II SA/Bd 302/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant Asystent sędziego Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu w na rozprawie w Wydziale II w dniu 11 maja 2010 r. sprawy ze skargi K. i A. M. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...], a także decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] oraz postanowienie tego organu z dnia [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżących [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., w oparciu o art. 104 K.p.a. a także art. 81 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 1 i art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zatwierdził I. C. – M. oraz K. M. zamienny projekt budowlany oraz projekt budowlany będący przedmiotem pozwolenia na budowę, udzielając jednocześnie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, polegających na odbudowie budynku na działce nr [...] w B. Organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] Nr [...], z uwagi na istotne odstępstwa od warunków wymienionych w udzielonym pozwoleniu na budowę, wstrzymane zostały przez organ nadzoru budowlanego roboty budowlane, polegające na odbudowie części budynku zlokalizowanego na działce nr [...], położonej przy ul. K. [...] w B. W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] Nr [...] inwestor zobowiązany został do przedłożenia w zakreślonym terminie projektu budowlanego zamiennego oraz ekspertyzy technicznej, potwierdzającej konieczność rozbiórki ścian parteru. W związku z dostarczeniem wymaganych dokumentów, organ zatwierdził zamienny projekt budowlany. Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji K. i A. M. oraz B. B., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., na podstawie art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 51 ust. 4, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji, zatwierdzając jednocześnie zamienny projekt budowlany, składający się z projektu budowlanego oraz projektu budowlanego uzupełniającego wykonanych przez uprawnionych architektów oraz udzielając I. C. – M. oraz K. M. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z odbudową, w tym również z rozbiórką ścian parteru, budynku usługowo – mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr [...], położonej przy ul. K. [...] w B. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. zobowiązał ponadto inwestora do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż uchylone orzeczenie było decyzją niepełną, nie zawierało bowiem zobowiązania inwestora do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Organ wskazał również, że zatwierdzony projekt zamienny nie został uprzednio uzgodniony z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w T. W związku z powyższym [...] WINB wystąpił do ww. organu w przedmiocie wyrażenia opinii w sprawie konieczności wykonania dodatkowych robót budowlanych, polegających na rozbiórce ścian parteru, a następnie na ich odbudowie. Stanowisko Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w T. wyrażone zostało w decyzji z dnia [...] Nr [...], udzielającej inwestorom pozwolenia na prowadzenie prac przy odbudowie części budynku, o którym mowa, po wcześniejszej rozbiórce, w oparciu o projekt podstawowy oraz uwzględniający zmiany projekt zamienny. Organ drugiej instancji wskazał, iż uwzględnił ponadto zawarty w odwołaniu zarzut częściowego naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., polegającego na nieodczekaniu siedmiodniowego terminu od dnia zapoznania się uczestniczki postępowania B. B. ze zgromadzonymi w sprawie materiałami do dnia wydania decyzji administracyjnej. Ponadto, jak zauważył [...] WINB, organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] wznowił na wniosek ww. uczestniczki postępowanie administracyjne w przedmiocie wydania decyzji z dnia [...], które to postępowanie zakończone zostało wydaniem w dniu [...] Nr [...] decyzji odmawiającej uchylenia decyzji z dnia 17 czerwca 2008r. w oparciu o art. 151 § 2 i art. 146 § 2 K.p.a. Nadto organ stwierdził, że zatwierdzony projekt zamienny zmianą swą obejmuje jedynie zwiększenie dla inwestora zakresu robót budowlanych o rozbiórkę i odbudowę ścian parteru, czego pierwotny projekt nie obejmował, pozostałe warunki natomiast pozostają bez zmian. Organ negatywnie ustosunkował się poza tym do zarzutu braku przedstawienia w projekcie budowlanym odprowadzenia wód opadowych, a także naruszenia przepisów K.p.a. w postaci braku zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania przez organ pierwszej instancji. W złożonej skardze K. i A. M. podnieśli naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, wnosząc o uchylenie zakwestionowanej decyzji, wskazując, że prowadzone przez inwestora działania prowadzą do katastrofy budowlanej. Podnieśli, iż zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, postępowanie zmierzające do wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych nie może zostać wszczęte z urzędu, bez formalnego wniosku inwestora o zatwierdzenie projektu zamiennego, o wydanie pozwolenia na wznowienie robót oraz bez wszczęcia w związku z tym wnioskiem postępowania – wydanie decyzji jest niedopuszczalne. Skarżący odnieśli się również do braku uczestnictwa w postępowaniu pierwszoinstancyjnym uczestniczki postępowania, B. B. Ponadto wskazali na braki uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, w tym nieustosunkowanie się do zarzutów skarżących. Skarżący zarzucili organowi także błędną kwalifikację działań inwestora, Działania te stanowią bowiem rozbudowę, a nie odbudowę. Organ nie ustalił ponadto zgodności inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy. Organ zezwala w przedmiotowej sprawie na wykonywanie robót polegających na odstępstwach od zatwierdzonego projektu budowlanego. Podnieśli także zarzut naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o jej oddalenie, negatywnie odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów i w całości podtrzymując argumentację zawartą w treści uzasadnienia zakwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, jednakże ze względów innych, niż zarzuty w niej podniesione. Na wstępie zauważyć należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiot rozpoznania niniejszej sprawy stanowiła decyzja z dnia [...] Nr [...], którą [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] Nr [...], zatwierdzając jednocześnie zamienny projekt budowlany, składający się z projektu budowlanego oraz projektu budowlanego uzupełniającego oraz udzielając inwestorom, I. C. – M. i K. M. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z odbudową, w tym również z rozbiórką ścian parteru, budynku usługowo – mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr [...], położonej przy ul. K. [...] w B. i zobowiązując inwestorów do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu. Legalność zaskarżonej decyzji sąd badał, zgodnie z art. 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w oparciu o akta sprawy. Jak natomiast wynika z przedmiotowych akt, postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszone z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia dwóch spraw pozostających w bezpośrednim związku ze sprawą będącą przedmiotem rozpoznania. Pierwsza ze spraw, o których mowa, prowadzona w tutejszym sądzie pod sygnaturą akt II SA/Bd 481/08 dotyczyła skargi K. i A. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę, która wraz z poprzedzającą ją decyzją starosty B. z dnia [...] Nr [...] oraz decyzją tego organu z dnia [...] Nr [...] uchylona została wyrokiem tutejszego sądu z dnia 5 listopada 2008r. W dniu 14 lipca 2009r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem wydanym w sprawie II OSK 373/09 oddalił skargę kasacyjną wniesioną od powyższego wyroku przez I. C. – M. W związku z powyższym orzeczeniem wyrok WSA w Bydgoszczy z dniem 14 lipca 2009r. zyskał walor prawomocności. Druga ze spraw, o których mowa w związku z zawieszeniem postępowania w niniejszej sprawie, prowadzona w tutejszym sądzie pod sygnaturą akt II SA/Bd 42/09, a następnie po zmianie sygnatury – II SA/Bd 852/09, dotyczyła skargi K. i A. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy, po wznowieniu postępowania na wniosek B. B., uchylenia decyzji nakazującej sporządzenie projektu zamiennego oraz ekspertyzy technicznej. Decyzja ta wraz z poprzedzająca ją decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] uchylona została wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 30 listopada 2009r. Orzeczenie to stało się prawomocne w dniu 13 lutego 2010r. W ocenie sądu pomiędzy sprawami toczącymi się w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę i zatwierdzenia projektu budowlanego oraz zatwierdzenia projektu zamiennego dotyczącego robót budowlanych prowadzonych na terenie tej samej nieruchomości zlokalizowanej na działce nr [...], położonej przy ul. K. [...] w B. zachodzi ścisły i bezpośredni związek, co szczegółowo przedstawiono w postanowieniach tut. Sądu z dnia 18 lutego 2009r. i 29 grudnia 2009r. Zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę stanowi kluczowy element w procesie prowadzenia robót budowlanych. W przypadku stwierdzenia niezgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego i uchylenie go w konsekwencji przez sąd administracyjny rzutuje w dalszej kolejności na decyzję zatwierdzającą projekt budowlany zamienny. Jak wynika z akt sprawy o sygn. akt II SA/Bd 481/08, dowód z których przeprowadzono uzupełniająco mocą postanowienia wydanego na rozprawie w przedmiotowej sprawie, prowadzonej wówczas pod sygn. akt II SA/Bd 1019/09 w dniu 29 grudnia 2009r. decyzja w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę uchylona została wyrokiem sądu w związku z uzasadnionymi wątpliwościami dotyczącej zgodności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę z normą wyrażoną w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nakazującą ochronę osób trzecich. Wyrok ten utrzymany został w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny. W związku z powyższym bezsprzeczne jest, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, w oparciu o którą wydane zostało orzeczenie będące przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, z uwagi na związek spraw, powoduje konieczność uwzględnienia tej okoliczności. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Biorąc pod uwagę zaistniały w przedmiotowej sprawie stan faktyczny, uznać należy i wyczerpuje on przesłankę wznowienia określoną w cytowanym artykule K.p.a. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 marca 2009r., sygn. akt II OSK 151/09 – zasadą jest, że sąd administracyjny z urzędu uchyla zaskarżony doń akt administracyjny, gdy stwierdzi wystąpienie przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego. Zatem dla konieczności zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. nie ma znaczenia okoliczność, czy strona, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, złożyła wniosek o jego wznowienie. W każdym bowiem przypadku sąd powinien uwzględnić wystąpienie przesłanki stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Ponadto, jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 17 września 2008r. (sygn. akt II SA/Ke 330/08) ogólna zasada orzekania przez sąd administracyjny na podstawie stanu istniejącego w chwili wydawania zaskarżonej decyzji, nie może stanowić przeszkody do uchylenia tej decyzji ze względu na zaistnienie podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. Zaistnienie wymienionej w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. przesłanki do wznowienia postępowania, skutkuje uwzględnieniem skargi bez względu na to, czy skutki stwierdzonego naruszenia miały wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga bowiem, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., nie uzależnia możliwości uchylenia decyzji od istnienia związku między naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania a treścią wydanej decyzji. Funkcją przywołanego przepisu jest bowiem ochrona obiektywnego porządku prawnego. W zaistniałej sytuacji podkreślenia wymaga fakt, iż bezprzedmiotowe stało się, w świetle przedstawionych wyżej okoliczności, merytoryczne odnoszenie się do zawartych w skardze zarzutów. W związku z koniecznością uchylenia decyzji zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji, należy również zauważyć, że kompleksowe rozpatrzenie sprawy wymagało również ustosunkowanie się do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] Nr [...] nakazującej inwestorom sporządzenie i przedstawienie w zakreślonym terminie zamiennego projektu budowlanego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w odbudowie budynku oraz ekspertyzy technicznej potwierdzającej konieczność rozbiórki ścian parteru, jak również postanowienia tego organu z dnia [...] Nr [...] o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych, skutkujące również uchyleniem obu wymienionych wyżej aktów. Potrzebę uwzględnienia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] Nr [...] dostrzegł w toku postępowania sądowoadministracyjnego organ wnosząc w piśmie z dnia [...] Nr [...] o ich uchylenie oraz o uchylenie decyzji PINB z dnia [...] Nr [...] nakazującej wykonanie projektu zamiennego i postanowienia z dnia [...] Nr [...] o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych. Z wnioskiem tym zgodzili się skarżący oraz pełnomocnik uczestniczki postępowania. Ponownie rozpoznając sprawę organy muszą wziąć pod uwagę okoliczność, iż decyzja w przedmiocie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego, składającego się z projektu budowlanego oraz projektu budowlanego uzupełniającego oraz udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z odbudową, w tym również z rozbiórką, jak również zobowiązanie inwestora do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu, wymaga wcześniejszego wydania prawidłowej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę w oparciu o art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 3 i 4 oraz art. 36 Prawa budowlanego. W związku ze wskazanymi powyżej okolicznościami, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w punkcie pierwszym i drugim sentencji wyroku. O kosztach rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 wyżej wskazanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) nie znajdując