II SA/Bd 641/18

WyrokWSA w Bydgoszczy2018-11-06

Skład orzekający: Joanna Brzezińska, Renata Owczarzak, Grzegorz Saniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, opierając się na naruszeniu przepisów postępowania, w tym na wadliwym uzgodnieniu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska oraz nieprawidłowym ustaleniu kręgu stron postępowania?
Ratio decidendi
Sąd oddalił sprzeciw, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniono to tym, że organ pierwszej instancji wydał decyzję opartą na wadliwym uzgodnieniu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, co stanowi naruszenie przepisów postępowania. Ponadto, organ pierwszej instancji nieprawidłowo ustalił krąg stron postępowania, co również uzasadniało uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu M. C. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta Gminy B. Błota odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla rozbudowy fermy drobiu i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucił, że Kolegium uchyliło decyzję organu pierwszej instancji z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., opierając się na naruszeniu prawa materialnego, a nie postępowania. Wskazywał również na brak własnych ustaleń Kolegium w kwestii udziału społeczeństwa i niedoręczenie stronom uzupełnienia odwołania inwestora.
Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Kloska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2018 r. sprawy ze sprzeciwu M. C. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala sprzeciw. Decyzją z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "Kolegium") uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy B. Błota nr [...] nr [...].KOŚ z [...] grudnia 2017 r. odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia pod nazwą "Rozbudowa istniejącej fermy drobiu, obejmująca budowę 5 nowych budynków inwentarskich o łącznej obsadzie 311.000 stanowisk dla brojlerów kurzych (1244 DJP) na działce o nr. ewid.[...] w miejscowości C., gm. B. Błota" i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kolegium wskazało, że wnioskiem z [...] października 2015 r. A. F. – S. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Gospodarstwo Rolne A. F. – S. z siedzibą w Makowiskach i T. S. wystąpili do Wójta Gminy B. Błota o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą Rozbudowa istniejącej fermy drobiu, obejmująca budowę 5 nowych budynków inwentarskich o łącznej obsadzie 311.000 stanowisk dla brojlerów kurzych (1244 DJP) na działce o nr. ewid.[...] w miejscowości C., gm. B. Błota". Opisując przebieg postępowania Kolegium wskazało, że Wójt otrzymał pozytywną opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z [...] czerwca 2016 r. oraz odmowę uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. (postanowienie z [...] listopada 2017 r.). Podniósł, że w trakcie postępowania wpłynęło 106 wniosków mieszkańców o dopuszczenie ich do udziału w postępowaniu w charakterze strony. Wszystkie zgłaszające się osoby Wójt uznał za strony postępowania. Odwołanie od decyzji Wójta złożyła A. F. – S.. Wraz z odwołaniem zaskarżyła, na mocy art. 142 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – "k.p.a."), postanowienie RDOŚ z [...] listopada 2017 r. odmawiające uzgodnienia przedmiotowej decyzji, postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2017 r. nr [...] w sprawie odmowy wyłączenia Wójta Gminy B. Błota od załatwienia sprawy w przedmiocie wniosku o wydanie warunków środowiskowych oraz postanowienie Wójta Gminy B. Błota z [...] grudnia 2017 r., [...] o odmowie wyłączenia A. Z. od załatwienia sprawy w przedmiocie wniosku skarżącej o wydanie warunków środowiskowych. Powyższym aktom inwestor zarzucił szereg naruszeń prawa procesowego i materialnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...], uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Kolegium wskazano, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia [...] października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm. – dalej "u.i.o.ś."). Kolegium zwróciło uwagę, że w związku z tym, iż inwestor przedłożył organowi pierwszej instancji raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w dniu 22 października 2015 r., to – z racji na treść art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U 2015 r., poz. 1936) – w rozpoznawanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy u.i.o.ś. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2016 r. Organ przytoczył treść art. 71 ust. 1, art. 59 ust. 1 pkt 1 i art. 77 ust. 1 u.i.o.ś. oraz § 2 ust. 2 pkt 1 i § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Stwierdził, że wiążący charakter stanowiska zajętego przez RDOŚ, tj. organ uzgadniający, wyraża się w niemożności wydania decyzji pozytywnej w przypadku negatywnego stanowiska tego organu, zatem organ I instancji prawidłowo odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, będąc związany stanowiskiem RDOŚ. Oceniając prawidłowość postanowienia RDOŚ, zaskarżonego w odwołaniu od decyzji I instancji, organ odwoławczy wskazał, że skoro objęta kontrolowanym postępowaniem inwestycja znajduje się w obszarze jednolitej części wód podziemnych oznaczonym europejskim kodem PLGW600043, zaliczonym do regionu wodnego W. oraz w obszarze jednolitej części wód powierzchniowych oznaczonym europejskim kodem PLRW600001883829 – G. [...] N. , zaliczonym do regionu wodnego W., to zarówno ze złożonego raportu oddziaływania na środowisko, jak i z wymaganego ustawą uzgodnienia z RDOŚ powinno wynikać w sposób niebudzący wątpliwości, że realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje nieosiągnięcia celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, przy jednoczesnym braku spełniania przesłanek z art. 38 lit. j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Według organu z treści postanowienia RDOŚ nie da się takiego wniosku wywieść w sposób niebudzący wątpliwości, ponieważ organ nie wykazał, że cele, o których mowa w art. 81 ust. 3 u.i.o.ś., nie zostaną osiągnięte, a która to ocena powinna zostać przeprowadzona w odniesieniu do wskaźników jakości wód zawartych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2016 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych oraz środowiskowych norm jakości dla substancji priorytetowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1187) oraz w oparciu o rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych części wód powierzchniowych (Dz. U. z 2011 r., nr 258, poz. 1649). Organ przywołał założenia zawarte w raporcie i jego uzupełnieniu dotyczące oddziaływania inwestycji na jakość wód powierzchniowych i podziemnych. Stwierdził, że RDOŚ arbitralnie przyjął, że nadmiar rozpuszczonych składników mineralnych (azot i fosfor) zawartych w pomiocie kurzym, które przedostaną się do wód podziemnych, przyczynia się do pogorszenia stanu tych wód. Organ odwoławczy wskazał na niespójność stanowiska RDOŚ w tej kwestii, albowiem z jego postanowienia wynika, iż zdecydowana większość wspomnianych składników jest wydalana wraz z odchodami oddziałując tym samym negatywnie na środowisko jedynie przy niewłaściwym sposobie zagospodarowania nawozów naturalnych. W ocenie organu odwoławczego powyższe założenie, skonfrontowane z planem zagospodarowania obornika zawartym w uzupełnionym raporcie, jest niewystarczającym argumentem za odmową wydania uzgodnienia. Zdaniem organu odwoławczego RDOŚ powinien odnieść się do konkretnych postanowień raportu oraz dokonać jego weryfikacji poprzez zważenie nie tylko zagrożeń wynikających z realizacji planowanego przedsięwzięcia, ale także działań minimalizujących i ograniczających negatywne oddziaływanie na wody powierzchniowe i podziemne; wskazał nadto, że RDOŚ może nałożyć na inwestora konkretne warunki realizacji planowanej inwestycji, w tym dotyczące zagospodarowania obornika. Odnosząc się do stanowiska RDOŚ w zakresie niespełnienia przez inwestora warunku maksymalnego zagęszczenia brojlerów, organ odwoławczy stwierdził, że RDOŚ nie wykazał w oparciu o jakie dane i obliczenia doszedł do powyższego wniosku, nieznana jest też metodyka obliczeń autora raportu, i w tym zakresie RDOŚ winien wezwać inwestora do złożenia stosownych wyjaśnień, aby uzasadnienie odmowy uzgodnienia inwestycji zawierało konkretne i weryfikowalne stanowisko organu uzgadniającego. Kolegium podniosło także, wskazując na konkretne wyliczenia w Raporcie, że RDOŚ nie wskazał, w oparciu o jaki dane i obliczenia doszedł do wniosku, że nie zostaną spełnione wymagania dotyczącej maksymalnego zagęszczenia brojlerów w wysokości 42 kg/m2. Niemożliwa jest tym samym kontrola w zakresie spełnienia wymogu zagęszczenia zwierząt. Kolegium zauważyło, że z kolei treści Raportu nie wynika przyjęta przez jego autora metodyka obliczeń. W odniesieniu do zaskarżonego postanowienia Wójta Gminy B. Błota z dnia [...] grudnia 2017 r. o odmowie wyłączenia A. Z. od załatwienia sprawy administracyjnej, organ odwoławczy stwierdził, że zasługuje ono na uchylenie, albowiem organ I instancji w ogóle nie zbadał, czy w sprawie spełniona została przesłanka z art. 24 § 3 k.p.a., tj. nie ocenił, czy podnoszona przez inwestora okoliczność wyrażenia przez A. Z. w trakcie sesji Rady Gminy w dniu [...] października 2017 r. negatywnego stanowiska względem zamierzonej inwestycji jeszcze przed zakończeniem postępowania administracyjnego, stanowi okoliczność uprawdopodobniającą istnienie wątpliwości co do bezstronności pracownika organu. W odniesieniu do skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2017 r., organ odwoławczy wskazał, że wypowiedział się już w tym postanowieniu w sprawie wyłączenia Wójta Gminy B. Błota od załatwienia sprawy, a ewentualne zarzuty przeciwko postanowieniu mogą być podnoszone w sprzeciwie do sądu administracyjnego. Dalej organ odwoławczy wypowiedział się co do kwestii legitymacji procesowej przyznanej mieszkańcom gminy w postępowaniu zakończonym decyzją I instancji. Stwierdził, że Wójt Gminy B. Błota dowolnie określił krąg podmiotów uprawnionych do udziału w postępowaniu, albowiem niewystarczającym powodem dla uznania za stronę jest zgłoszenie przez wnioskodawcę argumentu dotyczącego spodziewanego spadku jego nieruchomości, tak jak niewystarczającym jest ustalenie bez uprzedniego postępowania wyjaśniającego, że wszyscy wnioskujący o dopuszczenie do udziału w postępowaniu narażeni będą na oddziaływanie inwestycji. Brak ponadto w aktach sprawy wypisów z rejestrów gruntów dla nieruchomości, których właścicielami lub współwłaścicielami są podmioty, którym organ pierwszej instancji przyznał przymiot stron postępowania. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że skoro decyzja organu I instancji wydana została w oparciu o postanowienie w przedmiocie odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, które na skutek stwierdzonych uchybień zostało uchylone w całości, to decyzję organu I instancji również należało w całości uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Dodatkowo za samodzielną podstawę uchylenia przedmiotowej decyzji organ odwoławczy uznał brak ustalenia kręgu stron postępowania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. P. z [...] maja 2018 r. M. C. (skarżący) zgłosił sprzeciw od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o jej uchylenie, zarzucając wydanie go z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., mimo braku przesłanek do uchylenia w całości decyzji I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podniósł, że organ odwoławczy nie wskazał takiego naruszenia przepisów postępowania, którego następstwem jest niewyjaśnienie podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy, bez którego nie można rozpatrzyć sprawy do co istoty. W ocenie skarżącego organ odwoławczy uchylił decyzję I instancji w oparciu o stwierdzone naruszenia przepisów prawa materialnego zawartych w u.i.o.ś., a nie przepisów postępowania, o czym mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Odnośnie wskazywanego przez Kolegium naruszenia organu I instancji w postaci uznania mieszkańców za strony bez przeprowadzenia stosownych wyjaśnień – skarżący zarzucił, że Kolegium nie poczynił we własnym zakresie żądnych ustaleń, które mogłyby kwestionować udział społeczeństwa w tym postępowaniu. Skarżący podkreślił, że postępowanie o wydanie decyzji środowiskowej, ze względu na swój potencjalnie szeroki zasięg, jest postępowaniem szczególnym, co zostało uwzględnione przez organ I instancji. Skarżący wskazał też, że organ odwoławczy nie doręczył stronom postępowania uzupełnienia do odwołania inwestora zawierającego szereg załączników, przez co uniemożliwił złożenie stronom stosownych wniosków. Zwrócił końcowo uwagę, że akta sprawy udostępnione mu do wglądu stanowiły zbiór luźnych, nieuporządkowanych kart, stąd skarżący nie może mieć pewności, że udostępnione zostały mu wszystkie dokumenty sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw jest niezasadny. Przed przystąpieniem do oceny prawidłowości decyzji stanowiącej przedmiot sprzeciwu w niniejszej sprawie, wyjaśnienia wymaga, że zakres kontroli dokonywanej przez sąd administracyjny określony został w art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018r., poz. 1302; zwanej w skrócie "p.p.s.a.")., który stanowi, że rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a."), tj. decyzji uchylającej decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji, określanej mianem decyzji kasacyjnej. Wynika z tego, że instytucja sprzeciwu służy wyłącznie skontrolowaniu, czy decyzja organu drugiej instancji została oparta na art. 138 § 2 k.p.a., według którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jak wskazuje się w orzecznictwie, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji. Natomiast konieczność uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (por. wyroki NSA z 14 lutego 2017 r., II OSK 1386/15 oraz z dnia 15 grudnia 2016 r., II OSK 1427/16 dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wyraźne ograniczenie zakresu kontroli jedynie do zasadności wydania tego konkretnego rozstrzygnięcia procesowego oznacza, że poza zakresem kontroli sądowoadministracyjnej w tym postępowaniu pozostają kwestie właściwego rozumienia przepisów prawa materialnego. Tym samym sprzeciw odróżnia się od skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w odniesieniu do której sąd, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie skarżący podnosi, że organ odwoławczy – Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji na postawie art. 138 § 2 k.p.a. nie wskazało na naruszenie przepisów postępowania, ale na naruszenie przepisów prawa materialnego tj. przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ("u.i.o.ś."). Owe wskazanie przez Kolegium naruszenie przepisów prawa materialnego było związane z dokonaną przez Kolegium oceną postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy ("RDOŚ") z dnia 22 listopada 2017 r., którym to postanowieniem Dyrektor odmówił uzgodnienia warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 77 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś., zgodnie z którym jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Z treści art. 77 ust. 1 u.i.o.ś. .wynika zatem, że dysponowanie przez organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach uzgodnieniem RDOŚ jest zatem niezbędnym elementem prawidłowo tj. zgodnie z prawem przeprowadzonej procedury wydawania ww. decyzji. Należy zwrócić w tym miejscu uwagę, że stosownie do art. 77 ust. 7 u.i.o.ś. do uzgodnienia z art. 77 ust. 1 pkt 1 nie stosuje się m.in. art. 106 § 5 k.p.a. zgodnie z którym na zajęte przez organ w drodze postanowienia stanowisko przysługuje zażalenie. Z uwagi na fakt, iż uzgodnienie o którym mowa w art. 77 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. ma niezaskarżalny charakter, w orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że ma do tego rozstrzygnięcia zastosowania przepis art. 142 k.p.a. wedle którego postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Pomimo że decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia uzależniona jest od niezaskarżalnego i istotnie kształtującego ją postanowienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, w szczególności w przypadku odmowy uzgodnienia warunków jego realizacji, to jednak powinno ono podlegać wnikliwej kontroli organu odwoławczego. Nie można bowiem dopuścić do takiej sytuacji, że niezaskarżalne i nieweryfikowalne postanowienie wydane w postępowaniu akcesoryjnym będzie bezwzględnie dyktować wynik postępowania głównego. Wobec faktu, że organ pierwszoinstancyjny wydający rozstrzygnięcie w postępowaniu głównym jako związany tym postanowieniem, nie może go oceniać - to do jego kontroli uprawnionym jest organ nadrzędny, rozpoznający odwołanie od decyzji głównej. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 9 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 314/17, wyrok WSA w Warszawie z 27 maja 2014 r. sygn.. akt VIII SA/Wa 594/14, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2396/11 oraz wskazane w wyroku WSA w Warszawie postanowienie NSA z 15 grudnia 2009 r., II OSK 1886/09). Złożone w przedmiotowej sprawie od decyzji Wójta odwołanie w swojej treści wprost, na podstawie art. 142 k.p.a. zaskarża zapadłe w toku postępowania postanowienia, na które nie przysługiwało zażalenie, w tym na postanowienie RDOŚ z [...] listopada 2017 r. Obowiązkiem Kolegium w takim przypadku była zatem merytoryczna ocena ww. postanowienia. Dokonując ten oceny Kolegium wskazało na braki uzgodnienia RDOŚ w zakresie rozstrzygnięcia, czy realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje nieosiągnięcia celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na terenie dorzecza oraz w zakresie rozstrzygnięcia, czy inwestor spełnia warunek maksymalnego zagęszczenia brojlerów. W tym miejscu należy jeszcze raz podkreślić, że w ramach rozpatrywania sprzeciwu od decyzji kontrola sądu administracyjnego jest wyraźnie ograniczona jedynie do zasadności wydania konkretnego rozstrzygnięcia procesowego (tj. pod kątem podstaw wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a ), co oznacza, że poza zakresem kontroli sądowoadministracyjnej w tym postępowaniu pozostają kwestie właściwego rozumienia przepisów prawa materialnego. Ponadto odnośnie kwestii oceny uzgodnienia RDOŚ, jak słusznie stwierdził NSA w postanowieniu z [...] grudnia 2009 r., II OSK 1886/09 - wprawdzie nie przysługuje odrębna skarga do sądu administracyjnego na uzgodnienie RDOŚ (wobec tego, iż jest postanowienie, od którego nie przysługuje zażalenie), jednakże w przypadku skargi do sądu administracyjnego na decyzję w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań sąd, stosownie do art. 135 p.p.s.a., dokonując kontroli tej decyzji obowiązany będzie uwzględnić również ewentualne uchybienia w zastosowaniu przepisów prawa materialnego czy procesowego, jakich mógł się dopuścić organ współdziałający przy wydawaniu swego postanowienia. Pogląd ten został wyrażony na tle stosowania art. 48 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 153 ust. 2 pkt 2 u.i.o.ś. w aspekcie decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, tym niemniej zachowuje aktualność także na tle obecnie obowiązujących przepisów u.i.o.ś. Prowadzi to do wniosku, że kontrola dokonywana przez Sąd w ramach rozpatrywania sprzeciwu od decyzji w przedmiotowej sprawie nie może objąć oceny, czy Kolegium dokonało słusznej merytorycznej oceny uzgodnienia RDOŚ. Taka kontrola Sądu będzie możliwa w przypadku zaskarżenia decyzji organu odwoławczego o środowiskowych uwarunkowaniach w drodze skargi, a nie sprzeciwu. Tym niemniej w przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że Kolegium dokonało oceny uzgodnienia RDOŚ wskazując konkretne uchybienia, przedstawiając także konkretną, szczegółową argumentację w oparciu o adekwatne przepisy prawa. Nie jest to zatem ocena pozorna, mająca na celu jedynie przedłużenie postępowania. Należy też zauważyć, że dostrzeżone uchybienia Kolegium zakwalifikowało jako naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6, 7, 9, 77 § 1 i 80 k.p.a. – wobec stwierdzenia, że RDOŚ sformułował jedynie ogólnikowe motywy podjętego rozstrzygnięcia, opierające się na wątpliwościach organu co do wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Konsekwencją tak dokonanej oceny Kolegium jest wyeliminowanie z postępowania uzgodnienia RDOŚ. Tymczasem – jak wyżej wskazano - decyzją środowiskowa nie może zostać wydana, gdy organ nie dysponuje prawidłowym (wydanym zgodnie z prawem) postanowieniem – uzgodnieniem RDOŚ. W tej sytuacji wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji opartej o wadliwe uzgodnienie RDOŚ należy uznać za wydaną za naruszeniem przepisów postępowania, a uzyskanie ponownego uzgodnienia RDOŚ, pozbawionego wad wskazanych przez Kolegium, należy uznać za sytuację, w której konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zaskarżona sprzeciwem decyzja Kolegium została zatem wydana przy spełnieniu przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. Zasadnie także jako spełniającą przesłankę art. 138 § 2 k.p.a. Kolegium wskazało okoliczność braku właściwego ustalenia kręgu stron postępowania, w szczególności w związku z brakiem rozważania przez organ I instancji, czy wnioskujący o uznanie za stronę (106 osób) będą narażeni na oddziaływanie inwestycji oraz brakiem w aktach sprawy wypisów z rejestru gruntów dla nieruchomości, których właścicielami lub współwłaścicielami są podmioty, którym organ pierwszej instancji przyznał przymiot stron postępowania. Ustalenie kręgu stron postępowania winno mieć oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy. W realiach sprawy administracyjnej oznacza to ustalenie przepisu prawa materialnego z którego dana osoba wywodzi prawo do uczestniczenia w postępowaniu na prawach strony. Jeżeli prawo to wywodzone jest z prawa własności do nieruchomości, okoliczność tę należy ustalić i udokumentować poprzez wypis z ewidencji gruntów lub odpis księgi wieczystej danej nieruchomości. W opisanym wyżej przypadku zakres sprawy konieczny do wyjaśnienia nie mieści się w dyspozycji art. 136 k.p.a. Organ odwoławczy w postępowaniu administracyjnym ma bowiem kompetencję do przeprowadzenia tylko uzupełniającego postępowania dowodowego, natomiast zakres postępowania odwoławczego w analizowanej kwestii, choćby ze względu na jej obszerność, wykracza poza granice takiego postępowania, o którym mowa w art. 136 k.p.a., a działanie takie w oczywisty sposób naruszyłoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu sprzeciwu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło