II SA/Bd 467/15

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2015-06-29

Skład orzekający: Renata Owczarzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie wykazania braku dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, jeśli wykaże ona brak dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. W przypadku spółki posiadającej znaczny majątek, środki trwałe oraz środki na rachunkach bankowych, a także prowadzącej działalność gospodarczą przekraczającą wysokość opłaty sądowej, nie znajduje uzasadnienia przyznanie prawa pomocy. Strata bilansowa nie przesądza o braku płynności finansowej, a ciężar udowodnienia braku środków spoczywa na wnioskującym.
Stan faktyczny
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej dotyczące kosztów badania automatu do gier. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudności finansowe i załączając bilans oraz rachunek zysków i strat. Referendarz sądowy oddalił wniosek o prawo pomocy, co spółka zaskarżyła sprzeciwem.
Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] Sp. z o.o. w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie kosztów badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych postanawia oddalić wniosek. Pismem z dnia 3 kwietnia 2015 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na wskazane w sentencji postanowienie. Jednocześnie skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] marca 2015 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym we wniosku oświadczeniu strona skarżąca wskazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Wysokość kapitału zakładowego wynosi: [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi: [...] zł, strata za ostatni rok obrotowy według bilansu to: [...] zł. Skarżąca podała, że stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi na rachunku prowadzonym w [...].: [...] zł, a na rachunku bankowym w [...]: [...] zł. Do wniosku załączyła bilans sporządzony na dzień [...] grudnia 2013r. oraz rachunek zysków i strat za okres od [...] stycznia 2013 r. do [...] grudnia 2013 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy postanowieniem z dnia [...] maja 2015r. Oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Wśród powodów postanowienia podał, że wysokość kapitału zakładowego spółki, wartość środków trwałych, stan rachunków bankowych wynikający ze złożonych wyciągów nie dają podstaw do przyznania prawa pomocy. W ustawowym terminie strona skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia, w którym ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy, wskazując że jej sytuacja finansowa nie pozwala na uiszczenie opłaty od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z powołanego przepisu wynika, że zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy skutkuje tym, że sąd rozpoznaje ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Z powołanego przepisu art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z uzasadnienia wniosku oraz informacji przesłanych do sądu bezsprzecznie wynika, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi [...] zł, a wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi: [...] zł, natomiast stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi na rachunku prowadzonym w [...].: [...] zł, na rachunku bankowym w [...]: [...] zł. Skarżąca podała także, że strata za ostatni rok obrotowy według bilansu to: [...] zł. W ocenie sądu powyższe fakty wskazują, że spółka posiada pokaźny majątek oraz prowadzi działalność w zakresie znacznie przekraczającym kwotę opłaty sądowej. W sytuacji, gdy spółka posiada majątek, nabywa towary i usługi o znacznej wartości, ponosi koszty zarządzania oraz na bieżąco reguluje swoje zobowiązania cywilnoprawne, nie znajduje uzasadnienia wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wyjaśnienia wymaga również kwestia, że strata powstaje w wyniku nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej podmiotu (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 463/04, z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II GZ 228/11, z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt I FZ 215/11, publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto spółka, jako osoba prawna obowiązana jest do wykazania również tego, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (tak: postanowienia NSA: z 1 kwietnia 2008r., II OZ 266/08; z 4 kwietnia 2008 r., I GZ 62/08; z 11 kwietnia 2012 r., II GZ 123/12 – dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), czego nie wykazała. W tym stanie rzeczy, sąd na podstawie art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło