II SA/Bd 126/22
WyrokWSA w Bydgoszczy2022-06-14
Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Jarosław Szulc, Grzegorz Saniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku braku przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej Prawo oświatowe, pracodawcy będącemu rzemieślnikiem, który zawarł umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego przed dniem wejścia w życie nowelizacji (1 września 2019 r.), a młodociany pracownik zdał egzamin zawodowy po tej dacie, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia na podstawie przepisów obowiązujących przed nowelizacją?Ratio decidendi
W przypadku braku przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej Prawo oświatowe, gdy większość cyklu kształcenia młodocianego pracownika odbyła się przed dniem wejścia w życie nowelizacji (1 września 2019 r.), a przepisy po nowelizacji są mniej korzystne dla pracodawcy, należy zastosować przepisy Prawa oświatowego obowiązujące przed tą datą. Konstytucyjna zasada sprawiedliwości społecznej wymaga, aby pracodawca, który spełnił wymagania przewidziane pod rządami prawa obowiązującego przed nowelizacją, miał możliwość otrzymania dofinansowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika, który ukończył naukę zawodu i zdał egzamin zawodowy. Organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły dofinansowania, argumentując, że pracodawca będący rzemieślnikiem powinien uzyskać dofinansowanie tylko w przypadku zdania przez młodocianego egzaminu czeladniczego, zgodnie z nowym brzmieniem art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego obowiązującym od 1 września 2019 r. Skarżący zarzucił wadliwe zastosowanie przepisów po nowelizacji i brak zastosowania przepisów obowiązujących w okresie nauki.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od Kolegium na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
E. G. (tj. Skarżący) pismem z [...] września 2021 r., w oparciu o art. 122 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe wniósł o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika D. S., z tytułu ukończenia nauki zawodu.
Skarżący wskazał, że umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została zawarta [...] września 2017 r., a ukończenie nauki zawodu potwierdzone zdaniem egzaminu zawodowego [...] września 2021 r.
Burmistrz K. decyzją z [...] listopada 2021 r. nr [...], na podstawie art. 122 ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 735 z późn. zm., zwanej dalej "Prawem oświatowym") odmówił Skarżącemu, prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą M. G., pomocy de minimis w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika – D. S..
Burmistrz ustalił, że Skarżący zawarł z młodocianym umowę o pracę na 36-miesięczny cykl kształcenia z tytułu nauki w zawodzie kucharz. Kształcenie młodocianego odbywało się pod nadzorem pracodawcy (Skarżącego), posiadającego kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego tj. legitymującego się dyplomem mistrza w zawodzie kucharz oraz odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym potwierdzonym świadectwem ukończenia kursu pedagogicznego. Młodociany realizował obowiązkowe dokształcanie teoretyczne w Branżowej Szkole I Stopnia im. K. W. w K. do [...] czerwca 2020 r. Następnie młodociany zdał egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie kucharz, zorganizowany na podstawie art. 44 zzzi ustawy o systemie oświaty, co zostało potwierdzone [...] września 2021 r. dyplomem wydanym przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w G..
Burmistrz ustalił także, że Skarżący jest rzemieślnikiem, zgodnie z definicją ujętą w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2018 r. poz. 1267 z późn. zm., zwanej dalej "ustawą o rzemiośle").
Burmistrz podniósł, że w myśl art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. a Prawa oświatowego pracodawcy będącemu rzemieślnikiem przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli młodociany pracownik ukończy naukę zawodu i zda egzamin czeladniczy zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy o rzemiośle. Wobec tego zdaniem Burmistrza nie ma możliwości przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika pracodawcy będącemu rzemieślnikiem w przypadku gdy młodociany pracownika zda egzamin zawodowy, jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie.
W wyniku rozpatrzenia sprawy w postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] grudnia 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium, przytaczając aktualne brzmienie art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego podniosło, że w związku z wejściem w życie [...] września 2019 r. przepisów ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2245), w przedmiotowej sprawie cykl kształcenia młodocianego pracownika odbył się częściowo według stanu prawnego obowiązującego przed [...] września 2019 r., a częściowo według stanu prawnego obowiązującego po [...] września 2019 r. Zdaniem Kolegium brak przepisów intertemporalnych w ustawie nowelizującej Prawo oświatowe oznacza obowiązek stosowania przepisów nowego prawa. Milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw jego stosowaniu przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 listopada 2008 r. sygn. K 30/06).
Ponadto Kolegium stwierdziło, że z punktu 1 umowy o pracę zawartej z młodocianym [...] września 2017 r. wynika, że "nauka zawodu kończy się egzaminem czeladniczym – sprawdzającym (niepotrzebne skreślić) składanym przed komisją izby rzemieślniczej lub właściwej Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej". Wśród obowiązków młodocianego wymienionych w punkcie IV.1. przewidziano "przystąpienie do egzaminu czeladniczego lub potwierdzającego kwalifikacje zawodowe". W treści umowy nie przesądzono, do jakiego rodzaju egzaminu ma przystąpić młodociany pracownik, niemniej z treści tej umowy wynika, że pracodawca miał świadomość funkcjonowania tych dwóch rodzajów egzaminów potwierdzających kwalifikacje zawodowe, w związku z czym po wejściu w życie 1 września 2019 r. zmiany art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego miał możliwość dokonać zmiany umowy wiążącej go z młodocianym pracownikiem w celu zobowiązania młodocianego pracownika do zdania egzaminu czeladniczego przed komisją izby rzemieślniczej.
Odnosząc się do odwołania Kolegium stwierdziło, że niezasadny jest argument o niepoinformowaniu pracodawcy o zmianie przepisów. Zmiana dotyczyła bowiem przepisów powszechnie obowiązujących, opublikowanych w Dzienniku Ustaw. Ponadto Skarżący jako przedsiębiorca korzystający dotychczas z dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników, należycie dbając o własne interesy powinien monitorować przepisy dotyczące tych kwestii i uwzględniać wprowadzone w nich zmiany.
Zdaniem Kolegium Skarżący miał wystarczająco dużo czasu na dostosowanie działań związanych z egzaminem młodocianego pracownika do stanu prawnego obowiązującego od [...] września 2019 r.
Kolegium podkreśliło, że znane jest mu orzecznictwo sądów administracyjnych akceptujące stosowanie do wniosków o dofinansowanie składanych po [...] września 2019r. art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego w brzmieniu obowiązującym przed tą datą (m.in. wyrok WSA w Poznaniu z 19 września 2019 r. sygn. IV SA/Po 284/19). Orzeczenia te zapadały jednakże na gruncie stanów faktycznych, w których nauka zawodu odbywała się zasadniczo przed zmianą przepisów tj. przed 1 września 2019 r., a jedynie egzamin był zdawany przez młodocianego pracownika po tej zmianie. Zatem fakt, że cały cykl kształcenia odbył się pod rządami art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego w poprzednim brzmieniu stanowił podstawę do uznania, że do dofinansowania kosztów tego kształcenia należy stosować przepisy w brzmieniu wcześniejszym pomimo że stosowny wniosek był składny już pod 1 września 2019 r. W niniejszej sprawie znaczna część okresu kształcenia młodocianego pracownika przypadała po zmianie art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego, czyli w okresie od 1 września 2019 r. do 31 sierpnia 2020 r. Zatem żadne racje systemowe lub aksjologiczne nie przemawiają za tym, aby w tej sytuacji do wniosku Skarżącego stosować art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego w brzmieniu przed ww. zmianą.
W przedmiotowej sprawie, skoro Skarżący jako podmiot zatrudniający młodocianego pracownika jest rzemieślnikiem, to zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego pracownik powinien zdać egzamin czeladniczy. Złożenie przez młodocianego pracownika egzaminu zawodowego uniemożliwia przyznanie pracodawcy będącego rzemieślnikiem dofinansowania kosztów jego kształcenia.
W skardze do sądu administracyjnego E. G. zarzucił decyzji Kolegium naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy:
1) wadliwe zastosowanie art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego w brzmieniu obowiązującym od [...] września 2019 r. do oceny spełniania przez Skarżącego warunków przyznania dofinansowania,
2) brak zastosowania w sprawie art. 122 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego w brzmieniu obowiązującym do [...] września 2019 r., czyli w okresie nauki młodocianego pracownika,
3) naruszenie art. 6, 7 i 8 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji zasady rozstrzygania sprawy w sposób pogłębiający zaufanie stron postępowania do prawa i zasady pewności stanowionego prawa.
Podnosząc powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Skarżący podkreślił, że umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została zawarta od [...] września 2017 r. do [...] sierpnia 2020 r. Zmiana art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego nastąpiła [...] września 2019 r., zatem zdecydowanie większa część cyklu kształcenia młodocianego pracownika realizowana była według stanu prawnego obowiązującego przed [...] września 2019 r.
Stosowanie przepisów ustawy w brzmieniu po [...] września 2019 r. według Skarżącego jest stosowaniem prawa wstecz.
Skarżący zwrócił ponadto uwagę, że w orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego przyjmuje się, że w sytuacji zmiany przepisów na mniej korzystne dla podmiotu, przy jednoczesnym braku przepisów przejściowych, uwzględniając normę art. 2 Konstytucji RP należy stosować normę względniejszą dla strony (por. wyrok NSA z 19 lutego 2014 r. sygn. II GSK 1691/12, wyrok NSA z 16 października 2012 r. sygn. I FSK 1996/11).
Skarżący podkreślił, że młodociany, zgodnie z zawartą umową z [...] września 2017r. (tj. na gruncie "starego" stanu prawnego) miał możliwość wyboru, czy przystąpi do egzaminu przed komisją potwierdzającą kwalifikacje zawodowe czy do egzaminu czeladniczego. Pracodawca nie miał więc możliwości "przymuszenia" młodocianego pracownika do przystąpienia do egzaminu czeladniczego zamiast do egzaminu zawodowego (por. wyrok WSA w Lublinie z [...] października 2019 r. sygn. III SA/Lu 267/19).
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Sąd w niniejszej sprawie podziela prezentowane w analogicznych sprawach, w orzecznictwie sądów administracyjnych (w szczególności w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 22 lipca 2021 r. sygn. IV SA/Wr 289/21) stanowisko odnośnie konieczności zastosowania, w braku przepisów interterporalnych, przepisów względniejszych dla przedsiębiorcy.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowił art. 122 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, który uległ zmianie z dniem 1 września 2019 r. wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2245 tj.), w której nie zamieszczono przepisów przejściowych.
Zgodnie z treścią art. 122 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe przed nowelizacją : "Pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli:
1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;
2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1."
Po nowelizacji przepisu art. 122 ust. 1 uzyskał on następujące brzmienie: "Pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli :
1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania;
2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał:
a) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy będącego rzemieślnikiem - egzamin czeladniczy zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2018 r. poz. 1267),
b) w przypadku młodocianego zatrudnionego w celu przygotowania zawodowego u pracodawcy niebędącego rzemieślnikiem - egzamin zawodowy;
3) młodociany pracownik ukończył przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1."
Konsekwencją zmiany stanu prawnego z dniem 1 września 2019 r. było to, że organy administracji publicznej w wydanych rozstrzygnięciach, kierując się treścią art. 6 k.p.a. zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, stosowały przepis w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie.
Ustawodawca wprowadzając zmianę do Prawa oświatowego nie zamieścił przepisów intertemporalnych w przepisach nowelizacyjnych, co oznacza obowiązek stosowania przepisów nowego prawa. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 listopada 2008 r. K 30/06, OTK-A 2006/10/149 (Dz. U. z 2006 r. Nr 206 poz. 1522) wyraził stanowisko, że milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw jej zastosowaniu przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne.
Mając na względzie powyższe stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, zdaniem Sądu, taka wyjątkowa sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. W rozpatrywanej sprawie większość cyklu kształcenia młodocianego pracownika odbyła się według stanu prawnego obowiązującego przed [...] września 2019 r. Zauważyć należy, że umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została zawarta [...] września 2017 r. na okres 36 miesięcy tj. do [...] sierpnia 2020 r. Egzamin końcowy młodocianego pracownika potwierdzający kwalifikacje w zawodzie odbył się już po wejściu w życie wskazanej nowelizacji tj. [...] września 2021 r.
Wobec powyższego wszystkie czynności związane z kształceniem młodocianego pracownika rozpoczęły się oraz w większości trwały pod rządami prawa obowiązującego przed 1 września 2019 r. Zaakceptowanie stanowiska Kolegium oraz organu pierwszej instancji oznaczałaby sytuację, w której większość cyklu kształcenia zostałaby poddana ocenie według przepisów nieobowiązujących w czasie, gdy zdarzenie to miało miejsce. Wówczas czynności dokonane w okresie od 1 września 2017 r. do 31 sierpnia 2019 r. musiałyby zostać dostosowane do stanu prawnego obowiązującego od 1 września 2019r.
Mając na uwadze fakt, że ustawodawca dokonał zmiany przepisów nie uchwalając przepisów przejściowych, a także w związku z tym, że ustawodawca w wyniku nowelizacji wprowadził przepisy mniej korzystne dla Skarżącego, Sąd uznał, że należy zastosować przepisy Prawa oświatowego obowiązujące przed dniem 1 września 2019 r. Stanowisko to jest zbieżne z orzecznictwem innych sądów administracyjnych (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 czerwca 2020 r., III SA/Kr 558/20, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 października 2019 r., III SA/Lu 266/19, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 listopada 2020 r., IV SA/Po 793/20, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie ze stanowiskiem wyrażanym przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2014 r., II GSK 1691/12 i z dnia 16 października 2012 r., I FSK 1996/11, dostępne na stronie: http://orzeczenia.nas.gov.pl), w sytuacji gdy brak jest przepisów przejściowych, w razie zmiany przepisów na mniej korzystne, należy rozważyć zastosowane normy względniejszej, zgodnie z normą wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP.
W analizowanej sprawie Sąd uznał, że w sytuacji braku reguł intertemporalnych, konstytucyjna zasada sprawiedliwości społecznej wymaga, aby Skarżący, który spełnił wymagania przewidziane w art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego pod rządami prawa obowiązującego przed 1 września 2019 r., miał możliwość podejmowania starań według tego stanu prawnego i otrzymania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.
Podkreślić również należy, że stosowanie zasad prawa może doprowadzić do ich kolizji, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Z jednej strony, obowiązująca zasada praworządności z art. 6 k.p.a. (wyrażona także w art. 7 Konstytucji RP), a z drugiej zasada sprawiedliwości społecznej z art. 2 Konstytucji RP. Argumentem przemawiającym za przyznaniem warunkowego pierwszeństwa zasadzie sprawiedliwości społecznej w tym przypadku jest ratio legis art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego, zgodnie z którym ustawodawca dąży do wynagradzania pracodawców, którzy podejmują się dodatkowo, oprócz prowadzenia własnej działalności gospodarczej, kształcenia młodocianych pracowników, a także orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do stanu prawnego sprzed 1 września 2019 r., w świetle którego nie jest istotne, czy młodociany pracownik zda egzamin zgodnie z § 11 ust. 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagrodzenia, jak i wówczas, gdy zda egzamin z pominięciem tego rozporządzenia, a wyłącznie na podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 sierpnia 2017 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu przeprowadzania egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie (patrz : wyrok WSA w Poznaniu z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 325/19 oraz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 324/19). W stanie prawnym obowiązującym przed dniem 1 września 2019 r. sądy administracyjne rozstrzygając sprawy z zakresu dofinansowania kształcenia młodocianych pracowników, stosowały wykładnię rozszerzającą, w zakresie, w jakim ustawodawca nie sprecyzował w art. 122 ust. 1 Prawa oświatowego wymogów, co do obowiązku zdawania konkretnego egzaminu przed podmiotem, o którym mowa w pkt 1 omawianego przepisu.
Sądy administracyjne sprawując wymiar sprawiedliwości i rozstrzygając sporne zagadnienia uprawnione są do wyważenia racji stron procesu w ramach wykładni i stosowania relewantnych norm prawnych. Nie do pogodzenia z istotą wymiaru sprawiedliwości byłoby przyjęcie interpretacji znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów, w sposób, który prowadziłby do sytuacji w której pracodawca zawarł umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego przed 1 września 2019 r., poniósł koszty kształcenia młodocianego pracownika, który zdał egzamin określony w umowie, a następnie, z uwagi na brak przepisów intertemporalnych, zostałby pozbawiony dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.
Zauważyć należy, że w orzeczeniach wydanych na tle art. 70b poprzednio obowiązującej ustawy o systemie oświaty, mającego takie brzmienie jak art. 122 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe sprzed nowelizacji, wielokrotnie zwracano uwagę na to, że przepisy rozporządzenia w zakresie wymogów egzaminacyjnych dotyczących młodocianego kończącego naukę zawodu nie są spójne z regulacjami ustawy o systemie oświaty, dotyczącymi przesłanek uzyskania dofinansowania kosztów jego kształcenia. Wskazywano na cel regulacji tych przepisów, które mają w założeniu zachęcić pracodawców do kształcenia zawodowego młodocianych poprzez dofinansowanie kosztów takiego kształcenia. Dofinansowanie to przysługuje po spełnieniu określonych warunków normatywnych, dotyczących zarówno pracodawcy, jak i młodocianego. Młodociany pracownik ma wprawdzie obowiązek zdać egzamin kończący naukę zawodu, ale pracodawca nie zawsze może mieć wpływ na to, kiedy i przed jaką komisją egzaminacyjną będzie zdawać młodociany pracownik. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że przez zdanie egzaminu zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 122 ust. 1 pkt 1 należy rozumieć zdanie egzaminu na podstawie któregokolwiek z przepisów, na podstawie których funkcjonują komisje egzaminacyjne wymienione w § 11 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania (por.m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt I OSK 271/09; wyrok z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt I OSK 273/09; wyrok z dnia 25 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2942/17). Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, że jeżeli młodociany ukończy naukę zawodu złożeniem egzaminu na podstawie któregokolwiek z przepisów regulujących zdawanie egzaminów kończących naukę zawodu, spełniony zostanie warunek do uzyskania przez pracodawcę dofinansowania.
Mając na względzie powyższe, wobec braku przepisów przejściowych, a także w związku z tym, że ustawodawca w wyniku nowelizacji wprowadził przepisy mniej korzystne dla Skarżącego, Sąd uznał, iż w sprawie należy zastosować przepisy Prawa oświatowego obowiązujące przed dniem 1 września 2019 r. (por: wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 czerwca 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 558/20, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 października 2019 r. III SA/Lu 266/19, dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie bowiem ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2014r. II GSK 1691/12 i z dnia 16 października 2012 r. I FSK 1996/11, dostępnych na stronie: http://orzeczenia.nas.gov.pl), w sytuacji gdy brak jest przepisów przejściowych, w razie zmiany przepisów na mniej korzystne, należy rozważyć zastosowanie normy względniejszej, zgodnie z normą wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP.
Ze względu na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższe stanowisko Sądu.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi biorąc pod uwagę wysokość uiszczonego wpisu sądowego od skargi (200 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) oraz opłaty skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło