I OSK 1348/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-04-29
Skład orzekający: Przemysław Szustakiewicz, Małgorzata Borowiec, Ewa Kręcichwost - Durchowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka wodna, której członkami są jednostki samorządu terytorialnego, wykonująca zadania publiczne związane z gospodarką wodno-ściekową i dysponująca majątkiem publicznym, jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Spółka wodna, której członkami są jednostki samorządu terytorialnego, wykonująca zadania publiczne związane z gospodarką wodno-ściekową i dysponująca majątkiem publicznym, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacje dotyczące realizacji inwestycji publicznych finansowanych ze środków publicznych stanowią informację publiczną, podczas gdy dane techniczne dotyczące sposobu funkcjonowania i eksploatacji urządzeń nie mają takiego charakteru.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Spółki z wnioskiem o udostępnienie dokumentacji związanej z wyborem i eksploatacją dmuchaw promieniowych zainstalowanych na oczyszczalni ścieków. Spółka odmówiła udostępnienia informacji, uznając je za niebędące informacją publiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał Spółkę do rozpatrzenia części wniosku, uznając te żądania za dotyczące informacji publicznej, a pozostałe za dane techniczne. Spółka oraz skarżący wnieśli skargi kasacyjne od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi kasacyjne Spółki W. oraz A. S.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Spółki [...] z siedzibą w S. oraz A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 lutego 2019 r. sygn. II SAB/Gd 129/18 w sprawie ze skargi A. S. na bezczynność Spółki [...] z siedzibą w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargi kasacyjne, 2. zasądza od Spółki [...] z siedzibą w S. na rzecz A. S. 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
I OSK 1348/19
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. II SAB/Gd 129/18, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym skargi A. S. (dalej jako: "skarżący") na bezczynność Spółki W. z siedzibą w S. (dalej jako: "Spółka") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zobowiązał Spółkę do rozpatrzenia punktów 1, 2, 3, 4,15 wniosku skarżącego z 23 października 2018 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności (pkt 1), stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3), zasądził od Spółki na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 4).
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Pismem z dnia 23 października 2018 r., wniesionym za pomocą poczty elektronicznej, skarżący zwrócił się do Spółki z wnioskiem o udostępnienie, poprzez przekazanie drogą elektroniczną, dokumentacji związanej z wyborem i eksploatacją dmuchaw promieniowych typu AT-150 - 3 sztuki i AT-200 - 3 sztuki, zainstalowanych na dwóch stacjach dmuchaw na oczyszczalni ścieków w S. w ramach projektu "[...]" wskazując, aby przekazana dokumentacja obejmowała w szczególności:
1. termin zainstalowania i uruchomienia dmuchaw;
2. termin okresu gwarancji żądanej w umowie generalnej;
3. termin okresu gwarancji jaki został ostatecznie zrealizowany;
4. ewentualne przyczyny przedłużenia okresu gwarancyjnego;
5. jakie i ile podzespołów dmuchaw uległo awarii w okresie gwarancyjnym oraz w okresie całkowitym eksploatacji, ze wskazaniem daty awarii i czasu postoju do momentu naprawy, wskazując, że dotyczy to zwłaszcza: silników głównych wysokoobrotowych o mocy 112 kW i 150 kW oraz ich łożysk; silników elektrycznych wentylatorów; przemienników wysokiej częstotliwości współpracujących z głównymi silnikami elektrycznymi; falowników wentylatorów; sterowników i wyświetlaczy; innych podzespołów;
6. czy zainstalowane w obudowie dmuchaw przemienniki wysokiej częstotliwości posiadały filtry wyższych harmonicznych oraz czy były dostarczone wraz z dmuchawami;
I OSK 1348/19
7. czy dmuchawy pracują na parametrach pierwotnie wymaganych w SWIZ, tj. dmuchawy AT-150 — Q=4300 Nm3/h przy Ʌp=80 kPa oraz czy okresowo wychładzają są na biegu jałowym (tj. przy obrotach 9000 do 16000 obr/min i Q=ok. 20 Nm3/min przy Ʌp=ok. 18 kPa); jaki jest czas ich wychłodzenia oraz jaki jest czas ich pracy do momentu wychładzania dla w/w parametrów z określeniem powyższych danych również dla dmuchawy AT-200 - Q=5500 Nm3/h przy Ʌp=80 kPa;
8. przy jakich parametrach pracują obecnie dmuchawy, w okresie letnim i zimowym, ze wskazaniem średniej wydajności, ciśnienia i mocy chwilowej;
9. czy dmuchawy, przy obecnym obciążaniu wyłączają się celem wychłodzenia, tzn. czy przychodzą w stan biegu jałowego;
10. czy w posiadanej przez Spółkę dokumentacji techniczno-ruchowej znajdują się zapisy limitujące ilość uruchomień (startów) na godzinę oraz czas oczekiwania na ponowny start;
11. czy jest limitowana ilość uruchomień dmuchawy na biegu w ciągu dnia a jeżeli tak to jaka ilość;
12. czy jest określony czas wychładzania dmuchawy na biegu jałowym oraz czy jest on obowiązkowy;
13. czy dmuchawa po wyłączeniu (stop) przechodzi najpierw w stan biegu jałowego (ile minut) a dopiero potem wyłącza się;
14. jaki długi jest czas — blokada w oczekiwaniu na ponowny start;
15. jaki był koszt kompletu filtrów dla jednej dmuchawy w okresie gwarancji;
16. inne informacje istotne dla eksploatacji.
W odpowiedzi, w piśmie z 31 października 2018 r., Spółka wskazała, że dane zwarte we wniosku nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1380 ze zm., zwanej dalej u.d.i.p.), a dane techniczne dotyczące dmuchaw można uzyskać bezpośrednio od producenta.
W piśmie z 8 listopada 2018 r. skarżący ponowił swój wniosek zawarty w piśmie z 23 października 2018 r.
W piśmie z 21 listopada 2018 r. Spółka podtrzymała swoje stanowisko w sprawie i podkreśliła, że nie jest spółką komunalną i nie dysponuje majątkiem publicznym a dane techniczne dotyczące dmuchaw dostępne są w folderach i katalogach producenta.
I OSK 1348/19
Skargę na bezczynność Spółki w udostępnieniu informacji publicznej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł skarżący, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p. i wnosząc o: zobowiązanie Spółki do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 23 października 2018 r., stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości i zasądzenia od Spółki na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący podkreślił, że informacje, o które wystąpił dotyczą realizacji inwestycji publicznej na podstawie umowy o zamówienie publiczne. Inwestycja finansowana była ze środków publicznych a Spółka jest spółką wodną wpisaną do katastru spółek wodnych prowadzonego przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. i stanowi własność jednostek samorządu terytorialnego.
W odpowiedzi na skargę Spółka wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018 r., poz. 1380 ze zm. - dalej jako "u.d.i.p."), wynika, że wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony albo przez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno – technicznej) albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy, albo przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2, gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Ponadto, z art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1) a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Na skutek przeprowadzonej analizy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej będziemy mieć do czynienia wtedy, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do
I OSK 1348/19
powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo nie wyda na zasadach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji.
W ocenie Sądu Spółka, w świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., jest podmiotem zobowiązywanym do udzielenia będącej w jego posiadaniu informacji publicznej. Uzasadniając stanowisko Sąd przywołał treść art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. oraz wskazał, że ze statutu Spółki wynika, iż jest ona osobą prawną, która działa w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r., poz. 2268). Celem Spółki jest zapewnienie zaspokajania potrzeb zrzeszonych w niej osób, w szczególności ochrona wód przed zanieczyszczeniem, w tym odprowadzanie i oczyszczanie ścieków, a w szczególności: budowa, rozbudowa i modernizacja oczyszczalni ścieków, kolektorów, przepompowni i systemów kanalizacji sanitarnej w powiecie p., utrzymanie i eksploatacja oczyszczalni ścieków, kolektorów, przepompowni i systemów kanalizacji sanitarnej oraz urządzeń służących do ochrony wód przed zanieczyszczeniem, prowadzenie racjonalnej gospodarki wodno – ściekowej na terenie objętym działalnością Spółki, wytwarzanie i wykorzystywanie dla potrzeb bieżącego funkcjonowania oczyszczalni energii odnawialnej, gospodarcze wykorzystanie substancji zawartych w ściekach jako sposobu na utylizację osadów powstających w procesie ochrony wód a także prowadzenie prac badawczo – projektowych i wdrożeniowych w zakresie ochrony wód przed zanieczyszczeniem. Do osiągniecia celów Spółki służą: składki i inne świadczenia jej członków oraz osób fizycznych i prawnych nie będących członkami Spółki, przychody i zyski z działalności gospodarczej Spółki oraz środki uzyskane w postaci dotacji, pożyczek, kredytów i darowizn. Z załącznika nr 1 do Statutu Spółki wynika przy tym, że członkami Spółki na dzień 17 kwietnia 2018 r. jest Gmina P., Gmina Miasto P., Gmina Miasto J. i Gmina W. Następnie Sąd podał, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2018 r., poz. 994 ze zm. – dalej jako "u.s.g.") Spółka wykonuje zadania publiczne i dysponuje majątkiem publicznym.
Następnie Sąd przytoczył treść art. 441 ustawy Prawo wodne, po czym powołał poglądy, zgodnie z pierwszym z nich w czasie obowiązania poprzedniej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne przyjmowano, że spółki wodne wykazują duże podobieństwo do przedsiębiorstw użyteczności publicznej ze względu na wykonywane przez nie zadania. W zakresie tworzenia i funkcjonowania spółek wodnych właśnie z
I OSK 1348/19
uwagi na wykonywane przez spółki wodne zadania przysługują daleko idące uprawnienia staroście, który zatwierdza statut spółki, co jest jednocześnie przesłanką nabycia przez osobowości prawnej, a także sprawuje nadzór i kontrolę nad działalnością spółki wodnej, orzekając w szczególności o nieważności uchwał, wstrzymaniu ich wykonania, rozwiązaniu zarządu, ustanawianie zarządu komisarycznego, czy wreszcie rozwiązaniu spółki Powoduje to, że spółki wodne stanowią odrębną od spółek osobowych i kapitałowych kategorię spółek służących realizacji celów publicznych nie obliczonych na osiąganie zysków, które z racji pełnionych funkcji pozostają pod silnym nadzorem starosty. Dlatego też spółki wodne obok spółek utworzonych do zarządzania wspólnotami gruntowymi określano jako spółki prawa administracyjnego. Sąd wskazał także, że spółka wodna to podmiot praw utworzony przez osoby fizyczne i osoby prawne, w celu wykonywania zadań o charakterze publicznoprawnym, związanym z gospodarką wodną. W ocenie Sądu poglądy te zachowały aktualność również w odniesieniu do kwalifikacji spółki wodnej w kontekście aktualniej obowiązującej ustawy Prawo wodne.
Sąd ocenił, że w niniejszej sprawie żądania zawarte w punkcie 1, 2, 3, 4 i 15 wniosku skarżącego z 23 października 2018 r., jako żądania dotyczące wykonania zadania publicznego i dysponowania majątkiem publicznym, stanowiły żądanie udzielenia informacji publicznej. Spółka nie kwestionowała zawartego w skardze stwierdzenia, że informacje objęte wnioskiem dotyczą realizacji inwestycji publicznej na podstawie umowy o zamówienie publiczne, która finansowana była ze środków publicznych, wskazując na techniczny charakter żądanej informacji.
W związku z powyższym Sąd stwierdził, że punkt 1, 2, 3, 4 i 15 wniosku skarżącego, powinien zostać rozpoznany przez Spółkę albo poprzez udzielenie informacji w formie czynności materialno – technicznej albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.i.d.p., bądź decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2 u.i.d.p., gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Spółka z obowiązku tego się jednak nie wywiązała, dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zobowiązał Spółkę do rozpatrzenia punku 1, 2, 3, 4 i 15 wniosku skarżącego z 23 października 2018 r. w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności. W ocenie Sądu bezczynność organu nie wyczerpywała jednak przesłanki rażącego naruszenia prawa, gdyż wynikała z
I OSK 1348/19
błędnej oceny prawnej, nie zaś celowego działania, mającego uniemożliwić uzyskanie wnioskowanej informacji.
Jednocześnie, Sąd uznał, że żądania zawarte w punktach od 5 do 14 i w punkcie 16 wniosku skarżącego z 23 października 2018 r. nie stanowiły żądania udzielania informacji publicznej. Żądania te dotyczyły udostępnienia technicznych informacji w zakresie eksploatacji i zasad działania dmuchaw. Wszystkie te dane techniczne dotyczące dmuchaw i sposobu ich działania nie są informacją publiczną. W ocenie Sądu stanowią one jedynie techniczną strefę funkcjonowania narzędzia, którym posługuje się organ realizując zadania publiczne. Zatem Spółka uczyniła zadość wystosowanemu w tym zakresie do niej wezwaniu odpowiadając w piśmie z 31 października 2018 r., że żądana informacja nie jest informacją publiczną.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Spółka, zaskarżając go w zakresie punktu 1, 2 oraz 4. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 1 pkt 5 u.i.d.p. poprzez jego błędną wykładnię, a przez to niewłaściwie uznanie, iż Spółka jest podmiotem reprezentującym inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne, zobowiązanym do udzielenia będącej w jej posiadaniu informacji publicznej;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 i 2 w zw. z art. 6 ust. 1 u.i.d.p. w zw. z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez przypisanie żądanym przez skarżącego informacjom przymiotu informacji publicznej, a w konsekwencji przyjęcie, że Spółka pozostawała w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, co stanowi o błędnej wykładni oraz niewłaściwym zastosowaniu powyższych przepisów,
3. naruszenie przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik postępowania, tj. art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. poprzez rozpoznanie kompetencji orzeczniczej, gdy brak jest po temu podstaw z uwagi na brak po stronie Spółki uprawnienia do podejmowania czynności z zakresu administracji publicznej w ramach obowiązków wynikających z przepisów prawa.
4. naruszenie przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik postępowania, tj. art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zakresie, w jakim przepisy ten nakazują sądowi przedstawienie w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy oraz wydanie wyroku na podstawie akt sprawy, poprzez niedostateczne wyjaśnienie motywów podjętego rozstrzygnięcia, w tym z jakich powodów Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej oraz na podstawie jakich
I OSK 1348/19
dowodów Sąd uznał, że informacje, do których udostępnienia zobowiązano Spółkę, stanowią informację publiczną, co skutkowało przyjęciem merytorycznie błędnych ustaleń, niezgodnych ze stanem rzeczywistym oraz nie wynikających z akt sprawy okoliczności i dowodów zawartych.
Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie pkt 1, 2 oraz 4 oraz zasądzenie na rzecz Spółki kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł także A. S., zaskarżając go w zakresie pkt 3. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:
- naruszenie prawa materialnego tj. art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p. przez błędną wykładnię i zastosowanie, polegające na przyjęciu, że objęte wnioskiem z dnia 23 października 2018r. żądanie udostępnienia informacji publicznej w zakresie pkt 5-15 i 16 nie mają charakteru informacji publicznej, a dokumentu wewnętrznego.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie pkt 3 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej jako "p.p.s.a".), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Wskazać należy, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod
I OSK 1348/19
zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, Lex nr 1217424; wyrok NSA z 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, Lex nr 596025; wyrok NSA z 4 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 402/13, Lex nr 1488113). W niniejszej sprawie jednak, mając na uwadze charakter podniesionych zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny dokona łącznie oceny zaskarżonego wyroku, odnosząc się do istoty postępowania kontrolowanego przez Sąd pierwszej instancji.
Skargi kasacyjne nie zasługiwały na uwzględnienie.
Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej Spółki W. (dalej jak Spóka"), zauważyć należy, zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się wokół zagadnienia, czy Spółka jest podmiotem zobowiązanym, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., do udzielenia informacji publicznej. Dlatego wskazać trzeba, że zgodnie z ww. przepisem obowiązki związane z udostępnianiem informacji publicznej spoczywają poza władzami publicznymi oraz innymi podmiotami wykonującymi zadania publiczne - na podmiotach: 1) wykonujących zadania publiczne; 2) dysponujących majątkiem publicznym; 3) w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego mają pozycje dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Przy czym w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że treść art. 4. ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. wskazuje, że wystarczy spełnienie jednej z przesłanek wymienionych w tym przepisie, aby uznać, że podmiot jest obowiązany do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony m.in. w wyroku NSA z 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10 (wyrok dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem cbois.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA"), że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się zakresem podmiotowym bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 powołanej ustawy zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty nie będące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane
I OSK 1348/19
"zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli.
Należy przypomnieć, że członkami Spółki są Gmina Miasto P., Gmina P., Gmina Miasto J. i Gmina W. Dlatego zasadnie Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 13 ustawy o samorządzie gminnym zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności, zadania własne, obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz. Zauważył także, że w statucie Spółki określono, iż celem Spółki jest zapewnienie zaspokajania potrzeb zrzeszonych w niej osób, w szczególności ochrona wód przed zanieczyszczeniem, w tym odprowadzanie i oczyszczanie ścieków, a w szczególności: budowa, rozbudowa i modernizacja oczyszczalni ścieków, kolektorów, przepompowni i systemów kanalizacji sanitarnej w powiecie, utrzymanie i eksploatacja oczyszczalni ścieków, kolektorów, przepompowni i systemów kanalizacji sanitarnej oraz urządzeń służących do ochrony wód przed zanieczyszczeniem, prowadzenie racjonalnej gospodarki wodno – ściekowej na terenie objętym działalnością Spółki, wytwarzanie i wykorzystywanie dla potrzeb bieżącego funkcjonowania oczyszczalni energii odnawialnej, gospodarcze wykorzystanie substancji zawartych w ściekach jako sposobu na utylizację osadów powstających w procesie ochrony wód a także prowadzenie prac badawczo – projektowych i wdrożeniowych w zakresie ochrony wód przed zanieczyszczeniem.
W konsekwencji prawidłowe jest stanowisko Sądu pierwszej instancji, że Spółka wykonuje zadania publiczne.
Słusznie także Sąd pierwszej instancji stwierdził, że Spółka dysponuje majątkiem publicznym, skoro wykonuje powierzone jej zadania ze środków pochodzących przynajmniej w części ze środków publicznych, choćby składek i innych świadczeń jej członków, a którymi są jednostki samorządu terytorialnego (gminy członkowskie).
Z uwagi na powyższe, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Spółka spełnia warunki podmiotowe z art. 4 ust.1 pkt 5 u.i.d.p. i jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.
I OSK 1348/19
Za nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 i 2 u.d.i.p. w związku z art. 6 u.d.i.p i art. 61 ust.1 Konstytucji RP.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP: "Obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Stosownie zaś do regulacji art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Z kolei, przepis art. 6 ust. 1 ustawy wymienia przykładowe rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, na co wskazuje zwrot "w szczególności". Dlatego nie ulega wątpliwości, że informacje, o których udzielenie zwrócił się skarżący w pkt 1, 2, 3, 4 i 15, stanowią informację publiczną. Dotyczą bowiem realizacji inwestycji, realizowanej na podstawie umowy o zamówienie publiczne, która była realizowana ze środków publicznych, i wiążą się z kwestią przebudowy oczyszczalni ścieków tj. zadaniem publicznym.
Nieuprawniony jest również zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlega rozpatrzeniu w drodze czynności materialno-technicznej (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.) lub decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. i art. 16 u.d.i.p.). Zatem w przypadku niepodjęcia przez adresata wniosku takich prawnych form działania, strona może zwalczać stan bezczynności w drodze skargi na bezczynność organu w trybie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
Jako bezzasadny ocenić należy zarzut naruszenia art.141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten Sąd pierwszej instancji możne naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji
I OSK 1348/19
orzeczenia. Polemika z merytorycznym stanowiskiem sądu pierwszej instancji nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Jak wskazuje się bowiem jednolicie w orzecznictwie, poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. wyrok NSA z 26 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 1131/13; wyrok NSA z 20 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2081/13; wyrok NSA z 12 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2338/13; wyrok NSA z 18 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 1779/13, wyrok NSA z 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1995/16, CBOSA). Uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku sporządzone zostało w sposób umożliwiający odtworzenie przesłanek, jakimi kierował się Sąd pierwszej instancji oddalając skargę, jak również zawiera wszystkie elementy wymienione w tym przepisie.
Chybiony jest zarzut również naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (..) " Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd w procesie kontroli sądowoadministracyjnej bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem - co do zasady - materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem. Wskazany wyżej przepis mógłby zostać naruszony, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza bowiem jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy (por. wyrok NSA z 7 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2374/11, Lex nr 1296049). Sytuacja tego rodzaju w rozpoznanej sprawie nie zachodziła.
Nie zasługiwał na uwzględnienie sformułowany w skardze kasacyjnej A. S. zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który zdaniem skarżącego kasacyjnie polega na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że informacje objęte wnioskiem z dnia 23 października 2018 r. w pkt 5-15 i 16 stanowią dokument wewnętrzny. Odnosząc się do powyższego zarzutu wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że rezultaty wykładni językowej, celowościowej i systemowej przepisu art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji wskazują na to, że prawo do informacji publicznej to prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji, tj. o takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana (a zatem skierowana bezpośrednio) na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest
I OSK 1348/19
tożsame z każdym przejawem aktywności tych organów, w tym aktywnością związaną z wewnętrzną organizacją funkcjonowania tych podmiotów (zob. wyrok NSA z 26 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1821/17 i powołane tam orzecznictwo, CBOSA). Niejednokrotnie też zauważano, że zasadniczo dokumentacja o charakterze wewnętrznym bądź też aktywność o charakterze technicznym stanowią taki rodzaj aktywności podmiotu, który nie jest nośnikiem informacji publicznej. Jest to uzasadnione chociażby przyczynami związanymi z potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa i integralności danego narzędzia przed ingerencją tak wewnętrzną jak i zewnętrzną. Należy każdorazowo oddzielać problematykę regulowaną ustawą o dostępie do informacji publicznej, od problematyki związanej z techniczną sferą funkcjonowania narzędzi, jakimi organ posługuje się realizując zadania publiczne. Udostępnianie informacji technicznych np. wskazujących na częstotliwość logowania się do danego narzędzia, czy przedstawiających okresy aktywności lub zmniejszonej aktywności w systemie teleinformatycznym organu, może prowadzić do ujawnienia danych mających istotny wpływ np. na bezpieczeństwo danego narzędzia informatycznego (okresy kiedy będzie mniej lub bardziej podatne na ataki). Z tego powodu dane takie, mające w zasadzie charakter techniczny, nie będą stanowić informacji publicznej ( zob. wyrok NSA z 12 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1648/17 CBOSA). Nie są taką informacją dokumenty związane z planowaniem działalności podmiotu, jak wewnętrzna korespondencja urzędowa o charakterze roboczym, odnosząca się jedynie do spraw organizacyjnych i porządkowych, i nie umieszczona w aktach sprawy, czy też informacje techniczne, dotyczące np. sposobu funkcjonowania danego narzędzia użytkowanego przez organ. Nie stanowią one dokumentu urzędowego, a należy je kwalifikować jako dokumenty wewnętrzne (por. m.in. wyrok NSA z dnia 15 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 707/10, CBOSA). Skoro pytania zawarte w wyżej wskazanych punktach dotyczą danych technicznych dmuchaw, sposobu ich funkcjonowania i eksploatacji, to prawidłowo uznał Sąd pierwszej instancji, że nie stanowią one informacji publicznej.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargi kasacyjne.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. mając na względzie uchwałę składu 7 sędziów NSA z dnia 19 listopada 2012r. sygn. akt II FPS 4/12, zgodnie z którą artykuł 204 i art. 205 § 2-4 w związku z art. 207 § 1 p.p.s.a. stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez
I OSK 1348/19
profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną. W tej sytuacji, wobec oddalenia skargi kasacyjnej Spółki od wyroku oddalającego skargę Naczelny Sąd Administracyjny zasądził na rzecz A. S. koszty zastępstwa procesowego w kwocie określonej zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło