II SA/Bd 1091/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Ewa Majchrzak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami 1. oddala skargę, 2. odmawia zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 października 2014 roku sygn. akt II SA/Bd 1091/14 w przedmiocie odmowy wstrzymania zaskarżonej decyzji. Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r. nr [...] cofnął J. Z. – zwanemu dalej "skarżącym" uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B nr [...] wydane dnia 23.04.2003 r. przez Prezydenta Miasta B. Ponadto orzekł o niezwłocznym zwróceniu prawa jazdy oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, iż w dniu 15.05.2013 r. do organu wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego do kierowania pojazdami z powodu przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego. Wobec powyższego decyzją własną z dnia [...] r. skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Od powyższej decyzji złożył on odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. (SKO), które decyzją z dnia [...] r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem sygn. akt II SA/Bd 1193/13 z dnia 15.01.2014 r. oddalił skargę skarżącego od powyższej decyzji SKO. Powyższy wyrok jest prawomocny od dnia 05.04.2014 r. Następnie organ I instancji podniósł, iż pomimo osobiście odebranego skierowania, wydanego w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm.) skarżący nie przystąpił do egzaminu w ramach kat. B prawa jazdy, co w myśl art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a cytowanej wyżej ustawy stanowi podstawę do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Zdaniem organu ilość i rodzaj popełnionych przez skarżącego wykroczeń zawartych we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji nasuwają uzasadnione podejrzenie, że skarżący nie zna zasad i przepisów ruchu drogowego, a tym samym kierując pojazdem stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego. Aby temu zapobiec zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Skarżący od powyższej decyzji złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie ww. decyzji oraz wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności. W jego ocenie decyzja organu naruszyła prawo materialne i procesowe. Podkreślił, że przedłożył organowi orzeczenie niestwierdzające istnienia przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Podał, że sprawa dotyczy tego, że nie przystąpił do egzaminu w ramach kategorii B prawa jazdy jako kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami w zw. z przekroczeniem 24 pkt. za naruszenie przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego. Skarżący uważa, że decyzja została wydana przedwcześnie. SKO decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji, organ odwoławczy podał, że materialnoprawną podstawę w niniejszej sprawie stanowił art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem organu rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie cofnięcia uprawnień wymagało ustalenia, czy decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma walor ostateczności oraz czy skarżący takiemu kontrolnemu badaniu kwalifikacji się poddał. SKO podkreśliło, iż organy były związane ustaleniami i rozstrzygnięciem decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. w przedmiocie skierowania do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami mechanicznymi. Zdaniem SKO skoro skarżący nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, organ miał obowiązek wydać decyzję na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Zastosowanie sankcji w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie zależy od uznania organu, lecz jest jego obowiązkiem. Decyzja w przedmiocie skierowania skarżącego z określonym dniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest ostateczna, a tym samym korzysta z domniemania legalności i prawidłowości. Musiała być ona respektowana przez samego skarżącego, ale także przez organy prowadzące postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem. W opinii SKO, skoro z niezakwestionowanych ustaleń w sprawie wynika, że skarżący w wymaganym trybie został skierowany na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji i w zakreślonym terminie nie dopełnił tego obowiązku, to nie może budzić wątpliwości, że w okolicznościach niniejszej sprawy przesłanki przewidziane w art. 140 ust. 1 pkt 4a Prawa o ruchu drogowym zostały spełnione. SKO powołując się na orzecznictwo w tego rodzaju sprawach zauważyło, że decyzja, o której mowa w art. 114 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym rozstrzygać może wyłącznie o obowiązku poddania się sprawdzeniu kwalifikacji, a nie o terminie poddania się takiemu sprawdzeniu, tym niemniej wyznaczony półtoramiesięczny termin nie był rażąco krótki, a upływ ponad 10 miesięcy od wydania decyzji kierującej na egzamin do dnia wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu prawa jazdy przesądza o prawidłowości stanowiska, iż zainteresowany miał odpowiednią ilość czasu, by temu egzaminowi się poddać. Ponadto SKO stwierdziło, że skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które uniemożliwiały mu wykonanie obowiązku poddania się egzaminowi sprawdzającemu w okresie poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji. W ocenie SKO, skomplikowany charakter ruchu drogowego, który z natury rzeczy wiąże się z zagrożeniem, jego nasilenie i rola czynnika ludzkiego w narastającej fali wypadków (fakty powszechnie znane), przemawiały za nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 108 § 1 kpa). Przemawiał za tym nie tylko wzgląd na ochronę zdrowia i życia ludzkiego- uczestników ruchu drogowego, lecz i wzgląd na inny interes społeczny w rozumieniu art. 108 § 1 kpa, przejawiający się w konieczności zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący, wnosząc o jej uchylenie oraz wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6 i 7 kpa w zw. z art. art. 77 §1, 80 , 81, 84 i 107 § 3 kpa przez niepodjęcie przez organ II instancji niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że w zakreślonym przez Prezydenta m. B. terminie winien i mógł poddać się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami, art. 11 kpa poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich podnoszonych w odwołaniu zarzutów, a nadto powierzchowne i lakoniczne uzasadnienie decyzji w żaden sposób nie wyjaśniające przesłanek jej podjęcia, co w obu przypadkach, miało istotny wpływ na wynik sprawy. Postanowieniem z dnia 24 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, wobec braku zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 ppsa, odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji, które to postanowienie uprawomocniło się. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest jedynie sprawdzenie, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy jej podejmowaniu nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy postępowania administracyjnego. Natomiast stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na uwadze, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydanej w niniejszej sprawie decyzji w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi stanowił art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm.). Stosownie do tego przepisu decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1. Zgodnie zaś z art. 114 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie cofnięcia uprawnień na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym wymaga, zatem ustalenia, czy decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma walor ostateczności oraz czy skarżący takiemu kontrolnemu badaniu kwalifikacji się poddał. Na wstępie podkreślenia wymaga, iż przedmiot zaskarżonego skargą aktu (czynności) wyznacza granice sprawy podlegającej kontroli sądowej, a tym samym zakres dopuszczalnego w niej orzekania (por. wyroki NSA z dnia 20 lipca 2005 r., sygn. akt I FSK 68/05 i z dnia 2 listopada 2005 r., sygn. akt I FSK 264/05 opubl. na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia. nsa.gov.pl., zwanej dalej CBOSA). W tym kontekście zwrócić należy uwagę, iż orzekające w sprawie organy, opierając się na podstawie materialnoprawnej zaskarżonej decyzji, były związane ustaleniami i rozstrzygnięciem decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. w przedmiocie skierowania do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami mechanicznymi. Przytoczenie przez organy administracyjne okoliczności związanych z wydaniem tej decyzji było niezbędne dla prawidłowego ustalenia przesłanki wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień, o których mowa w art. 140 ust. 1 ustawy. Podkreślenia wymaga, że od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją z dnia [...] r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem sygn. akt II SA/Bd 1193/13 z dnia 15.01.2014r. oddalił skargę skarżącego od powyższej decyzji SKO. Powyższy wyrok jest prawomocny od dnia 05.04.2014 r. Ponieważ skarżący nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, organ miał obowiązek wydać decyzję na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Nie jest zatem zasadne stanowisko skarżącego, iż organy orzekające naruszyły w szczególności przepisy postępowania tj. art. 6 i 7 kpa w zw. z art. art.77 §1 , 80 , 81, 84 i 107 § 3 kpa przez niepodjęcie przez organ II instancji niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że w zakreślonym przez Prezydenta m. Bydgoszczy terminie winien i mógł poddać się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do kierowania pojazdami. Zastosowanie sankcji w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie zależy od uznania organu, lecz jest jego obowiązkiem. Decyzja w przedmiocie skierowania skarżącego z określonym dniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest ostateczna, a tym samym korzysta z domniemania legalności i prawidłowości. Musiała być ona respektowana zarówno przez samego skarżącego, pomimo że poddał on jej kontroli organu odwoławczego a następnie kontroli sądowej (które wykazały, że odpowiada ona prawu), ale także przez organy prowadzące postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem. Należy również wskazać, ze organ I instancji w decyzji z dnia [...] r. pouczył skarżącego, iż nie przystąpienie do ww. egzaminu w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.) lub uzyskanie z niego negatywnego wyniku zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym lub art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o kierujących pojazdami będzie skutkowało cofnięciem uprawnień do kierowania pojazdami. W związku z powyższym oraz skoro z niezakwestionowanych ustaleń w sprawie wynika, że skarżący w wymaganym trybie został skierowany na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji i w zakreślonym terminie nie dopełnił tego obowiązku, to nie może budzić wątpliwości, że w okolicznościach niniejszej sprawy przesłanki przewidziane w art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a Prawa o ruchu drogowym zostały spełnione. Wprawdzie zauważyć przy tym należy, że zgodnie z jednolitym obecnie orzecznictwem w tego rodzaju sprawach decyzja, o której mowa w art. 114 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym rozstrzygać może wyłącznie o obowiązku poddania się sprawdzeniu kwalifikacji, a nie o terminie poddania się takiemu sprawdzeniu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1363/06, z dnia 30 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 960/06 i z dnia 15 października 2009 r., sygn. akt I OSK 35/09 oraz z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 190/10 - opubl. w CBOSA), tym niemniej wyznaczony termin nie był rażąco krótki, a upływ ponad 12 miesięcy od wydania decyzji kierującej na egzamin do dnia wydania ostatecznej decyzji o cofnięciu skarżącemu prawa jazdy przesądza o prawidłowości stanowiska organów administracyjnych, iż miał on dostatecznie dużą ilość czasu, by temu egzaminowi się poddać. Istotne jest przy tym, że w postępowaniu administracyjnym skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które uniemożliwiały mu wykonanie obowiązku poddania się egzaminowi sprawdzającemu w okresie poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji. W tym stanie faktycznym sprawy organy administracji działały w granicach i na podstawie prawa. Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. Odnosząc się zaś do odmowy zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 października 2014 roku sygn. akt II SA/Bd 1091/14 w przedmiocie odmowy wstrzymania zaskarżonej decyzji (pkt 2 wyroku) należy wskazać, że na pytanie Sądu zadane na rozprawie w dniu 16 grudnia 2014 r. przed tut. Sądem skarżący odpowiedział, że nie zmieniły się okoliczności ani argumentacja w stosunku do ponownie złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, albowiem chodzi tylko o niemożność prowadzenia samochodu. W tych okolicznościach, wobec braku podstaw do zmiany lub uchylenia postanowienia Sądu z dnia 24 października 2014 r., Sąd odmówił jego zmiany – art. 61 § 4 ppsa a contrario, przy czym Sąd jednocześnie miał na uwadze przepis art. 61 § 6 ppsa stanowiący, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji.