II SA/Bd 1248/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Anna Klotz Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2019 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy oddala skargę. Starosta decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., znak [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej powoływana jako K.p.a.), art. 10 ust. 1, art. 12 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978) oraz § 9 ust. 1, ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 231) odmówił wydania i zwrotu zatrzymanego A. G. (dalej zwany skarżącym) prawa jazdy kategorii C oraz C+E. W uzasadnieniu organ wskazał, że [...].07.2018 r. skarżący złożył wniosek o wydanie i zwrot zatrzymanego prawa jazdy kat. C, C+E w związku z faktem, że w dniu [...] marca 2018 r. Sąd Rejonowy wyrokiem sygn. akt [...] orzekł zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, do prowadzenia których uprawnia prawo jazdy kat. B i BE na okres 3 lat. Skarżący posiada uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B, C, B+E, C+E. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami, prawo jazdy jest wydawane przez starostę na wniosek osoby zainteresowanej po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, w okresie i zakresie obowiązywania zakazu. W myśl art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 cyt. ustawy, przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii (...) - AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kat. B; - B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. Wobec tego zapisu organ uznał, że wniosek skarżącego nie może zostać pozytywnie rozpatrzony, ponieważ obowiązuje wobec niego orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów w zakresie kategorii B i B+E prawa jazdy na okres 3 lat. Wobec powyższego, w wyniku negatywnej weryfikacji dokumentów należy odmówić wydania i zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. G. zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 77 § 1 w zw. z art. 7 K.p.a. polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności tego, że w wyroku Sądu Rejonowego orzeczono wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres lat 3, do prowadzenia których uprawnia prawo jazdy kat. B i B+E, co wskazuje, że posiada uprawnienia do prowadzenia pojazdów w kategorii nieobjętych zakazem; art. 7 K.p.a. poprzez odmowę wykonania orzeczenia sądu karnego i rozszerzenie zakazu prowadzenia pojazdów poza granice ustanowione przez sąd karny; 2. naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego błędne zastosowanie, ponieważ przepis ten jednoznacznie wskazuje, że prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzją z dnia [...] września 2018 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z akt rozpatrywanej sprawy wynika, iż skarżący posiadał uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie m.in. kat. B, B+E, C, C+E. W wyniku prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego Wydział II Karny z [...].03.2018 r., sygn. akt [...], zastosowano wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, do prowadzenia których uprawnia prawo jazdy kat. B oraz BE na okres 3 lat. Następnie strona zwróciła się o zwrot prawa jazdy w pozostałych kategoriach, tj. C oraz C+E. Odmowa zwrotu prawa jazdy jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa, a w szczególności z art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o kierujących przepisami w brzmieniu nadanym mu ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U z 2014 r. poz. 970), bowiem przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie kategorii: B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A; AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D. W konsekwencji, jeżeli osoba, w stosunku do której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdu mechanicznego obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, wystąpi o zwrot prawa jazdy innej kategorii, to organ związany treścią art. 12 ust. 2 pkt 2 obowiązany będzie wydać rozstrzygnięcie o odmowie zwrotu prawa jazdy tej kategorii. Okoliczność, że odmowa zwrotu prawa jazdy jest faktycznie szersza co do kategorii uprawnień, niż zakres orzeczonego środka karnego, nie może być odczytywana jako kara administracyjna, lecz jako dopuszczalne przez ustawodawcę dookreślenie administracyjnych skutków środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Decyzja odmawiająca zwrotu dokumentu prawa jazdy na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami konkretyzuje jedynie obowiązywanie zakazu prowadzenia pojazdów uwzględniając regulacje ww. ustawy. Nie modyfikuje natomiast środka karnego orzeczonego sądownie, a tym samym nie wkracza w kompetencje sądu karnego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. G. zarzucając jej: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami poprzez ich błędne zastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję Starosty w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy kategorii C oraz C+E - w sytuacji gdy przepisy te pozostają w sprzeczności z normami o randze konstytucyjnej (art. 2, art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 oraz art. 175 ust. 1 Konstytucji RP) i dlatego w ich miejsce powinny być stosowane przepisy Konstytucji, zgodnie z zasadą bezpośredniego stosowania przepisów Konstytucji wyrażoną w art. 8 ust. 2 Konstytucji; 2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 2, art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 oraz art. 175 ust. 1 Konstytucji RP poprzez ich błędne zastosowanie - w sytuacji gdy w niniejszej sprawie wskazane przepisy rangi konstytucyjnej winny być zastosowane bezpośrednio wobec sprzeczności z przepisami rangi ustawowej, tj. przepisami art. 12 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, co doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia sprzecznego z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego i zastosowania wobec skarżącego dodatkowej represji nieprzewidzianej w ww. orzeczeniu, co stanowi także naruszenie zakazu ponownego karania za ten sam czyn (ne bis in idem); 3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 7a K.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych i orzeczniczych istniejących na tle wykładni art. 12 ust. 1 pkt 2 i art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami na niekorzyść strony z naruszeniem jej słusznego interesu; 4. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę, wyrażającą się w szczególności w zignorowaniu treści orzeczenia Sądu Rejonowego, polegającą na pominięciu faktu, że Sąd Rejonowy w wyroku nie zastosował wobec skarżącego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów kategorii C oraz C+E, a w związku z tym odmowa zwrotu prawa jazdy na ww. kategorie jest sprzeczna z treścią prawomocnego wyroku sądowego, Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia z dnia [...].07.2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie była zasadna. Podstawą prawną zaskarżonych decyzji są przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978 z późn. zm.), a w szczególności art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i pkt 3, które stanowią: "Art. 12. 1. Prawo jazdy nie może być wydane osobie: 2) w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu; 2. Przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: 2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D." Z treści przytoczonego wyżej przepisu wynika, że prawo jazdy nie może być zwrócone m.in. w zakresie prawa jazdy kategorii C (art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2) oraz w zakresie kategorii C+E (art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 3) w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Jak wynika z akt sprawy, wyrokiem z [...].03.2018 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy II Wydział Karny orzekł wobec skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, do prowadzania których uprawnia prawo jazdy kategorii B oraz B+E na okres 3 lat. W stanie faktycznym niniejszej sprawy zastosowanie ma więc cytowany powyżej art. 12 ust. 2 pkt 2 i pkt 3, skoro orzeczony wobec skarżącego zakaz obejmuje kategorię uprawnień B, a skarżący domaga się zwrotu prawa jazdy kategorii C oraz C+E. Wobec jednoznacznej treści przepisów, uprawnionym jest stwierdzenie, że z woli ustawodawcy okoliczność wyłączająca możliwość wydania prawa jazdy, określona w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, w zakresie kategorii prawa jazdy wynikająca z treści prawomocnego wyroku karnego, odnosi się także do innych kategorii uprawnień w zakresie prawa jazdy, aniżeli objęte orzeczonym przez sąd powszechny zakazem. Sąd podkreśla, że brzmienie powyższych przepisów nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości, a użyte sformułowania pozwalają na proste ich rozumienie, stąd wykładnia językowa wydaje się być wystarczająca dla odczytania zawartych w nich norm. Przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami nie pozostawia wątpliwości, że wolą ustawodawcy było wywołanie w tym wypadku dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej poprzez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów podstawowych kategorii, odzyskania dokumentu umożliwiającego kierowanie pojazdami innych - wyższych - kategorii i to nawet wówczas, gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania nimi. Wzmocnienie tego stanowiska znajduje się w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 11.10.2016 r., sygn. akt K 24/15 (Dz. U. z 2016 r. poz. 2197). Nie ma tu więc mowy o podwójnym karaniu, czy naruszeniu zasady ne bis in idem, do czego odwoływał się skarżący. Prezentowane stanowisko odpowiada poglądom prawnym prezentowanym już przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach: z 7.04.2017 r., sygn. akt I OSK 2412/16; z 23.03.2017 r., sygn. akt I OSK 2109/16; z 15.07.2016 r., sygn. akt I OSK 2514/14; z 29.10.2015 r., sygn. akt I OSK 382/14; z 3.12.2015 r., sygn. akt I OSK 603/14; z 9.122015 r., sygn. akt I OSK 678/14 i z 18.12.2015 r., sygn. akt I OSK 888/14, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje. Za taką interpretacją, jak i zastosowaniem w sprawie wymienionych przepisów, przemawia bowiem nie tylko rygoryzm przepisów i zasad ruchu drogowego, które służą zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom ruchu drogowego i ochronie w szczególności wartości nadrzędnych, takich jak życie i zdrowie ludzkie, ale również art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, dopuszczający ustanowienie w ustawie ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw w sytuacji, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, przy czym ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Bez systemu sankcjonowania działań, godzących w tę wartość, jej ochrona nie byłaby zaś możliwa. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów należy stwierdzić, że nie są one zasadne. W szczególności Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego. W sprawie prawidłowo zostały zastosowane przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, co Sąd ponownie podkreśla. Bez znaczenia są przesłanki, którymi kierował się Sąd Rejonowy orzekając wobec skarżącego tylko zakaz prowadzenia pojazdów kategorii B. Organy administracyjne są bowiem związane treścią przepisów prawa, a te mówią wprost, że prawa jazdy konkretnych kategorii, wymienionych w ustawie, nie można wydać lub zwrócić osobie, wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmujący uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B. Ustawodawca ustanowił przytoczone wyżej przepisy jako przepisy bezwzględnie obowiązujące, nie pozostawiając tym samym organom administracyjnym możliwości działania w ramach tzw. uznania administracyjnego. Z powodów wskazanych wyżej, nie doszło także do naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów Konstytucji. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania. Organy administracyjne prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy oraz dokonały jego oceny, czemu dały wyraz w uzasadnieniach swoich decyzji. Organy wskazały, na jakich okolicznościach oparły swoje rozstrzygnięcia oraz jakie przepisy mają w sprawie zastosowanie i dlaczego. W szczególności organy nie zignorowały wyroku sądu powszechnego, ale konsekwentnie, będąc związane jego treścią, odniosły ją do treści art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, a następnie prawidłowo zastosowały ww. przepisy. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że organy naruszyły art. 7a § 1 K.p.a., zgodnie z którym, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Sąd wskazał z niniejszym uzasadnieniu, że brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do treści mających w niniejszej sprawie zastosowanie art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami. Nie znajdując zatem podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) orzekł jak w sentencji. Cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query.