II SA/Bd 605/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-08-10
Skład orzekający: Wojciech Jarzembski, Wiesław Czerwiński, Grażyna Malinowska-Wasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy może otrzymać odprawę z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej więcej niż raz w przypadku uchylenia decyzji o zwolnieniu i reaktywacji stosunku służbowego?Ratio decidendi
Uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej skutkuje wyeliminowaniem jej skutków na przyszłość (ex nunc), a nie wstecz (ex tunc), co oznacza, że stosunek służbowy reaktywuje się dopiero z dniem wydania nowej decyzji. W konsekwencji żołnierzowi przysługuje tylko jedna odprawa z tytułu zwolnienia, która powinna uwzględniać sumę okresów nieprzerwanej czynnej służby, a wcześniejsza wypłacona odprawa podlega zaliczeniu na poczet nowej.Stan faktyczny
Płk A. M. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej decyzją Ministra Obrony Narodowej, która następnie została uchylona przez WSA w Warszawie. Po reaktywacji stosunku służbowego został ponownie zwolniony, a organ przyznał mu odprawę w wysokości 100% uposażenia za okres nieprzerwanej służby od daty wyroku WSA. Skarżący kwestionował ustalenie okresu nieprzerwanej służby i domagał się odprawy w wysokości 600% uposażenia, uwzględniającej cały okres służby.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dowódcy Okręgu Wojskowego w zakresie utrzymującym w mocy pkt 1 decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w tym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Protokolant Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego w [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odprawy z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie utrzymującym w mocy pkt 1 decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. Szefa [...] Sztabu Wojskowego w [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w zakresie określonym w pkt 1.
II SA/Bd 605/11
Uzasadnienie
Dowódca [...] Okręgu Wojskowego w B., po rozpatrzeniu odwołania płk. A. M., decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję nr [...] Szefa Wojewódzkiego Sztabu w B. z dnia [...] przyznającą wyżej wymienionemu, w związku ze zwolnieniem w dniu [...] z zawodowej służby wojskowej:
1) odprawę w kwocie 10.240,00 zł należną w dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w wysokości 100% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym,
2) ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie w kwocie 52.596,98 zł,
3) dodatkowe uposażenie roczne za 2010 r. w wysokości proporcjonalnej do liczby pełnych miesięcy kalendarzowych, za które wypłacono uposażenie, tj. 11/12 uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, tj. 9.386,63 zł,
4) gratyfikację urlopową niewykorzystaną w roku zwolnienia ze służby z uwzględnieniem członka rodziny pozostającego na utrzymaniu żołnierza zawodowego, tj. na 2 osoby w kwocie 1750,00 zł.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Decyzją z dnia [...] nr [...] Minister Obrony Narodowej zwolnił płk. A. M. z dniem [...] z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję, a następnie decyzją z dnia [...] nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy uchylił wskazaną decyzję w części dot. daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...]
W związku ze zwolnieniem ze służby Minister Obrony Narodowej wydał w dniu [...] decyzję nr [...] o przyznaniu płk. A. M. odprawy z tytułu nieprzerwanej służby wojskowej przez okres 32 lat i 2 miesięcy w wysokości 600% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, w kwocie 50.100 zł, a nadto dodatkowego uposażenia rocznego w wysokości 6. 262,50 zł ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy w kwocie 28.845 zł oraz zryczałtowanego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby przejazd na koszt wojska.
W wyniku wyniesionej przez A. M. skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. II SA/Wa 1816/07 uchylił decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] i poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] w przedmiocie zwolnienia go ze służby stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
W następstwie powyższego wyroku Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] wyznaczył wyżej wymienionego z dniem [..] na stanowisko służbowe Zastępcy Szefa Zarządu Planowania Logistycznego w Dowództwie Wojsk Lądowych na okres od dnia [...].
W następstwie wypowiedzenia przez płk. A. M. pismem z dnia 10 maja 2010 r. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej Minister Obrony Narodowej wydał w dniu [...] decyzję nr [...] o zwolnieniu go z dniem [...] z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia, a następnie decyzją z tej samej daty orzekł o przeniesieniu go do dyspozycji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. na czas od [..] do dnia zwolnienia.
Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. przyznał płk. A. M. świadczenia pieniężne przysługujące mu w związku ze zwolnieniem ze służby.
Z uzasadnienia powyższej decyzji między innymi wynika, że uznając, iż okres nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, o którym mowa w art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593 ze zm.) należy liczyć od dnia [...], to jest od daty wydania wyroku WSA w Warszawie w sprawie II SA/Wa 1816/07 do [...] organ przyjął, że stosownie do art. 94 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy stronie przysługuje odprawa w wysokości 100%, to jest w wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego w ostatnim dniu służby, czyli w kwocie 10.240 zł.
Odwołując się od decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. do Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego w B. A. M. zakwestionował ustalenie przez organ I instancji z naruszeniem art. 9 w zw. z art. 19 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, że od [...] do [...] nie pełnił zawodowej służby wojskowej oraz błędne uznanie, że posiada 2 lata, 10 miesięcy i 1 dzień nieprzerwanej wysługi w rozumieniu art. 94 ust. 1 w zw. z ust. 3 wymienionej ustawy.
Jednocześnie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie mu odprawy w wysokości 600% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym.
Według odwołującego się wyrok WSA w Warszawie sygn. II SA/Wa 1816/07 z dnia 29 stycznia 2008 r. uchylający decyzje Ministra Obrony Narodowej o zwolnieniu go ze służby spowodował uchylenie skutków tych decyzji, wobec czego brak było podstaw do stwierdzenia, że od [...] do dnia wyroku miał przerwę w pozostawaniu w stosunku służbowym, przy czym bez znaczenia jest fakt, że w okresie tym nie wykonywał zadań służbowych skoro zwolnienie go ze służby nastąpiło z naruszeniem prawa. Ponadto wyznaczenie go na nowe stanowisko po wyroku sądowym nie wymagało i nie zostało poprzedzone powołaniem go po raz wtóry do służby, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy.
Odwołujący się również wskazał, iż w razie założenia nawet przerwy w pełnieniu przez niego służby, należało uwzględnić obydwa okresy służby, to jest do [...] wynoszący ponad 32 lata oraz wymieniony w decyzji I instancji, a wysługę naliczyć od dłuższego nieprzerwanego okresu wysługi, tj. w wysokości 600% należnego uposażenia.
Uzasadniając wymienioną decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję nr [...] Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w B. Dowódca [..] Okręgu Wojskowego w B. stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość odprawy, bowiem jest ona uzależniona od okresu pełnienia przez żołnierza nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, który to okres jest nierozerwalnie związany z momentem zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, a więc kończy się z dniem zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Ze względu zaś na to, odwołujący się został zwolniony ze służby w dniu [...], okresem nieprzerwanej służby wojskowej jest okres od [...] do [...]. Natomiast okres pełnienia czynnej służby wojskowej od [...] do [...] jest w stosunku do dnia zwolnienia, tj. do [...] okresem przerwanej służby i za okres ten wynoszący 32 lata wypłacono już odprawę w wysokości 600% należnego uposażenia.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji powołał się dodatkowo na wyroki NSA z dnia 22 października 2009 r. sygn. I OSK 248/09 i WSA w Warszawie z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. II SA/Wa 1938/09 zapadłe w sprawie o przyznanie A. M. uposażenia i innych należności za okres od [...] do [...], w których sądy te wyraziły stanowisko, że stwierdzenie w wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2008 r. sygn. II SA/Wa 1816/07, iż zaskarżona decyzja w przedmiocie zwolnienia nie podlega wykonaniu stwarza możliwość wykonywania przez żołnierza i organ wojskowy uprawnień i obowiązków wynikających ze stosunku służbowego, w związku z czym w sensie prawnym w zakresie uprawnień zwolnionego ze służby żołnierza od tego czasu miało miejsce pełnienie służby.
Zaskarżając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy decyzję Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego w B. A. M. ponowił zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji dotyczące przyjęcia, iż posiadał w czasie od [...] do [...] przerwę w pełnieniu zawodowej służby wojskowej oraz naliczania wysługi od nieprzerwanej służby wojskowej za dwa lata, 10 miesięcy i 1 dzień. Zarzuty te uzasadnił w identyczny sposób jak we wspomnianym odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę dowódca [...] Okręgu Wojskowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc ocenia, czy zaskarżona decyzja, czy też jej część zaskarżona (co ma miejsce w niniejszej sprawie) nie narusza przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego w stopniu wpływającym na wynik sprawy, a przede wszystkim - czy przy jej wydawaniu nie wyczerpano przesłanek określonych w przepisach art. 156 § 1 lub art. 145 § 1 kpa. Dokonując powyższej oceny Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że władny jest reagować także na wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia pominięte w niej.
W myśl art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593 ze zm.), żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5 (które nie mają w niniejszym przypadku zastosowania), odprawa w wysokości:
1) po roku służby -100%
2) po pięciu latach służby - 200%
3) po dziecięciu latach służby - 300%
- kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, naliczanego w ostatnim dniu pełnienia służby.
Wysokość odprawy, o której mowa w ust. 1 pkt 3, ulega zwiększeniu o 20% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym za każdy rok zawodowej służby wojskowej pełnionej ponad 10 lat, nie więcej jednak niż do wysokości 600% (art. 94 ust. 2 ww. ustawy).
Do okresu zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w ust. 1 i 2, zalicza się zgodnie z art. 94 ust. 3 ustawy okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, z wyłączeniem okresów zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania, chyba że prawomocnym orzeczeniem postępowanie karne lub czynności dyscyplinarne, będące przyczyną zawieszenia lub aresztowania, zostało umorzone bądź żołnierz został uniewinniony na podstawie prawomocnego wyroku lub orzeczenia o uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym.
Jak wynika bezspornie z akt sprawy skarżący w okresie od dnia [...] do [...] pełnił czynną służbę wojskową w ramach stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i w związku z decyzją Ministra Obrony Narodowej zwalniającą go z dniem [...] ze służby wypłacono mu na podstawie decyzji tegoż Ministra z dnia [...] należne świadczenia, w tym odprawę w wysokości 600% uposażenia wraz z dodatkami z tytułu pełnienia służby przez nieprzerwany okres 32 lat i 2 miesięcy.
Kolejny niekwestionowany przez skarżącego przyjęty w decyzjach organów I i II instancji okres pozostawania przez niego w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej obejmuje czas od [..], tj. od daty wydania przez WSA w Warszawie wyroku uchylającego decyzję Ministra Obrony Narodowej z [...] i poprzedzającą ją decyzję z [...] o zwolnieniu skarżącego ze służby do ostatecznego ustania stosunku służbowego z dniem [...], a zatem 2 lata, 10 miesięcy i 1 dzień.
Według skarżącego, wbrew stanowisku orzekających w sprawie organów, nie było jednak przerwy w pozostawaniu przez niego w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej między wskazanymi wyżej dwoma okresami z uwagi na wymieniony wyrok sądowy z dnia 29 stycznia 2008 r.
Aby ocenić, która ze stron postępowania sądowego ma rację, niezbędne jest rozważenie skutków decyzji zwalniającej ze służby oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uchylającego tę decyzję, a zwłaszcza skutków tegoż wyroku.
Wyrok sądu administracyjnego wywołuje co do zasady skutki prawne od momentu uprawomocnienia się.
W przypadku uwzględniającego skargę wyroku uchylającego zaskarżoną decyzję wyeliminowanie jej z obrotu prawnego następuje na przyszłość (ex nunc), a nie wstecz (ex tunc). Tak więc decyzja administracja uchylona takim wyrokiem zaczyna wywierać skutki z chwilą uzyskania przez nią przymiotu ostateczności, to jest z tym momentem zaczyna obowiązywać i miałoby to miejsce do dnia poprzedzającego datę uprawomocnienia się wyroku, gdyby sąd jednocześnie na podstawie przepisu art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) nie orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Jakkolwiek nieprawomocny wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego (nieprawomocny, bo istnieje NSA - sąd II instancji) uwzględniający skargę nie pozbawia istnienia uchylonej nim decyzji, to zamieszczenie wskazanego rozstrzygnięcia w wyroku powoduje wstrzymanie jej wykonania od daty wydania wyroku do momentu jego prawomocności, co oznacza, że nie wywołuje ona w tym czasie skutków prawnych wynikających z jej rozstrzygnięcia. Tym samym należy przyjąć, że z chwilą wydania nieprawomocnego jeszcze wyroku, lecz zaopatrzonego w rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 152 wymienionej ustawy, następuje na czas do jego uprawomocnienia się obalenie domniemania mocy obowiązującej zaskarżonej decyzji, zaś w przypadku decyzji zwalniającej żołnierza zawodowego ze służby - że w sensie prawym od daty wyroku ma miejsce pozostawianie w stosunku służby. Wyrok sądu administracyjnego stwarza bowiem w powyższej sytuacji możliwość wykonywania przez obie strony uprawnień i obowiązków wynikających ze stosunku służbowego (vide wyroki NSA z dnia 22 października 2009 r. sygn. I OSK 248/09 i WSA w Warszawie z dnia 13 stycznia 2010 r. sygn. II SA/Wa 1938/09 wydane w sprawie wypłaty skarżącemu uposażenia i innych należności z tytułu pełnienia służby za okres od [...] do dnia [...], powoływane w uzasadnieniach decyzji organów I i II instancji).
W świetle powyższego stwierdzić należy, iż uchylenie przez WSA w Warszawie w dniu 29 stycznia 2008 r. decyzji Ministra Obrony Narodowej o zwolnieniu skarżącego ze służby nie oznacza, że w okresie od [....] do [...] pełnił on (kontynuował) służbę i traktować należałoby wskazaną decyzję jakby nigdy nie została wydana.
Dopiero od dnia [...] sytuacja wróciła do takiej, jaka istniała bezpośrednio przed zwolnieniem skarżącego, a więc akt powołania do służby ponownie nabrał mocy. Skoro akt ten nabrał mocy wiążącej, niedopuszczalne byłoby wydanie nowego aktu w powyższym zakresie przed wyznaczeniem skarżącego na nowe stanowisko służbowe.
Zgoła odmienna byłaby sytuacja skarżącego w razie stwierdzenia przez WSA nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby. Stwierdzając nieważność decyzji wskazuje się na ciężką wadliwość decyzji obarczającej ją z mocy prawa od dnia wydania, to jest ze skutkiem "ex tunc". Stwierdzenie to [o charakterze deklaratoryjnym] ma moc wsteczną - eliminuje skutki wadliwej decyzji, tak jakby w ogóle nie została podjęta.
Takie rozumienie konsekwencji stwierdzenia nieważności decyzji znajduje odzwierciedlenie zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego, jak i doktrynie. Zatem stwierdzenie nieważności decyzji zwalniającej ze służby oznaczałoby, że skarżący nie został skutecznie zwolniony, co równoznaczne byłoby z pełnieniem przez niego nieprzerwanie służby. Aktualne stałoby się także prawo do uposażenia oraz pozostałych należności przysługujących skarżącemu na dzień zwolnienia (prawo to by nie wygasło).
Zresztą zbliżone są także skutki wyroku sądu powszechnego orzekającego przywrócenie do pracy, obligujące do wypłaty wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy spowodowanego zwolnieniem dokonanym z naruszeniem przepisów prawa.
Przypadek skarżącego nie może być w żadnym razie rozpatrywany w powyższy sposób.
Ze względu na to, że stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej skarżącego należało uznać za reaktywowany dopiero z dniem [...], w konsekwencji do tego czasu od [...] nie pełnił on czynnej służby wojskowej, o której mowa w art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych i powyższy okres nie mógł być zaliczony do wysługi lat mającej wpływ na ustalenie kwoty odprawy.
Zwrócić w tym miejscu jednak uwagę, że prawo do naliczania przysługującej odprawy (dot. okresu wysługi) uzyskał skarżący dopiero z momentem podjęcia czynnej służby na dotychczasowym lub wyznaczonym przez Ministra Obrony Narodowej decyzją z dnia [..] nowym stanowisku, skoro prawo to, tak jak w przypadku prawa do uposażenia, powiązane jest z faktycznym wykonywaniem czynności służbowych. Samo pozostawanie w stosunku służbowym do uwzględnienia przy ustalaniu wysługi dla celów odprawy jest niewystarczające. Niewzięcie pod uwagę przez orzekające organy powyższej okoliczności mogło mieć znaczenie przy ostatecznym określeniu, zważywszy na rozważania zawarte w dalszej części niniejszego uzasadnienia, łącznego okresu pełnienia przez skarżącego nieprzerwanej czynnej służby, o której mowa w art. 94 ust. 3 ustawy.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji należy kolejno odnieść się do prawidłowości ustalenia w rozpatrywanej sprawie prawa skarżącego do odrębnej odprawy po wskazanym drugim okresie nieprzerwanego pełnienia czynnej służby, zakończonego z dniem [...], z pominięciem wcześniejszego ponad 32 - letniego okresu pełnienia takiej służby. Inaczej mówiąc odpowiedzieć należy na pytanie, czy służbę pełnioną w latach 2008 -2010 r. organy winny potraktować jako stanowiącą kontynuację pierwszego okresu pełnienia służby, jak tego domaga się skarżący, czy też winny uznać, jak to w istocie zrobiły, iż powyższe lata stanowiły pierwszy i drugi okres służby.
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. w art. 94 ust.1 przewiduje, że żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje odprawa w wysokości określonej w pkt 2. W ocenie orzekającego składu Sądu treść tego przepisu wskazuje, iż odprawa obwarowana jest zastrzeżeniem jednorazowości, a więc ma charakter świadczenia jednorazowego wypłacanego w związku z zakończeniem służby wojskowej.
Pogląd ten licznie też prezentowany jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i można go uznać za utrwalony (vide wyroki z dnia 1 czerwca 2005 r. sygn. OSK 1714/04, z dnia 18 marca 2008 r. sygn. I OSK 902/07, z dnia 30 kwietnia 2008 sygn. I OSK 818/08, z dnia 22 września 2009 r. sygn. I OSK 66/09, z dnia 11 grudnia 2009 r. sygn. I OSK 546/09). Świadczenie w postaci odprawy zbliżone jest do odprawy emerytalnej lub rentowej przysługującej pracownikowi w związku z przejściem na emeryturę lub rentę (art. 92 Kodeksu pracy) i w kwestii tej Sąd Najwyższy wielokrotnie zajmował stanowisko, iż pracownik który otrzymał odprawę, a następnie podjął zatrudnienie, które ustało w związku z ponownym przejściem na emeryturę lub rentę, nie może otrzymać kolejnej odprawy (vide wyrok tego sądu z 25 czerwca 1993 r. sygn. I PR 5/93 i uchwała z dnia 2 marca 1994 r. sygn. I PZP 4/94). Przyjąć zatem należy, że analogiczna sytuacja występuje w przypadku świadczenia z tytułu zwolnienia żołnierza ze służby i nie ma podstaw, aby w tym zakresie odmiennie traktować żołnierzy.
Dlatego w sytuacji, gdy żołnierzowi już przyznano i wpłacono z tytułu zwolnienia ze służby należności związane z odprawą, to w razie gdy decyzja o zwolnieniu została wyeliminowana z obrotu prawnego, nie może on ponownie z tytułu kolejnego zwolnienia ze służby nabyć prawa do odprawy, w tym zwłaszcza w pełnej wysokości. Ma on jedynie uprawnienie do zaliczenia na poczet naliczonej odprawy, wypłaconej wcześniej z tytułu zwolnienia odprawy, względnie też przy ponownym zwolnieniu nabywa prawo do odprawy uzupełniającej, która stanowi różnicę między wyższą odprawą a uprzednio wypłaconą z tego samego tytułu.
Ze względu na to, iż wymienione świadczenia przy ponownym zwolnieniu ze służby podlegają zaliczeniu, w zakresie tym nie znajduje zastosowania instytucja potrącenia, o której mowa w art. 103 ust. 1 ustawy, gdyż wystarczającą podstawą do zaliczenia wypłaconego uprzednio świadczenia na poczet przyznanej żołnierzowi po zwolnieniu ze służby odprawy stanowi przepis art. 94 ust. 1 ustawy.
Skoro tak, to według orzekającego składu Sądu należało przyjąć, że w rozpatrywanej sprawie skuteczne prawnie zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej miało miejsce tylko raz, to jest z dniem [...]. Natomiast zwolnienia skarżącego we [...] w ścisłym znaczeniu prawnym nie było, gdyż decyzja Ministra Obrony Narodowej z [...] i [...] wyeliminowane zostały z obrotu prawnego, a stosunek służbowy został reaktywowany. W konsekwencji skarżącemu przysługiwała po dniu [..] odprawa, ale tylko jedna przy przyjęciu sumy dwóch okresów nieprzerwanej czynnej służby (a nie okresów pozostawania tylko w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej). Biorąc pod uwagę kwotę uposażenia skarżącego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, to jest w dniu [...] oraz uwzględniając fakt określenia w art. 94 ust. 2 ustawy maksymalnej odprawy (600% uposażenia zasadniczego z dodatkami) po ponad 10 latach pełnienia służby, należało ustalić sumę przysługującej na wskazany dzień skarżącemu odprawy oraz zaliczyć na jej poczet kwotę odprawy wypłaconej mu w 2007 r. (różnica będzie następstwem odmiennej wysokości uposażeń w 2010 r. i w 2007 r.).
Z przedstawionych wyżej względów uznając podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 94 ust. 1 w związku z ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 593) za uzasadniony i stwierdzając, że wskazane naruszenie przepisów prawa materialnego miało wpływ na treść wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia, orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) jak w sentencji.
Wskazania co dalszych czynności w toku ponownego rozpatrywania sprawy wynikają wprost z uzasadnienia wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło