II SA/Bd 340/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kosztów badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w T. na podstawie art. 267 § 1 pkt 4, art. 269, art. 270a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) w zw. z art. 8, art. 23b ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm.) oraz w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie ryczałtowych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzane przez laboratoria celne (Dz. U. Nr 94, poz. 913 ze zm.), obciążył M. sp. z o.o. w B. kosztami badania sprawdzającego automatu S. B., nr fabryczny [...], nr rejestracyjny [...] w wysokości 900 zł w związku z przeprowadzeniem przez upoważnioną przez Ministra Finansów jednostkę badającą, tj. Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. badania sprawdzającego automatu, zakończonego wydaniem opinii technicznej, w której potwierdzono, że ww. automat nie spełnia warunków określonych w ustawie o grach hazardowych. Spółka zobowiązana została do zapłacenia wskazanej kwoty w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia, w dniu [...] października 2014 r., Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B., działając z upoważnienia Ministra Finansów, wydał opinię techniczną Nr [...] z negatywnym wynikiem z badania sprawdzającego ww. automatu o niskich wygranych. Z opinii wynika, że automat nie spełnia warunków określonych w ustawie, w związku z czym, na podstawie art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych należało kosztami badania sprawdzającego obciążyć podmiot eksploatujący ten automat. We wniesionym od powyższego postanowienia zażaleniu spółka zarzuciła zakwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych. Spółka podniosła, że zgodnie z treścią art. 129 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, którym ich udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 527/12, wnosząca zażalenie wskazała, że ustawa o grach hazardowych w części, w jakiej zawiera ona przepisy istotnie ograniczające, a nawet stopniowo uniemożliwiające prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych, podlega notyfikacji Komisji Europejskiej w trybie art. 8 ust. 1 dyrektywy, a notyfikacja, jak wskazała odwołująca się, nie została przeprowadzona. W związku z powyższym, art. 129 ust. 1 i 3 ustawy o grach hazardowych nie mógł stanowić podstawy dla przeprowadzenia czynności sprawdzających. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w T., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 239 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 8 oraz art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że obowiązek przeprowadzania badań sprawdzających automatów o niskich wygranych obowiązuje od dnia 14 lipca 2011 r. i wprowadzony został ustawą z dnia 26 maja 2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 134, poz. 779 ze zm.) poprzez dodanie do tekstu ustawy o grach hazardowych przepisów art. 23a - art. 23f. Organ zwrócił uwagę, że art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych nie narusza prawa unijnego w zakresie procedury udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych, tj. dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 2008 r. (Dz.U.UE.L. 1998.204.37), ponieważ projekt ustawy zmieniającej został notyfikowany Komisji Europejskiej w dniu 16 września 2010 r. (nr 2010/0622/PL), a okres obowiązkowego wstrzymania procedury legislacyjnej upłynął 17 grudnia 2010 r. Zgodnie z treścią Dyrektywy 98/34/WE wszystkie państwa członkowskie muszą być powiadamiane o przepisach technicznych planowanych przez inne państwa członkowskie. Dla zapewnienia tego celu Komisja Europejska ma zapewniony bezwzględny dostęp do niezbędnej informacji technicznej przed przyjęciem przepisów technicznych. Państwa członkowskie są zobowiązane powiadamiać Komisję o swoich projektach w dziedzinie przepisów technicznych. Organ wskazał na art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34 obejmujący zakres pojęcia "przepisów technicznych", zwracając jednocześnie uwagę na wątpliwości co do charakteru prawnego przepisów ustawy o grach hazardowych jako przepisów o charakterze technicznym w rozumieniu ww. Dyrektywy i rozporządzenia. Wątpliwości te zostały rozważone przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w ramach pytania prejudycjalnego (wyrok TSUE z 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11, C-217/11, które dotyczyło ewentualnego charakteru technicznego przepisu art. 129 ust. 2, art. 135 ust. 2 i art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych). TSUE nie wskazuje wprost, jakie przepisy ustawy o grach hazardowych należy uznać za przepisy techniczne stwierdzając, że analizowane przepisy ustawy o grach hazardowych stanowią potencjalnie, a więc hipotetycznie przepisy techniczne. Zdaniem organu, z definicji gry na automacie o niskich wygranych, określonej w art. 129 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, nie wynikają warunki uniemożliwiające prowadzenie gier na automatach poza kasynami i salonami gier albo mogące wpływać na sprzedaż takich automatów, czyli przepis ten nie może być uznany za "techniczny" w rozumieniu przepisów unijnych i ww. wyroku TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. W związku z powyższym organ uznał, że nie należało dokonywać jakichkolwiek ustaleń faktycznych, ani przeprowadzenia postępowania dowodowego w związku z oceną art. 129 ust 1 i 3 ustawy o grach hazardowych w przedmiotowej sprawie. Organ drugiej instancji zwrócił uwagę na to, że zaskarżone postanowienie, podstawę wydania którego stanowił art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych, zostało wydane w toku postępowania o cofnięcie rejestracji automatu do gier o niskich wygranych i miało charakter wpadkowy. W związku z powyższym ocenie podlega wyłącznie wystąpienie tych okoliczności, które uzasadniały bądź nie uzasadniały nałożenia na stronę kosztów badania sprawdzającego. Nie ma wątpliwości, że w niniejszej sprawie wystąpiły wyczerpujące przesłanki upoważniające organ do obciążenia spółki kosztami badania sprawdzającego, bowiem w wyniku jego przeprowadzenia przez upoważnioną do tego jednostkę stwierdzono, iż badany automat nie spełnia wymagań określonych przepisami prawa. Tym samym organ miał podstawę do zastosowania art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych, zgodnie z którym w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosła M. sp. z o.o. w B., zarzucając zaskarżonego postanowieniu naruszenie art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych. Zarzuty skargi stanowią w istocie powtórzenie zarzutów zawartych w zażaleniu od postanowienia organu pierwszej instancji, sprowadzając się do wskazania, że zdaniem skarżącej, art. 129 ust. 1 i 3 ustawy o grach hazardowych nie mógł stanowić podstawy dla przeprowadzenia czynności sprawdzających z uwagi na brak notyfikacji Komisji Europejskiej ustawy o grach hazardowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwana P.p.s.a.) Z powyższego wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Wskazana regulacja nie pozostawia wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę badanego rozstrzygnięcia, jak również poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu I instancji, stanowią przepisy ustawy o grach hazardowych. Zgodnie z art. 23b cyt. ustawy, na pisemne żądanie naczelnika urzędu celnego, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu (ust. 1); w żądaniu, o którym mowa w ust. 1, wskazuje się automat lub urządzenie do gier podlegające badaniu sprawdzającemu, jednostkę badającą przeprowadzającą badanie oraz podmiot, któremu automat lub urządzenie ma być przekazane w celu przeprowadzenia badania, i termin tego przekazania (ust. 2); badanie sprawdzające przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, w terminie nie dłuższym niż 60 dni od dnia otrzymania zlecenia (ust. 3); koszty badań sprawdzających nie powinny przekraczać średnich stawek stosowanych za dany rodzaj badania (ust. 4); w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie (ust. 5). Zwrócić także uwagę należy na to, że przepis art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych, mocą którego na skarżącą nałożony został obowiązek poniesienia kosztów badania sprawdzającego, jest przepisem odrębnym, o którym mowa w art. 267 § 1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa. W sprawie niniejszej badanie automatu wykonane zostało przez upoważnioną przez Ministra Finansów jednostkę badającą, tj. Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. na zlecenie Naczelnika Urzędu Celnego w T. Jak wynika z opinii, badanie zakończone zostało wynikiem negatywnym. Jednostka badająca stwierdziła istnienie poszczególnych nieprawidłowości: przekroczenie wartości maksymalnej stawki za udział w jednej grze, przekroczenie wartości maksymalnej jednorazowej wygranej, niezapewnienie warunku zabezpieczenia liczników elektromechanicznych przez próbą zmiany wskazań, niespełnienie wymogu wyposażenia w system trwałej rejestracji i zapamiętywania danych oraz niespełnienie warunku wyposażenia automatu w widoczne dla grających informacje umieszczone w sposób uniemożliwiający ich usunięcie bez uszkodzenia lub zniszczenia automatu. Z treści art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych wynika jednoznacznie, że obciążenie podmiotu eksploatującego automat lub urządzenie kosztami badania sprawdzającego wymaga jedynie ustalenia, że wynik tego badania sprawdzającego potwierdza, że automat lub urządzenie nie spełnia warunków określonych w ustawie (vide wyrok NSA z 14.10.2014 r., II GSK 1294/13, LEX nr 1598380), co bezspornie miało miejsce w niniejszej sprawie. Jak powszechnie przyjmuje się w orzecznictwie, postępowanie zakończone wydaniem przez organ pierwszej instancji postanowienia obciążającego stronę kosztami badania jest postępowaniem wpadkowym, toczącym się w ramach postępowania głównego w przedmiocie cofnięcia rejestracji spornego automatu, ze względu na uzasadnione podejrzenie, że nie spełnia on warunków określonych w ustawie o grach hazardowych (tak na przykład: wyroki WSA w Białymstoku z 5.06.2014 r., II SA/BK 230/14, z 19.03.2013 r., II SA/Bk 993/12, z 6.06.2013 r., WSA w Bydgoszczy z 15.10.2013 r., I SA/Bd 705/13, WSA w Olsztynie z 2.04.2014 r., II SA/Ol 88/14, WSA w Łodzi z 13.05.2014 r., III SA/Łd 1299/13). Zwrócić uwagę należy, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zawiera żadnych merytorycznych argumentów, z których wynikałoby stanowisko strony skarżącej w przedmiocie niezasadności nałożenia na nią kosztów badania sprawdzającego. Skarżąca nie zakwestionowała w skardze ani samego obowiązku poddania spornego urządzenia badaniu, ani kwalifikacji jednostki badającej, ani też kwoty, do uiszczenia której została zobowiązana. Podniesiony został jedynie ogólny zarzut obciążenia strony kosztami z naruszeniem art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych, co jest zarzutem bardzo ogólnym i w żadnym stopniu nieuzasadnionym. W skardze ograniczono się do przywołania jednego orzeczenia wydanego w stanie faktycznym nieprzystającym do sprawy niniejszej. Sąd nie badał bowiem w przedmiotowym postępowaniu treści art. 129 ust. 1 i 3 cyt. ustawy i kwestii braku – zdaniem skarżącej – jego notyfikacji, bowiem nie ma to znaczenia dla przedmiotowego postępowania. Jak słusznie zwrócił uwagę organ II instancji, art. 23b, stanowiący materialno prawną podstawę rozstrzygnięcia, został dodany ustawą z dnia 26.05.2011 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw, która to ustawa została notyfikowana Komisji Europejskiej w dniu 16.09.2010 r. pod numerem 2010/0622/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23.12.2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039 oraz z 2004 r. Nr 65, poz. 597), które wdraża dyrektywę 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22.06.1998 r. ustanawiającą procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998, str. 37, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 20, str. 337, z późn. zm.). Z uwagi zatem na brak podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.