II SA/Bd 324/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi [...[ na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. zasądza od Gminy [...] na rzecz [...] kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2025 r. Rada Miejska w [...], na podstawie art. 383 § 1 pkt 5, § 2, § 3, § 4 i § 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2025 r. poz. 365 – dalej "k.w."), w związku z art. 24 f ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 – dalej "u.s.g.") stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego Rady Miejskiej w [...] Pana P. L. z powodu naruszenia zakazu określonego w art. 24 f ust. 1 u.s.g. (§ 1) oraz zobowiązała Przewodniczącego Rady Miejskiej w [...] do niezwłocznego przesłania uchwały Wojewodzie Kujawsko - Pomorskiemu, Komisarzowi Wyborczemu w Bydgoszczy oraz radnemu (§ 2). W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że 19 marca 2025 r. delegatura Krajowego Biura Wyborczego w Bydgoszczy przekazała Radzie Miejskiej w [...] pismo z 5 marca 2025 r. w którym podano, że radny Rady Miejskiej w [...] P. L. miał naruszyć zakaz wyrażony w art. 24f ust. 1 u.s.g. W dalszej kolejności organ przedstawił przebieg postępowania, w tym umożliwienie radnemu złożenia wyjaśnień, poddanie opinii komisjom rady. Powołując się na art 383 § 2 Kodeksu wyborczego organ wskazał , że wygaśnięcie mandatu z przyczyn wskazanych w art. 383 § 1 pkt 5 k.w., w zw. z art 24 f ust. 1 i ust. 1a u.s.g., stwierdza rada w drodze uchwały. Pouczył również radnego o trybie wniesienia skargi do sadu administracyjnego. P. L. w skardze na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniósł o jej uchylenie oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zzarzucił naruszenie przepisów prawa mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.: 1. art. 383 § 1 pkt 5, § 2, § 5 i § 6 k.w. oraz art. 24f ust. 1 i 1a u.s.g. poprzez podjęcie zaskarżonej uchwały bez wskazania faktycznej przyczyny naruszenia przez skarżącego jako radnego przywołanych przepisów prawa, 2. art. 383 § 1 pkt 5, § 2, § 5 i § 6 k.w. poprzez podjęcie uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego z uwagi na naruszenie zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem działalności gospodarczej przy błędnym ustaleniu, że skarżący zarządza działalnością gospodarczą poprzez pełnienie funkcji członka zarządu Gminnej Spółki Wodnej w [...] (dalej "GSW") z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, jakim była dotacja (przyznana, wykorzystana i rozliczona w czerwcu 2024 r.), przyznana spółce, nieprowadzącej działalności gospodarczej, przez gminę, w której skarżący uzyskał mandat, 3. art. 383 § 2, § 5 i § 6 k.w. poprzez podjęcie zaskarżonej po ustawowym terminie miesiąca od upływu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania przez skarżącego jako radnego, tj. po 7 września 2024 r. (w skardze omyłkowo 2025 r.), a także niezachowanie terminu miesięcznego na podjęcie skarżonej uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego, która została podjęta w dniu 24 kwietnia 2025 r., a który to termin jest liczony od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia, tj. od daty wpływu korespondencji z Krajowego Biura Wyborczego Delegatury w Bydgoszczy do Rady Miejskiej w [...] w dniu 19 marca 2025 r., 4. art. 24f ust. 1 i 1a u.s.g. z uwagi na okoliczności opisane w pkt. 2, 5. art. 441 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1087 – dalej "p.w.") w zw. z art. 24f ust. 1 i 1a u.s.g. oraz w zw. ze Statutem Gminnej Spółki Wodnej w [...] poprzez przyjęcie, że GSW prowadzi działalność gospodarczą. Z ostrożności procesowej, przyjmując, że GSW prowadzi działalność gospodarczą, skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 383 § 1 pkt 5, § 2, § 5 i § 6 k.w. poprzez podjęcie uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego z uwagi na naruszenie zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem działalności gospodarczej przy błędnym ustaleniu, że skarżący zarządza działalnością gospodarczą poprzez pełnienie funkcji członka zarządu GSW z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, jakim była dotacja (przyznana, wykorzystana i rozliczona w czerwcu 2024 r.), przyznana spółce przez gminę, w której skarżący uzyskał mandat, w sytuacji, gdy faktycznie przestał on prowadzenia działalności w imieniu spółki z chwilą rozliczenia dotacji przez zarząd tej spółki, tj. przed upływem 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania przez skarżącego jako radnego, a także podjęcie uchwały po ustawowym terminie miesiąca od upływu trzymiesięcznego terminu od dnia złożenia ślubowania przez skarżącego, 2. art. 24f ust. 1 i 1a u.s.g. z powodów opisanych wyżej. W uzasadnieniu skargi skarżący przywołał, że 19 marca 2025 r. Delegatura KBW w Bydgoszczy przekazał Radzie Miejskiej w [...] pismo z 5 marca 2025 r., w którym wskazano, że skarżący miał naruszyć zakaz z art. 24f ust. 1 u.s.g z uwagi na pełnienie funkcji członka zarządu GSW i korzystania przez tę spółkę z dotacji gminy. W dniu 2 kwietnia 2025 r. skarżący złożył wyjaśnienia, uzupełnione 14 kwietnia 2025 r., z którymi zapoznały się wszystkie komisje stałe rady miejskiej. 24 kwietnia 2025 r. organ podjął zaskarżoną uchwałę, w której – poza skazaniem przepisów procedury i przepisu wprowadzającego naruszony w ocenie rady zakaz – nie wyjaśniono, jakie faktyczne przyczyny leżały u podstaw uchwały, tj. jakie zachowanie skarżącego naruszyło przedmiotowy zakaz. Przywoławszy treść art. 24 ust. 1 i 1a u.s.g. skarżący podniósł, że od wielu lat był członkiem zarządu GSW, która od również od wielu lat korzystała z dotacji gminy. Wskazał, że po złożeniu ślubowania 7 maja 2024 r. skarżący, świadom wymogów ustawowych, rozwiązał umowy dzierżawy gminnych gruntów rolnych, natomiast co do funkcji w GSW przyjmował i nadal przyjmuje, że nie prowadzi ona działalności gospodarczej, przy czym w tym roku zrezygnował on z członkostwa w tym organie. Powołując art. 441 i art. 443 ust. 2 p.w., treść statutu GSW oraz wyrok NSA z 8 stycznia 2015 r. o sygn. II OSK 3117/14 skarżący wywiódł, że GSW nie prowadzi działalności gospodarczej. Podniósł, że nawet jeżeli uznać przeciwnie, to skarżący zakończył jej prowadzenie z udziałem mienia gminy (dotacji) w czerwcu 2024 r., a zatem przed upływem terminu, o którym mowa w art. 383 § 5 k.w., a ponadto w jego sprawie nie nastąpiła na tyle poważna przyczyna decydująca o wygaśnięciu mandatu, by zniweczenie wyniku wyborów było usprawiedliwione w świetle konstytucyjnej zasady proporcjonalności. W odpowiedzi na skargę Burmistrz [...], reprezentujący Radę Miejską w [...] (zastępowany przez radcę prawnego), wniósł o jej oddalenie. Szeroko odniósł się do argumentacji skargi kontestując stanowisko, jakoby GSW nie prowadziła działalności gospodarczej. Wskazał, że okoliczność tę potwierdzają powołane przez organ zaświadczenia Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Bydgoszczy, a nadto należy ją oceniać w świetle przyjętego w orzecznictwie poglądu, że istotną w świetle art. 24f u.s.g. jest sama potencjalna możliwość prowadzenia działalności gospodarczej przez radnego i osiągania zysku z wykorzystaniem mienia komunalnego. Organ podniósł, że powołany przez skarżącego wyrok NSA jest nieadekwatny w sprawie, a obecnie obowiązujące przepisy nie wykluczają prowadzenia przez spółkę wodną działalności gospodarczej. W ocenie organu skarżący błędnie też upatruje ustania przeszkody w rozliczeniu dotacji, co miałoby mieć wpływ na sposób liczenia terminu, o którym mowa w art. 383 § 5 k.w. Skarżący w tym terminie nie zaprzestał zaś członkostwa w spółce w wyniku własnych, podjętych niezwłocznie działań (upłynęła jego kadencja, a on sam starał się o ponowny wybór na dotychczas pełnioną funkcję w GSW). Tkwił w dualizmie niepożądanym przez ustawodawcę, a ponadto jako radny mógł mieć wpływ na ocenę prawidłowości wykorzystania dotacji przez spółkę, w której pełnił funkcję członka zarządu Jest to niezgodne z celem regulacji zapewniających transparentność w wykonywaniu mandatu radnego. Organ wskazał, że termin, o którym mowa w art. 383 § 6 k.w. jest terminem instrukcyjnym, którego przekroczenie nie pozbawia rady gminy kompetencji do powzięcia uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego, a w niniejszej sprawie uchwały takiej Rada Miejska wcześniej podjąć nie mogła, albowiem nie dysponowała wiedzą o przyczynach wygaśnięcia mandatu (do czasu przekazania skargi radnego przez organ administracji wyborczej). W ocenie organu uchwała została uzasadniona w dostatecznym stopniu, skarżący zresztą był świadomy przyczyn jej podjęcia. Na wezwanie Sądu, w piśmie procesowym z 5 czerwca 2025 r., pełnomocnik reprezentujący organ wyjaśnił, że dołączona do odpowiedzi na skargę dokumentacja potwierdza jego stanowisko wyrażone w tej odpowiedzi, a ponadto faktyczne przesłanki zastosowania spornej sankcji potwierdza w skardze sam skarżący. Podstawy faktyczne uchwały wynikają też ze skargi organu administracji wyborczej przekazanej Radzie, sama Rada zaś – przed podjęciem skarżonej uchwały – rozważyła wszystkie okoliczności determinujące możliwość jej podjęcia, w tym kwestię działalności gospodarczej, którą oceniono w oparciu o wspomniane w odpowiedzi zaświadczenia mające walor dokumentu urzędowego. Treść statutu w tym kontekście uznał za nieistotną, skoro ustawodawca nie wiąże możliwości prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę wodną z zapisami w statucie spółki, a możliwość ta wynika już z przepisów prawa. Powtórzył, że bez znaczenia pozostaje również to, czy spółka w istocie prowadziła działalność gospodarczą, skoro istotna jest tu już potencjalna możliwość jej prowadzenia. Wskazał, że dotacja udzielona spółce wodnej przez gminę jest składnikiem mienia komunalnego tej spółki. Zauważył, że już w chwili dokonania wyboru skarżącego na radnego wiedział on jako członek zarządu tej spółki, że umowa na dotację została zawarta i dotacja ta została udzielona, a pomimo tego nie podjął on żadnych czynności, by nie doszło do konfliktu interesów radnego i członka zarządu spółki wodnej (nie złożył rezygnacji z funkcji członka zarządu, nie podjął działań zmierzających do zwołania walnego zebrania w celu odwołania go) – utrata członkostwa nastąpiła wyłącznie w wyniku upływu kadencji. Powtórzył stanowisko co do prawidłowości uzasadnienia uchwały, niebędącej aktem generalnym i abstrakcyjnym, ale indywidualnym. W piśmie z 9 czerwca 2025 r. skarżący, na wezwanie Sądu, wyjaśnił, że członkiem zarządu GSW był od 6 marca 2015 r. do 3 marca 2025 r. i w okresie tym otrzymywał dietę stanowiącą przychód z tytułu pełnienia obowiązków społecznych i obywatelskich, pochodzącą ze środków innych niż dotacja gminy (ze składek członkowskich). W piśmie z 14 lipca 2025 r. reprezentujący skarżącego adwokat podtrzymał skargę i wniósł o zasądzenie kosztów. Rozwinął argumentację skargi wskazując, że GSW nie prowadziła działalności gospodarczej, sam skarżący również takiej działalności nie prowadził. Podniósł, że o prowadzeniu działalności gospodarczej nie ma mowy w statucie spółki wodnej, w której funkcję członka zarządu pełnił skarżący. Podtrzymał, że zaskarżona uchwała nie została prawidłowo uzasadniona. Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 20 sierpnia 2025 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał dotychczasowe stanowisko wynikające ze skargi i pisma procesowego z 14 lipca 2025 r. Pełnomocnik organu również wniósł i wywiódł jak w odpowiedzi na skargę i piśmie procesowym. Na pytanie Sądu wyjaśnił, że pisemna wypowiedź skarżącego radnego nie stanowiła załącznika do uchwały. Podniósł, że brak zapisu w statucie o możliwości prowadzenia działalności gospodarczej przez GSW nie wyklucza tej możliwości, a w świetle orzecznictwa NSA jest tu istotna już sama możliwość prowadzenia działalności gospodarczej przez podmiot, w którego strukturach działa radny. Pełnomocnik skarżącego replikował, że zarówno przedmiotowa GSW, jak i żadna spółka wodna w województwie nie prowadzi działalności gospodarczej, oraz że zaświadczenia organu administracji wodnej są wydawane w celu umożliwienia spółkom ubiegania się o umowy dotyczące m.in. czyszczenia cieków wodnych. Pełnomocnik organu wytknął na to, że w związku z powołanym argumentem treść zaświadczenia, wbrew wcześniejszemu stanowisku pełnomocnika skarżącego, ma w sprawie znaczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.). W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm. dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracyjnej przez sądy administracyjne obejmuje mi.in.: akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) i akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Sądy administracyjne orzekają też w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Po myśli art. 147 § 1 ww. ustawy sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Wskazać należy, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej w [...] z 24 kwietnia 2025 r. wydana na podstawie art. 383 § 1 pkt 5, § 2, § 3, § 4 i § 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (publ. jak wcześniej wskazano), w związku z art. 24f ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (publ. jak wcześniej wskazano) – stwierdzająca wygaśnięcie mandatu radnego. W myśl pierwszego ze wskazanych przepisów wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. Wygaśnięcie mandatu radnego z tej przyczyny stwierdza rada, w drodze uchwały, w terminie miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu (§ 2). Przed podjęciem uchwały w takim przypadku o wygaśnięciu mandatu należy umożliwić radnemu złożenie wyjaśnień (§ 3). Uchwałę rady o wygaśnięciu mandatu radnego doręcza się niezwłocznie zainteresowanemu i przesyła wojewodzie oraz komisarzowi wyborczemu (§ 4). Zgodnie z § 5 art. 383 k.w. jeżeli radny przed dniem wyboru wykonywał funkcję lub prowadził działalność, o której mowa w § 1 pkt 5, obowiązany jest do zrzeczenia się funkcji lub zaprzestania prowadzenia działalności w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. W przypadku niezrzeczenia się funkcji lub niezaprzestania prowadzenia działalności przez radnego w terminie, o którym mowa w § 5, rada stwierdza wygaśnięcie mandatu radnego, w drodze uchwały, w ciągu miesiąca od upływu tego terminu (§ 6). W myśl art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Jeżeli radny przed rozpoczęciem wykonywania mandatu prowadził działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, jest obowiązany do zaprzestania prowadzenia tej działalności gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Niewypełnienie obowiązku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego w trybie art. 383 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (ust. 1a art. 24f u.s.g.) Nie budzi wątpliwości, że zakaz zawarty w art. 24f ust. 1 u.s.g. służy wyeliminowaniu sytuacji, gdy radny przez wykorzystywanie swojej funkcji uzyskiwałby nieuprawnione korzyści dla siebie lub bliskich. Pełni on także istotną funkcję gwarancyjną wykonywania mandatu radnego w interesie gminnej wspólnoty samorządowej. Interes publiczny, którego realizacji służą "antykorupcyjne" normy art. 24f ust. 1 u.s.g. polega na "zapobieżeniu angażowania się osób publicznych w sytuacje i uwikłania mogące nie tylko podawać w wątpliwość ich osobistą bezstronność czy uczciwość, ale także podważać autorytet organów państwa oraz osłabiać zaufanie wyborców i opinii publicznej do ich prawidłowego funkcjonowania" (uchwała TK z dnia 13 kwietnia 1994 r., sygn. akt W 2/94, OTK w 1994 r., cz. I, s. 191). Z tych względów wszelkie wątpliwości związane z interpretacją normy art. 24f ust. 1 u.s.g. nie powinny prowadzić do obejścia ratio legis i do działalności niezgodnej ze standardami uczciwego wykonywania mandatu radnego. Zarzut naruszenia zakazu oceniany być winien z uwzględnieniem tego, czy w okolicznościach konkretnej sprawy mogło dojść do zagrożenia celu, któremu zakaz ten służy. Równie istotnym jest, co z kolei wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, czy naruszenie zakazu ze skutkiem w postaci wygaśnięcia mandatu jest zgodne z konstytucyjną zasadą proporcjonalności. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt K 8/07 (OTK-A 2007/3/26) stwierdził, że wygaśnięcie mandatu dotyka zarówno czynnego, jak i biernego prawa wyborczego. Ulega w ten sposób przekreśleniu zasada trwałości mandatu pochodzącego z wyborów bezpośrednich. Bierne prawo wyborcze obejmuje uprawnienie do bycia wybranym, a także sprawowania mandatu uzyskanego w wyniku niewadliwie przeprowadzonych wyborów. Istnieje możliwość pozbawienia mandatu na zasadach przewidzianych w ustawie i z przyczyn koniecznych w demokratycznym państwie prawa, jednakże przyczyny te podlegają kontroli konstytucyjności z punktu widzenia proporcjonalności przyczyn decydujących o przekreśleniu wyniku wyborów. Nakaz zachowania proporcjonalności normowania powoduje, że przyczyna decydująca o wygaśnięciu mandatu musi być na tyle poważna, aby zniweczenie wyników wyborów było usprawiedliwione w świetle tego właśnie standardu konstytucyjnego. Podkreślenia wymaga także myśl Trybunału, że automatyzm i rygoryzm w zakresie stosowania przepisów dotyczących wygaśnięcia mandatu pochodzącego z wyborów prowadzi do podważenia równowagi między prawami wybieranych oraz wyborców a koniecznością osiągnięcia celów, którym służą nakazy i zakazy nakładane na osoby, które uzyskały mandat w wyniku wyborów, co prowadzi do naruszenia konstytucyjnej zasady proporcjonalności. Zauważyć należy, że norma art. 24f ust. 1 u.s.g. nie ogranicza zakazu do "własności" ani do "zarządzania" mieniem komunalnym, lecz używa znacznie pojemniejszego określenia: "wykorzystanie mienia", którego granice desygnatów są o wiele trudniej uchwytne. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że sformułowanie "wykorzystywanie" odnosi się do wszystkich przypadków korzystania z mienia komunalnego gminy w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, bez względu na to, czy wykorzystanie to ma podstawę prawną, czy jest stałe bądź jednorazowe, wreszcie, czy jest odpłatne czy też nieodpłatne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05 listopada 2010 r., sygn. II OSK 1714/10, Baza NSA). Nie jest też istotne, czy radny prowadzący działalność gospodarczą jako jedyny korzysta z mienia komunalnego, czy też korzystają z niego także inne osoby. Wykorzystanie mienia komunalnego jest wystarczającą przesłanką do wygaśnięcia mandatu radnego i nie ma znaczenia, czy przy wykorzystaniu tego mienia komunalnego radny odniósł korzyści, czy też nie. Przepis art. 24f ust. 1 u.s.g. nie uzależnia bowiem wygaśnięcia mandatu radnego od osiągnięcia zysku z korzystania z mienia komunalnego, lecz rozstrzygający jest sam fakt korzystania z tego mienia (por. wyrok NSA z 1 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 921/10, Baza NSA). Równocześnie o kwalifikacji danej działalności ostatecznie przesądza kryterium obiektywne, tj. ustalenie, czy dany podmiot faktycznie prowadzi działalność, która obiektywnie może przynosić dochód (por. uchwała SN z 30 listopada 1992 r., III CZP 134/92, OSNCP 1993, nr 5). Działalność gospodarcza jest bowiem faktem, kategorią o charakterze obiektywnym. Nie ma znaczenia okoliczność, że podmiot prowadzący określoną działalność nie ocenia jej (subiektywnie), jako działalności gospodarczej, nie nazywa jej tak bądź też oświadcza, że jej nie prowadzi. Zatem jeśli tylko dana działalność jest obiektywnie zdolna przynosić zysk podmiotowi ją prowadzącemu (i nie jest nielegalna), powinna być traktowana, jako działalność gospodarcza. Powyższa regulacja zasadniczo ma nie tylko przeciwdziałać korupcji, ale także służyć utrzymaniu autorytetu władzy i nieosłabiania zaufania wyborców i opinii publicznej do jej prawidłowego funkcjonowania – czyli innymi słowy, by funkcjonariusz publiczny nie tylko nie realizował swoich prywatnych celów dzięki posiadanej władzy, ale by nie zachodziły przesłanki mogące stworzyć, choćby mylnie, takie wrażenie. Dodatkowo Sąd zauważa, że w myśl art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. W ocenie sądów administracyjnych miarkowanie sankcji w postaci stwierdzenia wygaśnięcia mandatu przedstawicielskiego poprzez odwołanie się do zasady proporcjonalności zasadniczo sprzeczne jest z ratio legis postanowień art. 24f ust. 1 u.s.g. i art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego. Oczywiście w każdym przypadku organ musi brać pod uwagę, aby nie doprowadzić do sytuacji, w której doszłoby do ponadustawowej ingerencji w prawo wykonywania mandatu radnego pochodzącego z wyborów powszechnych. Ingerencja w tę sferę zasadniczo musi pozostawać w racjonalnej, odpowiedniej proporcji do wskazanych celów. W wyroku z 19 września 2016 r., sygn. II OSK 1820/16, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sankcja utraty mandatu radnego pochodzącego z wyboru, ingerująca w wolę powszechną, musi być zastosowana w sytuacji zaistnienia w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości przesłanek wynikających z normy prawa materialnego, nakazujących wygaszenie takiego mandatu (por. też wyrok NSA z 6 września 2016 r., sygn. II OSK 1269/16, Baza NSA). Nie można jednak przyjąć, że ustalenie naruszenia przez radnego przepisów antykorupcyjnych podlega wartościowaniu w tym sensie, że możliwe jest stwierdzenie znacznego ich naruszenia – skutkującego wygaśnięciem mandatu - bądź nieznacznego nie prowadzącego do zastosowania takiej sankcji. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd zwrócił uwagę na dwie zasadnicze okoliczności związane z koniecznością realnej możliwości oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Po pierwsze, w ocenie Sądu, dla aktu prawnego organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, nawet o charakterze indywidualnym, ale o tak doniosłym jak wyżej wskazano znaczeniu prawnym - niezbędne jest zindywidualizowanie i uzasadnienie powodów uznania, że w danej sprawie zaistniały przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. Tego typu uchwała, aczkolwiek nie stanowi indywidualnego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, jednak ma zbliżony funkcjonalnie charakter do decyzji administracyjnej. Z zasady demokratycznego państwa prawnego także należy wywieść obowiązek podania konkretnych motywów, ustaleń faktycznych i prawnej argumentacji, na podstawie której rada gminy stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego i z jakiego powodu. Ma to bowiem istotne znaczenie nie tylko dla samego radnego, który ma prawo dowiedzieć się konkretnie z jakich powodów rada stwierdziła, że zaistniały przesłanki skutkujące wygaśnięciem jego mandatu zdobytego w wyborach powszechnych. Ma to jednakowoż znaczenie dla sądu administracyjnego, bowiem ustawodawca zagwarantował radnemu prawo poddania przedmiotowej uchwały sadowej kontroli legalności. Kontrola ta, co oczywiste nie może się odbywać w sposób abstrakcyjny ani pozorny. Z tego zatem powodu uchwała rady gminy, jako wyraz woli organu kolegialnego, powinna być uzasadniona w sposób dający możliwość poznania i oceny tych motywów, które stanowiły podstawę jej podjęcia w indywidualnym przypadku, i to nie tylko w aspekcie proceduralnym lecz również motywacji opartej o wykładnię stosowanych przepisów materialnoprawnych. Z pewnością niewystarczająca jest, jak zdawał się twierdzić organ w trakcie rozprawy i w pismach, sama wiedza radnego dlaczego podjęto uchwalę, czy też wyjaśnienia lub inna korespondencja między organem i radcą prawnym, jak i wyjaśnienia radnego przed podjęciem uchwały. Także odpowiedź organu na skargę w tej sprawie nie może, w ocenie Sądu, zastąpić tak rozumianego uzasadnienia uchwały rady gminy w spornej sprawie. Podkreślić również należy, że niemniej ważna jest możliwość zapoznania się z konkretnymi motywami faktycznymi i prawnymi podjęcia przez radę gminy uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu jednego z radnych - wybranego przez uprawnionych mieszkańców gminy w wyborach powszechnych – przez tychże obywateli. Potwierdza to wcześniejsza argumentacja oraz fundamentalnych zasad ustrojowych państwa polskiego wyrażonych w art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w tym zasady demokratycznego pastwa prawnego, jak również i wywodzonych z niej zasad: zaufania do państwa, dobrej legislacji, jak również działania organów administracji na podstawie i w granicach prawa. Powyższe stanowisko znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności w tezie wyroku z dnia 11 stycznia 2023 r. sygn. III OSK 351/22 z 11 stycznia 2023 r., gdzie NSA stwierdził że: "1. naruszenie obowiązku sporządzenia uzasadnienia uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego stanowiło istotne naruszenie prawa w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, 2. organ gminy, stwierdzając spełnienie dyspozycji przepisu art. 24f ust. 1 u.s.g., dokonuje zniesienia skutków prawnych ex nunc decyzji mieszkańców gminy wyrażonych w drodze wyborów powszechnych. Przekreślenie woli suwerena wyrażanej w formie demokracji bezpośredniej przez organ administracyjny posiadający legitymację wypływającą z tego samego źródła winno znaleźć wyraz nie tylko w treści uchwały, we wskazaniu podstawy prawnej działania, lecz również w uzasadnieniu uchwały zawierającym precyzyjne określenie podstaw faktycznych wypełniających przesłanki prawne wygaśnięcia mandatu radnego, dowodów wskazujących na ich realizację oraz procesów myślowo-decyzyjnych organu w tym zakresie". Sąd w całości podziela argumentację prawną NSA wskazaną w uzasadnieniu tego wyroku. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd zważył, że zasadny jest zarzut skargi w zakresie wadliwości uzasadnienia uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...] z [...] kwietnia 2025 r. w sprawie wygaśnięcia mandatu skarżącego jako radnego, która nie odpowiada powyższym wymogom. W uzasadnianiu spornej uchwały wskazano bowiem wyłącznie przebieg postępowania zainicjowanego pismem Delegatury Krajowego Biura Wyborczego w Bydgoszczy dotyczącego naruszenia zakazu wyrażonego w art. 24 f ust. 1 u.s.g. Także w samym rozstrzygnięciu uchwały nie wskazano wprost w jaki sposób skarżący, zdaniem rady gminy, naruszył powyższy zakaz. Nadto organ nie zgromadził także rzetelnie materiału dowodowego potwierdzającego zaistnienie okoliczności stanowiące podstawę do podjęcia skarżonej uchwały. Brak w aktach sprawy chociażby dokumentów potwierdzających wybór skarżącego na radnego, daty złożenia ślubowania itp. Nie wypowiedziano się także co do tego, czy Gmina jest członkiem Spółki Wodnej. Z tego już tylko powodu zaistniała podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, na podstawie art. 147 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jako wydanej z istotnym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Z uwagi na brak wskazania w uzasadnieniu skarżonej uchwały ustalonego stanu faktycznego jak również argumentacji prawnej uzasadniającej w indywidualnej sprawie stwierdzenie przesłanek do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego – nie jest możliwe dokonanie merytorycznej oceny prawidłowości zastosowania w okolicznościach tej sprawy instytucji stwierdzenia wygaśnięcia mandatu skarżącego jako radnego rady miejskiej. Odnosząc się jednakże do argumentacji zarówno organu, jak i strony skarżącej wyrażonego w skardze, odpowiedzi na skargę, dalszych pismach procesowych oraz na rozprawie, Sąd za zasadne na tym etapie postępowania uznał wyrażenie oceny prawnej co do zasadniczych kwestii spornych w rozpoznawanej sprawie. Niesporne w sprawie zdaje się pozostawać, co potwierdza zaświadczenie Gminnej Spółki Wodnej w [...] z [...].06.2025 r. (przedłożone przez skarżącego), że pozostawał on członkiem zarządu tej spółki wodnej z przerwami od 2015 r., a ostatnio od [...].03.2020 r. do [...] marca 2025 r. W przedmiotowej sprawie konieczne było ustalenie czy Spółka Wodna w [...] prowadzi działalność, która pozwala na uznanie, że skarżący naruszył ustawowy zakaz łączenia funkcji radnego rady gminy z prowadzeniem działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której uzyskał mandat (zarządzaniem taką działalnością), określonej w odrębnych przepisach. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. Dz.U z 2024 r. poz. 236) podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach. W myśl definicji określonej w art. 3 tej ustawy, działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywania we własny imieniu i w sposób ciągły. Z kolei przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonująca działalność gospodarczą (art. 4 ust. 1). W tym miejscu wskazać trzeba na przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (publ. jak wcześniej wskazano). Zgodnie z przepisem art. 441 tej ustawy, spółki wodne oraz związki wałowe są niepublicznymi formami organizacyjnymi, które nie działają w celu osiągnięcia zysku, zrzeszają osoby fizyczne lub prawne na zasadzie dobrowolności i mają na celu zaspokajanie wskazanych przepisami ustawy potrzeb w zakresie gospodarowania wodami (ust. 1). Spółki wodne zapewniając zaspokojenie potrzeb zrzeszonych w nich osób w zakresie gospodarowania wodami, mogą podejmować prowadzenie działalności umożliwiającej osiągnięcie zysku netto, który przeznacza się wyłącznie na cele statutowe spółki wodnej (ust. 2). W myśl ust. 3 spółki wodne mogą być tworzone w szczególności do wykonywania, utrzymywania oraz eksploatacji urządzeń, w tym urządzeń wodnych, służących do: 1) zapewnienia wody dla ludności, w tym uzdatniania i dostarczania wody; 2) ochrony wód przed zanieczyszczeniem, w tym odprowadzania i oczyszczania ścieków; 3) melioracji wodnych oraz prowadzenia racjonalnej gospodarki na zmeliorowanych gruntach; 4) ochrony przed powodzią; 5) odwadniania gruntów zabudowanych lub zurbanizowanych. Spółki wodne prowadzą księgi rachunkowe oraz sporządzają sprawozdania finansowe zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (ust.4 ). Art. 442 p.w. stanowi, że do prowadzenia działalności, o której mowa w art. 441 ust. 3 pkt 1 i 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 8-10 i art. 12 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz przepisy wydane na podstawie art. 11 i art. 13 tej ustawy. Zgodnie z art. 443 p.w. spółki wodne mogą korzystać z pomocy finansowej państwa udzielanej w formie dotacji podmiotowej z budżetu państwa przeznaczonej na dofinansowanie działalności bieżącej w zakresie realizacji zadań związanych z utrzymaniem wód i urządzeń wodnych, z wyłączeniem zadań, na realizację których została udzielona inna dotacja (ust. 1). Spółki wodne mogą także korzystać z pomocy finansowej z budżetów jednostek samorządu terytorialnego na bieżące utrzymanie wód i urządzeń wodnych oraz na finansowanie lub dofinansowanie inwestycji (ust.2). Pomoc finansowa, o której mowa w ust. 2, polega na udzielaniu dotacji celowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych z budżetów jednostek samorządu terytorialnego (ust. 3). Zasady udzielania dotacji celowej, tryb postępowania w sprawie udzielania dotacji i sposób jej rozliczania określają organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego w drodze uchwały będącej aktem prawa miejscowego (ust. 4). Udzielenie dotacji celowej następuje na podstawie umowy zawartej przez jednostkę samorządu terytorialnego ze spółką wodną (ust. 5). W myśl art. 446 ust. 5 p.w. spółka wodna nabywa osobowość prawną z chwilą uprawomocnienia się decyzji starosty o zatwierdzeniu statutu tej spółki. Spółki wodne podlegają także wpisowi do systemu informacyjnego gospodarowania wodami prowadzonego przez Wody Polskie (art. 449). Organem wykonawczym spółki wodnej jest zarząd (art. 456 ust. 1 pkt 2 i art. 460 p.w.), który wykonuje uchwały walnego zgromadzenia, kieruje działalnością spółki wodnej, zarządza majątkiem spółki wodnej, prowadzi jej gospodarkę finansową i reprezentuje spółkę wodną na zewnątrz. Do właściwości zarządu należą także sprawy niezastrzeżone dla innych organów. W świetle powyższych przepisów nie ulega wątpliwości, że spółki wodne są jednostkami organizacyjnymi o szczególnym charakterze. Nie można z pewnością traktować ich analogicznie jak np. spółek prawa handlowego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w odniesieniu do spółek wodnych, co do zasady przyjmuje się, że wykazują one podobieństwo do przedsiębiorstw użyteczności publicznej ze względu na wykonywane przez nie zadania. W zakresie tworzenia i funkcjonowania spółek wodnych, z uwagi na wykonywane przez te podmioty zadania, ustawodawca przyznał daleko idące uprawnienia staroście, który zatwierdza statut spółki, co jest jednocześnie przesłanką nabycia przez osobowości prawnej, a także sprawuje nadzór i kontrolę nad działalnością spółki wodnej, orzekając w szczególności o nieważności uchwał, wstrzymaniu ich wykonania, rozwiązaniu zarządu, ustanawianiu zarządu komisarycznego, czy wreszcie rozwiązaniu spółki. Powoduje to, że spółki wodne stanowią odrębną od spółek osobowych i kapitałowych kategorię spółek służących realizacji celów publicznych nie obliczonych na osiąganie zysków, które z racji pełnionych funkcji pozostają pod silnym nadzorem starosty. Dlatego też spółki wodne określano jako spółki prawa administracyjnego. Wskazuje się także, że spółka wodna to podmiot praw utworzony przez osoby fizyczne i osoby prawne, w celu wykonywania zadań o charakterze publicznoprawnym, związanym z gospodarką wodną, przy czym poglądy te są uznawane za aktualne również w odniesieniu do kwalifikacji spółki wodnej w kontekście obecnie obowiązującej ustawy Prawo wodne (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2020 r., I OSK 1348/19, a także wyroki WSA w Gdańsku z 6 lutego 2019 r., II SAB/Gd 129/18 i WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 6 czerwca 2024 r. sygn. II SAB/Go 19/24). W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie zarówno stanowisko organu, jak i skarżącego co do tego, czy w przypadku członka zarządu spółki wodnej zachodzi przedmiotowa przeszkoda prawna do łączenia tej funkcji ze sprawowaniem funkcji radnego rady gminy – są częściowo niezasadne. Wykładnia przywołanych wyżej przepisów prawa prowadzi bowiem do wniosku, że spółki wodne zasadniczo mogą prowadzić działalność gospodarczą, co nie oznacza oczywiście, że każda z nich taką działalność prowadzi. Wynika to wprost z przepisów art. 441 ustawy Prawo wodne. Zgodnie bowiem z ust. 2 spółki wodne zapewniając zaspokojenie potrzeb zrzeszonych w nich osób w zakresie gospodarowania wodami, mogą podejmować prowadzenie działalności umożliwiającej osiągnięcie zysku netto, który przeznacza się wyłącznie na cele statutowe spółki wodnej. Jak już wskazano sam nakaz przeznaczenia osiągniętego w wyniku prowadzonej działalności zysku netto na cele statutowe spółki wodnej, nie oznacza, że konkretna działalność nie będzie miała charakteru działalności gospodarczej, o której mowa w art. 24f u.s.g. Brak jest jednak podstaw do generalizowania działalności wszystkich spółek wodnych w tym zakresie, które z uwagi na opisywany charakter i możliwą realizację różnych celów, odmienny zakres podmiotowy (np. uczestniczenie podmiotów publicznych, w tym gminy) może cechować znaczna różnorodność w zakresie prowadzonej przez nie działalności. Podkreślić należy, że ustawowy katalog celów utworzenia spółek wodnych określony w ust. 3 art. 441 p.w. jest katalogiem otwartym. Zgromadzony przez organ i przedstawiony Sądowi wraz ze skargą materiał dowodowy nie jest z pewnością w niniejszej sprawie wystarczający dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w zakresie umożliwiającym ocenę, czy Spółka Wodna w [...], której członkiem zarządu (zatem organu kierującego działalnością Spółki) pozostawał skarżący - prowadziła w spornym okresie w ogóle działalność, o której mowa w art. 24f ust. 1 u.s.g. Zważyć jednocześnie należy, że nie mogą stanowić dowodu potwierdzającego tę okoliczność błędnie zinterpretowane przez organ, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę (zatem nie można wykluczyć, że także błędnie ocenione na podstawie wcześniejszych opinii prawnych przez radę gminy) zaświadczenia wydane przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Bydgoszczy z [...] października 2024 r. ([...]) i [...] marca 2025 r. ([...]), z których wynika jedynie to, że Gminna Spółka Wodna w [...], która figuruje w systemie informacyjnym gospodarowania wodami Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie pod poz. 8881, "może prowadzić działalność gospodarczą zgodnie ze Statutem, który zatwierdził Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. [...]". Są to zatem podstawowe dane wynikające z prowadzonego przez organ PGWWP rejestru publicznego. Tymczasem organ wywiódł, że zaświadczenia te potwierdzają fakt prowadzenia przez ww. spółkę wodną działalności gospodarczej, co jest stwierdzeniem dowolnym w świetle zgromadzonego materiału dowodowego (por. str. 2 wers 1 odpowiedzi na skargę – k 43 akt sądowych). O ile zgodzić należy się z pełnomocnikiem organu, że powyższe zaświadczenia, zgodnie z art. 67 k.p.a. jako dokumenty urzędowe korzystają waloru wiarygodności i prawdziwości, jednak co najistotniejsze, a co zostało pominięte – wyłącznie w zakresie działania tego organu oraz w zakresie tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W ocenie Sądu zasadnie strona skarżąca zarzuca, że zaświadczenia te ani nie potwierdzają rzeczywistego prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę Wodną, ani też żaden przepis prawa nie upoważnia dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej do urzędowego stwierdzania takiego faktu. Na podstawie art. 449 ust. 2 p.w. wpis spółki wodnej do systemu informacyjnego gospodarki wodami (prowadzonego przez Wody Polskie) obejmuje: 1) nazwę, siedzibę, adres i przedmiot działania spółki wodnej; 2) imiona i nazwiska członków zarządu oraz sposób reprezentowania spółki wodnej; 3) czas trwania spółki wodnej; 4) dane dotyczące decyzji starosty o zatwierdzeniu statutu. Z kolei niezasadne jest stanowisko skarżącego, który własne twierdzenie, że ww. spółka wodna nie prowadzi działalności, zdaje się wywodzić z błędnej wykładni cytowanych przepisów i przyjęcia, iż spółka wodna z uwagi na swój szczególny charakter, w ogóle nie może prowadzić działalności gospodarczej. Nawet bowiem działalność, o której mowa w art. 441 ust. 2 ustawy Prawo wodne nie stanowi takiej działalności, skoro zysk z niej może być wykorzystany wyłącznie na cele statutowe. To stanowisko z podanych wyżej powodów należy uznać za wadliwe. Przy czym błędne przekonanie skarżącego, a nawet samej spółki wodnej, co do obiektywnego charakteru prowadzonej przez nią, chociażby w części działalności, nie oznacza, że konkretna spółka wodna nie prowadzi faktycznie działalności gospodarczej, w tym z wykorzystaniem mienia gminy. W konsekwencji może ewentualnie zaistnieć i taka sytuacja, że osoba sprawująca funkcję członka zarządu spółki wodnej (organu zarządzającego), w sytuacji objęcia mandatu radnego rady tej gminy, znajdzie się sytuacji kolizji interesów określonej w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Będzie to wówczas wywoływało wszystkie konsekwencje wynikające z tej normy prawnej. Ta jednak okoliczność w niniejszej sprawie nie została przez radę gminy prawidłowo ustalona, a tym bardziej wyjaśniona w motywach skarżonej decyzji. Czyni to przedwczesnym odnoszenie się przez Sąd do zarzutów skargi dalej idących niż wyżej wskazane istotne naruszenia prawa. Niezasadne okazały się jednak zarzuty skargi naruszenia art. 383 § 1 pkt 5 § 2, § 5 i § 6 Kodeksu wyborczego dotyczące naruszenia terminu wydania uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego. Organ zaprezentował prawidłową wykładnię przepisów prawa co do odmiennego charakteru i skutków prawnych niezachowania wskazywanych terminów. W rozpoznawanej sprawy stwierdzenie przez Burmistrz Miasta i Gminy wygaśnięcia mandatu radnego nastąpiło z powołaniem się na przyczynę określoną w art. 383 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego, zgodnie z którym wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. W myśl § 2 w takiej sytuacji rady gminy stwierdza wygaśnięcie mandatu radnego, w drodze uchwały, w terminie miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Analiza istoty tej instytucji oraz całości przepisów nie budzi wątpliwości, że ów miesięczny termin jest dla rady gminy wyłącznie terminem instrukcyjnym. Jego uchybienie zatem nie niweczy uprawnienia i jednocześnie obowiązku rady gminy dla stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radego w każdym przypadku, gdy ziści się tego ustawowa przesłanka. Termin ten ma w istocie zapewnić sprawność działania organu stanowiącego w tym zakresie, celem jak najszybszego wyeliminowania stanu niezgodnego z prawem. Z kolei z przepisu § 5 art. 383 k.w. wynika bezpośrednio dla każdego radnego, jeżeli przed dniem wyboru wykonywał funkcję lub prowadził działalność, o której mowa w § 1 pkt 5, obowiązek zrzeczenia się funkcji lub zaprzestania prowadzenia działalności w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Jest to termin ustawowo zastrzeżony dla wyeliminowania niedopuszczalnego kumulowania niedających się zdaniem ustawodawcy pogodzić funkcji lub działalności ze sprawowaniem mandatu radnego. W ten sposób ustawodawca dał radnemu czas na ewentualne uregulowanie i zakończenie prowadzenia działalności pozostającej w kolizji z funkcją radnego rady gminy. W tym zatem ściśle określonym terminie ustawodawca dopuścił czasowe łączenie spornych funkcji lub działalności, uznając go za wystarczający na podjęcie działań i ewentualnych decyzji, co do wyboru jednej z nich (np. zrzeczenia się mandatu radnego). W § 6 ustawy równie jednoznacznie określono konsekwencje prawne, w przypadku niezrzeczenia się funkcji lub niezaprzestania prowadzenia działalności przez radnego w terminie, o którym mowa w § 5. W takiej sytuacji rada gminy obligatoryjnie stwierdza wygaśnięcie mandatu radnego, w drodze uchwały, w ciągu miesiąca od upływu tego terminu. Zgodnie z powyższym trzymiesięczny termin dla radnego na zrzeczenie się funkcji lub zaprzestanie prowadzenia działalności (lub zarządzeniem nią) ma charakter terminu zawitego. Jego upływ wywołuje określone w ustawie skutki prawne, których nie można "odwrócić", "przedłużyć". Z kolei niedochowanie przez radę gminy terminu do wydania, w przypadku spełnienia tej przesłanki, stosowanej uchwały w ciągu miesiąca od upływu tego terminu, co prawda nie zasługuje na aprobatę, jednak nie ma wpływu na możliwość i obowiązek wydania stosownej uchwały. W przypadku niewykonania tego obowiązku ustawodawca przewidział procedurę zastępczą. Zatem ewentualna niewiedza, czy nawet wadliwa ocena przez radę gminy okoliczności danej sprawy co do tego czy zaistniała, czy nie, przesłanka wygaśnięcia mandatu radnego, i w konsekwencji wydanie jej z przekroczeniem ww. terminu, nie ma istotnego wpływu na ocenę legalności podjęcia spornej uchwały. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd zważył, że zaskarżona uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 91 u.s.g., co na zasadzie art. 147 p.p.s.a. skutkowało stwierdzeniem jej nieważności. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964), Sąd zasądził od Gminy [...] na rzecz skarżącego zwrot niezbędnych kosztów niniejszego postępowania w wysokości 497 złotych, obejmujących wynagrodzenie reprezentującego skarżącego adwokata (480 zł) oraz uiszczoną opłatę skarbową od przedłożonego pełnomocnictwa (17 zł).