II SA/Bd 402/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2014-07-04
Skład orzekający: Jerzy Bortkiewicz, Anna Klotz, Jarosław Wichrowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność materialno-techniczna wymeldowania może zostać anulowana, jeśli została dokonana na skutek przestępstwa, a osoba wymeldowana twierdzi, że nie miała zamiaru opuszczenia miejsca pobytu stałego?Ratio decidendi
Czynność materialno-techniczna wymeldowania, jako nieposiadająca cech ostateczności i prawomocności, może zostać skorygowana przez organ administracji. Jednakże, aby anulować wymeldowanie, należy wykazać, że osoba wymeldowana nie miała dobrowolnego zamiaru opuszczenia miejsca pobytu stałego i nie centrum życiowego w innym miejscu. Organy administracji mają obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym przesłuchania wszystkich świadków i rozważenia wszystkich dowodów, aby ustalić, czy przesłanki materialnoprawne do wymeldowania zostały spełnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. R. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta B., która odmówiła anulowania czynności techniczno-materialnej wymeldowania I. R. z miejsca pobytu stałego. Czynność wymeldowania została dokonana na skutek przestępstwa polegającego na sfałszowaniu podpisu na druku meldunkowym przez syna I. R., A. R. I. R. twierdziła, że nie miała zamiaru opuszczać mieszkania i została wymeldowana wbrew swojej woli. Organy administracji uznały, że mimo formalnych uchybień, wymeldowanie było uzasadnione faktycznym opuszczeniem lokalu w związku z jego sprzedażą.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant asyst. sędziego Maciej Hoffman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi I. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia czynności techniczno-materialnej wymeldowania z miejsca pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] stycznia 2014 r, nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu,
Decyzją z dnia [...].01.2014 r., znak [...], Prezydent Miasta B. na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993, dalej zwanej ustawą o ewidencji ludności) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1969 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013 poz. 267, dalej zwanej k.p.a.), odmówił anulowania czynności techniczno-materialnej wymeldowania I. R. z miejsca pobytu stałego przy ul. B. w B. dokonanej w dniu [...].05.2011 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że sprawę wszczęto na wniosek Prokuratury Rejonowej B. w B.
Bezsprzecznym jest, że czynność materialno-techniczna wymeldowania I. R. została dokonana na skutek przestępstwa. Potwierdzeniem tego jest prawomocne orzeczenie Sądu Rejonowego w B. III Wydział Karny, sygn. akt [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. W tej sytuacji organ administracji działając w trybie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności winien podjąć działania w sprawie anulowania czynności techniczno-materialnej wymeldowania strony i przywrócenia stanu poprzedniego. Działania organu muszą być jednak oparte na badaniu i ocenie stanu faktycznego oraz wszystkich okoliczności, które zarówno w przeszłości, jak i obecnie, będą miały wpływ na ocenę i całokształt materiału dowodowego.
Na okoliczność jednoznacznego wyjaśnienia sprawy wymeldowania przesłuchano B. K. - obecnego współwłaściciela lokalu przy ul. B. w B. Zeznała ona, że na początku 2011 r. wraz z pośrednikiem biura nieruchomości była w przedmiotowym lokalu celem zapoznania się z jego stanem technicznym. I. R. była obecna wówczas, co może dowodzić, że wiedziała o zamiarze sprzedaży mieszkania przez ówczesnego właściciela, syna A. R.
Przedmiotowy lokal B. K. wraz z mężem T. K. nabyła aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 2011 r. Protokołem zdawczo-odbiorczym w dniu [...] maja 2013 r. został on przekazany nabywcom. Był on niezamieszkały i opróżniony z wszelkich sprzętów należących do poprzedniego właściciela oraz jego matki. W chwili obecnej w lokalu zamieszkuje rodzina B. i T. K.
I. R. podała, że w spornym lokalu ostatni raz była [...] maja 2011 r. Była świadkiem, jak jej syn A. R. wraz z partnerką pakowali meble oraz rzeczy do samochodu dostawczego. Od tamtego czasu nie podejmowała próby wejścia do lokalu oraz w nim nie zamieszkała. O fakcie wymeldowania z pobytu stałego dowiedziała się od organów policji oraz w biurze meldunkowym, w którym okazano jej druk meldunkowy "zgłoszenie wymeldowania z dotychczasowego miejsca pobytu stałego", którego, jak oświadczyła, nie wypełniała oraz nie podpisała. Zostało to potwierdzone przez biegłego sądowego oraz prawomocny wyrok sądu w tej sprawie. Podpis na druku został nakreślony przez jej syna A. R.
Podstawą rozstrzygnięcia wątpliwości w przedmiocie wymeldowania w postępowaniu, które kończy decyzja administracyjna, stanowi wyjaśnienie materialno- prawnych przesłanek wymeldowania, nie zaś badanie poprawności wypełnienia formularza druku meldunkowego.
T. K., współwłaściciel lokalu, zeznał, że przed zakupem przedmiotowego mieszkania nigdy nie widział I. R. W chwili przejęcia mieszkania było ono niezamieszkałe i opróżnione z ruchomości.
Z kolei A. R. przesłuchany zeznał, że jego mama I. R. wiedziała, iż lokal będzie sprzedany. Była ona informowana o każdym etapie sprzedaży. Była również obecna podczas wizyty w przedmiotowym lokalu B. K. wraz z pracownikiem biura nieruchomości.
Stan faktyczny potwierdzony w ramach prowadzonego postępowania dowodowego nie pozwala na anulowanie czynności techniczno-materialnej wymeldowania strony. Zaistniałe zdarzenia - sprzedaż mieszkania na rzecz B. i T. K., którzy przejęli go we władanie i w nim zamieszkali, przy jednoczesnym faktycznym opuszczeniu lokalu przez I. R., eliminują możliwość skorygowania dokonanej w dniu [...] maja 2011 r. czynności wymeldowania w taki sposób, aby przywrócić I. R. rejestrację pobytu. Nie jest możliwe przywrócenie stanu poprzedniego jej zameldowania ponownie przy ul. B. w B., gdyż takie zameldowanie stanowiłoby fikcję meldunkową, którą z założenia eliminuje ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W dacie wydania decyzji I. R. nie koncentruje swojego życia w spornym lokalu. Spełniona została również przesłanka opuszczenia lokalu, która jest podstawą wymeldowania strony z pobytu zgodnie z ustawą ewidencyjną.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyli Prokurator Prokuratury Rejonowej B. w B. oraz I. R.
W uzasadnieniu Prokurator wskazał, że bezspornym jest, iż A. R. sfałszował podpis na druku zgłoszenia wymeldowania, podpisując się imieniem i nazwiskiem I. R., a następnie posłużył się zgłoszeniem jako autentycznym w Biurze Meldunkowym nr [...] w B., dopuszczając się przestępstwa z art. 270 § 2a k.k. Bezsprzecznym jest zatem, że czynność materialno-techniczna wymeldowania I. R. została dokonana na skutek przestępstwa. Gdyby wymeldowanie nastąpiło w drodze ostatecznej decyzji administracyjnej i ustalono, że zostało dokonane na skutek przestępstwa, skutkowałoby to wznowieniem postępowania. Jako że czynność materialno-techniczna wymeldowania (jak również zameldowania) nie ma cech ostateczności i prawomocności, w każdym czasie możliwe jest skorygowanie wadliwego wpisu ewidencyjnego.
Przesłankę decyzji o wymeldowaniu, zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, stanowi opuszczenie miejsca pobytu stałego. Dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim centrum życiowego. Wymeldowanie jest skutkiem i winno być poprzedzone dobrowolnym i trwałym opuszczeniem miejsca pobytu na okres dłuższy niż trzy miesiące (vide wyrok WSA w Poznaniu z 18.04.2012 r., IV SA/Po 83/12, LEX nr 1146118).
W niniejszej sprawie I. R. nie miała woli opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu oraz zamiaru stałego związania się z innym miejscem i urządzenia w nim centrum życiowego, a przed czynnością wymeldowania zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu. Okoliczność, że ewentualnie wiedziała o zamiarze sprzedaży lokalu przez syna, nie może przesądzać o rozstrzygnięciu niniejszej sprawy. I. R., jak wynika z pozostałego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym ustaleń ze sprawy karnej, nie wiedziała o dokonanym wymeldowaniu. Została wymeldowana wbrew własnej woli, a fakt, że mogła wiedzieć o zamiarze sprzedaży mieszkania, nie oznacza, iż w tych dniach miała opuścić mieszkanie, nie było więc z jej strony przyzwolenia na opuszczenie lokalu mieszkalnego. Dokonane przez A. R. zarówno wymeldowanie jak i opróżnienie lokalu zostało wykonane podstępnie, bez wiedzy i woli zainteresowanej. Z materiału dowodowego wynika, że A. R. chciał kupić kawalerkę i umieścić tam matkę. Tak się jednak nie stało mimo znacznego upływu czasu (prawie 3 lata). Wynika z tego, że gdyby istotnie zamierzał tak postąpić, to jest zapewnić inne mieszkanie matce, zameldowałby ją chociaż w nowym miejscu. Nadto gdyby syn zapewnił matce nowe lokum, zapewne I. R. wymeldowałaby się sama z mieszkania przy ul. B., a w tej sytuacji stanęła "przed faktem dokonanym" - opróżnione mieszkanie, zmienione zamki w drzwiach.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie karnej oraz w sprawie [...] Sądu Rejonowego w B. wynika, że I. R. próbowała wejść do mieszkania, właściciele dzwonili do A. R., że jego matka siedzi na klatce schodowej oraz zamalowała zamki.
I. R. w swoim odwołaniu zarzuciła organowi wikłanie sprawy i unikanie odpowiedzi na pytanie, czy organ postąpił zgodnie z przepisami przyjmując druk wymeldowania bez jej podpisu i zgody. Na skutek decyzji Prezydenta Miasta B. jest od trzech lat bezdomna.
Decyzją z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] Wojewoda K.-P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności stanowi, iż organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. W ust. 2 w/w przepisu czytamy zaś, że jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwość, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy. Zadaniem organu i celem postępowania uregulowanego w art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności jest rozstrzyganie według reguł ogólnych postępowania administracyjnego o tym, czy w chwili dokonania wymeldowania istniały i nadal istnieją materialnoprawne przesłanki wymeldowania. W procesie tym nie chodzi zatem o to, czy zgłoszenie wymeldowania (na druku) odpowiada wymaganiom formalnym, ale czy faktycznie w sprawie spełnione zostały warunki, od których art. 15 ust. 1 ustawy uzależnia wymeldowanie. Zgodnie art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, warunkiem takim jest opuszczenie przez osobę miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, które winno zostać zgłoszone przez osobę w organie gminy właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca.
Uwzględniając zatem aspekt czysto techniczny dokonanej czynności wymeldowania stwierdzić należy, że uchybiono obowiązującym wówczas przepisom wykonawczym określającym sposób rejestracji danych w zakresie zameldowania i wymeldowania. Niemniej jednak uchybienie to ma charakter formalny, a okoliczności, jakie zaistniały w sprawie, świadczą o tym, że w dacie zgłoszenia wymeldowania po stronie I. R. wystąpiły materialno-prawne przesłanki, warunkujące jej wymeldowanie z miejsca pobytu stałego. Z treści zeznań przesłuchania podejrzanego A. R. z dnia [...].01.2012 r. wynika, że I. R. wiedziała o sprzedaży mieszkania, była poinformowana przez syna o konieczności wymeldowania, którą to czynność wciąż odwlekała. Wypełnił on i podpisał za matkę druk zgłoszenia wymeldowania, albowiem sama nie była w stanie tego uczynić. Jak wskazał dalej, matka dała mu dowód osobisty i można przyjąć, że wymeldowanie I. R., choć przeprowadzone z uchybieniem formalnym, odbyło się za jej wiedzą i przyzwoleniem. Za takim stanem rzeczy przemawia nadto fakt fizycznego opuszczenia i opróżnienia przez nią i jej syna mieszkania w celu jego wydania i przejęcia we władanie przez nowych właścicieli, co nastąpiło protokólarnie w dniu [...].05.2011 r. Wątpliwości co do opuszczenia mieszkania przez I. R. nie pozostawiają również zeznania złożone przez nowych właścicieli mieszkania – B. i T. K. Zeznania B. K. dodatkowo potwierdzają, że I. R. miała świadomość, iż syn wystawił mieszkanie do sprzedaży.
Jak wynika z powyższego, wymeldowanie I. R., pomimo swej ułomności formalnej, było spowodowane sprzedażą mieszkania i jego faktycznym opuszczeniem, czego następstwem, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, jest obowiązek wymeldowania się. Zaistniałe w sprawie okoliczności całkowicie zatem eliminują możliwość skorygowania dokonanej w dniu [...] maja 2011 r. czynności wymeldowania w taki sposób, że I. R. ponownie będzie zameldowana w przedmiotowym lokalu.
Organy meldunkowe działają w oparciu o przepisy prawa administracyjnego i rejestrują stan faktyczny dotyczący pobytu osoby w danym lokalu, bądź też jego ustanie w nim bez badania okoliczności, które określony stan rzeczy spowodowały. Rejestrują zatem zdarzenia dokonane.
Przywracając poprzedni stan doszłoby do złamania przepisów ewidencyjnych, naruszając tym samym prawo rozporządzania swoją własnością przez prawowitych obecnie właścicieli.
Zgodzić się należy z odwołującym, że czynność materialno-techniczna wymeldowania nie ma cech ostateczności i prawomocności i w każdym czasie możliwe jest skorygowanie wadliwego wpisu ewidencyjnego. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające dowiodło jednak, że ów wpis nie jest wadliwy z punktu widzenia przepisów ustawy o ewidencji ludności i jako spełniający wymogi materialno prawne nie może zostać unieważniony.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożyła I. R., zarzucając jej, że Wojewoda unika odpowiedzi na pytanie, czy akt jej wymeldowania był zgodny z prawem, czy też nie.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że dokonano jej wymeldowania w sposób przestępczy, bez jej wiedzy i zgody. Zaprzeczyła, jakoby wiedziała o sprzedaży mieszkania oraz że dała synowi dowód osobisty z prośbą o dokonanie aktu wymeldowania. Sąd karny, skazując A. R. za sfałszowanie jej podpisu na blankiecie meldunkowym, w oczywisty sposób zaprzecza temu pomówieniu. Nieprawdziwym jest twierdzenie Wojewody, że opuściła mieszkanie w dniu jego nabycia przez aktualnych właścicieli, tj. [...] kwietnia 2011 r. Z mieszkania zostałam wyrzucona [...] maja 2011 r.
W wyniku wymienionych wyżej przestępstw i nieprawidłowości jest od trzech lat osobą bezdomną, przez co jest traktowana jak osoba spoza marginesu społecznego.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub naruszenia innych przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd ma możliwość uwzględnienia skargi także ze względu na inne uchybienia, niż podniesione przez stronę w skardze, ponieważ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, gdyż stwierdził, że zaskarżona oraz poprzedzająca ją decyzja pierwszej instancji naruszają przepisy postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. stanowi podstawę do ich uchylenia.
Czynność materialno-techniczna, jaką jest zameldowanie, nie ma cech ostateczności ani prawomocności. Organ administracji właściwy w sprawach meldunkowych ma obowiązek skorygowania błędnego wpisu ewidencyjnego. Czynności tej - wyeliminowania błędnego wpisu - dokonuje organ administracji na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (patrz wyroki NSA z 4.12.2001 r., II SA/Gd 523/00, z 8.05.2009 r., II OSK 730/08, z 18.03.2010 r., II OSK 503/09, z 14.10.2008 r., II OSK 1189/07, wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Lublinie z 10.03.2011 r., III SA/Lu 422/10, we Wrocławiu z 16.02.2011 r., IV SA/Wr 687/10, w Warszawie z 13.04.2011 r., IV SA/Wa 291/11). To samo dotyczy kwestii związanych z wymeldowaniem. Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Natomiast stosownie do treści art. 47 ust. 2 tej ustawy, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy.
Oceniając zasadność wniosku o wymeldowanie ustalenia wymaga, czy wnioskowana do wymeldowania osoba opuściła miejsce pobytu stałego, przy czym - w myśl utrwalonego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądu - przesłanka ta jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyroki NSA z 7.12.2005 r., II OSK 302/05, LEX nr 190969, z 23.04.2001 r., V SA 3169). Należy mieć również na uwadze, że "opuszczenie miejsca pobytu stałego", stanowiące hipotezę omawianego przepisu, nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym, niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Opuszczenie lokalu jest to bowiem nie tylko fizyczne nieprzebywanie w nim, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Zamiar ten można określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności (zob. J. Strzebińczyk, [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. prof. dr hab. E. Gniewek, Warszawa 2006, s. 65).
W konsekwencji podkreślić należy, że opuszczenie lokalu, w którym osoba była zameldowana, można uznać za dobrowolne i trwałe, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce, a nie z powodu bezprawnych działań lub zachowań innych osób (por. wyrok NSA z 5.02.2014 r., II OSK 2145/12). O dobrowolności opuszczenia lokalu przemawia zaś ustalenie, że opuszczenie to było wynikiem realizacji uprzednio powziętego zamiaru zmiany miejsca pobytu i przeniesienia centrum swych spraw życiowych w inne miejsce.
Przekładając powyższe rozważania na stan faktyczny niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy co prawda co do zasady je podzielają, jednakże zaniechały szczegółowego i rzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego zupełnie pomijając twierdzenia skarżącej, że nie miała ona zamiaru opuszczenia mieszkania. To, że skarżąca być może wiedziała nawet o zamiarze sprzedaży mieszkania przez syna, nie może przesądzać, iż zgadzała się ona na to. Organy pominęły okoliczności związane z próbami dostania się skarżącej do mieszkania już po jego sprzedaży, co potwierdziła w swoich zeznaniach świadek B. K., k. 12 akt adm. (w związku z tym np. skarżąca uszkodziła zamki w drzwiach próbując je otworzyć kluczami, które posiadała, a co było niemożliwe z uwagi na zmianę zamków przez nabywców). Organy nie wyjaśniły, dlaczego przyjęły za wiarygodne zeznania A. R. dotyczące tego, że skarżąca miała rzekomo przekazać mu swój dowód osobisty w celu załatwienia sprawy jej wymeldowania, a zupełnie pominęły stanowisko skarżącej w tym zakresie. Jest to o tyle wątpliwe, że w takiej sytuacji mało prawdopodobne i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego byłoby następnie składanie przez skarżącą zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa związanego z tą sytuacją.
Wątpliwości Sądu budzi skorzystanie przez organ z zeznań złożonych w trakcie postępowania karnego jedynie przez podejrzanego A. R., który w trakcie ich składania miał szczególny interes przedstawienia sytuacji w sposób dla siebie jak najbardziej korzystny, i pominięcie zeznań pokrzywdzonej I. R. Organ winien zatem zwrócić się do organów ścigania o dostarczenie protokołów zeznań wszystkich osób przesłuchanych w sprawie oskarżonego A. R., a nie poprzestać jedynie na jego zeznaniach.
Mając na uwadze powyższe okoliczności stwierdzić należy, że analiza postępowania administracyjnego, jakie toczyło się przed organem prowadzi do wniosku, iż postępowanie to dotknięte jest wadami, które musiały prowadzić do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Organ nie rozpatrzył sprawy w jej całokształcie, a ustalenia faktyczne nie spełniają wymogów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Jedną z naczelnych zasad procedury administracyjnej jest wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy materialnej, zgodnie z którą organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada ta znajduje rozwinięcie w dalszych przepisach, między innymi w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie, z którym organ administracji publicznej winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Zaznaczyć należy, że rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Udowodnienie danej okoliczności, w myśl art. 80 k.p.a., ma nastąpić na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Na koniec jedynie należy wskazać, że zameldowanie i wymeldowanie z pobytu stałego lub czasowego jest jedynie rejestracją danych o miejscu pobytu osoby, a tym samym nie rodzi ani nie pozbawia uprawnień do lokalu, więc twierdzenie skarżącej, że wskutek nieprawidłowości związanych z jej wymeldowaniem jest od trzech lat osobą bezdomną, nie może być uznane za słuszne.
Ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag. W szczególności organ winien uzupełnić postępowanie dowodowe poprzez szczegółowe przesłuchanie skarżącej oraz A. R., B. K. i T. K. na okoliczność tego, czy skarżąca dobrowolnie opuściła przedmiotowe mieszkania. W trakcie przesłuchania ww. osób organ winien ustalić także inne osoby, które mogą mieć wiedzę w tym zakresie (np. pośrednika nieruchomości obecnego przy oględzinach mieszkania lub partnerki A. R.), a następnie przesłuchać te osoby.
Mając powyższe na uwadze w oparciu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło