II SA/Bd 490/10

WyrokWSA w Bydgoszczy2011-01-20

Skład orzekający: Anna Klotz, Małgorzata Włodarska, Jarosław Wichrowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może umorzyć postępowanie dotyczące wykonania robót budowlanych bez pozwolenia na budowę, jeśli ocena stanu technicznego wykazuje brak nieprawidłowości?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wszczęcia postępowania naprawczego z urzędu w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę. Jeśli jednak ocena stanu technicznego wykonanych robót wykazuje, że roboty zostały wykonane zgodnie z przepisami prawa budowlanego i warunkami technicznymi, organ powinien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. i legalizuje wykonane roboty.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie dotyczące wykonania wewnętrznej instalacji gazowej i montażu kotła c.o. bez wymaganego pozwolenia na budowę, gdyż ocena stanu technicznego wykazała brak nieprawidłowości. Decyzja ta została utrzymana przez organ drugiej instancji i zaskarżona przez P. Sz., który podnosił zarzuty dotyczące m.in. wpływu na środowisko i braku zgody współwłaścicieli. WSA w Bydgoszczy oddalił skargę, potwierdzając legalność decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 stycznia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Klotz Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Włodarska sędzia WSA Jarosław Wichrowski (spr.) Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 20 stycznia 2011 roku sprawy ze skargi P. Sz. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ś. na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane po przeprowadzeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych wykonanych przez M. O.-P., obejmujących wewnętrzną instalację gazową w budynkach położonych przy ul. S. w Ś. wraz z montażem kotła c.o. w budynku przy ul. S. - w piwnicy przynależnej do lokalu nr 1 oraz wyprowadzeniem komina spalinowego, bez wymaganego pozwolenia na budowę, stwierdził, że będące przedmiotem postępowania roboty budowlane zostały wykonane nie uchybiając techniczno-budowlanym przepisom wykonawczym oraz umorzył postępowanie z powodu braku podstawy prawnej dla merytorycznego rozpatrzenia sprawy i rozstrzygnięcia co do jej istoty. W uzasadnieniu decyzji organ wywodził, że podczas kontroli stwierdzono wykonanie wewnętrznej instalacji gazowej w budynku przy ul. S. w Ś. (podejścia do gazomierzy) wraz z montażem gazowego kotła c.o. w pomieszczeniu piwnicy budynku przy ul. S. - przynależnej do lokalu nr 1 i wyprowadzeniem komina spalinowego. W dniu kontroli w/w roboty budowlane były zakończone. Inwestor M. O.-P. w dniu kontroli okazała decyzję Starostwa Powiatowego w Ś. z dnia [...] r, którą został zatwierdzony projekt budowlany i udzielono pozwolenia na wykonanie robót budowlanych: "wewnętrznej instalacji gazowej dla lokalu usługowego usytuowanego na parterze budynku uslugowo-mieszkalnego przy ul. S. z planowaną lokalizacją na dziatkach nr 1135/3 i 1133 (posesje położone przy ul. S. odpowiednio nr 7 i 9)" oraz zatwierdzony projekt budowlany i dziennik budowy wydany przez Starostwo Powiatowe w Ś. dnia 05.02.2008 r. Wymieniona decyzja opatrzona została przez Starostwo Powiatowe w Ś. klauzulą, że dnia 05.02.2008 r. stała się ostateczna. Na podstawie dokumentów będących w posiadaniu organu stwierdzono, że M. O.-P. złożyła zawiadomienie o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie decyzji Starostwa Powiatowego w Ś. z dnia [...] r. Do zawiadomienia załączono wymagane dokumenty, w tym wymienioną decyzję z klauzulą, że stała się ostateczna dnia 05.02.2008 r. Zgodnie ze złożonym zawiadomieniem roboty budowlane można było rozpocząć dnia 12.02.2008 r. Następnie do organu wpłynęło zawiadomienie, że decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. uchylającą w całości zaskarżoną decyzję Starosty Ś. z dnia [...] r. i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ze względu na wyeliminowanie z obrotu prawnego w/w decyzji Starostwa Powiatowego w Ś. ustalono, że roboty budowlane wykonane przez M. O.-P., pomimo uzyskania wcześniej klauzuli ostateczności tej decyzji, zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę. W toku postępowania decyzją z dnia [...] r. mocą zapisu art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane nakazano zaniechanie dalszych robót. W uzasadnieniu wydanej decyzji wskazano, że wykonane roboty budowlane nie podlegają restrykcjom określonym w art. 48 i 49 lecz regulacjom zawartym w art. 50 i 51 w/w ustawy. W wyniku odwołania P. S., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego jako organ drugiej instancji, decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ drugiej instancji wskazał na uchybienia oraz okoliczności wymagające uwzględnienia przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w tym również na ustalenia art. 81c ustawy Prawo budowlane. Dokonując ponownego rozpatrzenia sprawy organ I instancji zważył, że zgodnie z zapisem art. 81c ust. 2 w/w ustawy oraz ust. 1, określającym, że organy nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami ustawy mogą żądać informacji lub udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót budowlanych, a w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości robót budowlanych lub stanu technicznego nałożyć obowiązek, w drodze postanowienia dostarczenia, w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, postanowieniem z dnia [...] r. nakazano M. O.-P. dostarczyć w terminie do dnia 31 lipca 2009 r. ocenę stanu technicznego wewnętrznej instalacji gazowej wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę wraz z montażem kotła c.o. oraz wyprowadzeniem komina spalinowego, zawierającą: - określenie prawidłowości wykonania w/w robót w sposób graficzny i opisowy w oparciu o obowiązujące przepisy, w tym techniczno-budowlane i Polskie Normy, - dokumenty potwierdzające dopuszczenie do obrotu i powszechnego albo jednostkowego stosowania w budownictwie zastosowane wyroby budowlane, w tym zamontowany kocioł c.o. i wyprowadzony komin, - wskazanie przez autora opracowania, ewentualnie stwierdzonych nieprawidłowości w wykonanym zakresie robót wraz ze sposobem ich usunięcia przedstawionym w sposób graficzny i opisowy. W uzasadnieniu wydanego postanowienia wskazano, że w rozpatrywanym przypadku nie mają zastosowania restrykcje określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Na wydane postanowienie złożył zażalenie P. S. W wyniku jego rozpatrzenia organ drugiej instancji – [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego P. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 8.10.2009 r. sygn..akt II SA/Bd 633/09 skargę oddalił. Dnia 10.11.2009 r. wyrok stał się prawomocny. W terminie określonym w w/w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru B. z dnia [...] r. zobowiązana dostarczyła opracowanie pn.: "Projekt budowlany powykonawczy - ocena stanu technicznego" wykonane przez osobę legitymującą się uprawnieniami w zakresie sieci, instalacji i urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, wentylacyjnych i gazowych; wpisanego na listę Kujawsko - Pomorskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Autor opracowania stwierdził, że: "...nie stwierdzono nieprawidłowości w wykonanym zakresie robót. Instalacja gazowa została wykonana nie uchybiając przepisom budowlanym i warunkom technicznym...". W wyniku analizy dostarczonego opracowania organ stwierdził, że zostało ono wykonane przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności i zawiera w swej treści elementy określone w w/w postanowieniu z dnia [...] r. Dnia 27.07.2009 r. do organu wpłynęło pismo K. J. informujące o naruszeniu elementów dachu podczas wykonywania robót związanych z wyprowadzeniem komina od pieca gazowego zainstalowanego w piwnicy. Następnie K. J. pismem z dnia 29.07.2009 r. poinformował o usunięciu w/w nieszczelności. W nawiązaniu do dostarczonych informacji strony postępowania zawiadomiono, a M. O.-P. wezwano do uczestniczenia w oględzinach przeprowadzonych w celu sprawdzenia obudowy wykonanego komina i zaizolowania miejsca wyprowadzenia ponad dach. Podczas oględzin stwierdzono, że na całej wysokości poddasza budynku, od podłogi do podbitki dachowej komin obudowany został płytami kartonowo-gipsowymi, w miejscu przejścia przez połać dachową nie stwierdzono prześwitów ani zacieków zarówno na podbitce dachowej jak i na obudowie komina. W prowadzonym postępowaniu ustalono, że budynek położony na terenie posesji przy ul. S. w Ś. znajduje się w ewidencji obiektów zabytkowych, a zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego budynek jest zlokalizowany w strefie ochrony konserwatorskiej "A" i "W". W ogólnych ustaleniach planu dla wymienionych stref nałożono obowiązek uzgadniania wszelkiej działalności inwestycyjnej z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. W związku z powyższym pismem z dnia 26.10.2009 r. opracowanie dostarczone przez Marię O.-P. przesłano do Wojewódzkiego Oddziału Ochrony Zabytków w Toruniu, Delegatura w Bydgoszczy celem jego zaopiniowania pod względem ochrony konserwatorskiej. W odpowiedzi na powyższe wystąpienie dnia 6.11.2009 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Ś. wpłynęło pismo Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Toruniu, Delegatura w Bydgoszczy z dnia [...] r., w którym zapisano "...Opiniujemy pozytywnie w zakresie ochrony zabytków przedmiotową inwestycję ... brak kolizji z ochroną zabytków". W ocenie organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na zakończenie prowadzonego postępowania. Będące przedmiotem postępowania roboty budowlane zostały wykonane w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę, podlegają rozpatrzeniu w trybie art. 51 wymienionej ustawy. W art. 51 ust. 7 określono, że jeżeli roboty budowlane zostały wykonane (zakończone) w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 - tj. między innymi bez pozwolenia na budowę - co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie, przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio. Zgodnie zatem z w/w art. 51 ust. 1, w przypadku wykonania robót budowlanych bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego - co określono w pkt 1; albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania - co określono w pkt 2. W prowadzonym postępowaniu nie stwierdzono budowy obiektu budowlanego czy też jego części (co udokumentowano w toku postępowania), lecz stwierdzono wykonanie robót budowlanych w obiekcie budowlanym, zatem nie może mieć zastosowania nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. W rozpatrywanej sprawie nie może mieć również zastosowania zaniechanie dalszych robót, ponieważ zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa sądowego dotyczy przypadku samowolnych robót, których nie można zalegalizować; nie zachodzą też okoliczności nakazania doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, gdyż w terminie określonym przez organ nadzoru budowlanego zobowiązana wykonała nakazany obowiązek dostarczając ocenę stanu technicznego wykonanych robót, w której nie stwierdzono nieprawidłowości. W rozpatrywanym przypadku nie zachodzą również okoliczności określone w punkcie 2 w/w art. 51 pozwalające na nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, ponieważ: w dostarczonym opracowaniu oceny stanu technicznego autor nie wykazał robót do wykonania i zapisał "...nie stwierdzono nieprawidłowości w wykonanym zakresie robót. Instalacja gazowa została wykonana nie uchybiając przepisom budowlanym i warunkom technicznym...". w opracowaniu umieszczono: - dokumenty dopuszczające do stosowania w budownictwie wbudowane wyroby budowlane; - opinię kominiarską stwierdzającą, że podłączenia kominowe wykonano prawidłowo, przewody kominowe są drożne i nadają się do użytkowania, a warunki p.poż. zachowano; - protokoły potwierdzające szczelność wykonanej instalacji oraz jej uruchomienie przez napełnienie gazem i odpowietrzenie, konserwator zabytków nie wskazał na konieczność wykonania robót, nieszczelność dachu powstała w wyniku wykonanych robót została usunięta. Zawarte natomiast w ust. 3 wymienionego art. 51 regulacje odnoszą się do sytuacji, gdy zostanie wydana decyzja w trybie art. 51 ust. 2. Zatem, kiedy decyzja w określonym trybie nie została wydana, wymieniony przepis nie ma zastosowania. W dalszych zapisach art. 51 brak jest regulacji odnoszących się do sytuacji, gdy roboty budowane wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę zostały zakończone, dostarczona ocena stanu technicznego stwierdza ich wykonanie z zachowaniem techniczno-budowlanych przepisów wykonawczych potwierdzonych odpowiednimi protokołami i opiniami; jednostki opiniujące nie wskazują na konieczność wykonania dodatkowych robót lub czynności a usterki powstałe w wyniku wykonanych robót usunięto. W świetle dokonanych ustaleń stwierdzono brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i rozstrzygnięcia co do jej istoty. W linii orzecznictwa administracyjnego ugruntowane zostało stanowisko, że wobec braku podstawy prawnej organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w trybie art. 105 § 1 K.p.a., który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracyjny wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza również brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec czego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do jej istoty. Zgodnie jednak z zapisem art. 104 K.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę poprzez wydanie decyzji..., decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty... albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Stwierdzony stan, uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy oraz obowiązujące w dacie rozstrzygania przepisy, świadczy zatem o bezprzedmiotowości dalszego postępowania. Na skutek odwołania wniesionego przez P. S. decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wywodził, że zgodnie z orzecznictwem sądowym podjęcie budowy na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę a następnie jej uchyleniem skutkuje wdrożeniem procedur wynikających z treści art. 50, 51 Prawa budowlanego. Bezsprzeczny jest fakt, że zobowiązana podjęła rzeczone prace przed uprawomocnieniem się ww. decyzji o pozwoleniu na budowę z dn. 14.01.2008 r., zatem w warunkach samowoli budowlanej, a organ nadzoru budowlanego posiada kompetencje do podjęcia postępowania naprawczego zmierzającego do doprowadzenia wykonanych prac do stanu zgodnego z prawem. Nadto, tryb postępowania przed organami administracji zależy od zaawansowania robót budowlanych. W przypadku zakończonych robót nie wydaje się postanowienia o wstrzymaniu (art. 50 Prawa budowlanego) zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Nadto, niezasadnie podnosi skarżący, że nadzór po spełnieniu obowiązków winien udzielić pozwolenia na wznowienie robót, gdyż postępowanie dotyczy wykonanej instalacji gazowej, tj. robót już zakończonych, zatem nie ma podstawy do udzielenia pozwolenia na wznowienie, które wiąże się z dokonaniem istotnych odstępstw od projektu, co w rzeczonej sprawie nie zachodzi. Wykonanie przedmiotowych robót nie wymaga uzyskania decyzji na użytkowanie, zatem spełnienie przez inwestora obowiązków i stwierdzenie, że wykonana instalacja nie narusza przepisów techniczno-budowlanych kończy postępowanie przed organami nadzoru budowlanego. Odnośnie zarzutu dotyczącego braku wymogu uzyskania zgody pozostałych współwłaścicieli organ wyjaśnił, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym postępowanie prowadzone w trybie art. 50, 51 ustawy Prawo budowlane nie zobowiązuje organów nadzoru do szczegółowego badania spraw własności, gdyż wykracza to poza granice właściwości organów administracji. Brak konkretnej podstawy prawnej na podstawie art. 50, 51 Prawa budowlanego, umożliwiającej nałożenie obowiązku uzyskania zgody współwłaściciela, gdyż organy nadzoru przesądzają wyłącznie o wykonanych robotach budowlanych. Zastosowanie art. 50, 51 polega na doprowadzeniu wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. Zatem, strony winny dochodzić ewentualnych roszczeń na podstawie przepisów prawa cywilnego wyłącznie przed sądami powszechnymi. Przywołane przez skarżącego inne zarzuty dotyczące stanu przed wszczęciem postępowania, tj. zgłoszenia z dn. 07.03.2008 r. oraz wniosku o wszczęcie postępowania były już rozpatrywane w postępowaniu skargowym przez Wydział Inspekcji i Kontroli WINB W B. oraz przywołanych wcześniej rozstrzygnięciach i nie mają wpływu na wydane obecnie rozstrzygnięcie. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy złożył P. S. wnosząc o jego uchylenie i obciążenie organu II instancji kosztami postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zarzucając zaskarżonej decyzji generalnie to samo, co zarzucał w tej sprawie K-P WINB w B. w odwołaniu z 3.03.2010 r. na powołaną wyżej decyzję PINB w Ś. z dnia [...] r. Skarżący w uzasadnieniu powołał de facto te same zarzuty, który były Równocześnie przedstawił chronologicznie tok sprawy. Dodał, ze decyzja ta ma zły wpływ na środowisko, a działa zachęcająco dla świadomego i jawnego naruszania przepisów prawa i to nie tylko budowlanego. I choćby z tego względu winna zostać uchylona. Jest dowodem na to że promuje się nieuczciwych inwestorów, a ci inwestorzy którzy przed rozpoczęciem budowy uzyskają wszystkie dokumenty do uzyskania pozwolenia na budowę wymienione w prawie budowlanym, robią to właściwie niepotrzebnie i robią sobie zbędne koszty, nie mówiąc już o tym, że ze względu na jakąkolwiek napotkaną przeszkodę mogą tego pozwolenia na budowę nie uzyskać. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu swego stanowiska wywodził, że w sprawie bezspornym jest, iż zobowiązana przed uprawomocnieniem się decyzji o pozwoleniu na z dn. [...] r. rozpoczęła wykonywanie robót budowlanych - polegających na budowie wewnętrznej instalacji gazowej, które w trybie art. 51 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego poprzez prowadzone postępowanie naprawcze może doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. PINB w Ś. postanowieniem z dn. [...] r. na podstawie dyspozycji art. 81 c ust. 1 i 2 Prawa budowlanego nakazał inwestorowi opracowanie oceny stanu technicznego wykonanych prac ze wskazaniem ewentualnych nieprawidłowości. Rozstrzygnięcie to utrzymane zostało przez organ II instancji, a po rozpoznaniu skargi P. S. Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Bydgoszczy prawomocnym wyrokiem z dn. 8.10.2009 r. oddalił skargę na powyższe. Przywołane w skardze zarzuty dot. braku zgody współwłaścicieli na wykonanie przedmiotowych robót budowlanych nie mają wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Z dyspozycji art. 50, 51 nie wynika wprost konieczność przedłożenia dokumentu do władania nieruchomością wobec faktu zakończenia robót, gdyż w postępowaniu tym orzeka się wyłącznie o przydatności wykonanych robót - zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych. Skarżący przywołuje w skardze okoliczności wcześniejsze, przed wszczęciem postępowania, w tym nie uznanie za stronę, które uległy zmianie po wszczęciu postępowania, natomiast pomija okoliczność, iż decyzja PINB w Ś. z dn. [...] r., w której skarżący występował jako strona postępowania została przez niego zaskarżona, a tutejszy organ II instancji uwzględniając w części podniesione w odwołania zarzuty decyzją z dn. [...] r. uchylił decyzję organu l instancji do ponownego rozpatrzenia. Jednocześnie stwierdzić należy, że nie mają one wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Niezasadny jest zarzut, że roboty winny być wstrzymane, gdyż nie wstrzymuje się postanowieniem robót wykonanych. Nadto skarżący mylnie interpretuje, że w sprawie należy nakazać obowiązki i udzielić pozwolenie na wznowienie - gdyż z przedłożonej oceny nie wynikała potrzeba nakazywania jakichkolwiek czynności dot. doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem a prace zostały zakończone, stąd brak podstawy prawnej do ich wznowienia. Stwierdzenie natomiast przez PINB, że wykonane prace nie uchybiają przepisom, co potwierdza załączona ocena i stosowne protokóły, skutkuje bezprzedmiotowością postępowania naprawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżona decyzja (postanowienie) może być uchylona tylko wówczas, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd stwierdził, że przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego ani też przepisy postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na to, że de facto zarzuty skarżącego pozostają zbieżne z zarzutami, które podnosił on w toku całego dotychczasowego postępowania, a które w niniejszym postępowaniu nie mają żadnego znaczenia, albowiem poprzednie prawomocne decyzje organów, potwierdzone również oddaleniem skargi wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 października 2009 r. w sprawie II SA/Bd 663/09, przesądziły podnoszone przez skarżącego wątpliwości. Dotyczy to przede wszystkim treści postanowienia organu I instancji z dnia [...] r., w którym zobowiązano inwestora – M. O.-P. do przedłożenia szczegółowo wymienionych w niej dokumentów dotyczących oceny stanu technicznego wykonanych prac. Jak słusznie wywodzi NSA w wyroku z dnia 13 marca 2008 r. (II OSK 228/07) nie można uznać robót budowlanych prowadzonych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie po wykonaniu tych robót, została wyeliminowana z obrotu prawnego, za przypadek samowoli budowlanej podlegającej przymusowej rozbiórce na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Roboty takie należy uznać za "inny przypadek" w rozumieniu art. 50 ust. 1 i art. 51 tej ustawy. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę w każdym przypadku obliguje organ nadzoru budowlanego do podjęcia odpowiedniego postępowania naprawczego, o jakim mowa w przepisie art. 51 Prawa budowlanego. Celem jego jest skontrolowanie poprawności wykonanych przez inwestora robót budowlanych i ewentualne doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem (vide: wyrok NSA z dnia 20 stycznia 1998 r. - IV SA 532/96, wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1998 r. roku - IV SAB 167/97). Należy przy tym podkreślić, iż zgodnie z dominującym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, chodzi tu o doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem budowlanym, w tym w szczególności z warunkami technicznymi. Na etapie wydawania decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego organ nadzoru musi więc ocenić, czy już wykonane roboty budowlane są zgodne z wymaganiami prawa budowlanego. W ocenie Sądu organ I instancji przeprowadził postępowanie naprawcze w zakresie niezbędnym i wystarczającym do załatwienia sprawy administracyjnej. W oparciu o ustalenia poczynione w toku oględzin, przeprowadzonych z udziałem skarżącego, jak i w oparciu o opracowanie pn.: "Projekt budowlany powykonawczy - ocena stanu technicznego" wykonane przez osobę legitymującą się uprawnieniami w zakresie sieci, instalacji i urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, wentylacyjnych i gazowych, wpisanego na listę Kujawsko-Pomorskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, organ uznał, iż wykonane roboty nie naruszają obowiązującego prawa. W ocenie Sądu ta ocena była w pełni uprawniona. Autor opracowania stwierdził, że: "...nie stwierdzono nieprawidłowości w wykonanym zakresie robót. Instalacja gazowa została wykonana nie uchybiając przepisom budowlanym i warunkom technicznym...". W wyniku analizy dostarczonego opracowania organ stwierdził, że zostało ono wykonane przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności i zawiera w swej treści elementy określone w w/w postanowieniu z dnia [...] r. Sam skarżący w żaden sposób nie kwestionuje jakości oraz prawidłowości wykonanych przez inwestora prac, co stanowi przedmiot zaskarżonej decyzji. Sąd dokonując analizy akt sprawy nie znalazł żadnego dowodu mogącego świadczyć o tym, że prace dokonane przez inwestora posiadają jakiekolwiek wady. Wprost przeciwnie, inwestor przedłożył dokumentację wymienioną w postanowieniu organu I instancji z dnia [...] r. Również dostrzeżona nieszczelność dachu związana z wyprowadzeniem komina została wyeliminowana. Jeśli organ prowadzący postępowanie uzna, że wykonane roboty nie odpowiadają standardom prawa, w tym przepisom techniczno-budowlanym, wówczas na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakłada na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności i robót, tak aby doprowadzić je do zgodności ze standardami. Natomiast, gdy ustalenia faktyczne prowadzą do wniosku, że roboty takiego dostosowania nie wymagają, gdyż odpowiadają prawu, wówczas organ kończy postępowanie w sprawie samowoli budowlanej decyzją umarzającą postępowanie. Decyzja ta legalizuje wykonane roboty. Warunkiem jej wydania jest stwierdzenie, że nie naruszają one prawa, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Jak wyżej wspomniano, wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, w każdym przypadku obliguje organ nadzoru budowlanego do podjęcia odpowiedniego postępowania naprawczego. Oznacza to w konsekwencji, iż wszczęcie postępowania przed organami nadzoru budowlanego postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 51 Prawa budowlanego, następuje z urzędu. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 października 2006 r. w sprawie II OSK 1257/05 (LEX nr 289253) stwierdzając, iż: 1) w przypadku gdy przepis prawa materialnego nie normuje expressis verbis inicjatywy wszczęcia postępowania w danej kategorii spraw administracyjnych, należy przyjąć, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest określenie ciążących na jednostce obowiązków, ograniczenia lub cofnięcia uprawnień - wszczęcie postępowania następuje z urzędu; 2) wszczęcie postępowania przed organami nadzoru budowlanego, w zakresie usuwania naruszeń prawa budowlanego określonych w art. 50 Prawa budowlanego następuje z urzędu. Prowadzone z urzędu postępowanie naprawcze może doprowadzić do wydania jednej z kilku decyzji o jakich mowa w art. 51 ust. 1. Natomiast w przypadku stwierdzenia braku przesłanek do ich wydania organ powinien umorzyć postępowanie naprawcze jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (vide: wyrok WSA w Gliwicach z 8 października 2007 r. - II SA/Gl 425/07, wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005 r. VII SA/Wa 493/04). Na koniec należy zacytować uchwałę NSA z dnia 10 stycznia 2010 r. (II OPS 2/10), w której wyjaśniono, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia przewidzianego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co przesadza o bezzasadności, w świetle postępowania administracyjnego, zarzutu skarżącego dotyczącego braku jego zgody na wykonanie prac przez inwestora. Mając powyższe na uwadze w oparciu art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło