II SA/Bd 138/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2012-10-03
Skład orzekający: Jarosław Wichrowski, Joanna Brzezińska, Elżbieta Piechowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił, że osoba opuściła miejsce pobytu stałego w sposób dobrowolny i trwały, co stanowi podstawę do wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji nie wykazały w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości terminu opuszczenia przez skarżącego lokalu przy ul. P. we W. Brak wyczerpujących ustaleń faktycznych dotyczących dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego, w tym nierozpatrzenie wszystkich dowodów i sprzeczności w materiale dowodowym, narusza przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 kpa) i uniemożliwia prawidłowe zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania M. W. z miejsca pobytu stałego na wniosek właściciela nieruchomości. Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu, uznając, że M. W. dobrowolnie opuścił lokal przed aresztowaniem. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, podzielając ustalenia organu I instancji. M. W. wniósł skargę do WSA, zarzucając niezgodność decyzji ze stanem faktycznym i prawnym, podnosząc, że dowody wskazują na jego pobyt w areszcie w okresie, gdy miałby opuścić lokal, oraz że jego nieobecność była tymczasowa i związana z problemami rodzinnymi. Skarżący domagał się przesłuchania dodatkowych świadków.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody K. z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] nr [...]. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Przyznał ze Skarbu Państwa na rzecz adwokata J. K. kwotę 292,80 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 października 2012 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. przyznaje ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz adwokat J. K. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Decyzją z dnia [...] nr [..] Prezydent Miasta W., po rozpatrzeniu wniosku J. R., na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), orzekł o wymeldowaniu M. W. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. P. we W.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż J. R. – właściciel nieruchomości położonej we W. przy ul. P. wnioskiem z dnia [...] zwrócił się do organu o wymeldowanie z miejsca pobytu stałego lokatorów znajdującego się w tej nieruchomości mieszkania nr [...], w tym M. W. Wskazał, ze w trakcie postępowania wyjaśniającego, zainicjowanego w/w wnioskiem ustalono, że M. W. zameldowany został w przedmiotowym lokalu w dniu [...], że zamieszkiwał w nim wraz z żoną i dzieckiem oraz, że w [....] zabrał z niego swoje rzeczy osobiste i opuścił go, zamieszkując w lokalu nr [...] przy ul. T. we W. Powyższe okoliczności faktyczne, jak wyjaśnił organ, zostały ustalone na podstawie zeznań K. W. i Z. A. oraz w oparciu o pismo Sądu Rejonowego we W., w którym wskazuje się, że M. W. od [...] do czasu osadzenia tj. do [...] przebywał pod adresem ul. T. we W., wraz z przyjaciółką J. Z., z którą planował wspólną przyszłość. Organ wskazał także, że z znajdującego się w aktach protokołu zdawczo-odbiorczego wynika, iż w dniu [...] przedmiotowy lokal został całkowicie opróżniony i przekazany właścicielowi nieruchomości. Podkreślił też, że fakt nie zamieszkiwania M. W. w lokalu nr [...] potwierdzili świadkowie zeznający do protokółu: J. R., S. D. i J. M. oraz, że z informacji Krajowego Rejestru Karnego wynika, że od [...] M. W. przebywa w Areszcie Śledczym w W. Zdaniem organu w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie można dać wiary twierdzeniom M. W., że do czasu aresztowania mieszkał on i prowadził gospodarstwo domowe pod adresem stałego zameldowania. Zgromadzone dowody jednoznacznie bowiem wskazują, że opuszczenie spornego lokalu nastąpiło kilka miesięcy przed aresztowaniem tj. w [...], kiedy to M. W. dobrowolnie opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego, przenosząc swoje centrum życiowe do mieszkania nr [..] przy ul. T. we W. Z zebranego materiału dowodowego wynika również, jak podkreślił organ, że M. W. nie ma możliwości powrotu pod adres stałego zameldowania pomimo wyrażanego w pismach kierowanych do organu zamiaru dalszego tam zamieszkiwania, albowiem dysponent mieszkania nr [...] skutecznie wypowiedział mu warunki umowy najmu i odmawia dalszego z niego korzystania przez w/w i jego rodzinę. Jednocześnie organ zaznaczył, że w sprawie brak jest dowodów, aby M. W. skutecznie domagał się przywrócenia naruszonego prawa posiadania przedmiotowego lokalu. W ocenie organu, przytoczone okoliczności dowodzą, że w przypadku M. W. wypełniona została dyspozycja art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pozwalająca na podjęcie decyzji o wymeldowaniu. Wyjaśniając, że ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedlaniu stanu faktycznego oraz dostarczaniu organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia, a także, że nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowywania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny, organ stwierdził że wobec zaistnienia przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, należało orzec o wymeldowaniu M. W. z miejsca pobytu stałego.
Od powyższej decyzji M. W. wniósł odwołanie, w którym powołując się na niezgodność zaskarżonej decyzji ze stanem faktycznym i prawnym, wniósł o jej zmianę. Odwołujący wskazał, że nigdy dobrowolnie nie opuścił przedmiotowego lokalu i że odmienne zeznania świadków w tym zakresie są fałszywe. Na dowód tego załączył do odwołania dwa dokumenty tj. świadectwo zwolnienia z Aresztu Śledczego w S. oraz postanowienie z dnia [...] o zmianie środka zapobiegawczego. W ocenie skarżącego wskazane dokumenty dowodzą, iż fizycznie niemożliwym było, aby w [...] opuścił sporny lokal, gdyż w dniu [...] po godz. 17 opuścił Areszt Śledczy w S., po czym przybył w dniu [..] w godzinach porannych do W. i udał się do swojego miejsca zamieszkania, w którym przebywał do połowy [...] wraz z żoną i dziećmi. Natomiast w połowie [...] zamieszkał czasowo w lokalu przy ul. T., ponieważ na skutek ujawnienia jego romansu z J. Z. kłócił się z żoną. W dniu [...] został zaś aresztowany. W kontekście przytoczonych okoliczności stwierdził, że okres w którym nie zamieszkiwał w lokalu nr [...] przy ul. P. we W. wynosił co najwyżej 2-3 tygodnie, a nie jak twierdzi organ I instancji kilka miesięcy. Ponadto odwołujący podkreślił, że jako osoba niepełnosprawna i pozbawiona wolności jest chroniony przez prawo i nie może być wymeldowany/eksmitowany na ulicę, w związku z czym Urząd Miasta W. lub właściciel przedmiotowego lokalu powinni byli mu wskazać lokal zamienny.
Po rozpatrzeniu w/w odwołania, Wojewoda K. decyzją z dnia [...] nr [...], na postawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej powoływanej jako kpa) oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że dowody zgromadzone przez organ I instancji wskazują jednoznacznie, iż odwołujący opuścił przedmiotowy lokal dobrowolnie, tj. że jeszcze przed aresztowaniem zamieszkał on w innym miejscu tj. w lokalu przy ul. T. we W. i, że dopiero następnie mieszkając w tym innym miejscu, nie pod adresem stałego zameldowania, został on aresztowany. Nie ma zatem, wbrew twierdzeniom odwołującego, związku przyczynowego między aresztowaniem strony, a opuszczeniem przez nią spornego lokalu. O powyższym świadczą, jak wyjaśnił organ, przeprowadzone przez organ I instancji dowody z przesłuchania świadków. Świadkowie J. R. i S. D. zeznali bowiem, że w przedmiotowym lokalu obecnie nikt nie zamieszkuje. Przesłuchana zaś w dniu [...] K. W. zeznała, że M. W. nie mieszka w lokalu nr [...] od połowy [..], że lokal ten opuścił dobrowolnie zabierając ze sobą swoje rzeczy osobiste i, że wprowadził się wówczas do należącego do niej mieszkania przy ul. T. we W., gdzie mieszkał do czasu zatrzymania przez organy ścigania tj. do [...]. Przytoczone zeznanie K. W. sprostowała w dniu [...] wskazując, że w poprzednim zeznaniu pomylił jej się rok w którym M. W. opuścił lokal nr [...], albowiem miało to miejsce w połowie [..], a nie jak wcześniej zeznałam w [...]. Zeznała również, że M. W. wyprowadził się wówczas do mieszkania przy ul. T. we W. i że mieszkał tam z J. Z. do czasu aresztowania go i osadzenia w więzieniu. Poza tym organ powołał się na zeznania Z. A., wskazując że świadek ten zeznał, iż M. W. na pewno od ok. 8 miesięcy przed osadzeniem w zakładzie karnym i do samego osadzenia mieszkał w lokalu przy ul. T. we W., a także że będąc upoważnionym przez panią K. W. brał udział w opróżnianiu lokalu nr [..], że wśród wywożonych z niego rzeczy były również rzeczy osobiste oraz dokumenty M. W. oraz, że obecnie nikt nie przebywa w tym lokalu, gdyż nie ma do tego warunków, albowiem okna lokalu są zniszczone i nadają się jedynie do wymiany, niektóre szyby wybite, a sufit dziurawy. Z ustaleń organu I instancji wynika również, jak wyjaśnił organ, że M. W. figuruje w kartotece osób pozbawionych wolności oraz poszukiwanych listem gończym KRK, a datą rozpoczęcia wykonywania kary lub zastosowanego tymczasowego aresztowania jest [...]. W ocenie organu odwoławczego przytoczone zeznania świadków i ustalenia organ I instancji, jednoznacznie wskazują że przedmiotowy lokal został dobrowolnie opuszczony przez stronę przed aresztowaniem, a nie w związku z aresztowaniem jako podnosi to odwołujący. Temu ostatniemu przeczą bowiem zeznania wszystkich przesłuchanych w sprawie świadków oraz obiektywny dowód w postaci pisma skierowanego do organu I instancji przez Sąd Rejonowy we W Zespół Kuratorskiej Służby Sądowej Wykonujący Orzeczenia w Sprawach Karnych, w którym Kurator stwierdził, że od [...] do czasu osadzenia, tj. do [..] w/w przebywał pod adresem T. we W. wraz z przyjaciółką J. Z., z którą planował wspólną przyszłość. Poza tym także M. W. w piśmie z dnia [...] potwierdza fakt zamieszkiwania przed osadzeniem w lokalu przy ul T. we W., podał on jednak inny okres zamieszkiwania tj. od ok. [...]. Skoro więc, jak posumował organ, w przedmiotowej sprawie zostało bezspornie ustalone, że M. W. bezpośrednio przed aresztowaniem nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu, to tym samym przesłuchiwanie dodatkowych świadków na okoliczność długości okresu zamieszkiwania pod nowym adresem było bezcelowe. Zdaniem organu, również fakt posiadania rzeczy czy dokumentów M. W. przez jego żonę w mieszkaniu nr [...], nie jest powodem do kwestionowania przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu. Opuszczenie adresu stałego zameldowania nastąpiło bowiem dobrowolnie, jako że w chwili aresztowania M. W. mieszkał pod innym adresem, a w sprawie nie ma żadnych przesłanek wskazujących na to, że opuszczenie lokalu było wynikiem bezprawnego działania innych osób albo aresztowania. Nie było zatem w ocenie organu odwoławczego podstaw do uwzględnienia odwołania strony, gdyż ustalony w sprawie w oparciu o zeznania świadków przesłuchanych przez organ I instancji oraz na podstawie dokumentów zgromadzone w postępowaniu obu instancji - stan faktyczny sprawy, potwierdził, iż opuszczenie przedmiotowego lokalu było dobrowolne i trwałe, a taki charakter opuszczenia wyczerpuje znamiona art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, stanowiącego prawidłową podstawę prawną decyzji organu I instancji.
Na powyższą decyzję M. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając jej niezgodność z prawem oraz stanem faktycznym sprawy. Odwołujący podtrzymał w całości stanowisko i argumentację przytoczoną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo zarzucił pominięcie złożonych przez niego wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków tj. J. Z., jej matki D. oraz swoich synów Ł. i M. na okoliczność ustalenia terminu i przyczyn opuszczenia przedmiotowego lokalu. Do skargi w/w załączył akt oskarżenie Prokuratora Prokuratury Okręgowej w W. z dnia [...], z którego wynika, że postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] zastosowano w stosunku do skarżącego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania i, że środek ten w dniu [...] został zamieniony na dozór Policji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż w ramach dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać rozstrzygnięcie zapadłe w danym postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. Nr 270, dalej powoływanej jako ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola zaskarżonej decyzji w omawianym zakresie uzasadnia zdaniem Sądu uwzględnienie skargi.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przytoczony przepis obliguje organ do decyzyjnego rozstrzygania w sytuacji stwierdzenia zaniedbania przez określoną osobę wykonania obowiązku meldunkowego, który w takim wypadku polega na obowiązku wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego z chwilą jego opuszczenia (art. 4 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 2 w/w ustawy). Warunkiem ingerencji organu w trybie i na zasadach unormowanych omawianym przepisem jest zaistnienie przesłanek zawartych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a więc przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego oraz przesłanki niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym, zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 w/w ustawy, jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zatem miejscem pobytu stałego osoby, jest miejsce (lokal), w którym znajduje się jej centrum życiowe osoby. Zamieszkiwanie w danym lokalu polega zaś na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu w nim, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspokajaniu swoich funkcji życiowych i potrzeb socjalnych. Analizując przesłankę opuszczenie miejsca pobytu stałego, warunkującą w świetle art. 15 ust. 2 w/w ustawy wymeldowanie danej osoby z miejsca jej dotychczasowego stałego zameldowania, należy wskazać, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony został pogląd, który tutejszy Sąd w pełni podziela, że przesłanka ta jest spełniona wówczas, gdy dana osoba fizyczne nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nie przebywanie to jest wynikiem woli tej osoby koncentracji spraw życiowych w innym miejscu. Zamiar, wola osoby ma więc także istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dlatego tez przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim ( wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123; wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969; wyrok WSA z dnia 18 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 613/00, niepublik.). Organy meldunkowe, badając wystąpienie przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego, zobligowane są zatem ocenić czy osoba faktycznie opuściła bez wymeldowania się to miejsce (fizycznie w nim nie przebywa) i czy opuszczenie to, jako będące wynikiem woli tej osoby, ma charakter dobrowolny i trwały. Należy podkreślić, iż za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu traktuje się, w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta wbrew woli, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych w postaci: powództwa cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania, bądź też zawiadomienia właściwych organów (np. Policji) o okoliczności umożliwiania jej dostępu czy powrotu do lokalu, a których to podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu czy osób trzecich za bezprawne. Nawet bowiem, jeśli osoba zameldowana na pobyt stały zostałaby z lokalu usunięta wbrew jej woli, bądź niezgodnie z jej wolą nie miałaby ona do niego dostępu, ale nie podjęłaby ona żadnych kroków umożliwiających powrót do lokalu i faktycznie mieszkałaby i koncentrowała swoje sprawy życiowe w innym miejscu, to odmowa wymeldowania takiej osoby potwierdziłaby fikcję zameldowania, naruszając tym samym sens i wiarygodność ewidencji ludności (np. wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 127/05, LEX nr 201427; wyrok WSA w Opolu z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Op 31/08, LEX nr 481441).
Dokonując oceny niniejszej sprawy, z uwzględnieniem przytoczonych przepisów prawnych oraz wskazanych kryteriów oceny zawartych w nich przesłanek wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego, należy wskazać, iż zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, gdyż narusza przepisy art. 7, art. 77 §1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, i w konsekwencji przepis stanowiący podstawę materialnoprawną decyzji tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ze zgromadzonego przez orzekające organy materiału dowodowego nie wynika bowiem w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości termin opuszczenia przez skarżącego lokalu przy ul. P. we W. W okolicznościach przedmiotowej sprawy ustalenie to zaś było istotne z punktu widzenia oceny wystąpienia w sprawie przesłanki dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego. Niezbędnym elementem prawidłowego zastosowanie normy prawa materialnego wyrażonej w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i stwierdzenia wystąpienia przesłanek w nim określonych, jest poczynienie przez organy orzekające w sprawie jasnych, wyczerpujących i nie budzących wątpliwości ustaleń faktycznych dotyczących przedmiotu sprawy. W tym miejscu podkreślić należy, że obowiązek dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, wynika z obwiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady prawdy obiektywnej - art. 7 kpa. Obowiązek ten jest realizowany dzięki, wynikającemu z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa, nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Jako dowolne należy traktować więc ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 kpa). Obowiązek organu administracyjnego zgromadzenia całego materiału dowodowego, koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, znajduje odzwierciedlenie w powinności organu podjęcia stosownych działań, m.in. przeprowadzenia z urzędu lub na wniosek strony dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy czy zażądania od strony przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń. Skoro więc w przedmiotowej sprawie organ II instancji powziął informacje od skarżącego, że w [..] nie mógł on opuścić dobrowolnie przedmiotowego lokalu, gdyż w tym czasie przebywał w Areszcie Śledczym w S., a twierdzenie to skarżący uwiarygodnił załączonymi do odwołania dokumentami, to tym samym obowiązkiem organu było, zgodnie ze w/w regułami kodeksu postępowania administracyjnego prawidłowego i rzetelnego sposobu przeprowadzania postępowanie wyjaśniającego, wyjaśnienie przyczyn występujących rozbieżności w materiale dowodowym sprawy co do terminu opuszczenia przez skarżącego spornego lokalu, a także odniesienie się do mocy dowodowej dokumentów przedłożonych przez skarżącego. Danie wiary wyłącznie ustaleniom organu I instancji i zgromadzonym przez niego dowodom, bez ustosunkowania się do dowodów przedłożonych przez skarżącego i do okoliczności z nich wynikających, uzasadnia zarzut dowolności ustaleń organu, stanowiących podstawę wymeldowania skarżącego z miejsca pobytu stałego. Nie ulega wątpliwości, iż z pisma Kurator E. R. z dnia [...] wynika, że skarżący od [...] do czasu osadzenia, tj. do [...] przebywał pod adresem T. we W. wraz z przyjaciółką J. Z. Również z zeznań przesłuchanej w charakterze świadka K. W. wynika, iż skarżący nie mieszkał w spornym lokalu od połowy [...]. Natomiast w Informacji o Osobie z Krajowego Rejestru Karnego wydanej w dniu [...] w związku z wnioskiem organu I instancji o wskazanie daty rozpoczęcia przez skarżącego kary pozbawienia wolności oraz miejsca wykonywania kary, zawarte zostały dane objęte Kartoteką Osób Pozbawionych Wolności oraz Poszukiwanych Listem Gończym wskazujące, iż skarżący orzeczeniem Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] został tymczasowo aresztowany, że środek ten został zastosowany od [...] i trwa nadal oraz, że miejscem pobytu tymczasowo aresztowanego jest Areszt Śledczy W. Wskazane dowody potwierdzając zatem, podtrzymane przez organ odwoławczy, ustalenie organu I instancji, iż skarżący opuścił przedmiotowy lokal w połowie [..] i nie mieszkał w nim do czasu aresztowanie w dniu [...]. Z drugiej jednak strony skarżący przedłożył do akt sprawy dokumenty w postaci świadectwa zwolnienia z Aresztu Śledczego w S. oraz postanowienia z dnia [..] o zmianie środka zapobiegawczego wskazujące, że został on pozbawiony wolności w związku z tymczasowym aresztowaniem w okresie od [...] do [...] i, że w dniu [...] uchylono w stosunku do niego tymczasowy areszt i zastosowano dozór Policji. Należy także zaznaczyć, że skarżący wielokrotnie podkreślał w kierowanych do organu odwoławczego pismach, iż jego nieobecność w przedmiotowym lokalu przed tymczasowym aresztowaniem w dniu [...] trwała niedużej nie 2-3 tygodnie i miała miejsce od ok. [...] do aresztowania [..] w związku z ujawnieniem jego romansu z J. Z. Na tę okoliczność złożył również pismem z dnia [...], nieuwzględniony przez organ odwoławczy wniosek dowodowy, domagając się przesłuchania J. Z. oraz jej matki D., a także swoich synów Ł. i M. W. Pomimo wskazanego wniosku dowodowego oraz ewidentnych sprzeczności ustaleń organu I instancji co do terminu opuszczenie przedmiotowego lokalu z twierdzeniami i dowodami przedłożonymi przez skarżącego na tę okoliczność, Wojewoda K. w ogóle nie wyjaśnił tej sprzeczności, poprzez chociażby ustosunkowanie się do w/w dokumentów złożonych przez skarżącego i wskazanie przyczyn ich nieuwzględnienia, lecz uzasadniając przesłankę dobrowolności opuszczenia spornego lokalu skoncentrował się wyłącznie na wykazaniu faktu, że w momencie tymczasowego aresztowania w dniu [..] skarżący nie mieszkał w tym lokalu. Fakt ten jednak przyznał sam skarżący w pismach kierowanych do organu, wskazując że było to związane z ujawnieniem jego romansu i kłótniami z żoną, że miało charakter wyłącznie tymczasowy (2-3 tyg.) i trwało od ok. [...]. Istotne zatem w sprawie, z punktu widzenia możliwości zastosowania normy art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, było zdaniem Sądu, nie wykazywanie niespornej okoliczności nie zamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu w momencie aresztowania w dniu [..], lecz wyjaśnienie, czy w [...] rzeczywiście opuścił on dobrowolnie ten lokal i zamieszkał w lokalu nr [...] przy ul. T. we W., jak ustalił to organ I instancji, czy też w tym czasie przebywał on w Areszcie Śledczym w S. (okres od [..] do [...]), jak twierdzi to skarżący i jak wynika to z przedłożonych przez niego dokumentów. Wyjaśnienie tej kwestii było niezbędne dla oceny warunku trwałości opuszczenia spornego lokalu. Trudno bowiem uznać 2-3 tygodniową nieobecność w mieszkaniu za trwałe jego opuszczenie, w sytuacji jednoczesnego pozostawienia w nim rzeczy osobistych. Należy też zauważyć, że wprawdzie z powołanego przez orzekające organy pisma Kurator E. R. z dnia [...] wynika, iż od [...] do czasu osadzenia w dniu [...] skarżący przebywał pod adresem ul. T. we W., niemniej jednak w piśmie tym wskazuje się również, że dozór kuratora sprawowany był od [...] do [....] "tylko" pod adresem ul. P. we W. Powyższe prowadzi do wniosku, że informacja zawarta we w/w piśmie, iż skarżący przebywał od [...] w lokalu przy ul. T., nie wynika z faktu przeprowadzenia przez kuratora dozoru w tym nowym lokalu. Niewyjaśnienie zatem i nieustosunkowanie się do wszystkich wskazanych przez Sąd rozbieżności materiału dowodowego sprawy dotyczącego terminu opuszczenie przez skarżącego przedmiotowego lokalu, zaskutkowało wydaniem decyzji bez poczynienia wyczerpujących i jasnych ustaleń faktycznych i w konsekwencji bez dokonania pełnej oceny zamiaru, woli wewnętrznej skarżącego opuszczenia nie tylko w sposób dobrowolny, ale i trwały spornego lokalu. Stanowi to o naruszeniu przepisów postępowania zawartych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 140 kpa. Nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy nie mogło doprowadzić do prawidłowej subsumcji dokonanych ustaleń pod normę prawa materialnego określoną w art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracyjny rozpatrzy cały materiał dowodowy sprawy, również ten przedłożony przez skarżącego, i ewentualnie go uzupełni, zgodnie z uwagami zawartymi w uzasadnieniu wyroku, dokonując stosownych ustaleń faktycznych z punktu widzenia wskazanych przez Sąd przesłanek warunkujących zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w tym warunku opuszczenia przedmiotowego lokalu w sposób trwały.
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ppsa, orzekł jak w pkt 1 wyroku. Zgodnie z art. 152 ppsa, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. W sprawie niniejszej zaskarżone orzeczenie jako uchylone w całości nie powinno być wykonywane.
O kosztach (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 19 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348; ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło