiej sytuacji rada stwierdza wygaśnięcie mandatu radnego, w drodze uchwały, najpóźniej po upływie miesiąca od upływu tego terminu (art. 190 ust. 6). Jeżeli jednak właściwy organ gminy, wbrew temu obowiązkowi z art. 190 ust. 6 ordynacji wyborczej, nie podejmuje uchwały w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni, zaś w razie bezskutecznego upływu tego terminu, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze (art. 98 a ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym w czasie wyboru skarżącego na radnego Rady Miejskiej w K.). Z treści przytoczonych przepisów wynika, że podjęcie przez radę gminy uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego, bądź ewentualnie wydanie zarządzenia zastępczego w przypadku nie podjęcia takiej uchwały przez radę, może nastąpić tylko, gdy zaistnieją kumulatywnie wszystkie przesłanki określone w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, a którym są: po pierwsze prowadzenie przez radnego działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami (ewentualnie zarządzanie taką działalnością lub bycie przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności), a po drugie wykorzystanie przy prowadzeniu tej działalności gospodarczej mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat. Stwierdzenia wystąpienia tych przesłanek z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, przy jednoczesnym ustaleniu nie zaprzestania prowadzenia przez radnego tej działalności gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania (art. 24f ust. 1a), stanowi podstawę do wygaśnięcia mandatu radnego w trybie art. 190 ordynacji wyborczej.
Okolicznością bezsporną w przedmiotowej sprawie jest, że skarżący w dniu wyboru na radnego Rady Miejskiej w K. dzierżawił od Gminy K. stanowiącą jej własność nieruchomość gruntową działkę nr [...] o powierzchni [...] ha położoną w obrębie W. W z przeznaczeniem na uprawny rolne z zakazem upraw wieloletnich, na podstawie umowy dzierżawy zawartej w dniu [...] października 2010 r., na czas określony do dnia [...] września 2013r. Poza sporem pozostaje również okoliczność, iż Z. M. nie rozwiązał przedmiotowej umowy dzierżawy, zobowiązującej go do prowadzenia prawidłowej i racjonalnej gospodarki rolnej na przedmiocie dzierżawy, w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania radnego. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, ustalenie organu gminy, że skarżący naruszył zakaz z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest w pełni uzasadnione. W sprawie bowiem wystąpiły kumulatywnie wszystkie warunki naruszenie przedmiotowego zakazu tj. miało miejsce prowadzenie przez radnego działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy K., w której radny uzyskał mandat, przy jednoczesnym zaistnieniu okoliczności objętych hipotezą przepisu art. 24f ust. 1a ustawy o samorządzie gminnym, a więc niezaprzestaniu prowadzenia przez radnego takiej działalności w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania.
W tym miejscu, mając na uwadze zarzuty skargi, należy podkreślić, że w podjętej w dniu 2 kwietnia 2007 r. w skaldzie 7 sędziów uchwale (sygn. akt II OSK 1004/08, publ. Lex nr 249087) Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie szczegółowej analizy przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ustaw samorządowych, samorządowych także mając na uwadze cel wprowadzenia przez ustawodawcę przepisów "antykorupcyjnych" uznał, że prowadzenie przez radnego gospodarstwa rolnego z wykorzystywaniem gruntów rolnych wydzierżawionych od gminy, będących mieniem gminy, w której radny uzyskał mandat, jest prowadzeniem działalności gospodarczej, o której mowa w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Uchwała ta, zgodnie z art. 269 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma moc wiążącą inne zwykłe składy orzekające sądów administracyjnych. W konsekwencji więc należy przyjąć, że przepis art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wyłącza możliwość wykorzystywania przez radnego gruntów rolnych gminy, stanowiących mienie gminy, w której radny uzyskał mandat. Nie ma przy tym znaczenia czy radny przy wykorzystaniu tego mienia odnosił korzyści, jaki był faktyczny cel wykorzystywania tego mienia i jaka była powierzchnia dzierżawionego gruntu. Dlatego też dokonywanie ustaleń faktycznych w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Wykorzystywanie bowiem mienia gminy jest wystarczającą przesłanką do wygaśnięcia mandatu radnego, w sytuacji poczynienia ustalenia, że radny prowadzi gospodarstwo rolne i, że dzierżawi nieruchomość rolną od gminy, w której uzyskał mandat radnego oraz, że w ustawowym terminie nie zaprzestał prowadzenia zakazanej przepisem art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym działalności gospodarczej. Ustaleń takich, którym nie przeczy skarżący, prawidłowo dokonał organ w niniejszej sprawie. W świetle powyższego nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący naruszył ustawowy zakaz łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonej w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym działalności gospodarczej i, że w związku z tym istniały podstawy do zastosowania trybu z art. 190 ordynacji wyborczej.
W tym stanie rzeczy stwierdzając, że radny Rady Miejskiej w K. Z. M. prowadził na własny rachunek gospodarstwo rolne z wykorzystaniem gruntów należących do gminy w której uzyskał mandat i, że działalności tej nie zaprzestał w ustawowym terminie Rada Miejska w K. uprawniona była i zobligowana do podjęcia uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego Z. M.
Niezasadne wobec powyższego okazały się zarzuty naruszenia wskazanych przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Podkreślenia wymaga, iż istoty przedmiotowej sprawy nie stanowi to czy prowadzenie działalności rolniczej, w tym na dzierżawionych przez rolnika gruntach rolnych, podlega regulacjom ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu, podejmując zaskarżoną uchwałę z dnia [...] stycznia 2014r. Rada Miejska w K. nie naruszyła także obowiązujących w tym zakresie przepisów proceduralnych. Wbrew zarzutom skargi, z analizy akt sprawy jednoznacznie wynika, iż przed podjęciem uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego umożliwiono skarżącemu złożenie wyjaśnień swobodne i obronę jego praw, w zgodzie z dyspozycją art. 190 ust. 3 Ordynacji wyborczej. Wynika to z analizy przedłożonych Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę akt sprawy, w tym treści protokołów z nadzwyczajnej sesji Rady Miejskiej w K. z dnia [...] stycznia 2014r. oraz projektu protokołu sesji nr [...] z dnia [...] stycznia 2014r., na której podjęto uchwałę. W ocenie Sądu, skarżący miał możliwość wypowiedzenia się, z której skorzystał w trakcie sesji nadzwyczajnej w dniu [...] stycznia 2014 r., jak również mógł zabrać głos w tej sprawie ponownie przed podjęciem uchwały na sesji w dniu [...] stycznia 2014r. Wskazywany przepis nie wymaga jednoznacznie, aby istniała konieczność wypowiedzenia się przez radnego bezpośrednio przed podjęciem uchwały w sprawie wygaśnięcia jego mandatu, skoro wszystkie okoliczności tej sprawy miał on możliwość wyjaśnić na sesji, która odbyła się kilka dni wcześniej. Skarżący nie wskazał również, iżby z uwagi na przedmiot uchwały i zaistniałe już wszakże przesłanki uzasadniające stwierdzenie wygaśnięcia jego mandatu chciał złożyć nowe wyjaśnienia, podnieść okoliczności.
Także nawet początkowo błędne pouczenie o sposobie i terminie zaskarżenia, wobec prawidłowego pouczenia w tym zakresie przy doręczeniu skarżącemu uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu (pismo z dnia [...] stycznia 2014r.) oraz wobec dochowania terminu skutecznego wniesienia skargi, pozostaje bez wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Nadto wskazać należy, iż podejmowanie przez radę gminy uchwał nie odbywa się w trybie postępowania administracyjnego regulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Rada gminy przeprowadziła w niezbędnym w okolicznościach sprawy zakresie postępowanie wyjaśniające, które doprowadziło do zgromadzenia dowodów potwierdzających zaistnienie przesłanek skutkujących koniecznością stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Skarżący nie kwestionuje wszakże ani faktu dzierżawienia gruntu rolnego stanowiącego własność gminy K. (vide umowa dzierżawy z dnia [...] października 2010r. nr [...]), ani prowadzenia z jego wykorzystaniem działalności rolniczej, ani też tego, że nie zaprzestał prowadzenia tej działalności z wykorzystaniem mienia gminy, w której uzyskał mandat w ustawowym terminie. Nie budzi zatem wątpliwości, iż ponad 3 lata naruszał ustawowy zakaz tzw. "antykorupcyjny", ustanowiony między innymi dla radnych. Stwierdzić także przyjdzie, iż dowody stanowiące podstawę do podjęcia skarżonej uchwały były skarżącemu znane.
Podkreślić również należy, iż wbrew zarzutowi skargi, brak jest wymogu, aby uchwała rady gminy w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego zawierała w swej treści stosowne pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi.
W zakresie wniesionego w dniu poprzedzającym wyznaczony termin rozprawy (18 lutego 2014r.) wniosku pełnomocnika skarżącego o jej odroczenie sąd uznał, iż w sprawie nie zaistniały określone w art. 109 P.p.s.a. przesłanki. Zgodnie z tym przepisem rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności.
Sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonego aktu i wydaje wyrok na podstawie akt danej sprawy przedłożonych przez organ administracji wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę (art. 54 i art. 133 § 1 P.p.s.a.). Taki właśnie charakter miały dokumenty przekazane sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę przez organ. Akta sprawy nie stanowią zatem dodatkowych dokumentów będących załącznikiem do odpowiedzi organu na skargę. O takim charakterze wskazanych przez organ gminy jako "dowód" dokumentów świadczy jednoznacznie ich rodzaj i treść. Nadto nadmienić przyjdzie, iż strona miała możliwość przed terminem rozprawy zapoznania się treścią znajdujących się w aktach sądowych sprawy dokumentów, których treść zasadniczo była jej znana. Zwrócić również należy uwagę, iż ustawodawca w art. 191 ust. 1 Ordynacji wyborczej zastrzegł dla sądu 14-o dniowy szczególny procesowy termin do rozpatrzenia sprawy. Wskazać także należy, iż nieuprawnione jest twierdzenie, że niedoręczenie dokumentów wskazanych w odpowiedzi organu na skargę uniemożliwiło skarżącemu obronę jego praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Skarżący został skutecznie zawiadomiony o terminie rozprawy, nie wykazał aby istniała przeszkoda uniemożliwiająca mu uczestnictwo w niej, znane były skarżącemu jako radnemu lub mógł wcześniej zapoznać się z treścią wszystkich dokumentów stanowiących podstawę wydania skarżonej uchwały, tj. umowy dzierżawy, korespondencją z wojewodą, szkoleniem radnych z dnia [...] grudnia 2010r., uczestniczył osobiście w dotyczącym ustalenia okoliczności i przesłanek wygaśnięcia jego mandatu spotkaniu zespołu radnych oraz sesjach Rady Miejskiej w K. w dniu [...] i [...] stycznia 2014r. Posiada również dostęp do tych dokumentów. Z analizy akt sprawy nie wynika, iżby podstawę podjęcia skarżonej uchwały stanowiły dokumenty nieznane skarżącemu.
Z tych powodów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło