II SA/Bd 410/17

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2017-06-21

Skład orzekający: Renata Owczarzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedstawiciel stowarzyszenia zwykłego, wskazany w regulaminie, posiada legitymację procesową do reprezentowania stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym bez pisemnego upoważnienia podpisanego przez wszystkich członków stowarzyszenia?
Ratio decidendi
Skarga stowarzyszenia zwykłego podlega odrzuceniu, jeśli nie zostanie podpisana przez wszystkich członków stowarzyszenia lub przez pełnomocnika posiadającego stosowne upoważnienie. Przedstawiciel stowarzyszenia zwykłego, wskazany w regulaminie, nie posiada samodzielnej legitymacji procesowej do reprezentowania stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż zdolność do czynności procesowych posiadają jedynie wszyscy członkowie tego stowarzyszenia.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, S. W. (stowarzyszenie zwykłe), wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy dotyczącą rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy. Uchwała ta uznała skargę stowarzyszenia za niezasadną. Sąd wezwał przedstawiciela stowarzyszenia do usunięcia braków formalnych skargi, w tym do jej podpisania przez wszystkich członków stowarzyszenia oraz do nadesłania dokumentu potwierdzającego skład osobowy. Stowarzyszenie uzupełniło braki, nadsyłając uchwały o wyborze przedstawiciela i regulaminie, informację o wpisie do ewidencji oraz zaświadczenie REGON, jednak nie przedstawiło dokumentu podpisanego przez wszystkich członków stowarzyszenia.
Rozstrzygnięcie
1. Odrzucono skargę. 2. Zwrócono stronie skarżącej kwotę wpisu uiszczonego od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. W. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy [...] postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) kwotę [...]([...]) złotych, tytułem wpisu uiszczonego od skargi. Pismem z dnia [...] lutego 2017 r. Przedstawiciel S. W. – dalej strona wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Wójta Gminy [...]. Zaskarżoną uchwałą Rada Gminy, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.) w zw. z art. 223 § 1, art. 229 pkt 3, art. 237 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 23), uznała za niezasadną skargę S. W. na działalność Wójta Gminy [...]. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] marca 2017 r. przedstawiciel skarżącego Stowarzyszenia został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez podpisanie skargi przez wszystkich członków Stowarzyszenia oraz nadesłanie dokumentu, z którego wynikałby skład osobowy Stowarzyszenia. Powyższe wezwanie zostało doręczone w dniu [...] kwietnia 2017 r. W zakreślonym przez Sąd terminie Przedstawiciel Stowarzyszenia przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. przesłał: uchwałę nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. o wyborze Przedstawiciela Stowarzyszenia, uchwałę nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. o przyjęciu regulaminu Stowarzyszenia, Regulamin S. W., informację ze Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. o dokonanym wpisie do ewidencji stowarzyszeń zwykłych pod pozycją nr [...], potwierdzenie nadania numeru identyfikacji podatkowej oraz zaświadczenie o numerze identyfikacyjnym REGON. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Jak wynika z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718; zwanej dalej "p.p.s.a.") skarga powinna m.in. czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie natomiast z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W myśl art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Skarżące stowarzyszenie zalicza się do stowarzyszeń zwykłych. Stowarzyszeniu zwykłemu przysługuje zdolność sądowa jako organizacji społecznej, jednak legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych posiadają jedynie wszyscy członkowie tego stowarzyszenia. Oznacza to, że przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe, jeżeli pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej formie prawnej. Właściwym dokumentem, z którego wynika upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. Źródłem takiego upoważnienia nie można natomiast uznać regulaminu jako dokumentu statuującego tylko powstanie stowarzyszenia zwykłego, czy też wybór konkretnej osoby na przedstawiciela stowarzyszenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2525/12 oraz z 14 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2966/12, a także postanowienie NSA z dnia 27 lutego 2017 r. sygn. akt II OZ 174/17; http://:orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie prezentowany jest pogląd, że skoro stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej (art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach Dz.U.2015.1393 j.t.) to w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. Konsekwencją braku osobowości prawnej stowarzyszenia zwykłego jest bowiem brak zdolności do czynności prawnych i brak własnego majątku. Stowarzyszeniom zwykłym przysługuje zdolność sądowa tj. zdolność do występowania w postępowaniu jako strona np. w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art. 25 § 2 p.p.s.a.), jednak legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych posiadają jedynie wszyscy członkowie tego stowarzyszenia. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd zawarty w wyroku NSA z dnia z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1342/14, LEX nr 2034061), zgodnie z którym "z powodu braku osobowości prawnej stowarzyszeń zwykłych i niestosowania do nich przepisów o osobach prawnych na podstawie art. 331 k.c., podmiotem praw i obowiązków w stosunkach cywilnoprawnych związanych z działalnością stowarzyszeń zwykłych nie mogą być same te stowarzyszenia, lecz tylko ich członkowie. Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym osoba wskazana w regulaminie stowarzyszenia zwykłego jako przedstawiciel nie posiada uprawnień do reprezentowania stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym". Reasumując, wskazać należy, że Stowarzyszenie pomimo wezwania Sądu, nie uzupełniło braków formalnych skargi. Przedmiotową skargę w imieniu Stowarzyszenia podpisał A. S., który w myśl wywodów przytoczonych wyżej nie jest organem Stowarzyszenia. Niepodpisanie skargi lub uchwały o udzieleniu pełnomocnictwa przedstawicielowi Stowarzyszenia przez wszystkich członków Stowarzyszenia przesądza o niedopuszczalności skargi. Należy zatem uznać, że braki skargi, mimo jednoznacznego wezwania oraz wyczerpującego pouczenia w tym zakresie nie zostały należycie uzupełnione, co uzasadnia odrzucenie skargi S. W. na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło