II SA/Bd 388/25

WyrokWSA w Bydgoszczy2026-02-11

Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Joanna Janiszewska-Ziołek, Mariusz Pawełczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia (budowa chlewni) została wydana z poszanowaniem przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w szczególności w zakresie oceny wpływu na środowisko wodne, ochronę gatunków chronionych (bocian czarny) oraz analizy wariantów przedsięwzięcia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje organów niższych instancji, uznając, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczająco wnikliwej analizy stanu faktycznego i materiału dowodowego. W szczególności, uzasadnienia decyzji były lakoniczne, nie odnosiły się do wszystkich zarzutów strony skarżącej, a ocena raportu o oddziaływaniu na środowisko była powierzchowna. Brak było również rzetelnej analizy wpływu inwestycji na środowisko wodne, ochronę gatunków chronionych oraz analizy wariantów przedsięwzięcia.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie zaskarżyło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) uchylającą decyzję Wójta Gminy K. w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla budowy chlewni. Stowarzyszenie zarzucało organom obu instancji brak rzetelnej analizy wpływu inwestycji na środowisko, w tym na wody i chronione gatunki ptaków, a także niewłaściwą ocenę przedstawionych wariantów przedsięwzięcia. SKO, uchylając decyzję Wójta, wskazało na błędy formalne i merytoryczne, jednakże skarżące Stowarzyszenie podniosło zarzuty dotyczące naruszenia zakazu reformationis in peius oraz braku uwzględnienia uwag społeczeństwa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające ją decyzje organów niższych instancji (Wójta Gminy K., Dyrektora Ochrony Środowiska, Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, Inspektora Sanitarnego) i zasądził od SKO na rzecz Stowarzyszenia zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek sędzia WSA Mariusz Pawełczak Protokolant asystent sędziego Piotr Ziółkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2026 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2024 r., nr [...]; 2. uchyla: a/ postanowienie Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2024 r., nr [...]; b/ postanowienie Dyrektora Zarządu z dnia [...] listopada 2024 r., nr [...]; c/ postanowienia Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2024 r., nr [...]; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] 2024 r. nr [...] r. Wójt Gminy K., działając na podstawie art. 71 ust. 2, pkt. 1, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1, art. 84 oraz art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 r. poz. 1112; dalej jako: "u.u.i.ś"), § 2 ust. 1 pkt 51 lit b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839) oraz zgodnie z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) uzgodnił realizację przedsięwzięcia polegającego na "budowie budynku inwentarskiego – chlewni wraz z infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości K., gmina K., działka nr [...] i określił warunki i wymagania dotyczące planowanego przedsięwzięcia. W odwołaniu od powyższej decyzji Stowarzyszenie (dalej jako: skarżący" lub "Stowarzyszenie") wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także uchylenie w całości postanowień Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. (dalej jako: "RDOŚ") z dnia [...] 2024 r., Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: "Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej") z dnia [...] 2024 r. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w A. K. z dnia [...] 2024 r. W odwołaniu wskazano, że postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone jest od 2022 r, a wydawane w sprawie decyzje odmawiające określenia uwarunkowań środowiskowych stanowiły przedmiot dwukrotnej oceny Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchylało je i przekazywało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W związku z tym zmiana stanowiska organu I instancji i wydanie kwestionowanego rozstrzygnięcia, powinna być dokładnie umotywowana ze wskazaniem, dlaczego, mimo braku zmiany stanu faktycznego i prawnego, zdaniem organu zachodzą podstawy do wydania decyzji pozytywnej dla wnioskodawcy. Jak wskazał skarżący, prawidłowość decyzji wydanej przez Wójta Gminy K. uzależniona jest od oceny prawidłowości postanowienia wydanego przez RDOŚ i inne organy współdziałające. Skarżący zwrócił uwagę, że z przeprowadzonych w toku postępowania czynności wynika, że planowane do realizacji przedsięwzięcie może negatywnie oddziaływać na siedlisko bociana czarnego, położone w zasięgu oddziaływania. Z treści decyzji RDOŚ z dnia [...] 2022 r. wynika, że organ ten dostrzegł kolizję pomiędzy lokalizacją przedsięwzięcia z miejscem występowania gatunku chronionego. Zdaniem strony skarżącej zapobieżenie tej kolizji jest możliwe jedynie poprzez zmianę lokalizacji przedsięwzięcia. Wydając postanowienie w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, RDOŚ był związany swoją wcześniejszą decyzją z dnia [...] 2022 r. w przedmiocie wyznaczenia strefy ochronnej. Dlatego uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia, które koliduje z celami wyznaczenia strefy ochronnej musi być traktowane jako naruszenie postanowień art. 110 k.p.a., a co za tym idzie postanowienie pozytywnie uzgadniające warunki przedsięwzięcia jest wadliwe i powinno podlegać wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Stowarzyszenie zwróciło uwagę, ze wielokrotnie wskazywało na zagrożenia dla środowiska, wynikające z realizacji planowanego przedsięwzięcia oraz na to, że nie wszystkie skutki realizacji inwestycji zostały przeanalizowane. Przedkładało też opinię opracowaną przez biegłego sądowego Pawła Stopińskiego, w której autor wskazał precyzyjnie jakie zagrożenia, dla jakich konkretnie składników środowiska stwarza przedsięwzięcie. Organ I instancji, z uwagi na prywatny charakter tejże opinii zdecydował się na powołanie biegłego z zakresu ochrony środowiska, celem oceny wpływu planowanego przedsięwzięcia na jakość wód powierzchniowych i podziemnych oraz system drenaży melioracyjnych znajdujących się na danym terenie. Strona skarżąca zwróciła w związku z tym uwagę, że wyznaczony biegły nie legitymował się żadnymi dokumentami potwierdzającymi posiadanie wiedzy specjalistycznej w tej materii, nie odpowiedział też na postawione mu pytania. W przedłożonym opracowaniu nie ma żadnych rozważań na temat wpływu przedsięwzięcia na występujący system drenażu melioracyjnego. Nie ma również oceny wpływu planowanego przedsięwzięcia na jakość wód. Mimo istniejących wątpliwości co do wpływu inwestycji na środowisko wodne, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w uzasadnieniu swojego postanowienia z dnia [...] 2024 r. pozytywnie uzgodnił warunki przedsięwzięcia. Zdaniem strony skarżącej w raporcie nie przedstawiono w istocie wariantu alternatywnego. Różnice między analizowanymi wariantami są bowiem minimalne i ograniczają się do zamiany ilości hodowanych zwierząt, wentylacji oraz systemu magazynowania i usuwania odchodów. Przedstawione różnice mają charakter jedynie kosmetyczny, bez istotnego wpływu na środowisko. Stowarzyszenie wskazało, że wystąpiło do organu o wezwanie wnioskodawcy do przedstawienia rzeczywistych wariantów alternatywnych realizowanego przedsięwzięcia oraz do powołania biegłego z zakresu ocen oddziaływania na środowisko, który dokona ich oceny. Organ nie uwzględnił jednak powyższego wniosku, jak również wniosku o przeprowadzenie rozprawy z udziałem społeczeństwa. W ocenie strony skarżącej doszło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Mimo kolizji interesów wnioskodawcy z interesem społecznym, w którym leży ochrona środowiska, przyznano prymat interesowi wnioskodawcy. Organ pominął wnioski pełnomocnika strony skarżącej dotyczące konieczności poprawienia raportu i uzupełnienia opinii biegłego. Wójt nie dokonał kompleksowej analizy stanu faktycznego, naruszając tym samym art. 7 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2025 r., nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło co do istoty sprawy. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że nie zachodziły przesłanki do uwzględnienia odwołania, jednakże z uwagi na to, ze rozstrzygnięcie organu I instancji nie odpowiada prawu konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji i wydania orzeczenia reformatoryjnego. Jak wyjaśniło SKO zakres planowanego przedsięwzięcia obejmuje budowę chlewni o wymiarach ok. [...] m, powierzchni zabudowy wynoszącej [...] dla chowu tuczników utrzymywanych w systemie bezściółkowym (rusztowym) w ilości [...] szt. ([...] DJP), wydzielenie pomieszczeń socjalno-bytowych oraz wykonania pod budynkiem zbiornika na ścieki o pojemności [...] m2, posadowienia [...] silosów paszowych o pojemności ok [...] MG każdy, rozbudowę wewnętrznej sieci uzbrojenia terenu (wodociąg, sieć energetyczna) oraz wykonanie studni, kontenera na sztuki padłe, a także budowę betonowego zbiornika na gnojowice o pojemności ok. [...] m3, znajdującego się pod rusztami. W trakcie roku hodowla będzie odbywała się w sposób ciągły w cyklu otwartym, do budynku zostaną wprowadzone warchlaki, które zostaną utrzymywane do studium tucznika i po osiągnięciu odpowiedniej wagi tj. do [...] kg lub nie dłużej niż [...] dni cyklu hodowlanego, będą zbywane innym podmiotom poza teren gospodarstwa. Przewidywane jest przeprowadzenie 3 pełnych cykli hodowlanych w ciągu roku. W przedłożonej do organu dokumentacji przedstawiono cztery warianty realizacji inwestycji: inwestorski, alternatywny, alternatywny II oraz najkorzystniejszy dla środowiska. W ocenie SKO, słusznie organ I instancji uznał, iż przedstawione warianty różniły się m.in.: skalą oraz wielkością produkcji, systemami utrzymania trzody oraz jej pojenia, parametrami technicznymi wentylacji, systemami magazynowania oraz usuwania odchodów zwierząt, przechowywaniem padłych zwierząt oraz infrastrukturą towarzyszącą. Teren planowanego przedsięwzięcia nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Usytuowanie planowanej inwestycji wchodzi w obszar sąsiadujący z terenami chronionymi przed hałasem - tereny zabudowy zagrodowej. Najbliższa tego typu zabudowa oddalona jest od planowanej inwestycji o ok. 230 m w kierunku wschodnim. Kolegium wskazało na spodziewane emisje na etapie realizacji przedsięwzięcia. Podało, że planowany obiekt inwentarski wyposażony zostanie w system wentylacji grawitacyjnej, składający się z 12 sztuk wylotów powietrza, wyprowadzonych ponad kalenice budynku oraz kurtyny ścienne. Wskazało nadto, że w wyniku inwentaryzacji w obszarze planowanego przedsięwzięcia nie stwierdzono chronionych gatunków i siedlisk. Obszar planowanej inwestycji stanowi jedynie potencjalne siedlisko lęgowe gatunków ptaków związanych z terenami otwartymi. Celem wyeliminowania zagrożenia niszczenia lęgów gatunków chronionych ptaków, prace należy rozpocząć poza okresem lęgowym ptaków lub potwierdzeniu braku lęgów przez specjalistę ornitologa. Kolegium stwierdziło, że gniazdo bociana czarnego odnalezione na północ od rezerwatu przyrody Uroczysko K. , jest oddalone od planowanej o ponad 400 m i z uwagi na odizolowanie go lasem od inwestycji, a także rozmieszczeniem potencjalnych żerowisk tego gatunku w okolicy, nie stwierdza się negatywnego, wpływu inwestycji na w/w gatunek ptaka. Organ odwoławczy dodał, że dla planowanej inwestycji brak jest transgranicznego oddziaływania na środowisko ze względu na skale i położenie w centralnej [...]. Wskazał następnie na przewidziane rozwiązania w zakresie: sposobu magazynowania odpadów; odprowadzania ścieków socjalno-bytowych; przechowywania padłych i ubitych zwierząt; zaopatrzenia w wodę; mycia i dezynfekcji kojców hodowlanych; odprowadzania wód opadowo-roztopowych z dachu obiektów budowlanych. Inwestycja ma zostać zlokalizowana na obszarze jednolitej części wód podziemnych, zaliczonym do regionu wodnego [...], o stanie ilościowy i chemiczny ocenianym jako dobry. Rozpatrywana jednolita część wód podziemnych nie jest zagrożona ryzykiem nieosiągnięcia celów środowiskowych, tj. utrzymania co najmniej dobrego stanu ilościowego i chemicznego wód podziemnych. Zamierzenie znajduje się w obszarze jednolitej części wód powierzchniowych - [...], zaliczonym do regionu wodnego [...]. Posiada ona status naturalnej części wód, której stan ogólny oceniono jako zły (stan ekologiczny: słaby, stan chemiczny: brak danych). Rozpatrywana jednolita część wód powierzchniowych jest zagrożona ryzykiem nieosiągnięcia celów środowiskowych, tj. osiągnięcia co najmniej umiarkowanego stanu ekologicznego i co najmniej dobrego stanu chemicznego wód powierzchniowych. Kolegium wskazało jednakże, że ze względu na zakres, rodzaj i lokalizację, planowana inwestycja nie powinna wpłynąć negatywnie na obecnie występujący stan ekologiczny JCWP i cele środowiskowe wskazane w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...]. Organ II instancji dodał, że planowane przedsięwzięcie jest zlokalizowane poza obszarami chronionymi w tym poza wyznaczonymi, mającymi znaczenie dla Wspólnoty i projektowanymi przekazanymi do Komisji Europejskiej obszarami Natura 2000. Zdaniem SKO, wszelkie wątpliwości zgłaszane w toku postępowania były wyjaśniane, w tym te dotyczące zagrożenia dla zakładanych na terenie inwestycji siedlisk lęgowych ptaków, w szczególności bociana czarnego. Z postanowienia RDOŚ, wydanego w odpowiedzi na wystąpienie Wójta, dotyczące powyższej kwestii, wynika, iż planowane przedsięwzięcie jest oddzielone od gniazda bociana czarnego terenem ponad 400 m lasu, w związku z czym nie przewiduje się większego jego płoszenia niż ma to miejsce do tej pory, zważywszy na obecność w pobliżu pól uprawnych i związaną z tym pracę maszyn i obecność ludzi. Jednocześnie, od początku lat 90 XX w. obserwuje się przełamywanie lęku przed człowiekiem, co skutkuje tym, że gatunek ten zaczyna gnieździć się w niewielkich laskach, w pobliżu osad ludzkich i ruchliwych szlaków komunikacyjnych. Jedyne zagrożenie dla bytowania bociana czarnego w przedmiotowej lokalizacji, z uwagi na planowana chlewnię, mogło by stanowić ewentualne zanieczyszczenie wód na terenie ww. rezerwatu, jednak planowane do zastosowania technologie wprowadzają obieg zamknięty i eliminują możliwość wydostania się zanieczyszczeń poza budynki do środowiska przyrodniczego. Organ I instancji uzyskał od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Nadzoru Wodnego w [...] mapy oraz informacje o występowaniu urządzeń melioracji wodnej na terenie działki inwestycyjnej. Nadzór Wodny odniósł się również do wątpliwości zgłaszanych przez Skarżącego w tym zakresie. Ponadto Wójt wystąpił do Inwestora o złożenie zaktualizowanych danych w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na wody podziemne na terenie inwestycji oraz o dotyczących stref chronionych i wykonanie badań zgodnie z metodami naukowymi, które wykażą pełen obraz i ocenę wpływu inwestycji na orni faunę. Pismem z dnia [...] 2024 r. Inwestor złożył żądane wyjaśnienia. Organ I instancji zwrócił się także do J. D. o wykonanie ekspertyzy określającej wpływ przedsięwzięcia na jakość wód powierzchniowych i podziemnych oraz system drenaży melioracyjnych znajdujących się na tym terenie. Jednakże biegły w swojej opinii żaden sposób nie odniósł się do jej przedmiotu. Swoją uwagę biegły skupił na odorogennym oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Kolejną czynnością przywołaną przez SKO, mającą wskazywać na dążenie do wyjaśnienia przez organ I instancji wszelkich wątpliwości, było wystąpienie do Inwestora o uzupełnienie dokumentacji zgodnie z wymogami opinii. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ I instancji uzyskał stosowne uzgodnienia i opinie, o których mowa w art. 77 u.u.i.ś: 1) postanowieniem z dnia [...] 2024 r. RDOŚ uzgodnił realizację przedsięwzięcia w wariancie inwestorskim, określając warunki realizacji przedsięwzięcia w punktach od I do IV. W treści postanowienia RDOŚ wskazał, iż wziął pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w tym złożony w sprawie raport. Organ dokonał analizy przedstawionych przez Inwestora wariantów, wskazując na różnice pomiędzy nimi, nie uznał jednocześnie, aby nie można było zakwalifikować przedstawionych wariantów jako racjonalne warianty alternatywne. Organ opiniodawczy wyjaśnił, iż zgłoszone gniazdo bociana czarnego, odnalezione na północ od rezerwatu przyrody Uroczysko K. , jest oddalone od planowanej chlewni o ponad 400 m. Inwestycja przylegałaby ewentualnie do skrajnej części strefy ochrony okresowej (o ile zostanie ustalona). Po analizie lokalizacji gniazda bociana czarnego względem chlewni, jego otoczenia, tj. odizolowania go lasem od inwestycji, a także rozmieszczenia potencjalnych żerowisk tego gatunku w okolicy, nie stwierdzono negatywnego wpływu inwestycji na ww. gatunek ptaka. RDOŚ wskazał, iż uwzględniając charakter planowanej inwestycji, możliwe zagrożenia dla środowiska związane przede wszystkim z emisją substancji złowonnych oraz generowaniem hałasu, jak również rodzaj i skalę możliwego oddziaływania, a także planowane rozwiązania techniczne i technologiczne stwierdzono, że zamierzenie, przy uwzględnieniu warunków eksploatacji przedsięwzięcia wyrażonych w sentencji postanowienia, nie wpłynie negatywnie na środowisko; 2) postanowieniem z dnia [...] 2024 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej uzgodnił realizację przedsięwzięcia, określając warunki realizacji przedsięwzięcia w punktach od 1 do 20. Organ ten negatywnie odniósł się do zastrzeżeń Nadleśniczego Nadleśnictwa G., wskazując, że działki będące przedmiotem inwestycji nie są objęte zarządzeniem RDOŚ z [...] 2015 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody "[...]" W omawianym postanowieniu wskazano też, że zgodnie z informacjami przekazanymi przez Kierownika Nadzoru Wodnego w A. K. na terenie działki inwestycyjnej znajdują się urządzenia melioracji wodnych. Zostały one wykonane w 1979 r. do celów gruntów i ich obecny stan nie jest znany. Rzędne posadowienia rurociągów drenarskich powinny być zlokalizowane na głębokości ok [...] m.p.p.t. Z mapy ewidencyjnej melioracji wodnych udostępnionych przez Nadzór Wodny wynika, iż pierwotna sieć drenarska może być zlokalizowana wzdłuż całej południowej granicy działki inwestycyjnej, na długości ok. 40 m. Zgodnie z planem zagospodarowania zakładu w miejscu występowania drenaży nie będą posadowione obiekty kubaturowe. Przez ten fragment działki przebiegać będzie prawdopodobnie wyjazd z zakładu. W związku z powyższym Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej wskazał, iż wyjazd ten należy wykonać poprzez zastosowanie odpowiedniego utwardzenia, które zapewni nienaruszenie drenaży i właściwe zabezpieczenie drenaży. Sposób wykonania wyjazdu musi zapewnić niezakłócony sposób funkcjonowania urządzeń melioracyjnych również na etapie eksploatacji przedsięwzięcia. W przypadku odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy, rozbiórki lub likwidacji wodnych, konieczne jest uzyskanie stosownej zgody wodnoprawnej zgodnie z art. 397 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1087 z późn. zm.). Ponadto, w przypadku występowania urządzeń wodnych i ich kolizji z planowaną inwestycją projekt decyzji o warunkach zabudowy musi zostać uzgodniony z Wodami Polskimi. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej zauważył, że uzyskana przez Wójta opinii biegłego J. D., nic nie wnosi do sprawy. Dodał jednak, że uwzględniając charakter, skałę i lokalizację przedsięwzięcia, nie przewiduje się negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na stan jednolitych części wód oraz na realizację celów środowiskowych określonych w "Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...]". 3) pismem z dnia [...] 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w A. K. potrzymał swoje stanowisko wyrażone w opinii sanitarnej [...] z dnia [...] 2021 r. wraz z wymienionymi warunkami realizacji przedmiotowej inwestycji. Organ ten nie dopatrzył się zagrożenia dla zdrowia w związku z realizacją inwestycji. Kolegium wskazało, że podziela on ocenę organów o kompletności raportu stosownie do art. 66 u.u.i.ś. Dodało, że raport został przygotowany przez osobę, która spełnia wymogi określone w art. 74a ust. 2 ustawy środowiskowej. SKO stwierdziło, że postępowanie zostało przeprowadzone przez organ I instancji z uwzględnieniem wymogów określonych w art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej, co znajduje potwierdzenie w aktach postępowania. Zwróciło uwagę, że osnowa decyzji organu I instancji jest sprzeczna z powołaną podstawą prawną i uzasadnieniem, z którego, bez żadnych wątpliwości wynika, że decyzją ustalono środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. W osnowie decyzji wskazano natomiast, że organ uzgadnia realizację przedsięwzięcia. W związku z tym decyzję należało uchylić i orzec co do istoty. Kolegium, uznając, że nie zachodziły przesłanki wydania decyzji odmownej, zdecydowało o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, uwzględniając przy tym wskazania organów uzgadniających i opiniującego jak również warunki wymienione przez organ I instancji, Odnosząc się do uwag zawartych w odwołaniu, SKO wskazało, że opinia J. D. okazała się nieprzydatna w przedmiotowej sprawie. Z uwagi jednak na to, iż wszelkie wątpliwości w zakresie istniejących na działce melioracji wodnych wyjaśniły Wody Polskie brak było konieczności dodatkowego wyjaśniania tej okoliczności i powołania kolejnego biegłego. Również wątpliwości dotyczące ochrony bociana czarnego, wpływu planowanego przedsięwzięcia na jego bytowanie oraz zagospodarowania działek sąsiednich rezerwatu [...] zostały w sposób wystarczający, w ocenie Kolegium, wyjaśnione. Skoro wszelkie wątpliwości zostały wyjaśnione brak było, zdaniem SKO, potrzeby organizowania rozprawy. Organ odwoławczy wywiódł przy tym, że mimo oprotestowania przez mieszkańców terenów sąsiadujących z działką inwestycyjną planowanego przedsięwzięci, nie mógł on jako zobowiązany do działania w granicach prawa, przychylić się do stanowiska większości i odmówić ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji inwestycji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję Stowarzyszenie podniosło, że Kolegium wydając decyzję reformatoryjną nie sprostało wymogom wynikającym z art. 37 ust. 2 u.u.i.ś. Nie wskazało bowiem, w jaki sposób wzięło pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski społeczeństwa. Strona skarżąca zwróciła także uwagę, że Kolegium powinno było załączyć do swojej decyzji charakterystykę przedsięwzięcia, która jako integralna część przedsięwzięcia powinna być podpisana przez cały skład orzekający. W ocenie Stowarzyszenia, wydając kwestionowaną decyzję Kolegium naruszyło zakaz reformationis in peius. Z zestawienia określonych warunków realizacji przedsięwzięcia wynika bowiem, że te zawarte w decyzji organu odwoławczego są korzystniejsze dla inwestora. W pkt 1.1 decyzji SKO wskazano, aby w nowym budynku inwentarskim prowadzić chów trzody chlewnej w maksymalnej ilości [...] szt. tuczników, tj. [...] DJP. Natomiast w decyzji organu I instancji wskazano, że produkcja będzie mogła być prowadzona przy zachowaniu średniorocznego pogłowia na poziomie około [...] DJP. Dopuszczając prowadzenie produkcji w dużo szerszym zakresie niż organ I instancji, Kolegium nie wskazał okoliczności uzasadniających tę zmianę i nie oceniło jak ma się ona do zakazu orzekania na niekorzyść odwołującego się. Ponadto wprowadzając zmianę w zakresie wielkości prowadzonej produkcji organ odwoławczy powinien przeanalizować również, czy nie będzie ona skutkowała koniecznością uzyskania opinii organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego, które w przedmiotowej sprawie może być wymagane. Brakuje również oceny jak powyższa zmiana ma się to do stanowisk zaprezentowanych przez organy współdziałające. Kolejną zmianą, którą należało zakwalifikować jako dokonaną na niekorzyść odwołującego była ta dotycząca sposobu wykorzystania nawozów naturalnych powstałych w związku z chowem i hodowlą. W decyzji organu I instancji określono bowiem, że całość powstających nawozów naturalnych należy wykorzystywać do rolniczego nawożenia na gruntach własnych inwestora o powierzchni minimum [...] ha. Natomiast w decyzji organu odwoławczego określono w pkt 1.25. "Wytwarzane odchody zwierzęce wykorzystywać jako nawóz." Natomiast w pkt 1.26 wskazano "Zapewnić odpowiedni areał dla celów wykorzystania do nawożenia powstającej w budynkach tuczami gnojowicy." W związku z tym realizując przedsięwzięcie zgodnie z warunkami wynikającymi z decyzji SKO, inwestor nie będzie musiał już dysponować minimalnym areałem własnych gruntów, na których będzie następowało wykorzystanie nawozów naturalnych, a te ostatnie będą mogły być wykorzystywane także na gruntach innych podmiotów. Okoliczność ta może mieć więc istotny wpływ na skalę i miejsca występowania oddziaływać związanych z funkcjonowaniem planowanego przedsięwzięcia. Również w przypadku tej zmiany SKO nie uzasadniło jej i nie wskazało czy i jaki wpływ może ona mieć na występujące oddziaływania. Okolicznością budzącą wątpliwości skarżącego jest również fakt, że w każdym przypadku rozpoznawania odwołania od decyzji Wójta Gminy K. w przedmiotowej sprawie orzekał ten sam skład osobowy Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Doprowadziło to do naruszenia standardów prowadzenia postępowań administracyjnych, co miało wpływ na prawidłowość wydanej w sprawie decyzji. Skarżący podniósł, że w toku postępowania przedkładał opracowania specjalistyczne, wskazujące na to, jakie zagrożenia wiążą się z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Opracowania te, mimo ich fachowości, były zdyskrecjonowane przez Kolegium z uwagi na ich prywatny charakter. W związku z czym organ I instancji, uznając, że zachodzi konieczność zasięgnięcia opinii eksperta w tym zakresie, powołał biegłego, którego wypowiedź nie odnosiła się do zadanego pytania, a przy tym budziła wątpliwości w zakresie merytorycznej rzetelności. Kolegium uznało jednak, że mimo nieprzydatności opinii, wszelkie wątpliwości w sprawie zostały wyjaśnione przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej. Strona skarżąca zakwestionowała powyższe stanowisko wskazując, że w sprawie konieczne było dokonanie gruntownej analiz występujących na tym terenie urządzeń wodnych oraz stosunków wodnych, opracowania występujących reguł przemieszczania się wód podziemnych oraz wpływu na ich jakość odprowadzania ścieków z planowanego przedsięwzięcia. Jest to niezwykle istotne, w świetle treści art. 75 pkt 3 lit. b Prawa wodnego. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że w sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia znajduje się rezerwat przyrody, występuje również wyznaczona decyzją ostoja bociana czarnego. W związku z tym odprowadzanie ścieków pochodzących z produkcji trzody chlewnej do rowów melioracyjnych, a formalnie do gruntu jest zabronione. Dlatego też wszelkie wątpliwości w tym zakresie powinny być wyjaśniane ze szczególną starannością. Stowarzyszenie zauważyło też, że w ramach podejmowanych działań, organy współdziałające nie zlecały sporządzenia własnych opracowań i bazowały na informacjach przedstawionych przez inwestora oraz będących w ich posiadaniu. W związku z tym poglądy zaprezentowane przez organy współdziałające są bardzo trudne do zweryfikowania, co stanowiło podstawę do kwestionowania w odwołaniu wydanych przez nie postanowień. Zdaniem skarżącego rzetelnej weryfikacji mogących wystąpić oddziaływań dawałoby tylko sporządzenie opinii oceniającej wpływ planowanego przedsięwzięcia na stosunki wodne oraz chronione składniki środowiska przyrodniczego. Stowarzyszenie wywiodło, że jedynym kryterium oceny wariantów realizowanego przedsięwzięcia jest odwołanie się do raportu i stanowisk organów współdziałających, których prawidłowość w odwołania została zakwestionowana, bez żadnego wskazania, dlaczego zostały uznane za prawidłowe. Podniosło, że wnioski dowodowe skarżącego były marginalizowane, co prowadzi do naruszenia zasady przezorności. Organ II instancji nie odniósł się do zarzutów strony skarżącej w tym zakresie, co w połączeniu z brakiem rzetelnej oceny sposobu odprowadzania ścieków, wariantowością realizacji przedsięwzięcia, czy wpływu na chronione składniki środowiska prowadzi do tego, że również i on naruszył zasadę przezorności. Organy obu instancji zignorowały także wniosek o przeprowadzenie rozprawy, naruszając zasady postępowania tj. art. 7, 7a § 1 i 8 k.p.a. Strona skarżąca zwróciła uwagę na lakoniczność uzasadniania Kolegium, które pomijając opis stanu faktycznego i pouczenie, zajmuje tylko jedno stronę. Organ odwoławczy, w żaden sposób nie uzasadnia określonych warunków realizacji przedsięwzięcia. W uzasadnieniu nie odniesiono się do uwag i wniosków zgłoszonych przez społeczeństwo, a także nie odniesiono się w sposób rzetelny do zarzutów związanych z wariantowością przedsięwzięcia podniesionych w odwołaniu. Nie zbadano równie, czy realizacja przedsięwzięcia będzie zgodna z zasadą przezorności. W odpowiedz na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. W piśmie z dnia [...] 2025 r. uczestnik postępowania K. S. odnosząc się do skargi wniósł o jej oddalenie, podnosząc że zaskarżona decyzja znajduje oparcie w przepisach prawa i została wydana w oparciu o wnikliwe rozpatrzenie stanu faktycznego, które uwzględnia całokształt zgromadzonych w sprawie dowodów. Uczestnik postępowania zakwestionował przy tym trafność zarzutów Stowarzyszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie stanowiła zgodność z obowiązującymi przepisami prawa decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2025 r., nr [...], uchylającej decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] grudnia 2024 r., nr [...] i orzekającego, co do istoty w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie budynku inwentarskiego-chlewni wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Obie decyzje podjęte zostały w oparciu o przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 r. 1112 ze zm.)- "u.u.i.ś". Zgodnie z art. 71 ust. 1 u.u.i.ś decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania dla realizacji konkretnego przedsięwzięcia. Postępowanie toczące się w przedmiocie jej wydania dotyczy planowanego dopiero przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska (wyroki NSA z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 696/09 oraz z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 988/09, publikowane w CBOSA). Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 u.u.i.ś). W rozpoznawanej sprawie nie budziło wątpliwości, że planowane przedsięwzięcie stanowi przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, które wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stosownie do art. 59 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś. Przesłanki, które winny być wzięte przez organ wydający decyzję w sprawie środowiskowych uwarunkowań zostały określone między innymi w przepisach art. 80 i art. 81 ustawy. Przepis art. 80 u.u.i.ś odnoszący się do decyzji środowiskowej wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi, że decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ wydaje, biorąc pod uwagę: 1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1; 2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; 3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa; 4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone; Decyzja ta jest wydawana po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. W przepisie art. 82 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś wskazano natomiast co właściwy organ winien określić w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto w art. 62 u.u.i.ś określono kwestie, które muszą być analizowane w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – w tym między innymi bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi. Całokształt wskazanych regulacji materialnoprawnych dowodzi, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, że organ właściwy do wydania decyzji winien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy i jest zobligowany wydać decyzję ustalającą uwarunkowania środowiskowe, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy. Jednocześnie procesowi wydawania tejże decyzji powinna towarzyszyć wnikliwa ocena dowodów, przede wszystkim z uwagi na wagę materii, jaką jest ochrona środowiska oraz życia i zdrowia ludzi. W postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach podstawowym dowodem jest raport o oddziaływaniu na środowisko. W orzecznictwie przyjmuje się, że raport poprzedzający wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach powinien mieć charakter kompleksowy i odnosić się do wszystkich możliwych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia oraz wskazywać, jakie w tym zakresie obowiązują standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach. Raport, jakkolwiek powinien być opracowaniem eksperckim, to jest dokumentem prywatnym i nie korzysta z domniemań przewidzianych w art. 76 K.p.a., ani nie posiada wzmocnionej mocy dowodowej na równi z opinią biegłego wykonaną na zlecenie organu (art. 84 K.p.a.). W szczególności, to inwestor decyduje o wyborze autora raportu oraz finansuje prace nad raportem. Brak jest tu zatem charakterystycznej dla dowodu z opinii biegłego gwarancji pełnej niezależności. Organ jest więc nie tylko uprawniony, ale wręcz zobowiązany do dokonania samodzielnej oceny, czy raport jest rzetelny, spójny oraz wolny od niejasności i nieścisłości. Wyniki oceny raportu winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. (wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2584/15). Jedynie bowiem na podstawie uzasadnienia zaskarżonej decyzji sąd administracyjny może dokonać sprawdzenia prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów podjętego rozstrzygnięcia. Do naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. dochodzi wtedy, gdy uzasadnienie decyzji nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie albo gdy mimo formalnej poprawności jego treść - ze względu np. na ogólnikowość stwierdzeń i argumentów - nie pozwala na skontrolowanie poprawności rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym czyni w stopniu istotnym wątpliwym poprawność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie (tak np. wyrok NSA z 23.10.2024 r., II OSK 1959/24). Odnoszą powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ odwoławczy nie przeprowadził rozważań i nie przedstawił stanowiska, które poddawałoby się kontroli. Jak słusznie zwracała uwagę strona skarżąca, uzasadnienie kwestionowanej decyzji w ogromnej większości obejmowało jedynie wskazanie okoliczności faktycznych sprawy (przytoczenie ustaleń zawartych w raporcie, argumentacji organu I instancji i stanowisk organów uzgadniających). Motywy rozstrzygnięcia Kolegium zawarło na jednej stronie, ograniczając je do ogólnikowej oceny raportu, lakonicznego przedstawienia motywów wydania decyzji reformatoryjnej i pobieżnego odniesienia się do części zarzutów zawartych w odwołaniu. Odnosząc się do treści raportu SKO stwierdziło mianowicie, że jest on kompletny, zawiera obligatoryjne opisy wariantów i został przygotowany przez uprawnioną osobę. Powyższa argumentacja nie pozwala, w ocenie Sądu, na przyjęcie, że organ odwoławczy dokonał prawidłowej weryfikacji raportu, z uwzględnieniem zarzutów strony skarżącej, a także oceniając przedłożone przez Stowarzyszenie kontrdowody (opinię biegłego sądowego Pawła Stopińskiego) Wśród zarzutów podnoszonych przez skarżącego dotyczących raportu konsekwentnie pojawiał się ten dotyczący braku wskazania racjonalnego wariantu alternatywnego. Zaznaczyć przy tym należy, że strona skarżąca nie kwestionowała, że skarżący podał w raporcie cztery warianty przedsięwzięcia różniące się w zakresie ilości hodowlanych zwierząt, wentylacji, czy systemu magazynowania i usuwania odpadów. Istotą argumentacji podnoszonej przez Stowarzyszenie, było to, że powyższe różnice były pozorne, bez istotnego wpływu na środowisko. Zarówno Kolegium, jak i organ I instancji oraz organy opiniujące ograniczyły swoja odpowiedź na powyższy zarzut do stwierdzenia, że w raporcie przedstawiono wymagane opisy wariantów, nie wyjaśniając, dlaczego w ich ocenie przedstawiony wariant alternatywny (lub oba warianty alternatywne) należy uznać za racjonalne, mimo że, jak wskazuje Stowarzyszenie, różnice między wariantami są minimalne. Brak odniesienia się do powyższej kwestii, stanowi istotne uchybienie. Stwierdzenie bowiem, że przedstawiony wariant alternatywny jest wariantem pozornym, pozbawiałoby raportu całkowicie wartości dowodowej. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów wybór wariantu do realizacji przedsięwzięcia należy do organu. Aby to było możliwe konieczne jest szczegółowe opisanie w raporcie nie tylko wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, który może być tożsamy z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska, ale i racjonalnego wariantu alternatywnego, tak aby organ mógł sam dokonać porównania, a nawet wyboru innego niż zaproponowany przez inwestora wariant realizacji przedsięwzięcia. Powyższe wynika wprost z art. 81 ust. 1 u.u.i.ś., który stanowi, że jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia" (wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 376/21). Podkreślić należy, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brakuje nie tylko ustosunkowania się do zarzutów dotyczących wariantowania. Organ w zasadzie nie odniósł się do żadnego z zarzutów strony skarżącej. Jedyna bowiem jego argumentacja sprowadza się do twierdzenia, że wszelkie wątpliwości w sprawie zostały wyjaśnione, w związku z czym nie było potrzeby ani uzupełniać postępowania dowodowego, ani organizować rozprawy. Kolegium nie uznało przy tym za konieczne przedstawiania samodzielnej argumentacji w sprawie, stanowiącej bezpośrednią odpowiedź na zarzuty strony. Nie wskazało też, dlaczego całkowicie pominięto przedłożoną przez Stowarzyszenie opinię biegłego sądowego Pawła Stopińskiego, podważającą część twierdzeń zawartych w raporcie, a także w wynikach inwentaryzacji przyrodniczej. Jak wskazuje się w orzecznictwie, organy administracji publicznej nie mogą ignorować aktywności stron w dążeniu do ustalenia stanu faktycznego, szczególnie gdy strony przedstawiają dowody, które w ich ocenie podważają dotychczasowe ustalenia poczynione w toku postępowania. Obowiązkiem organu jest ustosunkowanie się do przedstawionych przez stronę dowodów i wyczerpujące wyjaśnienie pojawiających się na tym tle wątpliwości (por. wyroki NSA: z 24 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 1639/10, z 23 lutego 2021 r. sygn. akt II GSK 613/19). Zarówno organy obu instancji, jak i organy opiniodawcze powinny były odnieść się w sposób wnikliwy i rzetelny do przedłożonej opinii, w przypadku zaś jakichkolwiek zastrzeżeń co do tego dokumentu, które w ocenie organu dyskredytowały by go jako dowód w sprawie, winny dać wyraz swojemu stanowisku w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Dodać należy, że brak ustosunkowania się do przedłożonej przez Stowarzyszenie opinii biegłego, jest szczególnie istotny dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organów obu instancji jak i organów opiniujących, jeśli weźmie się pod uwagę, że podnoszone w omawianym opracowaniu zastrzeżenia i wątpliwości co do zgodności inwestycji z przepisami prawa nie zostały - wbrew twierdzeniom organów - wyjaśnione. Zgodzić należy się również ze stroną skarżącą, że Kolegium nie przedstawiło w sposób prawidłowy argumentacji przemawiającej za wydaniem decyzji reformatoryjnej. Wprawdzie, nie budzi wątpliwości Sądu, że sentencja decyzji organu I instancji została błędnie sformułowana. Wójt wskazał bowiem, że uzgadnia realizację przedsięwzięcia (pkt I) i jednocześnie określa warunki jego realizacji (pkt II), mimo że przedmiotem rozstrzygnięcia było ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Podkreślić należy jednak, że odmienne określenie w zaskarżonej decyzji środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, w stosunku do warunków zawartych w decyzji Wójta, obligowało Kolegium do odniesienia się w uzasadnieniu również do tej kwestii. W skutek zbyt lakonicznego uzasadnienia organ odwoławczy naruszyły również przepis art. 37 ust. 2 u.u.i.ś., nie wskazując w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu. Jak już nadmieniono, zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy nie ustaliły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, ani nie dokonały zebrania i oceny całego materiału dowodowego, który powinien być zebrany w sprawie, czym naruszyły art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Jak wskazywał inwestor, planowane przedsięwzięcie nie stanowi technicznego novum, ale jest typową instalacją, występującą na terenie całego kraju. Jednakże, co pomija inwestor, jak i czego zdają się nie dostrzegać organy, jest to inwestycja, która z uwagi na swoje położenie, wymaga prowadzenia szczególnie skrupulatnego postępowania dowodowego, tak by zapobiec zawczasu wszelkim ewentualnym zagrożeniom dla pobliskiego rezerwatu przyrody oraz ptaków, objętych ścisłą lub częściową ochroną, których gniazda znajdują się w sąsiedztwie inwestycji. W opinii biegłego Pawła Stopińskiego, jak i uzupełnieniu do niej zwrócono uwagę na szereg zagrożeń związanych z realizacją inwestycji w zakresie wpływu na stan jakości wód powierzchniowych i podziemnych. Obok zagrożeń związanych z awarią, biegły wskazywał na, to, że wbrew twierdzeniom zawartym w raporcie, teren inwestycji nie jest zupełnie płaski. Północna część działki jest usytuowana wyżej niż jej południowa część, z której w kierunku zachodnim następuje spadek aż do rowu. W opinii zwrócono uwagę też na system drenaży melioracyjnych i występowanie studni rewizyjnych, w których poziom wody układał się na głębokości od 1,5 do 1,8 m p.p.t. (w raporcie wskazywano, na występowanie wód podziemnych na głębokości 2,7 do 3,5 m p.p.t.). Biegły stwierdził, że może dojść do naruszenia systemu drenaży wodnych w trakcie kopania fundamentów. Dodał, że teren odpływu wód z drenażu następuje w kierunku rezerwatu przyrody i cieku pod nazwą Dopływ spod Kruszynka. Organ I instancji podejmował wprawdzie działania mające na celu ustalenie czy faktycznie istnieje zagrożenie ze strony inwestycji dla jakości wód podziemnych i powierzchniowych oraz systemu drenarskiego, jednakże w ocenie Sądu zebrane informacje nie pozwalają na przyjęcie, że wszelkie wątpliwości zostały wyjaśnione i przedsięwzięcie nie będzie miało negatywnego wpływu na ten aspekt środowiska. W uzasadnieniach decyzji organów obu instancji wszelkie rozważania dotyczące wpływu planowanego przedsięwzięcia na jakość wód powierzchniowych i podziemnych oraz system drenaży ograniczone zostały ograniczone do zacytowania fragmentów uzasadnienia postanowienia Dyrektora RZGW w G. z dnia [...] 2024 r., który wskazał, że "zgodnie z mapą ewidencyjną melioracji wodnych pierwotna sieć drenarska może być zlokalizowana wzdłuż całej południowej granicy działki inwestycyjnej, na długości ok. [...] m (por. pisma Kierownika Nadzoru Wodnego w [...] z dnia [...].2024 r. i z dnia [...]2024. Zgodnie z planem zagospodarowania zakładu w miejscu występowania drenaży nie będą posadowione obiekty kubaturowe". W tym miejscu zauważyć należy, że z postanowień uzgadniających ani z kwestionowanej decyzji SKO nie wynikają, żadne ograniczenia w zakresie lokalizacji obiektów na przedmiotowej działce, w związku z czym inwestor dysponuje w tym zakresie pełną swobodą. Podkreślić należy też, że organ nie może przyjąć, że inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na środowisko opierając się na hipotezach/niesprawdzonych informacjach, a tak właśnie można interpretować informacje o możliwej lokalizacji sieci drenarskiej. Organ powinien był rozważyć powołanie biegłego, który sporządziłby prawidłową i wyczerpującą opinię w tym zakresie (opinii biegłego dietetyka ze względu na jej wątpliwą merytoryczną zawartość nie można brać pod uwagę) prowadząc postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie organy powinny były mieć na uwadze – dotyczy oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na jakość wód powierzchniowych i podziemnych oraz systemu drenaży zwłaszcza w kontekście sąsiedztwa rezerwatu przyrody "[...]" oraz ; b) gniazdo bociana czarnego, objętego ścisłą ochroną. c) biegły powołany przez skarżących wskazywał na znajdujące się w okolicy inwestycji zajęte gniazdo kruka czarnego (objętego częściową ochroną), a także stwierdził występowanie ortolana (ptak objęty ścisłą ochroną) Organ w zakresie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na jakość wód powierzchniowych i podziemnych oraz system drenaży odwołuje się całkowicie do wyjaśnień zawartych w postanowieniu Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. w G. z dnia [...] 2024 r., bez jakiejkolwiek oceny co do kompleksowości i trafności tych twierdzeń w kontekście zgłaszanych przez stronę skarżącą zastrzeżeń. Odnosząc się zaś do wywodu Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. w G. zwrócić należy uwagę, że w przywołanym postanowieniu podnosi on "zgodnie z mapą ewidencyjną melioracji wodnych pierwotna sieć drenarska może być zlokalizowana wzdłuż całej południowej granicy działki inwestycyjnej, na długości ok. [...] m (por. pisma Kierownika Nadzoru Wodnego w [...] z dnia [...].2024 r. i z dnia [...].2024. Zgodnie z planem zagospodarowania zakładu w miejscu występowania drenaży nie będą posadowione obiekty kubaturowe". Jednakże z postanowień uzgadniających ani z kwestionowanej decyzji SKO nie wynikają, żadne ograniczenia w zakresie lokalizacji obiektów na przedmiotowej działce, w związku z czym inwestor dysponuje w tym zakresie pełną swobodą. Podkreślić należy też, że organ nie może przyjąć, że inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na środowisko opierając się na hipotezach/niesprawdzonych informacjach, a tak właśnie można interpretować informacje o możliwej lokalizacji sieci drenarskiej. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę istniejące nadal wątpliwości w zakresie wpływu planowanego przedsięwzięcia na jakość wód powierzchniowych i podziemnych oraz system melioracji wodnych, organy I instancji powinien rozważyć ponowne powołanie biegłego, który sporządziłby prawidłową i wyczerpującą opinię w tym zakresie (uzyskana przez organ opinii biegłego J. D. nie spełnia tych standardów). Kolejną istotną kwestią, na którą zwracał uwagę biegły P. S. w przedłożonej przez stronę skarżącą opinii były występujące w sąsiedztwie inwestycji gniazda ptaków objętych całkowitą ochroną - bocian czarny oraz częściową ochroną – kruk. Wskazywał też na występowanie w strefie ekotonowej licznej ornitofauny w tym objętej ścisłą ochroną gatunkową – ortolan. Organ I instancji, mając na uwadze istniejące wątpliwości, wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o wyjaśnienie czy planowana inwestycja stwarza zagrożenie dla zakładanych na jej terenie siedlisk lęgowych ptaków, w tym bociana czarnego. W odpowiedzi na powyższe RDOŚ wyjaśnił, że bocian czarny, nie jest ptakiem związanym z terenami rolniczymi, tworzy siedliska lęgowe w większej odległości od osiedli ludzi i jest gatunkiem leśnym. Dalej wskazano, że "w promieniu do 500 m od stwierdzonego, aktywnego gniazda bociana czarnego, które objęte jest strefą ochrony, obecna jest zabudowa gospodarstw rolnych. Przedmiotowe przedsięwzięcie jest oddzielone od gniazda bociana czarnego terenem lasem ponad 400 m lasu, w związku z tym nie przewiduje się większego płoszenia, niż ma to miejsce do tej pory, zważywszy na obecność w pobliżu pół uprawnych i związaną z tym pracę maszyn oraz obecność ludzi. RDOŚ powołał się też nas opracowania dotyczące bociana czarnego (Buczek T. 2004 Ciconia nigra W: M. Gromadzki (red.) Ptaki (część I) Poradnik Ochrony siedlisk i gatunków Natura 2000. Ministerstwo Środowiska, Warszawa), w którym wskazuje się na przełamywanie lęku bociana czarnego przed człowiekiem. Organy obu instancji w uzasadnieniach swoich decyzji przytoczyły powyższe wyjaśnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, nie oceniając czy stanowisko to w pełni rozwiewa wszelkie wątpliwości, co do istniejących zagrożeń dla występujących w sąsiedztwie inwestycji ptaków objętych całkowitą lub częściową. Zauważyć należy, że RDOŚ w swoich wyjaśnieniach, jak i postanowieniu z dnia [...] 2024 r. odnosi się tylko do bociana czarnego, pomijając informacje, zawarte w opinii biegłego P. S. o występowaniu w pobliżu inwestycji innych ptaków objętych całkowitą lub częściową ochroną. Organ opiniodawczy ani słowem nie odnosi się do wyżej wskazanej opinii, która mimo że jest dokumentem prywatnym, to zawiera wiarygodne informacje. Oceniając czy stanowisko organu opiniodawczego rozwiewa wszelkie wątpliwości w zakresie wpływu inwestycji na ornitofaunę, należy mieć na uwadze, że mamy do czynienia z inwestycja należącą do mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, która, wbrew twierdzeniom RDOŚ, znacznie odbiega charakterem od dotychczasowej działalności rolniczej. Dodać trzeba, że powoływanie się na tezę z poradnika metodycznego, wskazującą na mniejszą płochliwość bocianów czarnych, nie stanowi przekonującego uzasadnienia stanowiska RDOŚ. Nie można bowiem zapominać, że jest to nadal gatunek ptaka zagrożony wyginięciem. Zdaniem Sądu wobec powyższego stwierdzić należało, że organy orzekające w kontrolowanej sprawie naruszyły przepisy art. 7, art. 10, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 107 § 3, a także przepis art. 37 ust. 2 u.u.i.ś. Przy czym Wójt Gminy K. naruszył także art. 107 § 1 wydając decyzję, której sentencja jest sformułowana w sposób niezgodny z podstawa prawną rozstrzygnięcia i nie znajduje pełnego odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji. Sąd mając na uwadze stwierdzone braki w materiale dowodowym, a także brak wyczerpującego uzasadnienia postanowień organów uzgadniających uznał za konieczne wyeliminowanie z obrotu prawnego również postanowień Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B., Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. a także Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w A. K.. Odnosząc się do pozostałych zarzutów strony skarżącej, wskazać należy, że wprawdzie zadanie Stowarzyszenie zwróciło uwagę na to, że załącznik do zaskarżonej decyzji tj. charakterystyka przedsięwzięcia nie został podpisany, jednakże Sąd podziela stanowisko, że sam brak podpisu na załączniku nie stanowi naruszenia przepisu art. 107 § 1 k.p.a. mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy w sytuacji, gdy nie zachodzą wątpliwości, co do związku załącznika z decyzją (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 1742/06 – Lex nr 490163). W niniejszej zaś sprawie takie wątpliwości nie zachodziły. Bez wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia było również to, że w każdym przypadku rozpoznawania odwołania od decyzji Wójta Gminy K. w przedmiotowej sprawie orzekał ten sam skład osobowy Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd nie podziela również zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ II instancji zakaz reformationis in peius. Zwrócić należy bowiem uwagę, że skarżący występował w sprawie na prawach strony, a nie jako strona postępowania. Podmiot występujący w postępowaniu na prawach strony nie ma w nim ani interesu prawnego, ani obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a. Nie może on więc dysponować samym postępowaniem, ani prawami lub obowiązkami, których to postępowanie dotyczy, nie jest też adresatem decyzji załatwiającej sprawę (otrzymuje ją do wiadomości), a jedynie może wykorzystywać takie procesowe uprawnienia, z których korzysta strona postępowania administracyjnego. Przez wskazany w art. 139 k.p.a. termin "niekorzyść" należy rozumieć obiektywne pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy. Rozstrzygnięciem na niekorzyść strony jest więc np. rozstrzygnięcie organu odwoławczego nakładające na odwołującego obowiązek w większym wymiarze niż decyzja organu I instancji albo rozstrzygnięcie pozbawiające odwołującego uprawnienia przyznanego decyzją organu I instancji. Stąd też w odniesieniu do Stowarzyszenia nie miał zastosowania art. 139 kpa, dotyczący wydania decyzji przez organ odwoławczy na niekorzyść strony odwołującej się. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a c oraz art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 – dalej "p.p.s.a.") orzekł jak w sentencji W związku z uwzględnieniem skarg, na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot niezbędnych kosztów postępowania tj. [...] zł - tytułem uiszczonego wpisu sądowego oraz [...] zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji uwzględni ocenę prawną i wskazania wyrażone w niniejszym uzasadnieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło